Οικογενειακό περιβάλλον και σχολικές επιδόσεις

Written by on 10/04/2021

image_print

Το οικογενειακό περιβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην αγωγή και ανάπτυξη του παιδιού. Στους κόλπους της οικογένειας, και ανάλογα με τη στάση των γονέων, το παιδί αναπτύσσει συναισθήματα -καθοριστικής σημασίας- για την παγίωση της αυτοπεποίθησής του. Έτσι, διαμορφώνει αισθήματα επάρκειας ή ανεπάρκειας, καθώς και τη γενικότερη αυτοεικόνα του.

Πλέγματα σχέσεων, βιώματα, ερεθίσματα, μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο -της οικογένειας- καθίστανται ικανά για να υιοθετήσει το παιδί αξίες, να αποκτήσει δεξιότητες και να διαμορφώσει στάσεις. Πιθανόν να είναι η εντονότερη επίδραση, αυτή του οικογενειακού περιβάλλοντος, στην ανάπτυξη του παιδιού και δεύτερη να έρχεται εκείνη του σχολείου.

Μάλιστα οι ίδιοι P. Bourdieu και J. Passerron, αποκάλεσαν «μορφωτικό κεφάλαιο» τις εμπειρίες που αποκτά το παιδί εντός οικογενειακού πλαισίου, φέρνοντάς τις ως παρακαταθήκη στο σχολείο. Ειδικότερα, ως μορφωτικό κεφάλαιο φρονούν το σύνολο των στάσεων, γνώσεων και δεξιοτήτων, που φυσικά διαφοροποιεί έκαστο παιδί ανάλογα με την κοινωνική τάξη προέλευσής του. Επιπλέον, συμπεριλαμβάνεται η κάθε είδους πληροφόρηση περί μορφώσεως, κοινωνικών σχέσεων, καλλιτεχνικής κουλτούρας και γλωσσικής άνεσης.

Στο σημείο αυτό είναι καλό να αναφερθεί το γεγονός ότι όσο περισσότερο συσχετίζονται τα χαρακτηριστικά αυτά με την κουλτούρα που μεταδίδει το σχολείο, τόσο ευκολότερα αφομοιώνονται οι γνώσεις και αποκωδικοποιούνται τα μηνύματα.

Οι σχολικές επιδόσεις των μαθητών διαφοροποιούνται περισσότερο ανάλογα με το μορφωτικό επίπεδο των γονέων.

M. Paul Clerc

Ο Bourdieu επηρεασμένος από τις απόψεις του M. Paul Clerc, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η σχολική επιτυχία είναι σε μεγάλο βαθμό πολιτιστική, τονίζοντας στην συνέχεια με τον Passeron ότι ο παράγων γλώσσα αποτελεί την ικανότητα για κατανόηση και χειρισμό σύνθετων λογικών και αισθητικών δομών και εξασφαλίζεται από ένα σύστημα κατηγοριών, το οποίο εξαρτάται άμεσα από τη συνθετότητα της γλωσσικής δομής που πρωτοακούστηκε στο γλωσσικό περιβάλλον.

Από εμπειρικά δεδομένα ανακύπτει ότι στα θετικά στοιχεία αυτού του μορφωτικού κεφαλαίου συνυπολογίζονται και η καλή υγεία, η ευεξία, η κάλυψη των συναισθηματικών αναγκών, τα ισχυρά κίνητρα για μάθηση, η συναισθηματική ασφάλεια του παιδιού, η θετική στάση ολόκληρης της οικογένειας απέναντι στη μόρφωση και τις αξίες του σχολείου, το σταθερό ενδιαφέρον των γονέων, για τις σχολικές δραστηριότητες του παιδιού και για τα συναισθήματα που βιώνει εκεί, η ερμηνεία και η κατανόηση τους των αιτίων της τυχούσας σχολικής αποτυχίας και όχι η τιμωρία της, αλλά η ενθάρρυνση και υποστήριξη της προσπάθειας του παιδιού και, φυσικά, η εσωτερική εστία ελέγχου, δηλαδή οι επιδόσεις και επιτυχίες που είναι καρπός προσωπικής προσπάθειας και όχι ιδιαίτερα αποτέλεσμα εξωτερικών και τυχαίων παραγόντων.

Βέβαια, στην άλλη όψη του νομίσματος, αρνητική επίδραση ασκούν, η έλλειψη όλων των ανωτέρω, διάφορα σοβαρά προβλήματα του οικογενειακού περιβάλλοντος, όπως ανεργία, ασθένειες, διαζύγιο, μετανάστευση, καθώς και η απουσία των δύο γονέων.

Από όλα τα άνωθεν προκύπτει ότι, προκειμένου ο εκπαιδευτικός να σχεδιάζει, να εκτελεί τη διδασκαλία, να παίρνει τις αναγκαίες παιδαγωγικές του αποφάσεις είναι απαραίτητο να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του και τις οικογενειακές προϋποθέσεις μάθησης των μαθητών του. Έτσι, απαιτείται να προσαρμόζει καταλλήλως τα κίνητρα μάθησης που φέρνουν τα παιδιά από την οικογένειά τους, προωθώντας και ενισχύοντάς τα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

image_print

CityVibes.gr

Read, Listen, Feel

Current track

Title

Artist


 



Current show

Group Therapy

16:00 17:59









 



Current show

Group Therapy

16:00 17:59