Σκιά Κατερίνα: Τα «μυστικά» του Baby-Led Weaning
Written by Μιχάλης Ιωαννίδης on 23/12/2023
Αν ανήκεις και εσύ στην κατηγορία των γονέων -ή των εν δυνάμει- που δε γνωρίζουν για τη μέθοδο του baby-led weaning, τότε ήρθε η ώρα να ενημερωθείς. Στο Cityvibes.gr «φιλοξενείται» αυτή τη φορά, η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος και Παιδιατρικός Διατροφολόγος, Σκιά Κατερίνα.
Λίγα λόγια για την ίδια…
«Ονομάζομαι Σκιά Κατερίνα και είμαι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος και Παιδιατρικός
Διατροφολόγος. Αποφοίτησα από το Queen Margaret Univeristy Queen Margaret University του Εδιμβούργου το 2021 με βαθμολογία «First class». Πραγματοποίησα δυο εξειδικεύσεις σχετικά με την παιδική διατροφή και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Έχω συμμετάσχει σε ομιλίες και δράσεις που αφορούν την παιδική διατροφή (ομιλίες σε φροντιστήρια και σχολεία) καθώς και σε επιστημονικό συνέδριο ως ομιλήτρια. Από το 2022 διατηρώ διαιτολογικό γραφείο «My Healthy Nutrition» στη Χαλκίδα και πραγματοποιώ δια ζώσης και on-line συνεδρίες.
Η διατροφή του παιδιού, ειδικά κατά το πρώτο έτος της ζωής του είναι ιδιαίτερα σημαντική διότι σηματοδοτεί τόσο τις διατροφικές του συνήθειες όσο και την σχέση του με το φαγητό στο μέλλον. Η πιο διαδεδομένη πρακτική εισαγωγής στερεών τροφών είναι η πολτοποιημένη μορφή και με την πάροδο των μηνών το φαγητό να αποκτά όλο και περισσότερα κομμάτια μέχρι να φτάσει στη μορφή που καταναλώνουν και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι γονείς υιοθετούν τη μέθοδο baby-led weaning για την εισαγωγή στερεών τροφίμων.»
Τι είναι το Baby-Led Weaning;
«Η μέθοδος baby-led weaning είναι μία μέθοδος εισαγωγής στερεάς τροφής που επιτρέπει στα μωρά να τραφούν μόνα τους. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη μέθοδο παρέχουμε στο μωρό μαλακά και κατάλληλα κομμένα τρόφιμα με στόχο το ίδιο το μωρό να μπορεί να επιλέξει το τι θέλει να καταναλώσει. Η μέθοδος baby-led weaning αποτελεί μια μέθοδο στην οποία το παιδί καταναλώνει το φαγητό του μαζί με όλη την οικογένεια και αρχίζει να εξερευνά τα τρόφιμα που υπάρχουν στο τραπέζι με τα χέρια του. Στην ουσία, δε γίνεται χρήση του κουταλιού αλλά ούτε πολτοποιημένης τροφής.»
Ποια είναι τα κύρια θρεπτικά στοιχεία που πρέπει να λάβει υπόψη ένας γονιός που
εφαρμόζει τη μέθοδο Baby-Led Weaning για την εισαγωγή στη στερεά τροφή;
«Οι γονείς είναι λογικό να ανησυχούν για τα θρεπτικά στοιχεία που θα λαμβάνει το
παιδί τους μέσω της μεθόδου baby-led weaning. Με την εισαγωγή στερέων τροφίμων το
παιδί θα λάβει τις πρωτεΐνες, τους υδατάνθρακες, τα λιπαρά, τις βιταμίνες και τα ανόργανα
στοιχεία που χρειάζεται. Σε κάθε περίπτωση, η βασική τροφή σε αυτή την ηλικία είναι το
γάλα. Έκτος από τα θρεπτικά συστατικά είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η συγκεκριμένη μέθοδος έχει πολλά οφέλη για το παιδί. Αναλυτικότερα, το παιδί εξερευνεί και εξοικειώνεται με τη γεύση, την υφή, το χρώμα και την όσφρηση του κάθε τροφίμου με αποτέλεσμα να αποκτά ανεξαρτησία και αυτοπεποίθηση. Επίσης, βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων σχετικά με τις κινήσεις χεριών και της μάσησης. Η συγκεκριμένη μέθοδος ενθαρρύνει το βρέφος να ελέγχει την ποσότητα που καταναλώνει, να αντιλαμβάνεται από μικρή ηλικία τον όρο κορεσμό με αποτέλεσμα μακροπρόθεσμα να έχει πιο υγιεινές διατροφικές συνήθειες και χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος, γεγονός που δρα
προστατευτικά έναντι της παχυσαρκίας.»
Ποια τρόφιμα είναι κατάλληλα για το Baby-Led Weaning και πώς μπορεί να διασφαλίσει
κανείς ότι το παιδί του λαμβάνει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά;
«Σύμφωνα με τη λογική του baby-led weaning, το μωρό μπορεί να καταναλώσει
οτιδήποτε τρώνε και οι γονείς αρκεί να μην περιέχει αλάτι, ζάχαρη και μέλι. Στην αρχή
συστήνεται τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά, όπως για παράδειγμα το μήλο, το αχλάδι,
το ροδάκινο, το καρότο, το κολοκύθι κλπ να τα κόβουμε σε μεγάλα κομμάτια και να τα
μαγειρεύουμε στον ατμό μέχρι να μαλακώσουν. Όσο μεγαλώνει το παιδί προσθέτουμε
σταδιακά και τα υπόλοιπα τρόφιμα όπως για παράδειγμα όσπρια, μοσχάρι, κοτόπουλο, ψάρι,
μακαρόνια κλπ. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η σειρά εισαγωγής καθορίζεται από τις οδηγίες του παιδιάτρου και να μην ξεχνάμε ότι ο μητρικός θηλασμός ή η φόρμουλα είναι βασική τροφή για τα παιδιά. Ένα βασικό μειονέκτημα του baby-led weaning είναι ότι δε μπορούμε να προσδιορίσουμε την ακριβή ποσότητα φαγητού που καταναλώνει το παιδί, διότι μπορεί να πετάξει το φαγητό στο πάτωμα ή να μην το καταναλώσει με αποτέλεσμα να μειώνεται η πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών που λαμβάνονται από ένα είδος τροφής. Ειδικότερα, η συγκεκριμένη μέθοδος συχνά συνδέεται με την ανεπαρκή πρόσληψη σιδήρου, βιταμίνης B12 και ψευδαργύρου. Έτσι, είναι σημαντικός ο έλεγχος ανάπτυξης από τον παιδίατρο.»
Ποιο είναι το κατάλληλο χρονικό πλαίσιο για να ξεκινήσει ένα παιδί το Baby-Led
Weaning και ποια είναι τα σημάδια που υποδεικνύουν ότι το παιδί είναι έτοιμο;
«Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η εισαγωγή στερεών τροφίμων μπορεί
να ξεκινήσει στον 6 ο μήνα ζωής του βρέφους, διότι τότε αποκτά την ικανότητα κατάποσης
των στερεών τροφίμων με ασφάλεια. Αντίθετα, νωρίτερα τα αντανακλαστικά του δεν έχουν
αναπτυχθεί πλήρως με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος πνιγμού. Επιπλέον λόγοι που δεν
συστήνεται η εισαγωγή στερεών τροφίμων πριν τον 6 ο μήνα είναι ότι αφενός δεν έχει
αναπτυχθεί πλήρως το πεπτικό του σύστημα και αφετέρου η πρώιμη έκθεση σε αλλεργιογόνα
τρόφιμα και παθογόνα μικρόβια μπορεί να είναι επικίνδυνη για την υγεία του.
Πριν την υιοθέτηση της μεθόδου baby-led weaning, εκτός από την ηλικία, είναι
σημαντικό να αναγνωρίσουμε τα σημάδια νευρολογικής ωριμότητας, τα οποία είναι:
- Η ικανότητα του παιδιού τόσο να κρατήσει σταθερά σε όρθια θέση το κεφάλι του όσο
και να μπορέσει να καθίσει για λίγα δευτερόλεπτα χωρίς κάποια υποστήριξη. - Η απουσία του αντανακλαστικού εξώθησης, δηλαδή το παιδί να μην ωθεί προς τα
έξω την τροφή με τη γλώσσα του. Ένας εύκολος τρόπος για να το ελέγξουμε είναι να
ακουμπήσουμε το δάκτυλό μας στο κάτω χείλος του παιδιού. - Η προσπάθεια του παιδιού να φέρει στο στόμα του ότι κρατάει.»
Ποιες είναι οι βασικές αρχές που πρέπει να λαμβάνει υπόψη ένας γονιός για να
διασφαλίσει την ασφαλή εφαρμογή του Baby-Led Weaning;
«Η υιοθέτηση της μεθόδου baby-led weaning πρέπει να συμβεί με την συγκατάθεση
του παιδιάτρου και ενός διαιτολόγου με εξειδίκευση στην παιδική διατροφή. Οι βασικές αρχές
που πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν εκτός από τα σημάδια νευρολογικής ωριμότητας είναι οι
ανάγκες του παιδιού. Το ίδιο το παιδί μας καθοδηγεί. Ορισμένα παιδιά αναγουλιάζουν με τις
πολτοποιημένες τροφές ή τους απωθεί αυτή η όψη, με αποτέλεσμα η μέθοδος baby-led
weaning να είναι μονόδρομος. Κάθε γονέας θα πρέπει να γνωρίζει ότι η πρώτη επαφή με αυτήν την διαδικασία θεωρηθείτε εκπαίδευση. Αυτό σημαίνει ότι στην αρχή το παιδί δε θα καταναλώσει σημαντική ποσότητα φαγητού, αλλά στην ουσία θα εξετάσει τα τρόφιμα με τα χέρια και το στόμα του.
Ωστόσο, σταδιακά θα αυξηθεί η προσλαμβανόμενη ποσότητα. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να
δοθεί χρόνος στο παιδί και να επιλεχθεί μια ώρα όπου τόσο το παιδί όσο και οι γονείς θα
είναι ξεκούραστοι.
Ένας βασικός κανόνας για την ασφαλή εισαγωγή νέων τροφίμων είναι « ο κανόνας
των 3-4 ημερών », δηλαδή κάθε φορά που εισάγεται μια νέα τροφή, πρέπει να συνεχιστεί η
κατανάλωσή της παράλληλα με τις υπόλοιπες ασφαλείς τροφές που έχουν ήδη εισαχθεί για 3
με 4 ημέρες. Σκοπός του συγκεκριμένου κανόνα είναι τόσο η αποφυγή αλλεργιών όσο και ο
έλεγχος για τυχόν διαταραχές, όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα, που μπορεί να οφείλονται σε
νέα τρόφιμα.
Η εφαρμογή του baby-led weaning σε απλά βήματα:
- Διατηρούμε την υγιεινή τόσο του χώρου όσο και των χεριών.
- Η διαδικασία προτείνεται να λαμβάνει χώρα σε ώρες όπου το παιδί είναι ευδιάθετο.
- Τοποθετούμε το παιδί σε καθιστή θέση όπως για παράδειγμα στο ειδικό καρεκλάκι.
- Προσφέρουμε στο παιδί ένα ευρύ φάσμα τροφίμων που πληρούν τις
προαναφερόμενες προϋποθέσεις με διαφορετικά χρώματα, σχήματα και υφές, όπως
για παράδειγμα βραστές πατάτες, μπανάνα κλπ.
Εάν απορρίψει κάποια γεύση ή σχήμα ή υφή τότε μετά από λίγο καιρό καλό θα είναι να
δοθεί ακόμα μια ευκαιρία στο συγκεκριμένο τρόφιμο, διότι είναι πολύ πιθανό το παιδί να
έχει αλλάξει γνώμη. - Δεν ασκούμε πίεση στο παιδί να καταναλώσει μεγαλύτερη ποσότητα τροφής από αυτή
που επιθυμεί. - Είναι σημαντική η επίβλεψη του παιδιού κατά τη διάρκεια του φαγητού.
- Το παιδί μπορεί να καταναλώνει το φαγητό του μαζί με τους γονείς του με σκοπό να
μιμείται την συμπεριφορά τους. - Ο μητρικός θηλασμός ή η φόρμουλα είναι απαραίτητη κυρίως μέχρι να καταφέρει το
βρέφος να καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες του μέσω της τροφής.»
Ακολουθήστε τη Διαιτολόγο – Διατροφολόγο και Παιδιατρικό Διατροφολόγο, Σκιά Κατερίνα στα Social Media.
Instagram: My Healthy Nutrition
Facebook: My Healthy Nutrition
