Η φοίτηση των παιδιών με αναπηρία και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες έχει υποστηριχτεί πως εντείνει τον αποκλεισμό και οξύνει το φαινόμενο των διακρίσεων. Για την άρση των διακρίσεων και των αποκλεισμών συνιστάται η εγκαθίδρυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης. Αυτό που μας καθιστά μοναδικούς και ξεχωριστούς είναι τα ιδιαίτερα γνωρίσματά μας που δεν ταυτίζονται με κανενός άλλου.

Εκπαιδευτικές πρακτικές ένταξης και ενσωμάτωσης

Αυτό αδιαμφισβήτητα θα πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό στους μαθητές ακόμα και στα πρώτα χρόνια φοίτησης στο σχολείο. Έτσι, προτείνεται στα πλαίσια διδασκαλίας στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση της πρώτης τάξης του δημοτικού, ένα πρόγραμμα παρέμβασης που θα συμβάλλει πρωτίστως στην ένταξη μαθητών με σωματική αναπηρία στη σχολική τάξη. Αυτό συνεπάγεται και επιμέρους στόχους. Αυτές είναι η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των μαθητών, η ενίσχυση αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης του μαθητή με σωματική, η κοινωνική αλληλεπίδραση και τέλος η καλλιέργεια της ενσυναίσθησης των μαθητών της τάξης μέσω του παραδειγματισμού και της ταύτισης των παιδιών με πρότυπα συμπεριφοράς. Αξίζει να σημειωθεί πως οι δραστηριότητες μπορούν να εφαρμοστούν στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης και να αξιοποιηθούν υλικά όπως μεγάλα χαρτόνια, μαρκαδόροι και ψαλίδι και ένα παραμύθι δανεισμένο από τη βιβλιοθήκη του σχολείου. Ακόμη προτείνεται να αφιερωθεί μία μέρα στην επίσκεψη σε προπονητικό κέντρο που είναι για αθλητές με αναπηρία.

Πιο συγκεκριμένα, κατά το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς είναι σημαντικό να συζητηθούν θέματα γύρω από την αξία της διαφορετικότητας. Η εν λόγω πρακτική συμβάλλει στην προώθηση προβληματοκεντρικής μάθησης. Για παράδειγμα, σημειώνεται πως το κάθε παιδί έχει διαφορετικά ενδιαφέροντα, διαφορετικές συνήθειες, διαφορετική διαρρύθμιση σπιτιού, διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο, αναδεικνύοντας έτσι την σημασία όχι μόνο της διαφορετικότητας αλλά και της μοναδικότητας. Εν συνεχεία, συνίσταται η ανάγνωση ενός παραμυθιού με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο που φέρει τον τίτλο: «Ένας για όλους και όλοι για έναν»(Weninger Brigitte, Πατάκης). Ένα βιβλίο το οποίο αναφέρεται σε ένα ποντίκι που έχει γεννηθεί με το ένα πόδι μεγαλύτερο από το άλλο. Με τρυφερές εικόνες, αναδεικνύει ιδιαίτερα τη σημασία της ομαδικότητας και τα θαύματα που μπορεί να κάνει κανείς όταν εργάζεται μαζί με άλλους. Η ανάγνωση παραμυθιού αποσκοπεί στη «συμβολική κωδικοποίηση» της κατάλληλης συμπεριφοράς και στην καλλιέργεια κλίματος αποδοχής και αγάπης για το διαφορετικό «άλλο».

Σε δεύτερη φάση τα παιδιά μπορούν να λάβουν μέρος σε δραστηριότητες που απαιτούν κοινωνική συναναστροφή και συνεργασία. Τα παιδιά, λοιπόν, καλούνται να χωριστούν σε ομάδες και να αποτυπώσουν σε ένα από τα μεγάλα χαρτόνια που τους παρέχονται, συναισθήματα που αφορούν τους ήρωες του παραμυθιού. Μέσω της γραφικής αναπαράστασης των συναισθηματικών καταστάσεων, αναπτύσσεται σε μεγάλα επίπεδα το στοιχείο της ενσυναίσθησης. Η ενσυναίσθηση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του συναισθήματος αποδοχής, καθώς με αυτό τον τρόπο μπορεί ο καθένας να μπει στη θέση του άλλου και να αντιλαφθεί τα βιώματά του. Βέβαια, τα παιδιά πρώτης δημοτικού ενεργούν ασυνείδητα, για αυτό και προτείνεται ανεπιφύλακτα δραστηριότητες που προέχουν το στοιχείο της παρατήρησης κατάλληλων συμπεριφορών και διενεργούν σαν πρότυπα μίμησης, τα οποία ενσωματώνονται αυτόματα στο υποσυνείδητο. Επίσης διαπιστώνεται πως οι σχολικές δραστηριότητες συμβάλλουν καθοριστικά στην δημιουργία συνεργατικών πλαισίων και στη προαγωγή κοινωνικοποίησης.

Διαβάστε ακόμη:  Ας αποδείξουμε πως μια υγιεινή διατροφή ή μια δίαιτα δεν είναι στέρηση!

Τέλος, σημαντική για την ενδυνάμωση της αυτοεκτίμησης του μαθητή θα ήταν η επίσκεψη σε ένα αθλητικό κέντρο συνομιλώντας με άτομα με σωματική αναπηρία . Είναι γεγονός πως τέτοιοι άνθρωποι σου δείχνουν να καταλάβει πως τίποτα δεν είναι αδύνατον. Κατά τη συναναστροφή με τέτοιους ανθρώπους σκέφτεσαι πως όλοι οι άνθρωποι με αναπηρία είναι ήρωες και συνάμα δάσκαλοι. Ίσως, μπορέσουμε να δούμε τη ζωή με άλλο μάτι, το μάτι της αισιοδοξίας, του αγώνα και της προσπάθειας. Έτσι, η συνάντηση αυτή θα τονώσει την αυτοπεποίθησή του μαθητή με σωματική αναπηρία καταπολεμώντας συναισθήματα μειονεξίας και αυτοϋποτίμησης. Επί πρόσθετα, η κατάκτηση της επιτυχίας των αθλητών με αναπηρία αναδεικνύει την ισότητα και τη δυνατότητα παροχής ίσων ευκαιριών καθώς, όπως υποστηρίζεται, τα ΑμεΑ δεν χρειάζονται οίκτο αλλά δικαιώματα στις ίσες ευκαιρίες.

Το σχολείο μπορεί να αποτελέσει σημαντικός αρωγός υποστήριξης παιδιών με αναπηρία και να συμβάλλει καθοριστικά στην τελεσφόρηση ειδικής εκπαιδευτικής διαδικασίας που θα αποβλέπει στην κοινωνική ενσωμάτωση και τη σωστή διδασκαλία, εξασφαλίζοντας τα απαραίτητα εφόδια για να αναπτυχθούν τα παιδιά κοινωνικά, ομοίως με τους συνομηλίκους τους.

Από: Μαρία Τσουρέκα