Adaptive Learning Systems: Προσαρμοστικά Συστήματα Μάθησης και Επίδραση

Τα προσαρμοστικά συστήματα μάθησης (Adaptive Learning Systems – ALS) αποτελούν μία καινοτόμο προσέγγιση στη σύγχρονη εκπαίδευση, αξιοποιώντας τις τεχνολογίες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και της ανάλυσης δεδομένων για την εξατομίκευση της μαθησιακής διαδικασίας. Αυτά τα συστήματα προσαρμόζουν το εκπαιδευτικό περιεχόμενο και τις δραστηριότητες στις ανάγκες, τις ικανότητες και το ρυθμό μάθησης του κάθε μαθητή, με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της εμπειρίας μάθησης (Johnson et al., 2016).

Η βασική λειτουργία των ALS στηρίζεται στη συλλογή δεδομένων σχετικά με την απόδοση και τη συμπεριφορά του μαθητή, τα οποία αναλύονται μέσω αλγορίθμων για την παροχή προσαρμοσμένου περιεχομένου (Kulik & Fletcher, 2016). Η συνεχής ανατροφοδότηση και η δυναμική προσαρμογή επιτρέπουν την αντιμετώπιση των αδυναμιών και την ενίσχυση των δυνατών σημείων, ενώ παράλληλα κρατούν το μαθητή σε υψηλό επίπεδο δέσμευσης και κίνητρου (Walkington, 2013).

Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα των προσαρμοστικών συστημάτων είναι η δυνατότητα παροχής διαφοροποιημένης διδασκαλίας, που λαμβάνει υπόψη την ποικιλία των μαθησιακών στυλ και ρυθμών, μειώνοντας τον κίνδυνο απογοήτευσης ή αδιαφορίας (Shute & Zapata-Rivera, 2012). Αυτό καθιστά τα ALS ιδιαίτερα χρήσιμα σε μεγάλες τάξεις ή σε περιβάλλοντα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, όπου η εξατομικευμένη διδασκαλία από τον εκπαιδευτικό είναι δύσκολη.

Ωστόσο, η υιοθέτηση των ALS φέρνει προκλήσεις, όπως η προστασία της ιδιωτικότητας των μαθητών μέσω της διαχείρισης των προσωπικών δεδομένων και η ανάγκη για συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των αλγορίθμων (Baker & Inventado, 2014). Επιπλέον, απαιτείται η κατάλληλη εκπαίδευση των εκπαιδευτικών για την ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών στο διδακτικό τους έργο.

Συνολικά, τα προσαρμοστικά συστήματα μάθησης αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη τεχνολογική εξέλιξη που μπορεί να αναβαθμίσει σημαντικά την εκπαιδευτική διαδικασία, εφόσον υλοποιηθούν με σεβασμό στις παιδαγωγικές αρχές και τα δικαιώματα των μαθητών.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός


  • Baker, R. S., & Inventado, P. S. (2014). Educational data mining and learning analytics. In K. Sawyer (Ed.), The Cambridge handbook of the learning sciences (2nd ed., pp. 253–272). Cambridge University Press.
  • Johnson, L., Adams Becker, S., Estrada, V., & Freeman, A. (2016). NMC horizon report: 2016 higher education edition. The New Media Consortium.
  • Kulik, J. A., & Fletcher, J. D. (2016). Effectiveness of intelligent tutoring systems: A meta-analytic review. Review of Educational Research, 86(1), 42–78.
  • Shute, V. J., & Zapata-Rivera, D. (2012). Adaptive educational systems. In N. Seel (Ed.), Encyclopedia of the sciences of learning (pp. 561–565). Springer.
  • Walkington, C. (2013). Using adaptive learning technologies to personalize instruction to student interests: The impact of relevant contexts on performance and learning outcomes. Journal of Educational Psychology, 105(4), 932–945.



Ακολουθιακές δραστηριότητες στην ειδική αγωγή

Οι μαθητές με τη δημιουργία και μελέτη κατάλληλων ακολουθιακών δραστηριοτήτων, που αφορούν σε κάθε ιεραρχικό επίπεδο, ενθαρρύνονται σε διαδικασίες διερεύνησης που ξεκινούν από την οπτικοποίηση (νοερή απεικόνιση), κατόπιν, «αναλύονται» και, τέλος, μέσω εικασιών και συσχετισμών μπορούν να καταλήξουν σε, μαθηματικά αυστηρές αποδείξεις.

Επιπλέον, μια σημαντική παράμετρο στη θεωρία των van Hiele αποτελούν οι πέντε φάσεις μάθησης, οι οποίες προσδιορίζουν τη μετάβαση από ένα επίπεδο γεωμετρικής σκέψης στο επόμενο. Συγκεκριμένα οι φάσεις αυτές είναι:

  • Διερεύνηση (inquiry – information)
  • Καθοδηγούμενο προσανατολισμό (guided – directed orientation)
  • Επεξήγηση/ διευκρίνιση (explanation/ explication/explicitation )
  • Ελεύθερο προσανατολισμό (free orientation)
  • Ολοκλήρωση (integration)

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα λογισμικά δυναμικής γεωμετρίας ενισχύουν τους μαθητές στη μελέτη των γεωμετρικών εννοιών στα παρωθητικά πλαίσια ενεργοποίησης και αξιοποίησης της θεωρίας των van Hiele.

Οι δραστηριότητες που βασίζονται στα επίπεδα σκέψης των van Hiele είναι ευκολότερες και αποτελεσματικότερες με την παρουσία διάφορων τεχνολογικών ερεισμάτων και ειδικά μέσω δυναμικών λογισμικών Γεωμετρίας.

Μάλιστα, η διδασκαλία μέσω των επιπέδων Hiele φαίνεται να παρέχει ένα πλήρες πλάνο διδασκαλίας και μάθησης, όταν χρησιμοποιείται ταυτόχρονα ένα δυναμικό εργαλείο-λογισμικό, αφού ο διαμεσολαβητικός ρόλος των εργαλείων στην εισαγωγή των γεωμετρικών εννοιών προκρίνεται ως λίαν καθοριστικός.

Ανακεφαλαιωτικά και συνοπτικά, οι εκπαιδευτικές πρακτικές που βασίζονται στα πρότυπα Van Hiele και η ταυτόχρονη χρήση Δυναμικών Λογισμικών διαδραματίζουν έναν ειδικό, γενναιόδωρο ρόλο ως προς τη βοήθεια που παρέχουν στους μαθητές για να προχωρήσουν μέσα σε ένα επίπεδο ή ακόμη και να αντιμετωπίσουν και τους μαθησιακούς «σκοπέλους» ενός υψηλότερου επιπέδου.

Το δυναμικό λογισμικό γεωμετρίας αναγνωρίζεται ευρέως ως ένα εργαλείο απεικόνισης που μπορεί να προαγάγει την πρόοδο των μαθητών και υποστηρίζεται ότι οι μαθητές με τη βοήθεια δυναμικών χειρισμών κινούνται από το πρώτο προς το δεύτερο van Hiele επίπεδο.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Πασχαλινές δραστηριότητες

Πλησιάζουν οι Άγιες μέρες, όπου ο Ιησούς Χριστός έπαθε, σταυρώθηκε και αναστήθηκε για την σωτηρία του ανθρώπινου γένους. Σήμερα, λόγω των χαλεπών καιρών με την ανεξέλικτη κατάσταση του παγκόσμιου ιού, που πλήττει την υφήλιο, και του καταναγκαστικού «εγκλεισμού» των πολιτών στα σπίτια τους, το Cityvibes.gr προτείνει πασχαλινές δραστηριότητες, εφικτά πραγματοποιήσιμες με μετοχή τόσο των παιδιών -ανεξαρτήτου ηλικίας-, όσο και των γονέων.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
Πρόκειται για μια αυτοσχέδια ιστορία, με κάποιον κεντρικό ήρωα επιλεγμένο από τα παιδιά με θέμα, φυσικά, το Πάσχα. Εκείνα λένε προτάσεις και έπειτα αναλαμβάνουν να τις απεικονίσουν σε ζωγραφιές. Όταν συγκεντρωθούν όλες αυτές οι εικονογραφήσεις, και το αντίστοιχο κείμενο που τις συνοδεύει, δηλαδή οι προτάσεις των παιδιών που προηγήθηκαν, το βιβλίο του Πάσχα είναι έτοιμο.

ΣΤΟΙΧΙΣΜΕΝΑ ΑΒΓΑ
Μια χειροτεχνία -αυτή τη φορά- αρκετά διασκεδαστική είναι τα «αβγά στην σειρά». Με υλικά χαρτί, ψαλίδι και μολύβι εύκολα δύναται να υλοποιηθεί. Μαζί με τα παιδιά οι γονείς σχηματίζουν και κόβουν κομμάτια χαρτιού σε σχήμα αβγών. Έπειτα, συνοπτικά σε έκαστο «αβγό» αναγράφουν τα γεγονότα που είναι αφιερωμένα για κάθε μια μέρα της Αγίας και Μεγάλης Εβδομάδας -από την Κυριακή των Βαΐων έως το Μεγάλο Σάββατο. Ειδικότερα αυτά είναι, ο Πάγκαλος Ιωσήφ, οι Δέκα Παρθένες, η μετάνοια της αμαρτωλής γυναικός, τα σωτήρια γεγονότα κατά τη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, ο Ιερός Νιπτήρας, η παράδοση της Θείας Ευχαριστίας, η Αρχιερατική Προσευχή του Κυρίου και η Προδοσία του Ιούδα, τα άγια, σωτήρια και φρικτά Πάθη Του, η θεόσωμος Ταφή Του και την εις Άδου Κάθοδόν Του. Στόχος είναι η ορθή στοίχιση των αβγών ανάλογα με την χρονολογική ταξινόμηση των άνωθεν συμβάντων.

Αλφαβητάρι του Πάσχα
Περιλαμβάνει κάρτες αναφοράς, όπου για κάθε γράμμα γονείς και παιδιά βρίσκουν λέξεις σχετιζόμενες με το Πάσχα ενδεικτικά, Α για την Ανάσταση, Β για τα Βάγια, Γ για τον κήπο της Γεσθημανής, Δ για τον Μυστικό Δείπνο, Ε για τον Επιτάφιο, Ζ για την ανάσταση του Λαζάρου, Η για τα Ήθη τα πασχαλινά, Θ για τα Θαύματα του Χριστού, Ι για τον Ιούδα, Κ για το Κόκκινο χρώμα, Λ για τη Λαμπρή, Μ για τους 12 Μαθητές του Χριστού, Ν για τη Νηστεία της Σαρακοστής, Ξ για το τίμιο Ξύλο του σταυρού, Ο για τον οβελία, Π για το Πάσχα, Ρ για τη μαγειρίτσα της Ανάστασης, Σ για τη Σταύρωση, Τ για τα Τσουρέκια, Υ για την «Υπερμάχω», τον Ακάθιστο Ύμνο, Φ για τα Φαναράκια της Λαμπρής, Χ για το «Χριστός Ανέστη», Ψ για τους Ψαλμούς και Ω για το «Ωσαννά».

ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΠΟΙΗΜΑ
Αρχικά, γονείς και παιδιά, συνιστούν μια λίστα με λέξεις σχετικές με το Πάσχα. Στη συνέχεια, επιτυγχάνεται η αναζήτηση ομοιοκατάληκτων λέξεων με αυτές. Μετά την συγκέντρωσή τους τίθεται η αφετηρία για την δημιουργία του ποιήματος, το οποίο, φυσικά, μπορεί ακόμη και να εικονογραφηθεί.

ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΦΙΣΑ
Σε ένα μεγάλο χαρτόνι, γονείς και παιδιά συγκεντρώνουν φωτογραφίες, εικόνες και ζωγραφιές με ήθη και έθιμα ή την φύση της εποχής του Πάσχα, είτε είναι αναβρισκόμενες από το διαδίκτυο, είτε από περιοδικά. Κάτω από κάθε εικόνα τα παιδιά γράφουν το όνομα του εθίμου και συμπληρώνουν καινούργια για κάθε φορά που μαθαίνουν κάποιο. Στόχος είναι η δημιουργία μιας αφίσας, που να «διαφημίζει» τα όμορφα αφενός του τόπου, και αφετέρου τις ομορφιές του την περίοδο του Πάσχα. Επίσης, μπορούν να γράφουν μηνύματα, τα οποία προσκαλούν τους ξένους να τον επισκεφτούν.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Δραστηριότητες εντός σπιτιού

Οι σταδιακώς επιταχυνόμενοι ρυθμοί ζωής συμβάλουν στην αφιέρωση περισσότερου χρόνου εκτός σπιτιού για ποικίλους λόγους, είτε αυτό αφορά υποχρεώσεις, είτε απλώς κοινωνικές διασυνδέσεις με το φιλικό, μα και ευρύτερο περιβάλλον. Μολαταύτα, λησμονείται το γεγονός ότι αστείρευτες είναι -εξίσου- και οι επιλογές των δραστηριοτήτων εντός του σπιτιού.

Με την παρακολούθηση ταινιών και σειρών διευρύνεται το γνωστικό και γλωσσικό επίπεδο, αφού αυτό θεωρείται μια μορφή ψυχαγωγίας. Την στιγμή εκείνη λησμονείται ο πραγματικός χρόνος και επικρατεί η αφοσίωση στη δράση και πλοκή του εκάστοτε έργου. Η συζήτηση που ακολουθεί, οι προβληματισμοί που γεννώνται, οι αντιδράσεις στα ερεθίσματα των όσων λαμβάνουν χώρα εγκολπώνονται στα πλαίσια της ενδυνάμωσης της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του ατόμου, καθώς και στην αλληλεπίδραση μεταξύ των όσων θεατών παρακολουθούν.

Μια άλλη επιλογή αποτελεί και το βιβλίο, ιδανικό, ιδίως, για τους λάτρεις της ανάγνωσης. Δεν προσφέρει μόνο την συντροφιά του, όπως είθισται, αλλά, επίσης, συμβάλει στην πλήρη πνευματική απώλεια με τον παροντικό χρόνο και στην μεταπήδηση στα δρώμενα και την εποχή που περιγράφει γλαφυρά. Επιπρόσθετα, αναπτύσσει το πνευματικό πεδίο, διότι τοποθετεί τον αναγνώστη σε μια θέση κατά την οποία «γεννά» την φαντασία του με το να αναζητά και να εφευρίσκει πρόσκαιρες απαντήσεις ως προς το πώς θα εξελιχθεί η πλοκή. Επηρεάζει, όμως, και το λεξιλογικό επίπεδο λόγω της επαφής με αμέτρητες λέξεις, φράσεις και νοήματα. Ίσως, τελικά, να είναι από τους πιο διασκεδαστικούς τρόπους χαλάρωσης, που παράλληλα, όμως, συγκαταλέγεται στις ύψιστες μορφές ψυχαγωγίας και επένδυσης του ελεύθερου χρόνου.

Μαγειρική, τέχνη ή όχι; Και μόνο η απόπειρα για τη δημιουργία εκ του μηδενός ενός πιάτου, εξάπτεται η συνδυαστική ικανότητα και η φαντασία. Πλέον, στο διαδίκτυο επικρατεί μεγάλη ποικιλία με παραλλαγές συνταγών για οποιουδήποτε είδους φαγητού και γλυκού. Με τον αυτοσχεδιασμό και την προσθαφαίρεση υλικών προσωπικής προτίμησης, ανοίγουν άγνωστα γευστικά μονοπάτια ικανά να ερεθίσουν τους γευστικούς κάλυκες, θετικά ή μη. Αδιαμφισβήτητα, όμως, οι συνδυασμοί που θα προκύψουν θα είναι πρωτότυποι και μοναδικοί.

Μια ενδιαφέρουσα δραστηριότητα -και ίσως αρκετά παρεξηγημένη- είναι η τακτοποίηση, αφού με τις ατέρμονες ώρες εκτός σπιτιού, ο χρόνος εντός του δεν επαρκεί για την επανατοποθέτηση των όσων αντικειμένων έχουν χρησιμοποιηθεί. Επιπλέον, με την αποτελεσματική οργάνωση αποθηκευτικών χώρων, δωματίων και γενικότερα πραγμάτων, θα έχει εξασφαλιστεί τόσο η καλύτερη διαρρύθμιση του χώρου, όσο και η διακόσμηση. Και, φυσικά, θα είναι έτοιμο να υποδεχτεί και να φιλοξενήσει κάθε καλεσμένο και επισκέπτη.

Κλείνοντας, δεν θα δύνανται να παραληφθούν τα επιτραπέζια παιχνίδια. Επιτραπέζια γνώσεων, μνήμης, ισορροπίας, ταχύτητας, στρατηγικής, με ζάρια, πάζλ, χαρτιά, κάρτες, ταμπλό και πιόνια εύκολα αποκτιόνται από αντίστοιχα μαγαζιά παιχνιδιών. Όλοι -ανεξαρτήτου ηλικίας- τα απολαμβάνουν και τα επιλέγουν, ιδίως, αν βρίσκονται σε μεγάλες παρέες συμμετεχόντων παικτών, που θα υπάρχει περισσότερη δράση και συναγωνισμός μεταξύ τους. Τα επιτραπέζια είναι μια ιδανική ευκαιρία να περάσουν ποιοτικό κοινό χρόνο τα άτομα, τα μέλη της οικογένειας και οι φίλοι.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Πηγή




Μαγικό ποδήλατο και Gaviotas

Μια δημιουργική εκπαιδευτική δραστηριότητα για τα παιδιά είναι «το μαγικό ποδήλατο».

Σε μια εικόνα απεικονίζονται κάποια στοιχεία:
«Όσο το τερατάκι κάνει ποδήλατο, το συντριβάνι φουντώνει, ανεβαίνει ψηλά. Όταν το τερατάκι σταματά να κάνει ποδήλατο, το νερό μένει μέσα στη λιμνούλα».

Τι συμβαίνει εδώ;
Εάν το ένα μετά το άλλο κάνουν όλη την ημέρα ποδήλατο, τότε όλη την ημέρα θα υπάρχει συντριβάνι».

Πρωταρχικός στόχος της δραστηριότητας είναι η από κοινού προσέγγιση μαζί με τα παιδιά κάποιων αρχών της βιωσιμότητας, με έμφαση στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας. Έπειτα, να αντιληφθούν τι είναι τέχνημα, να ζωγραφίσουν ένα δικό τους, να συνειδητοποιήσουν το ρόλο των μηχανημάτων στην καθημερινή ζωή, την επικινδυνότητα αυτών από κακή χρήση και το οικολογικό αποτύπωμα αυτών από την κατάχρηση.

Επίσης, να γίνει αντιληπτό το τι είναι κακοτεχνία και έλλειψη αισθητικής, να την εντοπίσουν σε ένα περίπατο και να προτείνουν ιδέες αποκατάστασης και εναλλακτικές προσεγγίσεις. Με την ελπίδα ότι τα παιδιά θα ανακαλύψουν το ρόλο της κινητικής ενέργειας μέσα από το παιχνίδι.

Να κρατηθεί το ενδιαφέρον ζωντανό και η σκέψη ενεργή: με νύξεις, υπαινιγμούς και ενθάρρυνση, καθώς θα προσεγγίζουν το μονοπάτι της ανακάλυψης. Αποτελούν τα σήματα, ότι βρίσκονται στο σωστό δρόμο. Το φλας της έμπνευσης και η αιφνίδια λαμπρή ιδέα, σύνδεση είναι πολύ δύσκολη διεργασία, για αυτό είναι καλό τα παιδιά να ενθαρρύνονται, ώστε να κάνουν πολλαπλές υποθέσεις, έστω και λανθασμένες.

Αληθές γεγονός:
Στην Κολομβία, οι κάτοικοι στο χωριό Gaviotas μετέτρεψαν την άγονη γη σε γόνιμη. Φύτεψαν δέντρα, χρησιμοποίησαν την ενέργεια από τον αέρα και τον ήλιο. Το σπουδαιότερο, όμως, ήταν ότι έφτιαξαν παιδικές τραμπάλες με μορφή αλόγου. Όσο τα παιδιά έπαιζαν, κινιόταν η αντλία του νερού και πότιζε τα χωράφια.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Καλοκαιρινά παιχνίδια στην παραλία

Το καλοκαίρι είναι μια εποχή άμεσα συνδεδεμένη με ταξίδια, αλλαγές εικόνων, καινούργιες εμπειρίες. Η χαλάρωση και η ανανέωση που επέρχεται προσδίδει την ευκαιρία τα παιδιά να έρθουν κοντά στη φύση, αλλά και στους ίδιους τους γονείς τους. Τα όμορφα καλοκαιρινά ταξίδια θα γεμίσουν με θετική ενέργεια τις οικογενειακές μπαταρίες μαζί με άπλετη διασκέδαση. Λαμβάνοντας ήδη μέτρα υγιεινής, ετοιμαστείτε για ξέγνοιαστες και απολαυστικές διακοπές.

Μπορείτε να περάσετε δημιουργικό χρόνο με τα παιδιά σας -προσχολικής ηλικίας- όπου ενώ θα διασκεδάζουν έγκειται το στοιχείο της μάθησης με πιο χαλαρό και απελευθερωτικό τρόπο. Έτσι, δύνανται να ενισχύουν την αυτοπεποίθησή τους μαθαίνοντας σημαντικά πράγματα γύρω από την προσωπικότητά τους, να ανακαλύψουν κρυμμένα ταλέντα και ενδιαφέροντα.

  • Μουσική, κίνηση, τραγούδι, παντομίμα, χορός, ώστε να αποκτήσουν ισορροπία. Χρωματίστε μια ζωγραφιά με θέμα σχετικό με την παραλία.
  • Παίξτε κουκλοθέατρο λέγοντας απλές λεξούλες για την ανάπτυξη της ομιλίας, παίξτε παλαμάκια και παιχνίδια με τα χέρια.
  • Διαβάστε τους τα αγαπημένα τους παραμύθια και αφηγηθείτε αληθινές ιστορίες, φτιάξτε μαζί συλλογές από φυσικά υλικά που θα μαζέψετε από την παραλία και μετά τακτοποιείστε τα σε άλμπουμ.
  • Οι επισκέψεις στην παραλία είναι τέλειες στο να εκτεθούν τα νήπια σε καινούριες λέξεις και να αναπτύξετε το λεξιλόγιο τους. Προσπαθήστε να του δείξτε και να συλλαβίσουν μαζί σας ένα καράβι, τον αναπνευστήρα, τα κιάλια, τα κοχύλια, τα κύματα, τα ψάρια, τα καβούρια, τους γλάρους και τα φύκια. Βρείτε και ονομάστε τις πατημασιές πουλιών, καβουριών, ανθρώπων και σκύλων.
  • Αν παίξετε με τα κύματα, το παιδί σας σίγουρα θα καταλήξει με θαλασσινό νερό μέσα στο στόμα του. Επωφεληθείτε από αυτή τη διδακτική ευκαιρία. Ρωτήστε το παιδί σας τί γεύση έχει. Συζητήστε με το παιδί σας πώς και γιατί έχει διαφορετική γεύση από το νερό βρύσης και τονίστε ότι το θαλασσινό νερό δεν είναι πόσιμο.
  • Βοηθήστε τον μελλοντικό επιστήμονα ή καλλιτέχνη να δει την ομορφιά και το θαύμα της φύσης, καθώς παράλληλα τους μιλάτε και τους εξηγείτε τι είναι το κάθε ένα. Παρατηρήστε την παλίρροια να έρχεται μέσα και έξω, προλάβετε τη δύση ή την ανατολή του ηλίου, δείτε τον άνεμο να κάνει τα κλαδιά των δέντρων να κουνιούνται.
  • Φτιάξτε σημάδια στην άμμο χρησιμοποιώντας τα πόδια και τα χέρια, κουβαδάκια, ξυλάκια και κοχύλια. Στη συνέχεια, δοκιμάστε να τοποθετήσετε ολόγυρά τους βότσαλα.
  • Δημιουργείστε έναν αγώνα δρόμου, αλλά περπατώντας σαν καβούρια.
  • Παίξτε με τα κύματα, αν δεν έχει όμως, επιχειρήστε να επιπλεύσετε στο νερό. Παίξτε «Γύρω-γύρω όλοι» μέσα στο νερό. Τα παιδιά ξεκαρδίζονται όταν κάθονται μέσα στο νερό.
  • Ποιος θα γεμίσει πιο γρήγορα το ποτήρι και θα κερδίσει αυτός που θα καταφέρει να γεμίσει τον κουβά πρώτος. Γι αυτά όμως η ανδρεναλίνη έχει χτυπήσει κόκκινο, διότι θα απολαύσουν κάθε στιγμή από αυτό.

Κάποιες δραστηριότητες που μπορείτε γονείς να κάνετε με τα παιδιά σας -στην περίοδο της σχολικής και της προεφηβικής ηλικίας- στην παραλία είναι οι ακόλουθες:

Αξεσουάρ της παραλίας
Φυσικά όλα εκείνα τα καλοκαιρινά παιχνίδια, όπως απόχη, μάσκα, βατραχοπέδιλα, καθώς και κουβαδάκια, φτυαράκια, τσουγκράνες, προαπαιτούμενα για την δημιουργία εντυπωσιακών κάστρων στην άμμο, και πηγαδιών. Ακόμη, προσπαθήστε να «μαγειρέψετε» και να δημιουργήσετε τις περίφημες πίτες άμμου, αντίστοιχες των πιτών λάσπης. Επιπλέον, μπορείτε να φτιάξετε μαζί με τα παιδιά σας αγγελάκια στην άμμο, ή ακόμα και αμμ-άνθρωπο! Η ανατρεπτική ιδέα από τον αντίστοιχο χιονάνθρωπο του χειμώνα με το χιόνι θα ενθουσιάσει τα παιδιά σας και θα είναι μια απίστευτη ιστορία που θα εξιστορούν στους φίλους τους.

Κοχύλια, πέτρες και βότσαλα
Μαζέψτε κοχύλια, πέτρες και βότσαλα μαζί με τα παιδιά σας ή πείτε σε εκείνα να τα αναζητήσουν στην παραλία, και φυσικά εντός του οπτικού σας πεδίου. Έτσι, όχι μόνο θα αισθανθούν ότι τα δίνετε ελευθερία, αλλά και ότι εμπιστεύεστε τα ίδια και την κρίση τους και επίσης θα είναι αρκετά απασχολημένα με κάτι ενδιαφέρον για αυτά. Στην συνέχεια, με αυτά μπορείτε να φτιάξετε ένα κολάζ, να ζωγραφίσετε πάνω τους ή να διακοσμήσετε το σπίτι. Ακόμη, ένα ευφάνταστο παιχνίδι είναι η τρίλιζα στην άμμο από βότσαλα! Κρατήστε σκορ σε ένα πίνακα ή κάποιο χαρτάκι για περισσότερο απόλαυση.

Ρόλος δημοσιογράφου
Μια αρκετά πρωτότυπη δράση είναι η ακόλουθη, δώστε τους την φωτογραφική μηχανή και ρόλο δημοσιογράφου, για να φτιάξουν ένα «ρεπορτάζ» εικόνων από την φύση. Τα παιδιά, όσο πιο μικρά στην ηλικία, τόσο περισσότερο θα ενθουσιαστούν και θα απορροφηθούν πλήρως, ώστε να περάσουν και όμορφα στην παραλία, μαζεύοντας πέτρες, φύλλα, άμμο και κάθε λογής αντικείμενο που να σχετίζεται με το αυτό, αλλά ακόμη και πιο κύριο θα ανακαλύψουν, θα εξερευνήσουν και θα διευρύνουν τα όρια της φαντασίας τους.

Πειρατές και κυνήγι κρυμμένου θησαυρού
Αναζητήστε τα αντικείμενα που οδηγούν στον μεγάλο θησαυρό που εσείς -γονείς- θα ορίσετε. Αυτός ο θησαυρός θα μπορούσε να είναι κοχύλια, πέτρες, ή ακόμα και αντικείμενα-θησαυροί που άφησαν πίσω τους, άλλοι λυόμενοι -με δική σας επιτήρηση όμως. Έπειτα, θα ήταν μια καλή ιδέα να πάρετε μαζί σας τον θησαυρό και να τον τοποθετήσετε στο σπίτι σας φτιάχνοντας ένα «κουτί αναμνήσεων» ή βάζοντάς τα σε μια γυάλα με νερό προκειμένου να φτιάξετε τη δική σας θάλασσα και να υπενθυμίζει τόσο σε εσάς όσο και στο παιδί την στιγμή αυτή!

Παιχνίδια με μπάλα
Πανεύκολο και γρήγορο παιχνίδι στη στιγμή.

  • Πόλο με μια μικρή μπάλα λίγο πιο βαριά που να επιπλέει στο νερό.
  • Γκολφ στην άμμο με τα μπαλάκια του τένις ή μικρές μπάλες.
  • Μπόουλινγκ στην άμμο με μια μικρή μπάλα. Αφού φτιάξετε μικρά κάστρα πετάξτε τη μπάλα, με κινητή αυτόν που θα ρίξει τα περισσότερα κάστρα!

Χαρτιά στην παραλία
Πάρτε μαζί σας τράπουλα και παίξτε χαρτιά, κάποια γρήγορα και ευχάριστα παιχνίδια είναι η ξερή, το uno.

Ξεκούραση κάτω από τον ίσκιο.
Ξαπλώστε μαζί παρέα κάτω από ένα δέντρο ή την ομπρέλα στη παραλία και απλώς αφουγκραστείτε τους ήχους, της θάλασσας, όταν το κύμα σκάει στα ρηχά, των φύλλων των δέντρων, όταν χορεύουν από το μελτέμι, το καλοκαιρινό αεράκι.

Βιβλία και Μουσική
Διαβάστε τους ένα βιβλίο ή ακόμα καλύτερα διαβάστε το μαζί με εκείνα δείχνοντας τις εικόνες και αναπαριστώντας το με ήχους. Είναι μια καλή ευκαιρία η θεωρητική γνώση να γίνει εμπειρική. Συνδυάστε το περιεχόμενο του βιβλίου με την καλοκαιρινή απόδραση. Εναλλακτικά, αν το παιδί είναι μεγαλύτερης ηλικίας μπορεί να διαβάσει το ίδιο ένα πιο μεγάλο βιβλίο λογοτεχνικού χαρακτήρα, ή ακόμη να ακούσει και μουσική από κάποια ηλεκτρονική συσκευή που θα φέρει.

Μαζέψτε τα σκουπίδια. 
Συζητήστε πώς τα σκουπίδια μπορούν να βλάψουν τα ζώα και τη θάλασσα.

Σύμφωνα με την κ. Μαρία Λαζαρίδου, ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, «ανεξάρτητα από τον προορισμό, ένα ταξίδι είναι ένα «μάθημα» γεωγραφίας, μετεωρολογίας, τοπογραφίας, ανάγνωσης και γραφής. Μπορεί να αποτελέσει μια εκπληκτική ευκαιρία για τα παιδιά να γνωρίσουν τον κόσμο.»

Όσο κρατάνε οι δραστηριότητες στην παραλία, είναι αναγκαίο να τηρούνται κάποιοι βασικοί κανόνες υγιεινής, αλλά και να δώσεις στο παιδί σου την αίσθηση της χαλάρωσης και της ξενοιασιάς χωρίς την αυστηρότητα των υποχρεώσεων. Περισσότερο παιχνίδι και ελευθερία για τα παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, καινούρια ερεθίσματα που δεν έχουν το χρόνο να εξερευνήσουν στη φορτωμένη σχολική χρονιά, συχνότερη και ουσιαστικότερη επαφή με τους γονείς.

Αικατερίνη Συμφέρη




Δραστηριότητες στο σπίτι

Εύλογα με τους ολοένα αυξανόμενους ρυθμούς της ζωής, απαιτείται να αφιερώνουμε ακόμη περισσότερο χρόνο εκτός σπιτιού για τις όποιες υποχρεώσεις, αλλά και για την διασκέδασή μας με φίλους και παρέες. Μολαταύτα, λησμονείται το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία επιλογών για δραστηριότητες και συλλήβδην πράγματα, ή και χόμπι, που δύνανται να λάβουν χώρα στο σπίτι και να είναι εξίσου διασκεδαστικά. Επιπλέον, με αυτόν τον τρόπο περνάμε ποιοτικό χρόνο στο σπίτι με την οικογένεια και τους φίλους μας, και κάνουμε δράσεις που δεν μας δίνεται συχνά η ευκαιρία να πράξουμε. Έτσι, με αυτόν τον τρόπο έχουμε και μια νότα αλλαγής στη καθημερινή μας ρουτίνα. Λόγου χάρη:

  • Ταινίες – Σειρές: βλέποντας ταινίες και σειρές διευρύνουμε τους γνωστικούς μας ορίζοντες, καθώς θεωρείται μια μορφή ψυχαγωγίας και ανάλογα με το περιεχόμενο μαθαίνουμε νέες πληροφορίες. Άλλωστε, χάνουμε τον πραγματικό χρόνο, καθώς εισερχόμαστε στη δράση και πλοκή του έργου, αφού σε ορισμένες περιπτώσεις ταυτιζόμαστε με κάποιους από τους χαρακτήρες που υποδύονται τον έκαστο ρόλο.
  • Μουσική: σημαντικό κομμάτι στη ζωή μας είναι η μουσική που ακούμε ως ακροατές από τα διάφορα αναπαραγωγικά μέσα όπως εδώ το CityVibes radio όλο το 24ωρο ή μέσω live24 http://live24.gr/radio/generic.jsp?sid=3502  και εναλλακτικά στο online radio box του CityVibes https://onlineradiobox.com/gr/cityvibes/?cs=gr.cityvibes. Επίσης, μπορούμε και οι ίδιοι να αναπαράγουμε μουσική παίζοντας κάποιο μουσικό όργανο, όπως κιθάρα, σε φυσική ή ψηφιακή μορφή.
  • Γυμναστική: με ήδη υπάρχουσες γνώσεις ή έστω και με καθοδηγητικά βίντεο, είτε στο ιντερνέτ, είτε συνδρομητικά, με σωστό ζέσταμα και τουλάχιστον 1.5 ώρα πριν από το τελευταίο γεύμα, η επιλογή γυμναστικής άθλησης στο σπίτι είναι μια καλή ιδέα για αρκετούς λόγους. Προσδίδει ευεξία και θετική ενέργεια, γυμνάζει το σώμα και βοηθά στην καλύτερη λειτουργία των οργάνων και του κυκλοφορικού συστήματος και αποβάλει τις τοξίνες. Είναι διασκεδαστικό με σύντομες και διάφορες ασκήσεις, οπότε σαν επιλογή δεν θα γίνει γρήγορα ανιαρή.
  • Μαγειρική: και μόνο η απόπειρα για δημιουργία εκ του μηδενός ενός πιάτου, κρύου ή ζεστού, ορεκτικού ή κυρίους, γλυκού ή επιδορπίου, σίγουρα θα είναι κάτι το ανατρεπτικό και το μη σύνηθες. Πλέον στο ιντερνέτ υπάρχει μεγάλη γκάμα συνταγών και παραλλαγών αυτών για οποιουδήποτε είδους φαγητού και γλυκού. Και αν αυτό δεν είναι αρκετό, τότε και εμείς οι ίδιοι μπορούμε να αυτοσχεδιάσουμε και να προσθαφαιρέσουμε υλικά της δικής μας προτίμησης. Οι γευστικές μας κάλυκες θα έρθουν σε επαφή με πρωτότυπους συνδυασμούς, που βέβαια στην συνέχεια θα μας αποκαλύψουν χωρίς καμία διστακτικότητα εάν είναι επιτυχημένοι ή μη.
  • Τακτοποίηση – Οργάνωση: όσο πιο πολύ βρισκόμαστε εκτός σπιτιού, τόσο λιγότερο χρόνο έχουμε για να επανατοποθετήσουμε τα αντικείμενα στη θέση τους και να οργανώσουμε ίσως λίγο πιο αποτελεσματικά το σπίτι, τα δωμάτια, τους αποθηκευτικούς μας χώρους. Η ικανοποίηση της διαδρομής, αλλά και του τελικού αποτελέσματος θα είναι μεγάλη. Και το σπίτι είναι πια έτοιμο για να δεχτεί κάθε καλεσμένο και επισκέπτη, καθώς και να απολαύσουμε εμείς τον τακτοποιημένο πλέον προσωπικό μας χώρο.
  • Χορός: εκτόνωση ή εκγύμναση; Ίσως και τα δυο αναλόγως την ψυχική διάθεση του καθενός. Σε έκαστη περίπτωση, όμως, αφήνει τα συναισθήματα ελεύθερα να εκφραστούν και να «πουν» την δική τους εκδοχή. Επιπλέον, το σώμα αποκτά ευλυγισία και είναι σίγουρα μια απολαυστική μορφή σωματικής άσκησης που συνδυάζει μουσική με πολύ ρυθμό, είτε σε αυτοσχέδιες, είτε σε υπάρχουσες χορογραφίες που ήδη κυκλοφορούν στο ιντερνέτ.
  • Θεατρικό: πρόκειται για μία δραστηριότητα όπου τα μέλη της οικογένειας ή ακόμη και φίλοι, και συγγενείς δημιουργούν, αναπαράγουν αυτοσχέδιο ή μη θεατρικό έργο με το να μοιράσουν ρόλους και σενάριο σε έκαστο συμμετέχοντα. Η όλη διαδικασία: να σκεφτούν τις ατάκες και φράσεις του κάθε χαρακτήρα, το ιστορικοπολιτισμικό υπόβαθρο που επικρατεί, δηλαδή το μέρος και το χρόνο στον οποίο βασίζεται το έργο και την κοινωνία στην οποία εντάσσεται, είναι εξαιρετικά εκπαιδευτικό και ενδιαφέρον. Διεγείρει πνευματικούς και κοινωνικούς δεσμούς και επιτυγχάνει την ομαδοσυνεργατικότητα. 
  • Χειροτεχνίες: ιδίως αν υπάρχουν παιδιά στο σπίτι, εγγονάκια, ανιψάκια είναι μια πολύ καλή ιδέα οι χειροτεχνίες. Τα παιδιά έρχονται σε πολλαπλής φύσεως επαφή με τα υλικά και έτσι διεγείρονται οι αισθήσεις της αφής, της όρασης, της οσμής. Μια χειροτεχνία μπορεί να είναι μια ζωγραφιά με διάφορα γραφικά υλικά, όπως ξυλομπογιές, τέμπερες, μαρκαδόρους. Ή πάλι δύναται να έχει μορφή κολάζ, όπου με μικρότερα κομμένα χαρτάκια να δημιουργείται τελικώς μια εικόνα εντός των περιγραμμάτων αυτής. Επίσης, ίσως μια παρωχημένη στις μέρες μας δράση είναι και η πλαστελίνη, που με αυτό τον τρόπο το παιδί δίνει όποια μορφή θέλει στο επικείμενο έργο τέχνης και αφήνεται ολοκληρωτικά στη φαντασία του που το καθοδηγεί. 
  • Επιτραπέζια: για μικρούς και μεγάλους ανεξαρτήτου ηλικίας. Σε αντίστοιχα μαγαζιά που πουλούν τέτοιου είδους παιχνίδια, ανάλογα το επιτραπέζιο υποστηρίζεται μια ηλικιακή ομάδα και αριθμός συμμετεχόντων παικτών. Μολαταύτα, είναι μεγάλη η ποικιλία τους. Επιτραπέζια γνώσεων, μνήμης, ισορροπίας, ταχύτητας, στρατηγικής, με ταμπλό, με ζάρια, με χαρτιά. Ακόμη και παζλ. Τα επιτραπέζια είναι μια ιδανική ευκαιρία να περάσουν ποιοτικό χρόνο μαζί τα άτομα, τα μέλη της οικογένειας, οι φίλοι και να κάνουν από κοινού μια δραστηριότητα και να ψυχαγωγηθούν.
  • Βιβλία: για τους πιο διανοούμενους της παρέας η συντροφιά ενός βιβλίου είθισται εκλεκτή απόφαση. Εκτός από την πλήρη πνευματική απώλεια με τον παροντικό χρόνο και την μεταπήδηση στα δρώμενα και την εποχή που περιγράφει γλαφυρά το βιβλίο, ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να «χτίσει» την συνέχεια των εικόνων, που «γεννά» ο συγγραφέας σε εκείνον, προτού διαβάσει την επόμενη παράγραφο, όπου τελικώς αίρει την εικόνα αυτή. Ίσως από τις ύψιστες μορφές ψυχαγωγίας και συνάμα επένδυσης του ελεύθερου χρόνου ενός ατόμου είναι το βιβλίο. Επιπρόσθετα, αναπτύσσεται και γλωσσικά, εκτός του πνευματικού πεδίου και της φαντασίας, καθώς έρχεται σε επαφή με τόσες λέξεις, φράσεις και νοήματα, και συνεπώς διευρύνεται το λεξιλογικό του επίπεδο.

Αικατερίνη Συμφέρη