Στη σημερινή εποχή, η αδυναμία του κράτους να αντιμετωπίσουν ικανοποιητικά τα ολοένα και πιο σύνθετα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, καθιστούν την δραστηριοποίηση εθελοντικών οργανώσεων ιδιαίτερα σημαντική. Ο λόγος για τον οποίο η ίδια η εποχή επιτάσσει τον εθελοντισμό είναι η διεύρυνση του φάσματος των κοινωνικών προβλημάτων, όπως είναι η οικολογική αδιέξοδος, ο υποσιτισμός, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, η ξενοφοβία και η εγκληματικότητα. Αξίζει να σημειωθεί πως η δυσκολία βιοπορισμού σε συνδυασμό με την κοινωνική αδικία που νιώθουν ότι βιώνουν οι άνθρωποι σε μια ευρεία κλίμακα, οδηγούν τους ανθρώπους σε αντικοινωνικές και ανάρμοστες συμπεριφορές. Αυτό συνεπάγεται αλλοτρίωση των ανθρωπίνων σχέσεων. Έτσι, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη ενεργοποίησης του πολίτη, ο οποίος είναι σημαντικό να διακατέχεται από ένα πνεύμα αλληλεγγύης και προσφοράς και να δρα με γνώμονα το κοινό καλό. Ο εθελοντισμός είναι αυτός που δύναται να σπείρει συναισθήματα αγάπης και συμπόνιας μεταξύ των πολιτών.

Ο εθελοντισμός αποτελεί ένα ριζοσπαστικό τρόπο συμμετοχής στα κοινά και δημοκρατική αναγκαιότητα εφόσον η δημοκρατία προϋποθέτει ενεργοποίηση του πολίτη ως καθημερινή στάση ζωής. Επίσης, η εδραίωση της δημοκρατίας συμβάλλει στη διασφάλιση της ελευθερίας και της δικαιοσύνης . Χάρη σε αυτές τις αρχές είναι δυνατόν να προοδεύσει ο άνθρωπος αλλά και η κοινωνία στο σύνολό της. Ο άνθρωπος έτσι με την συμμετοχή του στα κοινά,  αποκτά πολιτική συνείδηση αναδεικνύοντας το δημοκρατικό του φρόνημα. 

Μορφές έκφρασης της εθελοντικής προσφοράς

Ο εθελοντισμός αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά κινήματα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς έχει ως κύριο χαρακτηριστικό του την ιδιοτέλεια και την προσφορά. Η εθελοντική προσφορά υπηρεσιών μέσα από χιλιάδες μη κυβερνητικές οργανώσεις συμβάλλουν καθοριστικά στην χάραξη ενός καλύτερου μέλλοντος.

Στον εθελοντισμό υπάγεται η ανθρωπιστική δράση, όπου μπορεί να πραγματώνεται με την παροχή υλικών αγαθών ή χρημάτων για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών, όπως είναι οι φυσικές καταστροφές. Επίσης, μιλώντας για εθελοντισμό κάνουμε λόγο για μια κοινωνική δράση, η οποία εδραιώνεται στα πλαίσια προσφορά κοινωνικής εργασίας σε συλλόγους και ιδρύματα για την προστασία των παιδιών, την επανένταξη των τοξικομανών και αποφυλακισμένων, τη βοήθεια σε άτομα με ειδικές ανάγκες και σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως οι ηλικιωμένοι κ.α.. Γίνονται και παρεμβάσεις που αποβλέπουν στην βελτίωση της ποιότητα ζωής. Πιο συγκεκριμένα εθελοντικές οργανώσεις κινητοποιούνται με απώτερο σκοπό τη βελτίωση των συγκοινωνιών, την καθαριότητα της πόλης, την προστασία των πεζών κ.ά. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η περιβαλλοντική δράση. Η σχέση ανθρώπου-φύσης είναι μια σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης. Όμως τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε όξυνση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Για το λόγο αυτό οικολογικές οργανώσεις δραστηριοποιήθηκαν με απώτερο στόχο τη προστασία του περιβάλλοντος. Ανέλαβαν σημαντικές πρωτοβουλίες  για την προστασία της χλωρίδας και την πανίδας, για τις αναδασώσεις, την καθαριότητα των ακτών, τις ανακυκλώσεις απορριμμάτων, τις εφαρμογές εναλλακτικών μορφών ενέργειας κ.ά. Έτσι, αποκτάται οικολογική συνείδηση που είναι ιδιαίτερα σημαντική αν λάβουμε υπόψη μας πως η σχέση μας με το περιβάλλον είναι αλληλοεξαρτώμενη. Η φύση επιδρά στη διαμόρφωση της ζωής του ανθρώπου και ο άνθρωπος διαμορφώνει τη φύση ανάλογα με τους σκοπούς του.

Παράγοντες που κινητοποιούν τους ανθρώπους να αναλάβουν εθελοντική δράση

Πολλοί είναι οι παράγοντες που οδηγούν το άτομο να γίνει εθελοντής. Τέτοιοι μπορεί να είναι η αποξένωση του ανθρώπου που υφίσταται σε μεγάλο βαθμό σήμερα, η ανάγκη απόδρασης από τη καθημερινότητα και η επιθυμία για ανακάλυψη του βαθύτερου νοήματος της ζωής.

Διαβάστε ακόμη:  Όχι άλλο SEX !

Συγκεκριμένα, διαπιστώνεται πως στις μέρες επικρατεί ο ατομισμός και ο ωφελιμισμός, με αποτέλεσμα να διασπάται ολότελα η κοινωνική συνοχή. Φυσικά, αξίζει να αναφερθεί η ζωή στις μεγαλουπόλεις όπου οι επιφανειακές ρηχές σχέσεις είναι χαρακτηριστικές. Οι άνθρωποι βυθίζονται στη μοναξιά τους και δεν αφήνουν χώρο στις καρδιές τους για άλλους. Ακόμη, θεμελιώδες κίνητρο στην ανάληψη εθελοντικής δράσης είναι-όπως είπαμε-η ανάγκη φυγής από τη πεζότητα της καθημερινής ζωής. Υπάρχουν άνθρωποι με έντονο το συναίσθημα ευθύνης απέναντι στη δυστυχία που ταλανίζει την ανθρωπότητα και άλλοι που λόγω παρόμοιων εμπειριών καθίσταντο ιδιαίτερα ευάλωτοι σε αντίστοιχα προβλήματα. Υπάρχουν και άνθρωποι που οι τραυματικές προσωπικές εμπειρίες τους ενισχύουν την ευαισθησία απέναντι σε αντίστοιχα προβλήματα.

Σήμερα,  , η πολυδιάστατη κρίση της εποχής, ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι ελλείψεις και οι αυξανόμενες ανάγκες, καθιστούν αναγκαία την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στη χώρα μας. Πλέον είναι υπόθεση και τρόπος ζωής όλων μας να αφιερώσουμε μέρος του χρόνου μας για το σύνολο. Πλέον δεν είναι μόνο το κράτος αρμόδιο να διευθύνει πολύπλοκα προβλήματα, αλλά και ο ίδιος ο άνθρωπος. Το κίνημα του εθελοντισμού έρχεται να υπενθυμίσει πως υπάρχει ελπίδα και η δύναμη της συλλογικής δράσης δύναται να καταπολεμήσει τη κατήφεια και τη μιζέρια, να υπερνικήσει το συναίσθημα της απομόνωσης και της μοναξιάς, να απαλλάξει τον άνθρωπο από τον ατομικιστικό του χαρακτήρα και να καλλιεργήσει συναισθήματα αγάπης, προσφοράς κα αλληλεγγύης. Επίσης, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής το γεγονός πως ο εθελοντισμός οριοθετεί τον τρίτο πυλώνα της οικονομία, καθώς παρέχει αγαθά και υπηρεσίες εκεί που το κράτος αδυνατεί να το κάνει.

 «Ο εθελοντής βάζει τον εαυτό του στη θέση του συνανθρώπου του και παίρνεi προσφέροντας. Προσφέροντας οικονομική βοήθεια, προσφέροντας ένα καλό λόγο, προσφέροντας λίγη βοήθεια, προσφέροντας κάθε είδους συμπαράσταση, προσφέροντας λίγο χρόνο, προσφέροντας λίγη αγάπη.

Όλοι μας μπορούμε να προσφέρουμε λίγο απ΄ αυτό που μας περισσεύει. Απ’ αυτό που χωρίς ιδιαίτερο κόπο μπορούμε να δώσουμε. Όλοι μας μπορούμε να γίνουμε εθελοντές, γιατί όλοι μας μπορούμε να αγαπήσουμε. Όλοι μας μπορούμε έτσι να ενισχύσουμε τον εθελοντισμό» (Βασίλης Χ. Μπογιατζής Διευθυντής Δ.Ε.Υ.Ψ.Υ).

Από: Μαρία Τσουρέκα