Σταυροδρόμια πολιτισμών
Written by Αικατερίνη Συμφέρη on 06/01/2024
Επί χιλιάδες χρόνια κατοικούσαν Έλληνες στη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη μαζί με τους ντόπιους πληθυσμούς. Περιοχές-σταυροδρόμια πολιτισμών, φημισμένες για τον πλούτο τους, διεκδικήθηκαν από μεγάλες αυτοκρατορίες, τη Ρωμαϊκή, την Βυζαντινή και την Οθωμανική, ενώ πολλοί άλλοι κατακτητές πολιόρκησαν τις πόλεις και κυρίευσαν τη γη, προκάλεσαν καταστροφές αλλά άφησαν και ίχνη των δικών τους πολιτισμών, στοιχεία όλα που συνέβαλαν στη δημιουργία πλούσιων τοπικών πολυσυλλεκτικών πολιτισμών.
Για την άφιξη του ελληνισμού από την αρχαιότητα στον Πόντο ιδρύθηκε το 658 π.Χ. το Βυζάντιο από τον Μεγαρέα Βύζαντα. Το 330 μ.Χ. εγκαινιάστηκε ως Νέα Ρώμη από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Α’ (Κωνσταντίνος ο Μέγας) που μετέφερε εκεί την πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας του. Η Κωνσταντινούπολη, όπως ονομάστηκε πλέον, έμελλε να γίνει το λαμπρό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ενώ μετά την πτώση της (29 Μαΐου 1453), ο πολιορκητής της, Μωάμεθ ο Β’, ηγέτης των Οθωμανών Τούρκων την διατήρησε ως πολιτικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η άλωση της Κωνσταντινούπολης επέφερε λίγα χρόνια αργότερα και την Οθωμανική κυριαρχία στον Πόντο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της Μικράς Ασίας είχε ήδη κατακτηθεί από τους Τούρκους.
Περνώντας τώρα στα παράλια της Ιωνίας, απέναντι από τη Χίο μαρτυρείται η ύπαρξη νεολιθικού οικισμού από το 3000 π.Χ. περίπου. Τον 11ο αιώνα π. Χ. έφτασαν Έλληνες άποικοι στην ήδη υπάρχουσα Σμύρνη. Στους επόμενους αιώνες πολλοί κατακτητές διεκδίκησαν την πόλη, ώσπου το 1424 την κατέλαβε ο Σουλτάνος Μουράτ. Η εξαιρετική θέση της ως κόμβου επικοινωνίας τόσο οδικά με το εσωτερικό της Μικράς Ασίας όσο και από τη θάλασσα προς τα εδάφη της Ελλάδας και της υπόλοιπης Ευρώπης της έδινε σημαντικό πλεονέκτημα και συνέβαλε στην ευημερία της.
