Είδη σχολικού κλίματος

Στα πλαίσια της διοίκησης της εκπαίδευσης επικρατούν τρεις θεωρητικές προσεγγίσεις. Στην συνέχεια, από αυτές ανακύπτουν τα τρία είδη σχολικού κλίματος.

Επιστημονική Προσέγγιση Διοίκησης (Scientific Management)
Βασικός εκπρόσωπός της είναι ο Taylor. Προσδίδεται έμφαση μόνο σε τυπική οργάνωση και διαδικασίες.

Προσέγγιση Διοίκησης μέσω ανθρωπίνων σχέσεων (Human Relations Approach) 
Βασικός εκπρόσωπός της είναι ο Mayo. Υποστηρίζεται ότι μέσω των ανθρωπίνων σχέσεων, όταν ικανοποιούνται οι κοινωνικές ανάγκες των εργαζομένων στον χώρο εργασίας τους, τότε αυξάνεται και η παραγωγικότητά τους.

Νεοεπιστημονική Προσέγγιση Διοίκησης μέσω του ανθρώπινου δυναμικού (Human Resources or Human Enterprise Approach)
Βασικοί εκπρόσωποί της είναι οι, Barnard, Simon, McGregor, Argyris και Likert. Παρατηρείται καμπή στην επιστήμη της διοίκησης, αφού αποτελεί επίτευξη στόχων ενός οργανισμού. Η ικανοποίηση των εργαζομένων προκύπτει και από τις επιτυχίες στον χώρο εργασίας, και συνεπώς από τον βαθμό επίτευξης των στόχων. Επιπρόσθετα, ένας βασικός παράγοντας έγκειται στην ικανοποίηση που συνδέεται με ηθικές και υλικές ανταμοιβές, ανάλογες των καταβεβλημένων προσπαθειών του εργατικού δυναμικού.

Από τις άνωθεν θεωρίες προήλθε το συμμετοχικό μοντέλο διοίκησης, που ενθαρρύνει την εμπλοκή του διδακτικού προσωπικού σε διοίκηση και οργάνωση του σχολείου. Ο διευθυντής, ως συντονιστής, έχει βασικό μέλημα τη δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος, το οποίο συνίσταται στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των επαγγελματικών – ανθρώπινων σχέσεων και των γραφειοκρατικών δομών.

Συνακόλουθα, προκύπτουν τρία είδη σχολικού κλίματος.

Τυπικό-Απρόσωπο 
Η προσωπική επικοινωνία υποθάλπεται από τυπικές σχέσεις και υπερισχύουν οι αυστηρά οργανωμένες γραφειοκρατικές δομές.

Άτονο
Η επίσημη οργάνωση επισκιάζεται από την ανεπίσημη φέροντας ως αποτέλεσμα την παραμέληση της μάθησης, καθώς δεν υφίστανται σαφείς ρόλοι και αρμοδιότητες.

Τυπικό-Προσωπικό 
Η διαμόρφωση λαμβάνει χώρα σε σχολεία με δημοκρατικό τρόπο οργανωμένα. Το κλίμα είναι αυτό που διασφαλίζει την ισορροπία ανάμεσα σε ανεπίσημη και επίσημη οργάνωση, δηλαδή στη συνεργασία όλων των σχολικών φορέων.

Συμφέρη Αικατερίνη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ