Στο βόρειο τμήμα της Άνω Πόλης, δίπλα στα τείχη του Επταπυργίου σε υψόμετρο 120 μέτρων από τη θάλασσα βρίσκεται η Μονή Βλατάδων κτίσμα του 14^ου, το μοναδικό διασωζόμενο βυζαντινό μοναστήρι και ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται για διακηρυγμένο προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο στην Ελλάδα και τμήμα μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς ήδη από το 1988.

Εντάσσεται στις σταυροπηγιακές μονές, αφού υπάγεται και εξαρτάται απευθείας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η μονή είναι νυν αφιερωμένη στη Μεταμόρφωση του Ιησού και τέως στον Χριστό Παντοκράτορα.

Ίδρυση
Σύμφωνα με μαρμάρινη επιγραφή, ιδρύθηκε από τους μοναχούς αδελφούς Δωρόθεο και Μάρκο Βλατή από 1351 έως 1371, με τον Δωρόθεο να έχει υπάρξει μαθητής του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά. Επίσης, στο έργο αυτό συνέδραμε και η αυτοκράτειρα Άννα Παλαιολογίνα.

Κατά την προφορική παράδοση, στην περιοχή της Μονής ο Απόστολος Παύλος κήρυξε τον θείο λόγο προς τους Θεσσαλονικείς στην δεύτερη περιοδεία του (51 μ.Χ.). Άλλωστε, στο παρεκκλήσιο των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου υπάρχει η πέτρα στην οποία στάθηκε ο τελευταίος.

Τουρκοκρατία
Στη διάρκεια της η Μονή γνώρισε μεγάλη ακμή και απέκτησε προνόμια που επικυρώθηκαν με φιρμάνι του Μωάμεθ Β΄ το 1446. Η Μονή ήταν γνωστή ως «Τσαούς Μαναστίρ», όνομα που πιθανώς σχετίζεται με τον επικεφαλής τσαούση της τουρκικής φρουράς. Η φρουρά αυτή προστάτευε τη Μονή, καθώς οι μοναχοί βοήθησαν τον σουλτάνο Μουράτ Β΄ να καταλάβει την πόλη, συστήνοντάς του να διακόψει την υδροδότησή της. Άλλη άποψη συνδέει την ονομασία με τον Τσαούς μπέη, αξιωματούχο του σουλτάνου Μουράτ Β΄, ο οποίος ως διοικητής της Θεσσαλονίκης επισκεύασε το 1431 τον κοντινό πύργο της εισόδου του Επταπυργίου.

Ιστορικά
Από το 1387, με την πρώτη κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Οθωμανούς, το καθολικό μετατράπηκε σε τζαμί, όπως διακρίνεται από ορισμένα κτίσματα οθωμανικής τεχνοτροπίας. Μετά τη δεύτερη άλωση της πόλης το 1430 από τους Οθωμανούς αφέθηκε να λειτουργεί κανονικά ως μονή και την περίοδο αυτή αποκαλούνταν Τσαούς Μοναστήρι.

Σύμφωνα με παράδοση του 16ου αιώνα, η προνομιακή αυτή μεταχείριση οφειλόταν στη βοήθεια που είχαν προσφέρει οι μοναχοί της στους Τούρκους για την άλωση της πόλεως της Θεσσαλονίκης.

Το 1633, με σιγίλλιο του Πατριάρχη Κυρίλλου Λούκαρι, η Μονή Βλαττάδων προσαρτήθηκε ως μετόχιο στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους. Το 1801 ανακαινίσθηκε το καθολικό της μονής, αλλά το 1870 μια πυρκαγιά κατέστρεψε μέρος της.  

Σήμερα
Πλέον διασώζεται μονάχα το καθολικό, ενώ τα υπόλοιπα κτήρια είναι σύγχρονα (1968) και ανήκουν στο Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, το οποίο αποτελεί Θεολογικό επιστημονικό Ίδρυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και έχει εγγεγραμμένους 9 μοναχούς.

Αρχιτεκτονική
Το καθολικό της μονής ανήκει σε σπάνια παραλλαγή του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού, στην οποία ο τρούλος δε στηρίζεται σε κίονες, αλλά σε δύο πεσσούς δυτικά και στους τοίχους του Ιερού ανατολικά. Ως ναός με περίστωο ανήκει στην ομάδα των καθολικών μοναστηριών που φέρουν κοινά χαρακτηριστικά στην τυπολογία, τη μορφολογία τους και διαμόρφωσαν τη λεγόμενη: «Σχολή της Θεσσαλονίκης». Στις τρεις πλευρές περιβάλλεται με περίστωο, η οποία απολήγει ανατολικά σε δύο παρεκκλήσια.

Στο εσωτερικό του σώζει εξαιρετικά δείγματα παλαιολόγειας ζωγραφικής. Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται μεταξύ των ετών 1360-1380. Στη χρονολόγηση αυτή οδηγεί και η απεικόνιση του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, 1359. Πρόκειται για την παλαιότερη απεικόνιση του αγίου. Σύντομα, επί πατριαρχίας Οικουμενικού Πατριάρχου Νείλου (1380-1388), εκδόθηκε πατριαρχικό σιγίλιο.

Στο τρούλο εικονίζεται ο Παντοκράτορας ενώ σε άλλα σημεία του ναού σώζονται τοιχογραφίες με σκηνές του Δωδεκαόρτου, μορφές ασκητών, μοναχών και στρατιωτικών αγίων, η Βάπτιση και αποσπασματικά τα θαύματα του Ιησού.

Στη μονή σώζονται τρεις υδατοδεξαμενές, όπου έφταναν διαμέσου ανοιχτών και κλειστών αγωγών από τον Χορτιάτη το νερό με το οποίο υδρευόταν η μονή και η πόλη. Μάλιστα το 1871, όταν η πόλη υπέφερε από λειψυδρία, χρειάστηκε πατριαρχική παρέμβαση, για να τροφοδοτηθεί η πόλη με νερό.

Στον χώρο κτίστηκαν μεταγενέστερα διάφορα κτίσματα, όπως ένα ναΐδριο στη μνήμη του Γρηγορίου του Παλαμά μάλλον κατά τον 16^ο αι., το Ηγουμενείο το 1926 πάνω στα θεμέλια παλαιότερου αντίστοιχου κτίσματος, ένα μικρό σκευοφυλάκιο-βιβλιοθήκη το 1937 κι ένας νεότερος ναΐσκος της Θεοτόκου.

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο χρονολογείται αντικατέστησε το παλαιότερο μαρμάρινο του ναού, που πιθανώς τον 17^ο αιώνα. Μοναδικά κειμήλια φυλάσσονται στο σκευοφυλάκιο της Μονής. Μεταξύ αυτών, ιερά σκεύη, χειρόγραφα και εικόνες που χρονολογούνται από τον 12^ο έως τον 19^ο αιώνα. 

Ωράριο λειτουργίας: Χειμώνα κάθε μέρα 8:00 – 15:00
Καλοκαίρι κάθε μέρα 8:00 – 19:00
Οδηγίες: Δεν επιτρέπεται η είσοδος σε όσους φορούν βερμούδες, κοντά παντελόνια και αμάνικα.
Τιμές εισιτηρίων: Δωρεάν
Πανηγυρίζει: 6 Αυγούστου (Μεταμορφώσεως του Σωτήρος) & 29 Ιουλίου (Αγίου Παύλου)
Διεύθυνση: Επταπυργίου 64, 54634 Θεσσαλονίκη

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η ελληνική πολιτεία, όπως και η ελληνική κοινωνία θεωρούν την διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, όπως και των λατινικών, χάσιμο χρόνου, καθήλωση των παιδιών σε μία αντιπαραγωγική παιδεία, εφόσον οι κλασικές γλώσσες είναι «νεκρές». Κι όχι μόνο, αλλά και οι περισσότεροι μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου, στο άκουσμα της διδασκαλίας των αρχαίων στο πρωτότυπο, δυσανασχετούν.

Κι αυτό, διότι τα αρχαία ελληνικά μιλούν για έναν κόσμο αξιών, παράδοσης, προτύπων και προς μίμηση και προς αποφυγή, που προϋποθέτει κριτική σκέψη, συγκέντρωση, επιμονή και παραγωγική μελέτη, στοιχεία που απουσιάζουν από τις κοινωνικές προτεραιότητες των σημερινών δεδομένων.

Δεν πρόκειται για μια νεκρή γλώσσα, καθότι εντοπίζεται σε πάμπολλες λέξεις όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών, της φιλοσοφίας και της τεχνολογίας, όπως επίσης και στην νέα ελληνική. Ιδίως μέσα από την τελευταία διαπιστώνεται ότι η ελληνική γλώσσα, στην μοναξιά της, εξακολουθεί να αλλάζει εντός της χωρίς, όμως, να μεταβάλλεται σε κάτι διαφορετικό από την ίδια.

Σε αντίθεση με τον πολιτισμό του τώρα, όπου τα πάντα είναι χρόνος και κρίνονται εντός του, για τους αρχαίους τα πάντα ήταν η όψη. Αναρωτιόνταν πάντοτε πώς γίνονται τα γεγονότα και ποια εντύπωση αφήνουν στους ομιλούντες. Με την όψη η γλώσσα εστιάζει στην σχέση και όχι στον χρόνο. Ο χρόνος ήταν δευτερεύον στοιχείο. Διά της όψεως έρχεται η έκφραση πώς και τι γεννιέται από κάθε αρχή και τέλος.

Επιπλέον, οι ήχοι, οι τόνοι και τα πνεύματα εκφράζουν διά της σιωπής την ομορφιά και το νόημα της γλώσσας.  Το ουδέτερο γένος για τους αρχαίους εξέφραζε γλωσσικά το άψυχο, ενώ το αρσενικό και το θηλυκό το έμψυχο. Τα αρχαία ελληνικά δείχνουν ότι η γλώσσα εκφράζει υπαρξιακές κατηγορίες.

Παράλληλα, ο δυϊκός αριθμός, ο οποίος σταδιακά καταργήθηκε , ήταν μία έκφραση της γλωσσικής ανάγκης για κάτι περισσότερο από έναν μαθηματικό αριθμό. Εξέφραζε το μαζί, το νόημα των σχέσεων μεταξύ πραγμάτων και πλασμάτων. Εξάλλου, οι πτώσεις στα αρχαία ελληνικά, όπως και στα νέα ελληνικά, αναδεικνύουν τις ποικίλες μορφές, που ένα και το αυτό όνομα παίρνει, για να εκφράσει τις ποικίλες λειτουργίες του στο εσωτερικό της πρότασης. Η αξία της ευκτικής γίνεται έκφραση, λαχτάρα, πάθος, επιθυμία, ευχή και αποτυπώνει μία μοναδικότητα ανεπανάληπτη.

Τα αρχαία ελληνικά στηρίζονται στην λήγουσα. Οι λατινογενείς λέξεις στις προθέσεις, τα επιρρήματα και τα βοηθητικά ρήματα. Τα αρχαία ελληνικά έχουν την απίστευτη γοητεία το νόημα να μην χάνεται με όποια σειρά κι αν βάλουμε τις λέξεις, για αυτό και η ποικιλία έκφρασης είναι μοναδική.

Για να επιτευχθεί η μετάφραση, η απόδοση στα νέα ελληνικά, απαιτείται η μάθηση και η σκέψη ως προς το πώς το αντιλαμβάνονται αρχαίοι, δηλαδή την αγάπη για την γλώσσα και τα κείμενα. Σε αυτό το σημείο οφείλεται να τονιστεί ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν λαός και η γλώσσα εξέφραζε έναν λαό και όχι ένα έθνος ή ένα κράτος ή έναν πληθυσμό.

Δεν έχουν σημασία οι διάλεκτοι. Οι Έλληνες, όποια διάλεκτο κι αν μιλούσαν, μπορούσαν να συνεννοηθούν γιατί είχαν την συνείδηση, όπως καταγράφει ο Ηρόδοτος, ότι συναντιούνταν στο όμαιμον, στο ομόγλωσσον, το ομότροπον, το ομόθρησκον.

Κλείνοντας, σύμφωνα με τη Μαργαρίτα Γιουρσενάρ: «αγάπησα την ελληνική γλώσσα γιατί σχεδόν ό,τι καλύτερο ειπώθηκε ποτέ από ανθρώπινα χείλη, ειπώθηκε στα ελληνικά» και με την Βιρτζίνια Γουλφ: «στα ελληνικά επιστρέφουμε, όταν έχουμε κουραστεί από την αοριστία, από τη σύγχυση κι από την εποχή μας»!

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η Επέτειος του ΟΧΙ μνημονεύει την άρνηση της Ελλάδας στις ιταλικές αξιώσεις που περιείχε το τελεσίγραφο που επιδόθηκε από τον Ιταλό πρέσβη Μπενίτο Μουσολίνι  στον Έλληνα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά την 28^η Οκτωβρίου του 1940.

Ο πρώτος αιτούνταν την οικειοθελή υποδούλωση της Ελλάδας προκειμένου να διαβεί στον ελλαδικό χώρο καταλαμβάνοντας παράλληλα κάποια εδάφη του.

Μολαταύτα, ο Έλληνας δικτάτορας αρνήθηκε και απόρροια αυτής είναι η είσοδος της Χώρας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και, φυσικά, η έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940.

Συγκεκριμένα, οι ιταλικές στρατιωτικές δυνάμεις άρχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εισβολής στην Ελλάδα μέσω των Ελληνο-αλβανικών συνόρων. Ο Ελληνικός Στρατός αντεπιτέθηκε και ανάγκασε τον ιταλικό σε υποχώρηση. Η αντεπίθεση των Ιταλών, το Μάρτιο του 1941, απέτυχε, με κέρδος μόνο μικρές εδαφικές εκτάσεις στην περιοχή βόρεια της Χειμάρρας.

Η ημερομηνία που καθιερώθηκε σηματοδοτούσε την έναρξη της ελληνικής νίκης επί του ιταλικού φασισμού, που, μάλιστα, υπερέβαινε τα εθνικά όρια, καθώς εντασσόταν στο πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο πλαίσιο του αντιφασιστικού αγώνα. Έναν αγώνα για λευτεριά, ανεξαρτησία και δημοκρατία.

Άλλωστε, η Ελλάδα έχει παράδοση στην ανακήρυξη εθνικών επετείων στο ξεκίνημα κι όχι στο τέλος των γεγονότων που τις συγκροτούν.

Συμπερασματικά, το λεγόμενο «Έπος του Σαράντα» και οι μεγάλες νίκες, που ο ελληνικός στρατός κατήγαγε εις βάρος των Ιταλών, γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 28 Οκτωβρίου στην Ελλάδα και την Κύπρο κάθε χρόνο ως επίσημη εθνική εορτή και αργία.

Μάλιστα στη Θεσσαλονίκη γίνεται μεγάλη στρατιωτική παρέλαση, με εξαίρεση την φετινή χρονιά, καθώς η γιορτή σχεδόν συμπίπτει τόσο με την επέτειο απελευθέρωσης της πόλης από τους Οθωμανούς όσο και με τον εορτασμού του πολιούχου της πόλης Αγίου Δημητρίου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Μια από τις μεγαλύτερες γιορτές της εκκλησίας μας είναι και ο εορτασμός του Αγίου Δημητρίου, με το όνομά του να είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα ανδρικά ονόματα στον ελλαδικό χώρο και αποτελεί τον πολιούχο της Θεσσαλονίκης.

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Δημήτριος γνωστός και ως Μυροβλήτης, είναι ένας από τους πιο λαοφιλείς αγίους, μαζί με τον Άγιο Γεώργιο. Η μνήμη του γιορτάζεται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 26 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με αρκετές πηγές αμφιβόλου και μη προελεύσεως, θέλουν τον εν λόγω Άγιο να μαρτυρά αλλά στο Σίρμιο της Παννονίας, μια αρχαία περιοχή στην κεντρική Ευρώπη, πάνω από τον Δούναβη, εκεί που σήμερα βρίσκεται η Ουγγαρία και όχι στη Θεσσαλονίκη, όπως έχει διατηρηθεί στις μνήμες.

Μολαταύτα, το λίκνο της λατρείας του, κατά την Ορθόδοξη Παράδοση, εντοπίζεται στη Θεσσαλονίκη από την πρωτοχριστιανική κιόλας περίοδο, όπου μάλιστα έχει ανεγερθεί προς τιμήν του πεντάκλιτη βασιλική. Εκεί, πραγματοποιήθηκε η ταφή του, από όπου εικάζεται ότι αναβλύζει άρωμα από μύρο, εξ ου και το προσωνύμιο «Μυροβλύτης» που του αποδόθηκε.

Σημαντικός σταθμός στον εορτασμό του Αγίου Δημητρίου ως πολιούχος συνέδραμε και το γεγονός ότι ο ελληνικός στρατός  απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη ανήμερα της εορτής του (26 Οκτωβρίου 1912), γεγονός που θεωρήθηκε θαύμα. Ακόμη, θεωρείται ο προστάτης για τους στρατιώτες, σταυροφορίες (στην Ρωμαιοκαθολική παράδοση) γεωργία, χωρικοί και βοσκοί (στην Ελληνική ύπαιθρο κατά τον Μεσαίωνα).

Τελικά ο Δημήτριος, με διαταγή του Γαλέριου, θανατώθηκε στις υπόγειες φυλακές πιθανότατα το 306 μ.Χ. Μετά τον θάνατό του, στον ίδιο χώρο κτίστηκε ένας «οικίσκος» που μετέπειτα κατεδαφίσθηκε από τον Λεόντιο για την ανέγερση της βασιλικής.

Ο Μυροβλύτης απεικονίζεται να φορά πανοπλία Ρωμαίου στρατιώτη, κρατώντας ακόντιο, συχνά πάνω σε κόκκινο άλογο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Στην καθημερινότητά μας συνηθίζουμε να διαχωρίζουμε και να διαφοροποιούμε ανάμεσα στα γνωστά και στα άγνωστα, στα δικά μας και στα ξένα. Τέτοιοι διαχωρισμοί αποτελούν θεμελιώδη πρότυπα προσανατολισμού και αξιολόγησης της πραγματικότητας και δεν πρόκειται για ξεχωριστές εφευρέσεις των υποκειμένων.

Ο προσδιορισμός του άλλου ως ξένου σχετίζεται με τον τρόπο οργάνωσης της εκάστοτε κοινωνικής τάξης των πραγμάτων, η οποία αναδεικνύει τον ξένο. Ως ξένος προσδιορίζεται αυτός που δεν προβλέπεται ως μέρος της καθιερωμένης πολιτισμικής πραγματικότητας και μπορεί να αμφισβητήσει τα αυτονόητα στοιχεία αυτής της πραγματικότητας. Ό,τι βρίσκεται εκτός συνόρων του γνωστού ορίζεται ως ξένο.

Στο πλαίσιο της νεωτερικότητας ξένος είναι ο μετανάστης ή ο πρόσφυγας, δηλαδή ο άνθρωπος που δε φέρει το status του εθνικού πολίτη και δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να απολαμβάνει πολιτικά δικαιώματα.

Η παρουσία του ξένου στην κοινωνία μας επισύρει τον φόβο και την δυσπιστία, καθώς δεν δύνανται να ενταχθεί και, επομένως, προσδιορίζεται ως φορέας αμφισβήτησης της κοινωνικής τάξης. Ο φόβος αυτός εδράζεται στην προκατάληψη ότι οι ξένοι μάς απειλούν σε σχέση με κάποια από τα αγαθά που απολαμβάνουμε και θεωρούμε σημαντικά στην ζωή μας.

Ο φόβος για τον ξένο είναι φόβος για το άγνωστο. Οι αρχαϊκές και παραδοσιακές κοινωνίες αντιλαμβάνονται τον κόσμο γύρω τους σαν έναν μικρόκοσμο. Πέρα από τα όρια αυτού αρχίζει η περιοχή του αγνώστου, του άμορφου. Στις πρωτόγονες κλειστές κοινωνίες ο ξένος δεν είναι μέλος της φυλής και κάθε μη μέλος είναι ένας εν ενεργεία ή εν δυνάμει εχθρός της κοινότητας, αποτελώντας το στοιχείο της αποσύνθεσης και της διάλυσης. Στην βάση αυτή αναπτύχθηκαν διάφορες δοξασίες για την επικινδυνότητα και τις βλαβερές ιδιότητες του ξένου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η «Σχεδία στην πόλη», η Μη Κυβερνητική Οργάνωση που εδραιώνεται στην Θεσσαλονίκη ήδη από το 1999, στα πλαίσια της εθελοντικής της δράσης διοργανώνει την πρωτότυπη ιδέα του YOUTH & THE CITY PROJECT! Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2020 και μεταξύ 12:00-14:00 δημιουργεί μια εκδήλωση, με ονομασία «Unwasted Art», όπου αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα ανακυκλώσιμα και πως αυτά δύνανται να σταθούν έργο τέχνης.

Παρόλο που αρχικά προτάθηκε να πραγματοποιηθεί σε σημείο αναφοράς για τη νεολαία, λόγω των έκτακτων μέτρων και της επικρατούσας κατάστασης του Covid–19 λαμβάνει χώρα στις εγκαταστάσεις της ΜΚΟ «Σχεδία στην πόλη», Παπαμάρκου 8, στον πεζόδρομο της Πλατείας Άθωνος, στο στενό πίσω από την Οδό Ερμού και στο ύψος του γνωστού vegan εστιατορίου της πόλης Roots.

Μότο: Recycle, reuse, reduce!

Βασίζεται στην ιδέα της επαναχρησιμοποίησης υλικών και πως μπορούμε όλοι εμείς να περάσουμε το μήνυμα με δημιουργικό τρόπο! «Unwasted art», λοιπόν, και πώς φανταζόμαστε, αλλά και δημιουργούμε με ανακυκλώσιμα υλικά. Ένα καλλιτεχνικό εργαστήρι από νέους για νέους! Επικρατεί, δηλαδή, ο πειραματισμός με άχρηστα και ανακυκλώσιμα υλικά, προκειμένου να αναδιαμορφώσουμε από κοινού ένα πρωτότυπο «έργο τέχνης», και πιο συγκεκριμένα, ένα τοτέμ από οτιδήποτε ανακυκλώσιμο εθελοντές και προσκεκλημένοι παραχωρούν στα πλαίσια της εκδήλωσης αυτής.

Απαραίτητες προϋποθέσεις: η θετική διάθεση και η ελεύθερη δημιουργικότητα. Περιλαμβάνονται, επίσης, καφεδάκι και κεράσματα, πολλά υλικά, ποδιές, γάντια, μουσική!

Με ασφάλεια, με τις μάσκες μας και τηρώντας αποστάσεις, όπως επιβάλλουν τα προληπτικά μέτρα για τον Covid-19!

Οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιήθηκαν:

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης:

Η εθελοντική ομάδα της «Σχεδία στην πόλη»:

Τα έργα τέχνης:

Η εκδήλωση και η ομάδα:

Τη δράση συντονίζουν οι αγαπημένες εθελόντριες Andrea Amado & Carmín Marmor, μέσω του προγράμματος #ΕυρωπαϊκόΣώμαΑλληλεγγύης #EuropeanSolidarityCorps, και φυσικά όλες οι εθελόντριες της #sxediastinpoli που συμμετάσχουν στο εν λόγω project και τη διοργάνωση αυτού.

Η έκβαση:
Η απόρροια της όλης διοργάνωσης στάθηκε πηγή θαυμασμού και έμπνευσης όχι μόνο ως προς επόμενες θεματικές κοινοτικές δράσεις, αλλά και σημείο αναφοράς, καθώς εθελοντές/τριες και παρευρισκόμενοι/ες αποκόμισαν καινές εμπειρίες, λειτουργώντας προτρεπτικά για την συμμετοχή τους σε επόμενες εθελοντικές δραστηριότητες.

Πληροφορίες MKO:
Φτιαγμένη από νέους ανήσυχους ανθρώπους. Ξεκίνησε το δικό της ταξίδι με σκοπό να ξεπεράσει τα εμπόδια στην επικοινωνία και να ανακαλύψει δημιουργικούς τρόπους έκφρασης και συνεργασίας. Με αφετηρία της το 1999 στη Θεσσαλονίκη, όταν μια μικρή ομάδα νέων παιδαγωγών, εμψυχωτών και καλλιτεχνών βρέθηκε και μοιράστηκε την ανάγκη για δημιουργικές δράσεις και παρεμβάσεις στην πόλη, με το Μάρτιο του 2007, χρονιά – σταθμός, απέκτησε τη νομική μορφή της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας.

Κάθε χρόνο η ομάδα σχεδιάζει και υλοποιεί δημιουργικές εθελοντικές δράσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα και καλλιτεχνικά δρώμενα για παιδιά και νέους. Με ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών, αναζήτηση νέων ερεθισμάτων, πειραματισμό, με κινητήρια δύναμη το όραμα μιας «άλλης» εκπαίδευσης, που θα αλλάξει την κοινωνία μας. Όχημά της ο πολιτισμός και οι τέχνες, η δημιουργική κοινωνική προσφορά, η βιωματική μάθηση και το εκπαιδευτικό παιχνίδι, αποσκοπώντας να δώσει το στίγμα της σε τοπικό, περιφερειακό κι ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σχεδία στην πόλη – Ποιοι είμαστε:
Συμμετέχουν ενεργά και προσφέρουν πάνω από 50 μέλη – εθελοντές κάθε χρόνο. Τα μέλη της ομάδας είναι παιδαγωγοί, καλλιτέχνες, κοινωνικοί επιστήμονες, φοιτητές και εμψυχωτές.

Τα θέματα που ενδιαφέρουν την ομάδα:
Ο εθελοντισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα και των παιδιών, ο ρατσισμός, η διαφορετικότητα, οι ίσες ευκαιρίες, η περιβαλλοντική και διαπολιτισμική εκπαίδευση.

Τα εθελοντικά προγράμματα στοχεύουν:

• στην υποστήριξη παιδιών και νέων που βιώνουν ιδιαίτερες δυσκολίες: αναπηρίες ή μαθησιακές, Ρομά, μετανάστες, πρόσφυγες, με προέλευση από ευάλωτα οικογενειακά περιβάλλοντα.
• στην ευαισθητοποίηση της σχολικής και της ευρύτερης κοινότητας.

Συνεργασίες:
Η ομάδα συνεργάζεται σταθερά με φορείς και μη κυβερνητικές οργανώσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό. Από το 1999 έως σήμερα έχει ταξιδέψει σε σχολεία, σε πόλεις και χωριά, σε πλατείες και γειτονιές, στην Ελλάδα και σε πολλές χώρες του κόσμου. Έχει συνεργαστεί με οργανώσεις σε: Αγγλία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Βραζιλία, Γερμανία, Ζάμπια, Ιταλία, Ισπανία, Κύπρο, Μάλτα, Μεξικό, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Ταϊλάνδη, Τουρκία, Τσεχία.

Είναι ιδρυτικό μέλος του Δικτύου Εθελοντικών Οργανώσεων Θεσσαλονίκης «Thess Δίκτυο».

Πόροι:
Η ομάδα δεν στηρίζεται σε καμιά κρατική ή άλλη σταθερή επιχορήγηση. Τα έσοδα προέρχονται αποκλειστικά μέσα από την κινητοποίηση και στήριξη των μελών και φίλων της ομάδας και έχουν περιοδικό χαρακτήρα.

Συγκεκριμένα προέρχονται από: συνδρομές μελών και φίλων, εκπαιδευτικά εργαστήρια, σεμινάρια, επιλεγμένες εκδηλώσεις, χορηγίες, δωρεές και περιοδικές επιδοτήσεις από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους φορέων όπως το Ίδρυμα  Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης, τα ευρωπαϊκά προγράμματα «Νέα Γενιά σε δράση» και  ERASMUS+.

Σε ποιους απευθύνεται:
Κυρίως σε νέους ανθρώπους, σε φοιτητές/τριες, σε εργαζόμενους/ες, στον κοινωνικό-παιδαγωγικό τομέα, οι οποίοι/ες ενδιαφέρονται για κοινωνική προσφορά και για δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου τους μέσα από τις προτεινόμενες εθελοντικές δράσεις. Επιπρόσθετα, σε παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς, μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τις εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης, τα καλλιτεχνικά εργαστήρια και τα επιμορφωτικά σεμινάρια που διοργανώνονται.

Θα μας βρείτε εκεί κάθε απόγευμα 17:00 – 20:00 και Σάββατο πρωί 11:00 – 14:00

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε την ιστοσελίδα: https://www.sxediastinpoli.gr/

Πηγή: Sxedia stin poli

Ρεπορτάζ – Μοντάζ βίντεο: Δήμητρα Ειρήνη Καραμβακάλη

Εικονοληψία: Δήμητρα Ειρήνη Καραμβακάλη, Φωτεινή Καλαϊτζίδου

Επιμέλεια κειμένου: Αικατερίνη Συμφέρη Θεολόγος-Εκπαιδευτικός- Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Με την έννοια αυτή η συμπεριφορά ενός ανθρώπου μπορεί να χαρακτηριστεί ρατσιστική, ακόμη και αν δεν επικαλείται τοιαύτες αντιλήψεις. H συμπεριφορά είναι η σημαντική και όχι η αιτιολόγησή της. Συνήθως, όμως, αντιλήψεις, στάσεις και συμπεριφορές είναι εναρμονισμένες μεταξύ τους. H ρατσιστική συμπεριφορά στηρίζεται σε ένα πλέγμα των προαναφερθέντων, που σε ορισμένες περιπτώσεις δύναται να ολοκληρωθεί εντός μίας συνολικής ρατσιστικής εικόνας της κοινωνίας.

Ως προς τις αντιλήψεις: 
Σε μία κοινωνία στην οποία –θεωρητικά– ο κάθε άνθρωπος βρίσκεται σε μια θέση χάρις, ή εξαιτίας των προσωπικών του ιδιοτήτων, ικανοτήτων και προσόντων, η υποτελής διαβίωση μιας κατηγορίας ανθρώπων, όπως εκφράζεται με τον αναπαραγόμενο αποκλεισμό, λειτουργεί ως επιβεβαίωση της υποτιθέμενης κατωτερότητάς τους.

Ως προς τις στάσεις: 
Σε μία κοινωνία στην οποία ο ανταγωνισμός βρίσκεται στην κλίμακα των αξιών υψηλότερα από την αλληλεγγύη, δεν είναι ρεαλιστική η προσδοκία αυθόρμητων θετικών στάσεων απέναντι στους κοινωνικά αποκλεισμένους.

Ως προς τις συμπεριφορές: 
Ο ρατσισμός βραχυπρόθεσμα συμφέρει όσους δεν ανήκουν στα θύματά του. Εν ολίγοις, όλα αυτά που μοιάζουν να αποκτώνται βραχυπρόθεσμα θα αποπληρωθούν πολλαπλάσια αργότερα, καθώς ο ρατσισμός υποδηλώνει την υπονόμευση των θεμελιωδών αρχών του πολιτισμού από τον οποίο αντλείται η ευημερία και η ευτυχία όλων.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Μικρή η ζωή, μικρός και ο κόσμος. Τόσες έγνοιες, άγχη και στεναχώριες για τόσο λίγο χρόνο. Ο υπερεκτιμημένος αυτός ανθρώπινος χρόνος έχει παρεξηγηθεί από το κτιστό, λογικό όν, τον άνθρωπο.

Η ζωή στιγματίζεται από ορόσημα, άλλα προσχεδιασμένα κι άλλα, άλλοτε, που ανακύπτουν ως εκπλήξεις, παρόλο που η ατομική πίστη και πεποίθηση –πως όλα είναι ικανά να προγραμματιστούν και να οριοθετηθούν στα χρονικά περιθώρια που τίθενται από έκαστη προσωπικότητα– παραμένει αναλλοίωτη.

Και σε μια στιγμή όλα αλλάζουν. Κι εκεί ακριβώς έγκειται ο αστάθμητος και απρόβλεπτος  παράγοντας της ζωής, όπου δεν εξαρτώνται όλα από το ανθρώπινο χέρι, αλλά κι ούτε, επίσης, δύνανται να διευθετηθούν. Καθώς, όσα σχέδια και να ειπωθούν για τα μέλλοντα, επικρατούν, εν τέλει, οι ανατροπές που επιφυλάσσει η μοίρα την ειμαρμένη εκείνη ημέρα.

Έτσι, στιγμιαία, πλέον, η ζέστη γίνεται κρύο, και το σκοτάδι έρχεται να αντικαταστήσει το φως, όπως και η στεναχώρια τη χαρά. Θλίψη, απορία και βοή –σιωπηλή ή μη– κυριαρχούν πια. Κι όλα «παγώνουν», λες και επρόκειτο να παραμείνουν στάσιμα στο εξής.

Το τρένο δεν μέλει να περάσει από την στάση. Ποτέ ξανά. Διακόπηκε η πορεία του. Σταμάτησε. Δεν κινείται. Το αναπόφευκτο συνέβη. Απροσδόκητα άφησε ημιτελή την πορεία του –ή μήπως όχι;–, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι παρέλειψε μερικές προκαθορισμένες στάσεις.

Και τώρα τι να πει, και ποιος; Πως καλύπτεται η απουσία αυτή και το κενό, το χάος που αφήνει πίσω μια τέτοια αναπάντεχη απώλεια; Πως συμπαραστέκεται κανείς στους ανθρώπους και την οικογένεια;

Ειδικά αφιερωμένο στον Τάσο και την Ευδοκία.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Σχεδόν τα τελευταία 50 χρόνια η ελληνική ναυτιλία είναι η πρώτη στον κόσμο. Ο πληθυσμός της Ελλάδας αποτελεί το 0,15% του παγκόσμιου πληθυσμού και η ναυτιλία των Ελλήνων μεταφέρει το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Αρκετοί είναι όσοι έχουν γράψει για το ελληνικό ναυτιλιακό θαύμα της μεταπολεμικής περιόδου. Η ιστορία της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας του 20^ού αιώνα είναι μία ιστορία επιτευγμάτων.

Ο στόλος που διοικούν από την ξηρά οι Έλληνες επιχειρηματίες και στη θάλασσα Έλληνες καπετάνιοι, εντός ενός αιώνα υπερεκατονταπλασιάστηκε φτάνοντας στα 5.000 πλοία το 2019. Την ίδια περίοδο ο βρετανικός στόλος, που ήταν ο μεγαλύτερος του κόσμου το 1900, το 1950, το 1970, και αντικαταστάθηκε από τους Έλληνες μετά, σημείωσε μια διαρκή συρρίκνωση της χωρητικότητάς του μέχρι την εξαφάνισή του τη δεκαετία του 1980. Ενώ, οι ρυθμοί ανάπτυξης του αμερικανικού στόλου, εκτός από την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, σημείωσαν μία διαρκή πτώση.

Οι Έλληνες στη μεταπολεμική περίοδο συγκρότησαν τη μεγαλύτερη ομάδα ανεξάρτητων εφοπλιστών, των οποίων όμως τα πλοία εργάζονταν έξω από την Ελλάδα. Οι Έλληνες ήταν διαχειριστές ελεύθερων φορτηγών πλοίων – αυτό είναι το tramp shipping, τμήμα της αγοράς που λέγεται ελεύθερα φορτηγά. Συνεπώς, διοικούν έναν διεθνή στόλο κάτω από διάφορες σημαίες, μεταφέρουν χύδην και υγρά ξηρά φορτία για τρίτες χώρες.

Κατά τις δεκαετίες 1940 και 1950 οι Έλληνες υιοθετούν τις σημαίες ευκαιρίας και μεταφέρουν φορτία για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη δυτική Ευρώπη, και ταξιδεύουν στους δρόμους του Ατλαντικού, των ευρωπαϊκών υδάτων, αλλά και του Ινδικού και του Ειρηνικού. Είναι μεταβολές στον παγκόσμιο καταμερισμό των θαλάσσιων μεταφορών που επέφεραν αλλαγές στους εμπορικούς εταίρους και θαλάσσιους δρόμους.

Η χρήση της ελληνικής σημαίας συνεχίζει να αυξάνεται στις δεκαετίες του ‘60 και ‘70 μέχρι την πετρελαϊκή κρίση, στην οποία και οφείλεται η επάνοδος της χρήσης των σημαιών ευκαιρίας. Διότι η χρήση της σημαίας δεν εξαρτάται από τη ναυτιλιακή πολιτική του ελληνικού κράτους, αλλά από τη διεθνή πολιτική και συγκυρία, είτε οικονομική είτε πολιτική.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

O/η κάθε εγγεγραμμένος/η της κάθε πλατφόρμας καλείται «χρήστης». Μάλιστα, μπορεί να δημιουργηθεί ένας εντελώς εξατομικευμένος ρόλος με πολύ συγκεκριμένα δικαιώματα, όπως θα αναφερθεί στη συνέχεια. Υπάρχει, επίσης, ο ρόλος του επισκέπτη, ο οποίος, δεν έχει πρόσβαση σε ολόκληρη την πλατφόρμα, μα μόνο στα ανοικτά σημεία της, όπου -συνήθως- πρόκειται για το ενημερωτικό υλικό και το δείγμα του μαθήματος που αναρτάται.

Ποιοι είναι, όμως, οι τρεις αυτοί ρόλοι;

1. Ο διαχειριστής / η διαχειρίστρια (administrator). Αποκαλείται, με αυτήν την ονομασία, ο/η χρήστης που έχει επιφορτιστεί εξολοκλήρου το διαχειριστικό κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Συνεπώς, έχει τα περισσότερα «δικαιώματα» και μπορεί να επέμβει και να τροποποιήσει όλους τους χώρους της πλατφόρμας. Οφείλει να είναι πολύ καλός/ή γνώστης των τεχνικών παραμέτρων της, ώστε να δύναται να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της διαχείρισης, δίχως να προκαλεί κωλύματα.

2. Ο εκπαιδευτής / η εκπαιδεύτρια έχει όλα εκείνα τα δικαιώματα που σχετίζονται με τη δημιουργία των μαθημάτων και τα οποία αφορούν την εκ νέου κατασκευή της αρχικής σελίδας, του εκπαιδευτικού υλικού, και, φυσικά, την επικοινωνία και τη διαχείριση των μαθητών. Πιο συγκεκριμένα:

• Ανεβάζει και διαχειρίζεται τα αρχεία που περιέχουν το εκπαιδευτικό υλικό
• Ετοιμάζει το εκπαιδευτικό υλικό μέσα στην ίδια την πλατφόρμα
• Δημιουργεί τεστ αυτοαξιολόγησης και αξιολόγησης με ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου
• Κατανέμει τους μαθητές σε ομάδες ανάλογα με τις ανάγκες των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων
• Ανατροφοδοτεί τους μαθητές με απαντήσεις
• Επικοινωνεί μαζί τους με τον τρόπο που έχει από κοινού προσυμφωνηθεί
• Πραγματοποιεί τηλεδιασκέψεις

3. Ο μαθητής / η μαθήτρια «απολαμβάνει» τα δικαιώματα και τις εργασίες των παραπάνω δύο ρόλων, έχοντας πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό που αναρτάται και στα στοιχεία των συμμαθητών / συμμαθητριών, ώστε να επικοινωνεί μαζί τους στο κοινό forum. Δεν έχει την δυνατότητα τροποποιήσεων, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συμμετέχει στη δημιουργία υλικού, δηλαδή να συνδημιουργεί, ανεβάζοντας αρχεία, τα οποία, βέβαια, ελέγχονται και εγκρίνονται πρώτα από τον επιβλέποντα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός