Τι είναι «γλώσσα» -Ferdinand de Saussure

Ο Ελβετός γλωσσολόγος Ferdinand de Saussure ορίζει ως γλώσσα (langue) το αφηρημένο γλωσσικό  σύστημα, τα σημεία και οι ιδέες, που μοιράζονται οι ομιλητές μιας συγκεκριμένης γλωσσικής κοινότητας. Μάλιστα, απαρτίζεται από τον «λόγο», ο οποίος αποτελεί το αυθαίρετο σύστημα συμβόλων που έχουν υιοθετήσει και αφομοιώσει τα μέλη μιας δεδομένης γλωσσικής κοινότητας,

Ένα γλωσσικό σύστημα είναι εκ φύσεως αφηρημένο κοινωνικό φαινόμενο ή θεσμό, το οποίο λαμβάνει υπόσταση μέσω της γλωσσικής συμπεριφοράς των μελών της γλωσσικής κοινότητας. Συνεπώς, ο Saussure αντιλαμβάνεται τη γλωσσολογία ιδιαίτερα κοντά στην κοινωνιολογία και την κοινωνική γλωσσολογία.

Ακόμη, με τις έννοιες που εισήγαγε έδωσε νέα πνοή στην επιστήμη της γλωσσολογίας και άνοιξε νέους ορίζοντες μελέτης για την επιστήμη. Υπήρξε ο ιδρυτής της επιστήμης της σημειολογίας, με τον ορισμό που έδωσε στην γλώσσα, ως ένα σύστημα σημείων.

Στη βιβλιογραφία έχουν δοθεί διάφοροι ορισμοί για τη  γλώσσα, καθένας από τους οποίους εστιάζει σε ένα διαφορετικό στοιχείο ή χαρακτηριστικό της (ήχοι, προτάσεις, ομιλητές). Πράγματι, αν και όλοι χρησιμοποιούν τη γλώσσα, είναι  δύσκολο να οριστεί.

Κάποιοι μελετητές προσπάθησαν να δώσουν έναν πιο  συγκεκριμένο ορισμό της γλώσσας μέσω του διαχωρισμού της από την ομιλία. Ειδικότερα:

1. Γλώσσα είναι η συστηματική και συμβατική χρήση των  ήχων (ή χειρομορφών ή γραπτών συμβόλων) με σκοπό  την επικοινωνία ή την αυτοέκφραση (Crystal, 1995).
2. Γλώσσα είναι το σύνολο δυνάμει άπειρων προτάσεων, καθεμία από τις οποίες είναι ωστόσο πεπερασμένη σε έκταση και αποτελείται από ένα πεπερασμένο σύνολο στοιχείων (Chomsky, 1957).

Επομένως, πρόκειται είτε για ένα σύστημα με επιμέρους συστατικά είτε για μια γνωστική διεργασία και ικανότητα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ