Ιδιότητες των μπαχαρικών και των βοτάνων στον οργανισμό μας

Γίνεται να φτιάξουμε φαγητό και να μην βάλουμε τα μπαχαρικάκια και τα βότανα μας; έστω αλάτι;

Νομίζω πως όχι , θα ‘ναι άγευστο, δεν θα δίνει ωραία αρώματα και δεν θα λάβουμε όλες τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. 

Δεν χρειάζονται μεγάλες ποσότητες και μια μικρή δόση να προστεθεί στο φαγητό είναι υπέρ αρκετή.

Καλά ακούσατε, πολλά δημοφιλή φάρμακα παρασκευάζονται από βότανα και πολλά μπαχαρικά χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση ασθενειών.  

Μήπως ήρθε ώρα να ξεκινήσουμε να τα λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη; 

Aς πάμε να γνωρίσουμε μερικά βότανα και μερικά μπαχαρικά και να αναφερθούμε στις ιδιότητες που έχουν.

ΒΟΤΑΝΑ

1. Μελισσόχορτο. Το πράσινο αυτό βότανο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σαλάτες ή να καταναλωθεί ως αφέψημα. Έχει την ιδιότητα να καταπολεμά το στρες την κατάθλιψη και την νευρική δυσπεψία. Επίσης τα φύλλα του μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τα τσιμπήματα από έντομα και τα αφέψημα του για τις επώδυνες φλεγμονές της ουρικής αρθρίτιδας. Το άρωμα του προέρχεται από τα πτητικά έλαια που περιέχει.
2. Δάφνη. Γνωστό φυλλαράκι που χρησιμοποιείται κυρίως σε σούπες , ψητά ή σάλτσες. Οι ιδιότητες της είναι να βοηθά στην πέψη των τροφών, προστατεύει από αέρια και κράμπες και τα αφέψημα της μπορούν να απαλύνουν τους πόνους. Περιέχει πτητικά έλαια όπως γερανιόλη, κινεόλη και ευγενόλη. Προσοχή πριν χρησιμοποιήσετε τη δάφνη σιγουρευτείτε πως δεν είστε αλλεργική σε κάποιο από τα παραπάνω.
3. Δεντρολίβανο. Δεν νομίζω να μην φτιάχνουμε το κρεατάκι μας και να μην προσθέτουμε έστω και λίγο. Ταιριάζει απίστευτα με το αρνάκι , το κοτόπουλο και το ψάρι. Το δεντρολίβανο καταπολεμά την γενική αδυναμία , αναζωογονεί, έχει αντιφλεγμονώδης δράση, βοηθά στην πέψη των λιπών και συμβάλλει στην καλή κυκλοφορία του αίματος. Προσοχή από τους υπερτασικούς γιατί έχει την τάση να αυξάνει την πίεση. Γεμίστε με δεντρολίβανο και νερό την μπανιερά σας και μπείτε μέσα. Να είστε σίγουροι πως θα βγείτε πολύ αναζωογονημένοι μετά.
4. Δυόσμος. Χαρακτηριστικό το άρωμα του δυόσμου. Ξηρός ή φρέσκος χρησιμοποιείται σε σάλτσες, σαλάτες, λαχανικά, κρέας, ψάρι, ρύζι, ντολμάδες, κεφτέδες. Δεν θα το πιστεύετε αλλά το εκχύλισμα του επιδεικνύεται ως αφροδισιακό. Επίσης βοηθά στις εντερικές και στομαχικές ενοχλήσεις.
5. Ρίγανη. Έχουμε την απλή ρίγανη και την άγρια ρίγανη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί παντού αλλά κυρίως σε πίτσα, κιμά, μακαρόνια, σάλτσες, σαλάτες, ψητό, ψάρι, αρνί, όσπρια. Δίνει υπέροχο άρωμα στα φαγητά. Οι  ιδιότητες της είναι να καταπολεμά το βήχα και τις διαταραχές του στομάχου δηλαδή “κινητοποιεί” τα έντερα σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας και φουσκωμάτων. Επίσης είναι άριστο διουρητικό. Ακόμη αν την εισπνεύσουμε σε καταστάσεις γρίπης ή κρυολογήματος μας κάνει σαφώς καλύτερα.
6. Βασιλικός. Επίσης βότανο με χαρακτηριστικό άρωμα. Ταιριάζει απόλυτα με τα ψητά φαγητά. Καταπολεμά το μετεωρισμό, βοηθά στην πέψη και λόγο αντισηπτικών ιδιοτήτων καταπολεμά την ακμή. Έχει φανεί πως έχει ηρεμιστικές ιδιότητες και βοηθά όσους υποφέρουν από αϋπνία.
7. Θυμάρι. Το θυμαράκι το βάζουμε σε λαχανικά, μανιτάρια, σαλάτες, κυνήγι, κρέας, ψάρι, σούπες.  Σας αφέψημα χρησιμοποιείται κατά του πονόλαιμου, του βήχα και θεωρείται καλό διάλυμα για γαργάρες. Επίσης  βοηθά σε γαστρεντερικές διαταραχές. Προσοχή όμως το αιθέριο έλαιο του θυμαριού είναι τοξικό μην το πίνετε ειδικά αν είστε έγκυος.
8. Άνηθος και Μάραθος. Αυτά τα δύο βότανα να ενσωματώνουμε σε ψωμί , ψάρι, σαλάτες, σάλτσες. Οι διαφορές τους είναι πως ο άνηθος αντιμετωπίζει τους εντερικούς πόνους και το στομαχόπονο. Με την μορφή φαρμάκου μπορεί να χορηγηθεί στα μωρά για τους κοιλόπονους.  Ενώ ο μάραθος καταπολεμά το μετεωρισμό, διεγείρει το συκώτι και βοηθά στην πέψη των τροφών. Επίσης τα αφέψημα του ωφελούν για όσους έχουν πέτρες στα νεφρά και κυστίτιδα.
9. Μαϊντανός. Η δροσερή γεύση του μαϊντανού το καθιστά κατάλληλο βότανο για να εξουδετερώσει την γεύση του σκόρδου ή του κρεμμυδιού από το στόμα. Μπορούμε να το καταναλώσουμε σε σαλάτα, στο ψάρι ή και μόνο του. Χαρακτηρίζεται για τις διουρητικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του. Ακόμη συμβάλλει στην αποβολή ουρικού οξέος βοηθώντας άτομα που ταλαιπωρούνται από ρευματισμούς ή ουρική αρθρίτιδα. Προσοχή η μεγάλη ποσότητα σπόρων μαϊντανού μπορεί να είναι τοξική για αυτό αποφεύγεται να καταναλώνεται από νεφροπαθείς και έγκυες.
10. Κόλιανδρος. Αυτό το φυτό με το έντονο άρωμα περιέχει λιναλόλη, πινένιο, τερπινένιο, φαλαινοειδή. Είναι ένα δημοφιλή φυτό που ταιριάζει τέλεια σε καυτερά φαγητά, σάλτσες και σαλάτες. Συμβάλλει στην πέψη των τροφών, βελτιώνει την ανδρική αναπαραγωγική ικανότητα και καταπολεμά το στρες. Όταν καταναλωθεί σαν αφέψημα καταπολεμά τα αέρια. Κατάλληλο για ανθρώπους με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. 

ΜΠΑΧΑΡΙΚΑ

1. Αλάτι. Παρεξηγημένο μεν απαραίτητο για την καλή λειτουργία του οργανισμού δεν. Όταν καταναλωθεί σε υπερβολικές ποσότητες αναγκάζει τα νεφρά να δουλέψουν περισσότερο για να το αποβάλουν, η καρδιά στέλνει περισσότερο αίμα στα νεφρά άρα ανεβαίνει η πίεση. Το υπερβολικό αλάτι ευθύνεται για καταστάσεις όπως εγκεφαλικών επεισοδίων, καρδιοπαθειών, υπέρτασης, απώλειες ασβεστίου από το σώμα, καρκίνο του στομάχου και κατακράτηση υγρών. Οι πραγματικές απαιτήσεις μας σε αλάτι είναι 1 γραμμάριο την ημέρα. Προσοχή η επιπλέον κατανάλωση μπορεί να μας οδηγήσει σε προβλήματα για αυτό προσέξτε πόσο προσθέτετε στα φαγητά σας.
2. Πιπέρι. Δεν είναι τυχαία που χαρακτηρίζεται ως ο βασιλιάς των μπαχαρικών. Το πιπέρι μεταμορφώνει ένα ολόκληρο πιάτο. Προσδίδει το αίσθημα του καυτερού στα φαγητά. Έχει ιδιότητες όπως να προσλαμβάνει από το καρκίνο του μαστού, να βοηθά στην απώλεια βάρους και να καταπολεμά την ανάγκη για τσιγάρο. Βάλτε πιπεράκι άφοβα. 
3. Πιπέρι Καγιέν. Αυτό είναι κόκκινο δεν είναι μαύρο. Αυτό έχει διαφορές σε σχέση με το κλασικό μαύρο πιπέρι. Το Καγιέν χρησιμοποιείται εκτός από την μαγειρική και σε βοτανοθεραπείες. Βοηθά λένε σε οξείες νόσους όταν δηλαδή το σώμα παγώνει και ο σφυγμός πέφτει. Επίσης διεγείρει την πέψη και βοηθά στην προστασία από στομαχικές διαταραχές, δηλητηρίαση. Ισχυρό μπαχαρικό έναντι των καρδιαγγειακών παθήσεων.  Δεν είναι τυχαίο που πολλά αποτοξινωτικά ροφήματα φτιάχνονται με πιπέρι Καγιέν, λεμόνι κτλ
4. Κανέλα. Η μυρωδιά της χαρακτηρίζεται έντονη και χρησιμοποιείται στα τσάγια , στη μαγειρική, στην ζαχαροπλαστική και την αρτοποιεία. Έχει βρεθεί πως βοηθά στην καταπολέμηση της κόπωσης και της ατονίας άρα καταπολεμά τις ιώσεις και την γρίπη. Τα πτητικά έλαια που έχει έχουν ηρεμιστικές ιδιότητες. Επίσης η κανέλα βοηθά στην πέψη των τροφών και στον έλεγχο της ναυτίας ή της διάρροιας. Αν θέλετε να σας φύγει ο βήχας βράστε ένα ξύλο κανέλας σε νερό και εισπνεύστε το.
5. Γαρίφαλο. Το γαρυφαλάκι προφανώς και είναι επίσης ένα θεραπευτικό μπαχαρικό. Χρησιμοποιείται στην μαγειρική και συγκεκριμένα στην ινδική και κινέζικη κουζίνα. Επίσης θεραπεύει τον πονόδοντο. Χάρις στην αντισηπτική του δράση μπορεί να τονώσει τον οργανισμό και να διεγείρει το κυκλοφορικό.
6. Πιπερόριζα ή αλλιώς τζιντζερ. Σίγουρα έχετε ακούσει πως στην ασιατική κουζίνα χρησιμοποιούν πολύ την πιπερόριζα εξ ου και η καυτερή συνήθως γεύση τους. Ξέρετε όμως πως βοηθά στην καταπολέμηση του βήχα και του κρυολογήματος; Επίσης είναι το τέλειο φαρμακευτικό ρόφημα για της έγκυες που ταλαιπωρούνται με ναυτίες αλλά και τους ταξιδιώτες που ταξιδεύουν με πλοία.
7. Κάρυ. Χρυσοκίτρινο το κάρυ ταιριάζει απόλυτα με το κοτόπουλο, την πατατοσαλάτα, τα βραστά αυγά, τις γαρίδες και φυσικά με το ρύζι. Μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί σε ντρέσινγκς για σαλάτες, λαχανικά και σούπες. Οι Ινδοί κυρίως το συμπεριλαμβάνουν πολύ στα φαγητά τους. Καταρχάς προστατεύει τον οργανισμό από ορισμένες μορφές καρκίνου. σύμφωνα με μελέτες από την Ιταλία, την Αμερική και τον Καναδά, το κάρυ έχει συσχετιστεί με την προστασία του εγκεφάλου από εκφυλιστικές νόσους, με τη μείωση του κινδύνου καρδιακού επεισοδίου, και την καταπολέμηση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
8. Μοσχοκάρυδο. Πικρό μεν αλλά με αρκετές ευεργετικές ιδιότητες. Δρα ευεργετικά στο πεπτικό σύστημα και στο δέρμα. Έχει την ικανότητα να ανοίγει την όρεξη και είναι πολύτιμο για τις δηλητηριάσεις, τη διάρροια και τη ναυτία. Χρησιμοποιείται σε φαγητά με γάλα και τυριά.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου