Η κλιματική αλλαγή είναι το μείζον ζήτημα που απασχολεί την ανθρωπότητα τα τελευταία χρόνια. Όλα πλέον περιστρέφονται γύρω από αυτήν: αγορά, υπηρεσίες, προϊόντα και κατά πόσον μπορούν να είναι βιώσιμα.
Τα πλαστικά μιας χρήσης αποσύρονται και την θέση τους παίρνουν επαναχρησιμοποιούμενα προϊόντα ή με λιγότερο ενεργειακό αποτύπωμα. Το όφελος έτσι είναι πολλαπλό -έχω μιλήσει και σε παλιότερο άρθρο μου για αυτό- γιατί χτίζεις λιθαράκι για έναν καλύτερο κόσμο, πιο αυθεντικό, χωρίς πλαστικίλα και βρωμιά.

Μπορεί η συνολική αλλαγή να φανεί μακροπρόθεσμα αλλά αυτό θα συμβεί από συνήθειες που μόνο εσύ, εγώ, ατομικά ο καθένας μας μπορεί να αλλάξει και σίγουρα αυτές θα είναι βραχυπρόθεσμες στον τρόπο ζωής μας.
Παρακάτω έχω tip τα οποία εφαρμόζω κι έχω δει σημαντική διαφορά και βελτίωση στην καθημερινότητά μου κι έχω ελαττώσει κατά πολύ τη χρήση πλαστικού.

1. Αντικατέστησε τα καθημερινά πλαστικά μιας χρήσης.

Μην αγοράζεις πλαστικά μιας χρήσης όπως πιάτα, πηρούνια, καλαμάκια κλπ. Κυρίως τα καλαμάκια, ιδίως για την ελληνική πραγματικότητα με την τεράστια κατανάλωση καφέ σε καθημερινή βάση, είναι τεράστια σπατάλη και περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Αντ’ αυτού πάρε επαναχρησιμοποιούμενα καλαμάκια τα οποία πλέον βρίσκεις παντού, είναι οικονομικά στην αγορά τους, σε διάφορα μεγέθη και χωράνε παντού και γενικά επένδυσε σε επαναχρησιμοποιούμενα πιάτα και ποτήρια.

2. Έχε το δικό σου επαναχρησιμοποιούμενο παγούρι για νερό ή καφέ.

Πλέον τα παγούρια μπορούν να αντικαταστήσουν επάξια τα πλαστικά μπουκάλια νερού/χυμού μια χρήσης. Μπορείς να τα έχεις παντού και πάντα μαζί σου. Μπορείς με το δικό σου παγούρι ή επαναχρησιμοποιούμε ποτήρι να ζητήσεις να σου κάνουν το καφέ σου εκεί. Έχει άπειρα σχέδια, μεγέθη, χρώματα. Έτσι θα έχεις το δικό σου, αυτό που σου αρέσει και προσδίδει και την δική σου πινελιά, διάθεση και γούστο!

3. Άσε τις πλαστικές σακούλες και πιάσε τις πάνινες!

Αν δεν αντικατέστησες ακόμα τις πλαστικές σακούλες, σου προτείνω να το κάνεις άμεσα!
Πιάνουν λιγότερο χώρο, έχει από απλές και λιτές μέχρι ολόκληρες υπερπαραγωγές σε σχέδια και χρώματα και σίγουρα θα σου φτιάχνουν πολύ περισσότερο τόσο την διάθεση αλλά και την οικολογική σου συνείδηση!
Επίσης μία ακόμη καλή λύση είναι οι βιοδιασπώμενες σακούλες, ιδίως για τους κάδους σκουπιδιών.

• 

• 

4. Προτίμησε τα χύμα προϊόντα κι όχι συσκευασμένα σε πλαστικό.

Δυστυχώς αυτήν η πλαστικίλα μας κατακλίζει από παντού. Το πρόβλημα έχει βαθύτερες προεκτάσεις…
Είναι απογοητευτικό να πηγαίνεις super market για παράδειγμα και να βλέπεις τρεις μπανάνες μέσα σε μια πλαστική συσκευασία. Μικροαντικείμενα μέσα σε πλαστικό που θέλεις ψαλίδια ή χαρτοκόπτες για να ανοίξεις.
Πες ένα Big No, ΝΑ, με το συμπάθιο στις πλαστικές συσκευασίες και προτίμησε ό,τι είναι χύμα. Στο μέλλον θα μιλήσω εκτενέστερα για χύμα προϊόντα και την αποθηκεύσει τους.

*

Επίσης κάτι ακόμη σημαντικό, προτιμώ πλέον να παίρνω φαγητό από το σπίτι κυρίως για τη δουλειά αλλά και γενικότερα αν πρόκειται να περάσω πολλές ώρες εκτός σπιτιού. Αποφεύγω όσο μπορώ τα συσκευασμένα τρόφιμα και το έτοιμο φαγητό. Αυτό έχει βοηθήσει στην γενικότερη άσκοπη σπατάλη τόσο πλαστικού, φαγητού, χρημάτων. Ένα όφελος πολλαπλό. Έτσι τρώω καλύτερα, ποιοτικότερα και δεν δημιουργώ επιπλέον σκουπίδια.

Κάτι ακόμα που θεωρώ σημαντικό είναι πως οι συνήθειες και οι όποιες αλλαγές, θέλουν χρόνο και κυρίως θέληση. Μην περιμένεις σε δραματικές αλλαγές ξαφνικά από την μια στιγμή στην άλλη γιατί δεν θα συμβούν ποτέ. Θα απογοητευτείς και θα τα παρατήσεις. Αυτό έχει ισχύ στα πάντα.
Πρέπει να θέλεις να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου και να γίνει ο κόσμος που ζεις καλύτερος.
Αν ξέχασες να πάρεις το επαναχρησιμοποιούμενο παγούρι σου για παράδειγμα και αναγκάστηκες να πάρεις νερό σε πλαστική συσκευασία, δεν χάθηκε κι ο κόσμος. Μην νιώθεις τύψεις επειδή συνέβη μία και δύο. Συμβαίνει, δεν είμαστε ρομπότ.
Αυτό που έχει σημασία είναι να θέλεις και να προσπαθείς αργά, σταθερά και συνειδητά να αλλάζεις προς το καλύτερο και πιστεύω ακράδαντα πως όλοι μπορούμε να το επιτύχουμε!

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Η 5η Δεκεμβρίου καθιερώθηκε ως «Διεθνής Ημέρα Εθελοντισμού» από τον ΟΗΕ το 1985 θέλοντας να τιμήσει την εθελοντική δράση και προσφορά αλλά και να παροτρύνει προς αυτήν.
Η εθελοντική προσφορά δεν γνωρίζει από όρια και περιορισμούς, είναι διαχρονική και επεκτείνεται σε όλο το φάσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Ο εθελοντισμός είναι τρόπος και στάση ζωής.

Είναι η μορφή δράσης που από μόνη της αποτελεί την υπέρτατη αίσθηση και έκφραση αλληλεγγύης στον συνάνθρωπο και σε κάθε μορφή ζωής. Είναι η στάση ανιδιοτελής και αφιλοκερδής προσφοράς και το υψηλό αίσθημα ευθύνης, προσφοράς και συνεισφοράς απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.

Εθελοντικές δράσεις ανά τον κόσμο στοχεύουν στην ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου σε περιόδους ειρήνης ή πολέμου, στην καταπολέμηση της φτώχειας, των διακρίσεων κατά των γυναικών και κάθε μειονότητας, των δικαιωμάτων των παιδιών, στην καταπολέμηση της πείνας και των ασθενειών, της διακίνησης-εμπορίας και κάθε είδους εκμετάλλευσης ανθρώπων, την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ζώων, της υποβάθμισης του περιβάλλοντος.

Ο εθελοντισμός ως στάση ζωής σου διδάσκει υπέρτατες ανθρώπινες αξίες, γίνεται η «ηθική πυξίδα» για να βρεις τον δρόμο και το νόημα της ζωής, να κατανοήσεις τα γιατί των ερωτήσεών που έχουν να κάνουν με την ανθρώπινη ύπαρξη.
Σου δείχνει τον δρόμο για να μάθεις να γίνεσαι υπεύθυνος, να δεσμεύεσαι, σε ωριμάζει και σε ψηλώνει ψυχικά και πνευματικά.

Μαθαίνεις τη δύναμη της αλληλεγγύης, την αξία και δύναμη της συμμετοχής, μέσω της στάσης αφιλοκερδούς προσφοράς καλλιεργείς πως το χρήμα είναι ένα μέσο στη ζωή κι όχι αυτοσκοπός, νιώθεις χτίστης αυτού του κόσμου γιατί και το δικό σου λιθαράκι μπορεί να κάνει και κάνει αυτόν το κόσμο καλύτερο.

Ο εθελοντισμός σου μαθαίνει δεξιότητες κάθε είδους, σε διαμορφώνει, σου δίνει αυτοπεποίθηση, σε γεμίζει αυτοεκτίμηση, σε κάνει θαρραλέο.
Σε βοηθά να βρεις νόημα, να γίνεσαι κοινωνικός, να κάνεις φίλους που έχουν ίδιο όραμα και αξίες με σένα, να γεμίζεις τον χρόνο σου πλούσια, δημιουργικά και κυρίως ουσιαστικά, σου καλλιεργεί την χρησιμότητα και σπουδαιότητα της μονάδας και της ομάδας.

Μέσω του εθελοντισμού ζεις καινούργιες και πρωτόγνωρες εμπειρίες που σε άλλη περίπτωση μπορεί να μη συνέβαινε ποτέ.
Σου μαθαίνει πως τίποτα δεν είναι δεδομένο στη ζωή, σου διδάσκει να εκτιμάς τα όσα έχεις. Σε κάνει ψυχικά ανθεκτικό.

• 

Ο Εθελοντισμός είναι Στάση Ζωής.
Είναι το όραμα για έναν πιο δίκαιο και καλύτερο κόσμο.
Η δική σου δράση και προσφορά μπορεί να σώσει τη ζωή ενός συνανθρώπου σου ή τη ζωή ενός ζώου ακόμη κι από θάνατο, να αλλάξει τη ζωή πολλών, να την βελτιώσει και να την κάνει καλύτερη. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανταμοιβή από αυτό.

Το αίσθημα, η αξία κι ο πλούτος που σου επιστρέφεται όταν προσφέρεις, δεν περιγράφεται, μόνο βιώνεται.

Τόλμησε να ζήσεις τον εθελοντισμό ως τρόπο και στάση ζωής.
Θα σου δώσει τις συναρπαστικότερες και πολυτιμότερες εμπειρίες που θα χεις στη ζωή σου!

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Διανύουμε μια εποχή ακορντεόν, ορθά, κοφτά και τετελεσμένα σχεδόν.
Δεύτερο lockdown, δεύτερο κύμα. Ο covid-19 έχει για τα καλά σβερκωθεί πάνω μας.
Ακριβώς για τον λόγο αυτό, η υγεία μας αλλά και η οικονομία μας είναι σε πολύ εύθραυστο επίπεδο κι ακριβώς επειδή το επόμενο διάστημα θα είναι δύσκολο δεν χρειάζεται λόγω εύθραυστης ψυχολογίας να το δυσκολέψουμε ακόμη περισσότερο, ιδίως τώρα που έχουν έρθει τα πάνω κάτω με τα νέα δεδομένα του τρόπου ζωής μας.

Έτσι, μπορούμε να αποφύγουμε αρκετές αγορές που μπορεί να μας βγάλουν εκτός προϋπολογισμού με αποτέλεσμα να μας επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο.

Γενικά είμαι της πεποίθησης πλέον, η οποία προέκυψε μετά κόπων και βασάνων, του έξυπνα, συνετά και ωφέλιμα. Αυτά είναι όσα εφαρμόζω πλέον και με έχουν βοηθήσει να παραμένω -σχεδόν- πάντα (μιας και θα κάνω που και που κάποια παρασπονδία, τέλειος δεν είναι ουδείς) στον προϋπολογισμό που έχω θέσει.

Πες όχι στις προσφορές του blackfriday.

Διανύουμε την εβδομάδα των blackfriday προσφορών. Ξέρω ήδη πως δέχεσαι καταιγισμό προσφορών από κάθε είδους κατάστημα. Νομίζω πως αυτές τις μέρες τα περισσότερα μηνύματα που λαμβάνω είναι από σούπερ ντούπερ προσφορές κάθε είδους παρά από φίλους και συγγενείς. Κάποιες προσφορές είναι τέτοιες, που σε κάνουν να θες να αγοράσεις αντικείμενα που έχεις ήδη ή ακόμα χειρότερα που είναι πρόσφατα αγορασμένα.
Πίστεψε με, δεν σου χρειάζεται ένα ακόμη σίδερο, αντικατάσταση της μόλις δύο ετών καινούργιας κουζίνας σου ή ο έξυπνος αποχυμωτής απ’ την στιγμή που πίνεις μόνο καφέ.
Ναι ξέρω και μένα τα μάτια μου πετάχτηκαν σαν ελατήρια από την έκπληξη και την διαφορά τιμής σε εκατοντάδες προϊόντα αλλά το χρειάζεσαι πραγματικά αυτό που θες να πάρεις; Είναι ωφέλιμο για σένα και θα εξυπηρετήσει την καθημερινότητα σου;
Κάτσε και σκέψου το λίγο.
Κάνε μία λίστα από πράγματα που πραγματικά χρειάζεσαι και θα διευκολύνουν τη ζωή σου και λόγω εποχής μπορείς να βρεις σε πολύ προνομιακή τιμή απ’ ότι θα συνέβαινε υπό κανονικές συνθήκες. Μην γίνεσαι έρμαιο της φρενίτιδας του υπερκαταναλωτισμού απλά επειδή είναι σε προσφορά απ’ τη στιγμή που ήδη έχεις το ίδιο ή παρόμοιο ή δεν το χρειάζεσαι άμεσα τέλος πάντων.

Πες όχι σε καλλυντικά.

Επ’ ουδενί δεν είμαι μίζερος άνθρωπος αλλά ζούμε πια στην εποχή της μάσκας, όπως και να το κάνουμε, της χειρουργικής μάσκας και θα ζήσουμε για αρκετό καιρό ακόμα, τα δεδομένα είναι αυτά όσο κι αν αρνιόμαστε πολλές φορές να το δεχτούμε.
Θεωρώ εντελώς περιττό λοιπόν να αγοράσει κανείς καλλυντικά που ήδη έχει και σε πολλά από δύο και τρεις φορές σε διαφορετικές βερσιόν. Οκ, σου γυάλισε το καινούργιο κραγιονάκι της τάδε εταιρίας και είναι σχεδόν μισοτιμή. Αν το θες τόσο πολύ πάρ’ το αλλά σίγουρα θεωρείς πως θα το φορέσεις αυτό το διάστημα; Ξανασκέψου το. Επίσης δες και την άλλη οπτική, τα καλλυντικά, ιδίως αυτά σε υγρή μορφή, έχουν πολύ σύντομη ημερομηνία ζωής. Γιατί να πάρεις κάτι που σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα λήξη κι ενδεχομένως θα πάει χαμένο και να έχεις και το άγχος της χρήσης του;
Προφανώς και δεν μιλώ για περιπτώσεις που χρειάζεται να αντικαταστήσεις κάτι ή μπορείς να χρησιμοποιείς με άνεση ακόμη και στην covid-19 εποχή, τύπου τηλεργασία και είναι ευκαιρία λόγω προσφορών να το αποκτήσεις.
Μιλώ για την συνετή αγορά και την αποφυγή της περιττής και σίγουρα δεν χρειάζεσαι την τάδε καινούργια παλέτα από την τάδε χριστουγεννιάτικη συλλογή, ιδίως όταν έχεις άλλες με σχεδόν τα ίδια χρώματα.
Μπορείς αντ’ αυτού να χρησιμοποιήσεις αυτά που έχεις ήδη και να χαρείς μετά τις άδειες συσκευασίες τους. Έτσι θα νιώσεις και την ικανοποίηση πως «έπιασε τόπο η αγορά αυτή». Think about it!

Αγορά ρούχων, παπουτσιών, αξεσουάρ κλπ.

Αυτήν η κατηγορία είναι λίγο πολύ ίδια με την προηγούμενη. Οκ και με την πάρα προηγούμενη είναι ίδια στην βάση λογική της.
Μην πάρεις ρούχα, παπούτσια, τσάντες, αξεσουάρ που δεν χρειάζεσαι σε πρακτικό επίπεδο.

Δεν χρειάζεται να πάρεις ακόμη ένα παλτό ενώ στην ντουλάπα σου έχεις ήδη έξι και φοράς μόνο το ένα, άντε μαξ δύο. Αυτό δείχνει ότι δεν τα χρειάζεσαι πραγματικά και θες να κάνεις μία αγορά μόνο για να την κάνεις ή μόνο επειδή είναι σε καλή τιμή.

Μην προσθέτεις αχρείαστα προϊόντα στο καλάθι αγορών σου για να φτάσεις την δωρεάν αποστολή.

Η ζωή μου όλη. Το έχω κάνει στο παρελθόν άπειρες φορές, να παρασυρθώ και να βάλω προϊόντα στο καλάθι αγορών που δεν χρειαζόμουν ουσιαστικά αλλά απλώς μου είχαν γυαλίσει στο μάτι για να πιάσω δήθεν την δωρεάν αποστολή.
Αν το καλοσκεφτείς τα 3/4/5 ευρώ που θα δώσεις για την αποστολή της παραγγελίας σου, σκέψου ότι θα τα πληρώσεις δύο, τρείς ή και παραπάνω φορές εάν προσθέσεις έξτρα προϊόντα που ποτέ δεν ήθελες να πάρεις.

Χριστουγεννιάτικα στολίδια.

Είναι τώρα και η εποχή τέτοια, οπότε, εάν σου κάηκαν τα περσινά λαμπάκια σίγουρα θα χρειαστεί να τα αντικαταστήσεις, οκ, συμφωνώ. Σε αυτό που δεν συμφωνώ όμως είναι να σπαταλήσεις ένα σωρό χρήματα για να αγοράσεις καινούργια στολίδια από την στιγμή που ήδη έχεις και είναι σε καλή κατάσταση και πολλά είναι από καινούργιες αγορές σου.

Απ’ τη στιγμή που ο χριστουγεννιάτικος εξοπλισμός σου είναι σε καλή κατάσταση δεν βρίσκω λόγο να δώσεις χρήματα για να πάρεις καινούργιο κι όπως πολύ καλά ξέρουμε δεν είναι και στην πλειοψηφία τους οικονομικά προϊόντα.
Αντικατέστησε αυτά που έχουν υποστεί φθορά ή ακόμα καλύτερα φτιάξε χειροποίητα δικά σου με πράγματα που ήδη έχεις σπίτι σου. Ιδίως στην covid και lockdown εποχή αυτός μπορεί να αποδειχθεί ένας εξαιρετικά ωφέλιμος και δημιουργικός τρόπος για να περάσεις χρόνο στο σπίτι.

Gadget ή τα αξεσουάρ τους.

Εάν το κινητό σου πάει σφαίρα, βγάζει τρομερές εικόνες, δεν έχει σπάσει, χαλάσει, υποστεί σοβαρές φθορές, δεν χρειάζεσαι καινούργιο.
Δεν είναι ανάγκη να πάρεις καινούργια συσκευή τηλεφώνου, ηχεία, ακουστικά, φωτογραφική, τηλεόραση 80 ιντσών για καθιστικό 10 τεραγονικών μέτρων ή γκατζετάκια που ενδέχεται να μην χρησιμοποιήσεις και ποτέ, επειδή είναι σε έκπτωση.
Γενικά τα τεχνολογικά αντικείμενα έχουν υψηλό κόστος αγοράς και χρειάζεται συνήθως μια μεγάλη οικονομική επένδυση για να αποκτηθούν, σίγουρα λοιπόν πιστεύεις πως τα χρειάζεσαι και θα σε ωφελήσουν από την στιγμή που ήδη έχεις και είναι και σε καλή κατάσταση;

Τα παραπάνω είναι κατά βάση αυτά που θεωρώ εγώ εύκολα κακή επιρροή ώστε να παρασυρθεί κάποιος και να κάνει άσκοπες αγορές σε μία όχι και πολύ ευνοϊκή περίοδο και να φτάσει εν τέλει να κλαίει τα χρήματα του όπως έχω κάνει κι εγώ ουκ ολίγες φορές.

Φυσικά και ΔΕΝ λέω να μην αγοράσει κανείς τίποτα και να χωθεί μέσα στην μιζέρια και κακομοιριά ως δεύτερος Σκρουτζ χώνοντας τις λιρίτσες του κάτω από το στρώμα μέχρι να αυγατίσουν.
Αυτό που λέω και πρεσβεύω -κυρίως ως παθούσα ξοδεύοντας άπειρα λεφτά για πράγματα που πίστευα ότι κυρίως θα με ανεβάσουν ψυχολογικά ενώ εν τέλει έκαναν το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή να με ρίξουν και να χαντακώσουν και τον μηνιαίο προϋπολογισμό μου- είναι να κάνει κάποιος έξυπνες, χρήσιμες και ουσιαστικές αγορές.
Άλλωστε έτσι κι αλλιώς είναι εντελώς προσωπικό το τι χρειάζεται και δεν χρειάζεται κάποιος να αγοράσει.

Tips:
Αντ’ αυτού λοιπόν τι μπορούμε να κάνουμε.

1. Λίστα

Λίστα, λίστα και ξανά λίστα.
Είμαι μέγας υπέρμαχος της λίστας κι έχει αποδειχθεί άπειρες φορές σωτήρια για την τσέπη μου.
Τώρα πια, πάντα στο σούπερ μάρκετ πχ πάω με λίστα. Σημειώνω μόνο αυτά που πραγματικά χρειάζομαι και πολύ σπάνια θα καταλήξω σε αγορά την οποία δεν χρειάζομαι και να συμβεί όμως, καθότι φυσικά συμβαίνει να βγαίνεις ενίοτε κι εκτός, θα το εξετάσω πολύ καλά πριν το κάνω.
Έτσι φτιάχνω και γενικές λίστες με πράγματα τα οποία χρειάζομαι.
Αν για παράδειγμα θέλω να αγοράσω κάποια αντικείμενα που θα βοηθήσουν ένα χόμπι με το οποίο ασχολούμαι, κάθομαι τα καταγράφω, βλέπω τι μου λείπει, τι χρειάζεται να αντικατασταθεί, τι χρειάζεται να προστεθεί κλπ. Έτσι ξέρω τι μου γίνεται, τι θέλω και πραγματικά χρειάζομαι και από κει και πέρα κάνω την ανάλογη αναζήτηση και αποταμίευση για την αγορά του.

2. Γιατί

Αναρωτήσου το γιατί θέλεις να κάνεις αυτήν την αγορά ή θέλεις αυτό το αντικείμενο;
Για παράδειγμα όταν αγόρασα καινούργια ισιωτική μαλλιών, το έκανα όταν επίσημα κι αμετάκλητα η παλιά μου ισιωτική άφησε την τελευταία της πνοή. Δηλαδή προχώρησα σε αγορά όταν οριστικά χάλασε η συσκευή. Αν και σπάνια κάνω χρήση της, κάνω παρ’ όλα αυτά.

3. Back up

Είναι λίγα τα πράγματα στα οποία χρειάζεται να έχεις back up, απόθεμα. Κάτσε ψάξε ποια είναι αυτά, κατέγραψε τα και τότε προχώρα και στην αντίστοιχη αγορά τους.

4. Μην πας με την εποχή

Δεν χρειάζεται να παρασύρεσαι από το κλίμα της επικρατούσας λογικής και να κάνεις συγκεκριμένες αγορές και δώρα συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου.
Δεν είναι ανάγκη να φας όλο το δώρο του επιδόματός σου και τον μισό μισθό σου για να κάνεις δώρα στον εαυτό σου ή στους αγαπημένους σου.
Αντί να μπαίνεις σε άγχος για το πως θα καταφέρεις να αγοράσεις δώρα για όλους την παραμονή των Χριστουγέννων, κάνε τους ένα δώρο αναπάντεχα, οποιαδήποτε άλλη στιγμή του χρόνου. Θα το εκτιμήσει και θα το χαρεί περισσότερο που θα λάβει μια πράξη αγάπης από σένα.
Πέρα από αυτό θα φύγεις από την λογική του κοπαδιού που θέλει να κάνουμε όλοι συγκεκριμένα πράγματα σε συγκεκριμένες στιγμές κι εποχές. Αντ’ αυτού θα δημιουργήσεις τα δικά σου μοτίβα που θα σε κάνουν να νιώθεις μοναδικός και ξεχωριστός.

5. Προϋπολογισμός

Μία ακόμη συνήθεια που απέκτησα μετά από χιλιόμετρα πεταμένων χρημάτων και άσκοπων αγορών.
Για να μάθεις πρέπει πολλές φορές να πάθεις, λέει ο σοφός λαός κι έχει τα δίκια του.
Όταν ξεκίνησα να θέτω αυστηρό προϋπολογισμό στις λίστες αγορών μου, πχ διαθέτω για το σούπερ μάρκετ τάδε ποσόν, για την αγορά κινητού τάδε ποσόν, για παπούτσια τάδε ποσόν κ.λπ. τα έξοδα μου μειώθηκαν κατακόρυφα κι έπαψε να ματώνει η τσέπη μου.

6. Κάνε αναζήτηση

Εν αρχή είν’ η λίστα όπως είδαμε, μετά ο προϋπολογισμός και τέλος η αναζήτηση.
Όταν λοιπόν έχεις σημειώσει το τι χρειάζεσαι, τα πόσα χρήματα μπορείς να διαθέσεις για αυτό που χρειάζεσαι, το μόνο που μένει είναι να το αναζητήσεις.
Το να κάνεις μια καλή αναζήτηση γενικά στα αντικείμενα που θέλεις να αποκτήσεις, μπορεί να μειώσει τα έξοδα σου ακόμη και κατά το ήμισυ πολλές φορές.
Έχουμε συνηθίσει να αναζητούμε τα μεγάλα και ίσως ακριβά πράματα που θέλουμε να πάρουμε, πχ κινητό, υπολογιστή, τηλεόραση κλπ. Αν ξεκινήσουμε να το κάνουμε και στα μικρότερα, πχ αν αγοράζουμε μια συγκεκριμένη μάρκα απορρυπαντικού, με μία μικρή αναζήτηση μπορεί να το βρούμε σε προσφορά ή να βρούμε αρκετή διαφορά στην τιμή του σε διάφορα καταστήματα.
Οπότε η γρήγορη αναζήτηση πάντα αποδεικνύεται βοηθητική.

7. Αν δεν είσαι σίγουρος για την αγορά που πας να κάνεις, άσε την για το τέλος

Αν αμφιταλαντεύεσαι μεταξύ να το πάρεις αυτό ή να μην το πάρεις, τότε και κατά πάσα πιθανότητα δεν το χρειάζεσαι και θα το κάνεις υπό πίεση.
Γενικά δώσε σου χρόνο και μην τρέχεις την τελευταία στιγμή γιατί και με άγχος θα γεμίσεις αλλά και σίγουρα θα αγοράσεις πράγματα που δεν χρειάζεσαι.

8. Πες όχι στις ανέπαφες συναλλαγές

Αχ, αχ και ξανά αχ! Πόσες φορές την έχω πατήσει κι έχω ξεφύγει σε αγορές ενώ δεν έπρεπε.
Γενικά το ζεστό χρήμα είναι πολύ διαφορετικό από το πλαστικό. Το ζεστό είναι ελεγχόμενο, το έχεις στο πορτοφόλι σου ξέρεις τι έχεις, ξέρεις τι μένει μετά από αγορά. Το πλαστικό δεν θα κάτσεις να το υπολογίζεις κάθε τρεις και λίγο και μπορείς πολύ εύκολα να ξεφύγεις και να τραβάς τα μαλλιά σου στο τέλος εκτός αν είσαι σκυλί μαύρο και πάντα μπορείς να έχεις τον απόλυτο έλεγχο. Εκεί σου βγάζω το καπέλο και σε χρίζω επίσημα είδωλο.
Οι περισσότεροι όμως επειδή δεν μπορούν να λειτουργήσουν τόσο πειθαρχημένα, σίγουρα το ζεστό χρήμα ελέγχεται πιο εύκολα έναντι του πλαστικού.
Θα μου πεις σε καιρό καραντίνας που να πάρεις ζεστό παραδάκι όταν όλες οι αγορές γίνονται είτε ηλεκτρονικά, είτε με κάρτα κι ανέπαφα;
Εδώ λοιπόν θα σε πάω στο Νο 9.

9. Άσε στην κάρτα μόνο τον προϋπολογισμό που έθεσες για τις αγορές σου και τα υπόλοιπα βγάλε τα εκτός

Ναι, οκ δεν έχουν όλοι στους λογαριασμούς των τραπεζών τους μόνο το έναντι της δουλειάς τους όπως εγώ για παράδειγμα κι έχουν αρκετά περισσότερα μέσα.
Παρ’ όλα αυτά εάν έχεις κάποιες οικονομίες στην άκρη και δεν θέλεις να τις δεις να γίνονται αέρας, τότε έχε μία κάρτα που θα την έχεις μόνο για αγορές κι όταν λέω κάρτα εννοώ φυσικά χρεωστική κι όχι πιστωτική.
Βγάλε λοιπόν είτε μία prepaid κάρτα, είτε χρεωστική που θα βάζεις όμως μόνο ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό για την εκάστοτε αγορά σου. Έτσι δεν θα είσαι με τον φόβο ότι μπορεί να ξεφύγεις πολύ από αυτά που ήθελες αρχικά.

Και για το τέλος.
Το αγόρασες; Οκ, καλά έκανες. Κάτσε κι απόλαυσέ το!
Μην μπεις στην διαδικασία να μετανιώνεις και να νιώθεις άσχημα και να παραπονιέσαι επειδή βγήκες εκτός budget.
Εντάξει ρε παιδί μου, το ήθελες το έκανες. Κάτσε να το χαρείς, μπες στην διαδικασία να σκεφτείς γιατί οδηγήθηκες σε αυτήν την αγορά, πιο ήταν το συναίσθημα που σου πρόσφερε πριν από αυτήν και πιο μετά από αυτήν, μάθε να πειθαρχείς περισσότερο στον εαυτό σου και να του βάζεις όρια. Δεν είναι κακό φυσικά και θα σε βοηθήσει πολύ στο μέλλον.

Σκέψου κάτι ακόμα, με τα χρήματα που θα εξοικονομήσεις από μία άσκοπη αγορά, μπορείς να τα κάνεις εμπειρίες, ταξίδια, χόμπι κι ό,τι ποθεί η ψυχούλα σου να κάνεις ρε παιδί μου εδώ και καιρό αλλά τα οικονομικά σου δεν ήταν και στην καλύτερή τους φάση.

Εάν νιώθεις ότι αντιμετωπίζεις πρόβλημα κι έχεις την τάση να αγοράζεις γιατί μόνο έτσι αισθάνεσαι καλά με τον εαυτό σου και κάνεις κακό στο πορτοφόλι σου και μπορεί να αφήνεις ζωτικής σημασίας πράγματα απλήρωτα όπως για παράδειγμα ενοίκιο, νερό, ρεύμα, σούπερ μάρκετ απλά για να αγοράσεις μη αναγκαία αντικείμενα, τότε καλύτερα να ζητήσεις την συμβουλή και βοήθεια ενός ειδικού.
Αυτό θα σε βοηθήσει σε κάθε έκφανση της ζωής σου και θα είναι το μεγαλύτερο δώρο που θα έχεις κάνει στον εαυτό σου.

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Η εποχή που διανύουμε είναι δύσκολη. Το ξέρεις, το ξέρω. Η πανδημία καλά κρατεί και είναι ακόμη αβέβαιο και θολό το πότε θα αφήσουμε μια και καλή την όλη αυτή κατάσταση πίσω μας.
Το mini lockdown ήδη είναι σε ισχύ για εμάς τους εντός Θεσσαλονίκης και είναι πολύ πιθανό να ξαναζήσουμε ένα καθολικό lockdown απ’ άκρη σ’ άκρη στη χώρα, κάτι το οποίο απεύχομαι φυσικά να συμβεί.
Η όλη κατάσταση που ζούμε αυτή τη στιγμή αλλά και οι ιστορίες καθημερινής τρέλας που συναντώ παντού σχεδόν πλέον αλλά κυρίως στη δουλειά μου, έφερε στο μυαλό μου κάποια από τα γνωστότερα πειράματα που συγκλόνισαν κι έμειναν στην ιστορία.
Η αναζήτηση με οδήγησε και σε πολλά ακόμη που δεν γνώριζα.
Αξίζει λοιπόν μια μνεία σε αυτά.

Πολλά από αυτά έχουν μεταφερθεί στην μεγάλη οθόνη, είτε ως μια ολοκληρωμένη και καλοστημένη παραγωγή, είτε με τη μορφή ντοκιμαντέρ.
Μιας και η κατάσταση είναι περίεργη και πολλοί θα περάσουν αρκετούστικο χρόνο σπίτι τους απ’ ότι φαίνεται, αξίζει να μάθουμε για αυτά μιας κι έχουν πολύ food for thought να δώσουν όπως λεν και στο χωριό μου.

Το πείραμα του Στανφορντ έχει πραγματικά άπειρο υλικό για να μελετήσει κανείς. Θα έλεγα ότι είναι από τα γνωστότερα στο είδος του.
Είναι ένα πείραμα που δημιούργησε περισσότερα ερωτήματα από αυτά που τελικά κατάφερε να απαντήσει.
Ταινίες, ντοκιμαντέρ, υλικό στο youtube, αυθεντικό οπτικοακουστικό υλικό, αμέτρητα άρθρα προς μελέτη, τόσο επιστημονικά όσο και θεωρίες κάθε είδους.
Εγώ θα σταθώ μόνο στα εξακριβωμένα γεγονότα του πειράματος και την μεταφορά του εντός κινηματογραφικών αιθουσών.

Οι ομοιότητες που θα συναντήσει κανείς με το σήμερα ίσως πολλές, ιδίως την δεδομένη χρονική περίοδο, ίσως και κάθε χρονική περίοδο, όπως και στα περισσότερα πειράματα που αφορούν την ανθρώπινη συμπεριφορά και ψυχολογία. Είναι το διαχρονικά ακατέργαστο ένστικτο του ανθρώπινου είδους όταν χαλαρώνουν ή απουσιάζουν οι συνηθισμένοι κοινωνικοί ρόλοι και κοινωνικές αξίες που μπορεί να βάζουν φρένο σε πρωτόγονες συμπεριφορές κι ένστικτα.

Οι ηθικές επιπτώσεις αυτής της μελέτης εξακολουθούν να συζητιούνται σε κολέγια, πανεπιστήμια και προπτυχιακά μαθήματα ψυχολογίας ανά τον κόσμο αλλά και σε όσους αρέσκονται να παρατηρούν την συμπεριφορά του ανθρώπου μέσα στην δομή της δημιουργίας του.

Το πείραμα φυλάκισης του Σταντφορν -The Stanford Prison Experiment– είναι απ’ τα γνωστότερα πειράματα στην ιστορία της κοινωνικής συμπεριφοράς και ψυχολογίας και αφορά τις επιπτώσεις που επιφέρει η μετατροπή ενός απλού, καθημερινού ανθρώπου σε δεσμοφύλακα ή φυλακισμένο.

Το «πείραμα της φυλακής» διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο του Stanford από μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλή τον καθηγητή ψυχολογίας Φίλιπ Ζιμπάρντο (Philip Zimbardo) το 1971 και στο οποίο έλαβαν μέρος φοιτητές διαφόρων σχολών. Η αναζήτηση των εθελοντών έγινε μέσω αγγελίας σε τοπική εφημερίδα και δίνονταν 15 δολάρια ημερησίως (περίπου 100$ στο σήμερα) για την συμμετοχή τους.
Ο Ζιμπάρντο είχε τον ρόλο του επιθεωρητή της φυλακής.

Η επιλογή.
Στο υπόγειο της σχολής δημιουργήθηκε μία εικονική φυλακή. Οι 24 φοιτητές που επιλέχθηκαν από τους 70 περίπου που δήλωσαν αρχικά ενδιαφέρον, χωρίστηκαν σε 2 ομάδες.
Για την επιλογή των υποψηφίων έγιναν διαγνωστικές συνεντεύξεις, εξετάσεις, τεστ προσωπικότητας και ψυχοσύνθεσης ώστε να υπάρχει πλήρη απουσία ποινικού μητρώου, χρήσης ναρκωτικών, ιατρικών αλλά και ψυχολογικών προβλημάτων.
Οι υποψήφιοι ήταν άντρες, κυρίως μεσαίας τάξης.
Οι ομάδες δημιουργήθηκαν με τυχαίο τρόπο μετά την ρίψη ενός κέρματος. Το «Κορώνα ή γράμματα» καθόρισε τους ρόλους του καθενός.

Ο σκοπός.
Σκοπός του πειράματος ήταν η μελέτη του τρόπου και αντίδρασης συνηθισμένων ανθρώπων με μια απλή και φυσιολογική ζωή πάνω σε μια ραγδαία αλλαγή κοινωνικών ρόλων κάτω από απρόοπτες και δύσκολες συνθήκες.
Ένα άρθρο του 97′ αναφέρει πως:

Πρωταρχικός λόγος του Zimbardo για τη διεξαγωγή του πειράματος, ήταν να επικεντρωθεί στη δύναμη των ρόλων, των κανόνων, των συμβόλων, της ταυτότητας μιας ομάδας και την κατάσταση μιας επιβεβαιωμένης συμπεριφοράς που θα προκύψει από ανθρώπους της διπλανής πόρτας.

Ουσιαστικά ο Zimbardo ήθελε να δει τι θα συνέβαινε όταν η ανθρώπινη ελευθερία, αξιοπρέπεια και ατομικότητα αφαιρούνται και τις επιπτώσεις που έχει στη ζωή ενός ανθρώπου όταν αυτήν γίνεται πλήρως ελεγχόμενη.
Οι συνθήκες του πειράματος ήταν τόσο αληθοφανείς, ώστε να προσομοιάζουν στην πραγματική εμπειρία της κράτησης σε μια φυλακή.

Η φυλακή.
Για την διαμόρφωση της φυλακής αλλά και του όλου κλίματος εντός αυτής, ζητήθηκε η συμβολή ανθρώπων έμπειρων, τόσο για τις συνθήκες κράτησης, όσο και για την διαμόρφωση του χώρου της φυλακής.
Μεταξύ αυτών, ήταν και ένας πρώην κατάδικος, ο Carlo Prescott, ο οποίος είχε εκτίσει πάνω από 17 χρόνια φυλάκισης για απόπειρα δολοφονίας. Ο Prescott βοήθησε κυρίως την πλευρά των κρατουμένων, στο να γνωρίζουν πως είναι να ζει κανείς πίσω από τα κάγκελα μιας φυλακής.

Η φυλακή κατασκευάστηκε στο υπόγειο της σχολής. Ως κελιά επιλέχθηκαν κάποιες εργαστηριακές αίθουσες και για να μπορεί η προσομοίωση να αγγίζει μια πραγματική συνθήκη, αφαιρέθηκαν οι αρχικές πόρτες και τοποθετήθηκε στην θέση τους ειδική κατασκευή με πόρτες με χαλύβδινες ράβδους και αριθμούς κελιών.

Η «αυλή» των φυλακών ήταν ένας μικρός διάδρομος όπου οι κρατούμενοι είχαν το δικαίωμα να περπατούν, να ασκούνται, να τρώνε.
Στην μία πλευρά της αίθουσας υπήρχε ένα μικρό άνοιγμα μέσω του οποίου γινόταν η βιντεοσκόπηση των γεγονότων.
Στην άλλη πλευρά του διαδρόμου, απέναντι από τα κελιά, υπήρχε ένας πολύ μικρός χώρος, μια ντουλάπα. Ήταν σκοτεινός και στενός. Ονομάστηκε «η τρύπα». Ήταν ο χώρος απομόνωσης των ανυπάκουων κρατουμένων.
Υπήρχε σύστημα ενδοεπικοινωνίας που επέτρεπε στους δεσμοφύλακες να ακούνε κρυφά τις συζητήσεις των κρατουμένων αλλά και να γίνονται δημόσιες ανακοινώσεις σε αυτούς.
Δεν υπήρχαν ρολόγια και παράθυρα. Έτσι η αίσθηση του χρόνου είχε χαθεί πλήρως.

• 

• 

Η σύλληψη.
Για την σύλληψη των φοιτητών/κρατουμένων, συμμετείχε η τοπική αστυνομία εθελοντικά.
Η αρχική σύλληψη έγινε από πραγματικούς αστυνομικούς, η μεταφορά με περιπολικά και οι συλληφθέντες μεταφέρθηκαν αρχικά στο τοπικό αστυνομικό τμήμα.
Η σύλληψη έγινε απρόοπτα μιας κι όσοι επιλέχθηκαν να είναι κρατούμενοι, είχαν οδηγίες να παραμείνουν σπίτι τους μέχρι νεωτέρας. Οι συλλήψεις ήταν για παραβίαση του Ποινικού Κώδικα 211 και ένοπλη ληστεία.
Στους φοιτητές/συλληφθέντες έγινε ανακοίνωση των δικαιωμάτων τους, πήραν δαχτυλικά αποτυπώματα, έγινε πλήρη αναγνώριση και τους έδεσαν τα μάτια .
Με τα μάτια δεμένα και σε κατάσταση σοκ για την αιφνιδιαστική τους σύλληψή από την αστυνομία της πόλης, οι κρατούμενοι μπήκαν σε ένα περιπολικό και οδηγήθηκαν στην «φυλακή κομητείας του Στάνφορντ» για κράτηση.
Στην είσοδο της «φυλακής» τους υποδέχθηκαν οι δεσμοφύλακες/φοιτητές όπου τους ανακοίνωσαν τα αδικήματα για τα οποία κρίθηκαν ένοχοι και το καθεστώς κράτησης.
Σοκ και σύγχυση!

• 

• 

• 

Οι συνθήκες κράτησης.
Κάθε κρατούμενος ελέγχθηκε σχολαστικά από τους δεσμοφύλακες. Στη συνέχεια τους ζητήθηκε να γδυθούν και απολυμάνθηκαν για ψείρες και μικρόβια.
Ήταν μια διαδικασία υποβάθμισης και εξευτελισμού των κρατουμένων και είχε ως απώτερο σκοπό να δείξουν οι δεσμοφύλακες το ποιος κάνει κουμάντο.
Η διαδικασία ήταν παρόμοια με μια σειρά φωτογραφιών που τραβήχτηκαν από τον Danny Lyons σε φυλακές του Τέξας.

• 

• 

Τους δόθηκε στολή. Το κυρίως μέρος της ήταν μια μεγάλη μπλούζα, σαν ρόμπα και τους απαγορεύθηκε η χρήση εσωρούχων.
Το κεφάλι τους καλύφθηκε με ενός είδους καλσόν. Ο λόγος ήταν για να αφαιρεθεί η ατομικότητα κι ελευθερία έκφρασης που δημιουργεί η κόμμωση και να είναι όλοι ένα, σαν να τους είχα ξυρίσει το κεφάλι ώστε να μην μπορεί να ξεχωρίζει κανένας, όπως συμβαίνει σε πραγματικές συνθήκες κράτησης ή στον στρατό.
Στον δεξιό τους αστράγαλο τοποθετήθηκε μια βαριά αλυσίδα η οποία έκλεινε με μια εξίσου βαριά κλειδαριά.
Η αλυσίδα στο πόδι τους, η οποία ήταν ασυνήθιστη για τις περισσότερες φυλακές, χρησιμοποιήθηκε για να υπενθυμίζει στους κρατούμενους την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν αλλά και το περιβάλλον στο οποίο θα ζούσαν. Ακόμα και όταν οι κρατούμενοι έπεφταν για ύπνο, δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από την αυτήν την αποπνικτική ατμόσφαιρα.
Ένας απ’ τους φυλακισμένους κατά την διάρκεια του ύπνου του γύρισε πλευρό, η αλυσίδα χτύπησε το άλλο του πόδι, αυτό τον ξύπνησε και του υπενθύμισε ότι ήταν ακόμα στη φυλακή, ανήμπορος να ξεφύγει από αυτήν ακόμη και στα όνειρά του.

Η χρήση των αριθμών ταυτότητας ήταν ένας τρόπος να κάνουν τους κρατουμένους να αισθάνονται ανώνυμοι και ανύπαρκτοι. Κάθε φυλακισμένος έπρεπε να καλείται μόνο με τον αριθμό ταυτότητάς του και θα μπορούσε να αναφέρεται στον ίδιο και στους άλλους κρατούμενους μόνο με τον αριθμό τους.

• 

• 

Στους δεσμοφύλακες δεν δόθηκε κάποια ειδική εκπαίδευση για το πως θα συμπεριφέρονται ως φρουροί.
Έτσι, ήταν ελεύθεροι, εντός ορίων, να κάνουν ό,τι θεωρούσαν αναγκαίο για την διατήρηση της τάξης και του νόμου εντός της φυλακής. Η μόνη ρητή οδηγία που είχαν ήταν η απαγόρευση άσκησης σωματικής βίας.
Τους δόθηκαν στολές στρατιωτικού τύπου, ξύλινα γκλοπ και φορούσαν γυαλιά καθρέφτη ώστε να μην υπάρχει άμεση οπτική επαφή με τους κρατούμενους.

• 

• 

Πέρα από τους βασικούς κι αρχικούς κανόνες που δόθηκαν κι έπρεπε να τηρούνται, όπως το να τρώνε για παράδειγμα όλο τους το φαγητό οι κρατούμενοι, οι δεσμοφύλακες δημιούργησαν ένα δικό τους σύνολο κανόνων, τον οποίον έθεσαν στην συνέχεια σε εφαρμογή.

Μία από τις πρώτες κοινές τιμωρίες που εφαρμόστηκαν, ήταν η επιβολή sit-ups και push-ups στους «άτακτους» κρατούμενους για τις όποιες παραβιάσεις κανόνων.
Τα push-ups χρησιμοποιήθηκαν ως μορφή επιβολής, εξουσίας και τιμωρίας σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά την περίοδο του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου από τους Γερμανούς ναζί. Ήταν μια συνηθισμένη τακτική εξευτελισμού. Τους πατούσαν με τις αρβύλες τους, κάθονταν επάνω στην πλάτη τους, ή πατούσαν δυνατά με τις μπότες τους τα χέρια των αιχμαλώτων.
Ακριβώς τις ίδιες τακτικές εφάρμοσαν και οι δεσμοφύλακες στους κρατούμενους του πειράματος.

• 

• 

Αποτελέσματα.
Μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, οι 2 ομάδες παρουσίασαν την τυπική συμπεριφορά του ρόλους τους.
Αρκετές από τις τακτικές των φρουρών οδήγησαν σε επικίνδυνες και ψυχολογικά καταστροφικές συνέπειες για τους περισσότερους κρατούμενους.
Tο ένα τρίτο των φρουρών κρίθηκε ότι επέδειξε «γνήσιες σαδιστικές τάσεις». Ήταν εχθρικοί και εφευρετικοί στις μορφές ταπείνωσης που ασκούσαν. Φάνηκαν να απολαμβάνουν απόλυτα τον ρόλο και την δύναμη που τους δόθηκε και μπορούσαν να ασκήσουν επάνω στους κρατούμενους. Καμία από τις προκαταρκτικές εξετάσεις και δοκιμές δεν προέβλεψε αυτήν την εξέλιξη που θα ακολουθούσε.

Στον αντίποδα, οι κρατούμενοι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα «έσπασαν». Οι περισσότεροι από αυτούς προσπαθούσαν να αποφεύγουν τους ταραχοποιούς κρατούμενους οι οποίοι προκαλούσαν προβλήματα. Αρκετοί έγιναν γρήγορα υπάκουοι, ένιωθαν ανήμποροι, γεμάτοι απογοήτευση και απελπισία. Τα σημάδια ψυχικής και συναισθηματικής δυσφορίας από τον εξευτελισμό και την ταπείνωση που είχαν δεχθεί από τους δεσμοφύλακες, ήταν πέρα για πέρα εμφανή.
Μέχρι το τέλος του πειράματος, οι κρατούμενοι διαλύθηκαν πλήρως, τόσο ως ομάδα όσο και ως άτομα. Δεν υπήρχε πλέον η ενότητα της ομάδας, απλώς μια ομάδα μεμονωμένων ανθρώπων που προσπαθούσε να επιβιώσει από όλο αυτό.
Αντίθετα, οι δεσμοφύλακες είχαν κερδίσει τον πλήρη έλεγχο της φυλακής. Ήταν ενωμένοι ως ομάδα και κατάφεραν να επιφέρουν, σχεδόν, την τυφλή υπακοή του κάθε κρατούμενου.

Το αποτέλεσμα ήταν να τραυματιστεί ψυχοσωματικά ένα μεγάλο μέρος των κρατουμένων και τρεις φοιτητές να αποχωρήσουν νωρίς από το πείραμα.

• 

• 

• 

Σε λιγότερο από 36 ώρες από την έναρξη του πειράματος, ο φυλακισμένος #8612 παρουσίασε οξεία συναισθηματική διαταραχή, αποδιοργανωμένη σκέψη, ανεξέλεγκτη οργή και κλάμα.

Μετά την κατάρρευση του, λόγω των σκληρών και απάνθρωπων συνθηκών που επικρατούσαν στη φυλακή, ο Ζιμπάρντο συνειδητοποίησε ότι είχε παθητικά επιτρέψει ανάρμοστες συμπεριφορές να συμβούν υπό την εποπτεία του και τόσο οι δεσμοφύλακες όσο και οι φυλακισμένοι, είχαν ταυτιστεί απόλυτα με τους ρόλους τους ήδη από την δεύτερη κιόλας μέρα.
Όλα αυτά συντέλεσαν στο να διακοπεί το πείραμα στις 6 μέρες από τις 14 που είχε οριστεί αρχικά.

Οι ηθικές ανησυχίες σχετικά με το πείραμα, συχνά συγκρίνονται με το παρόμοιο αμφιλεγόμενο πείραμα του Stanley Milgram που διεξήχθη δέκα χρόνια νωρίτερα το 1961 στο Πανεπιστήμιο Yale, το οποίο είχε ως αντικείμενο μελέτης την υπακοή στην εκάστοτε εξουσία.

Πείραμα και κινηματογράφος.
Όπως ανέφερα και νωρίτερα, το ενδιαφέρον γύρω από το πείραμα του Στανφορντ ήταν τεράστιο και αναμενόμενο.
Από τότε έχουν γυριστεί τρεις ταινίες με άμεση αναφορά. Η μία ουσιαστικά είναι το remake της πρώτης. Φυσικά υπάρχουν και πολλά ντοκιμαντέρ που αφορούν την όλη ιστορία. Όρεξη να χεις και χρόνο για να τα παρακολουθήσεις.

Ταινίες:

Σύγκριση με το Abu Ghraib.
Μετά το περιστατικό του 2004 στις φυλακές του Abu Ghraib στο Ιράκ όπου Αμερικανοί στρατιώτες εξευτέλισαν και βασάνισαν κρατούμενους από Ιράκ και Αφγανιστάν, οι κάπως παλιοί σίγουρα θυμούνται το περιστατικό και τις διαστάσεις που είχε πάρει, ο ίδιος ο Zimbardo είχε δώσει τεράστια σημασία και προσοχή στις λεπτομέρειες.
Το αποτέλεσμα ήταν να πάρει μέρος στην όλη υπόθεση και να καταθέσει ως ειδικός μάρτυρας στο στρατοδικείο που έγινε για τον φρουρό και λοχία Ivan Chip Frederick, μιας και είχε πρόσβαση σε όλο το ιστορικό και τις αναφορές έρευνας της υπόθεσης.
Εν τέλει αποχώρησε από την υπόθεση και μετέπειτα έγραψε το βιβλίο «The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil» το οποίο εκδόθηκε το 2007.

Εδώ, εδώ και εδώ θα βρεις περισσότερα για την υπόθεση του Abu Ghraib.

Τώρα, στο youtube έχει πολύ καλό υλικό απ’ το αυθεντικό αρχείο του πειράματος. Θα το βρεις εδώ.

Για να συντάξω αυτό το κείμενο, άντλησα πληροφορίες από διάφορους ιστότοπους.
Κυρίως από την επίσημη ιστοσελίδα του The Stanford Prison Experiment καθώς και το wikipedia.org.
Αν θες να δεις περισσότερα, επισκέψου την επίσημη ιστοσελίδα του Καθηγητή Zimbardo.

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Οι εμπειρίες που επιλέγω να μοιράζομαι, θέλω -σχεδόν- πάντα να έχουν το βιωματικό αποτύπωμα γιατί πιστεύω πως το βίωμα διδάσκει και μπορεί να αποδειχθεί βοηθητικό, τόσο για αυτόν που το μοιράζεται, όσο και για αυτόν που το μαθαίνει.
Σήμερα θέλω να μοιραστώ πως ένα κομμάτι χαρτί κι ένα μολύβι άλλαξαν μέσα σε μια νύχτα ένα πολύ βαρύ συναισθηματικό φορτίο που κουβαλούσα για πολύ καιρό.

Ένα κομμάτι χαρτί κι ένα μολύβι ή ένα στυλό ή ένα application στο τηλέφωνο ή ένα φύλλο εγγράφου στον υπολογιστή. Το να γράφεις μπορεί να αποδειχθεί μια βαθιά απελευθερωτική διαδικασία σε όποια μορφή κι αν το επιλέξεις και η πορεία μας δείχνει ποιος τρόπος μας ταιριάζει καλύτερα.
Σε μένα η μυρωδιά του χαρτιού νίκησε.

Ήταν μια μέρα, πριν πολύ καιρό, που ο εσωτερικός μου κόσμος ήταν σε τόσο κακή κατάσταση, από τις μέρες αυτές που δεν σε χωρά ο τόπος. Παρακαλούσα να έρθει η ώρα να τελειώσω απ’ τη δουλειά, να γυρίσω σπίτι και να κλάψω τόσο που να μην έχω άλλο πια μέχρι να στερέψουν όλα. Ήταν η μόνη τροφή που είχε ανάγκη ο εαυτός μου για να επιβιώσει εκείνη την μέρα.
Μια σειρά καταστάσεων, αποφάσεων, πράξεων, ένας άνθρωπος.
Είναι οι μέρες που σου φταίνε όλοι και όλα. Οι μέρες που συνειδητοποιείς πως η θλίψη που προσπαθούσες να κρύψεις κάτω απ’ το χαλάκι είναι τόσο μεγάλη, που επισκιάζει τα πάντα. Ή θα την αφήσεις να βγει πάνω στην επιφάνεια και θα την αντιμετωπίσεις κατά μέτωπο ή θα σε αρρωστήσει μια και καλή.

Όταν τελείωσα επιτέλους απ’ τη δουλειά -αιώνες μου φάνηκαν οι ώρες μέχρι να τελειώσει-, με το που πήρα τον δρόμο της επιστροφής τα δάκρυα ήδη έτρεχαν σαν χείμαρρος. Η υπομονή είχε πια εξαντληθεί και κάθε όριο ήταν πλέον ξεκάθαρο.
Φτάνοντας σπίτι κι όσο περνούσε η ώρα η διάθεση μου χειροτέρευε. Δεν μπορούσε τίποτα να απαλύνει την θλίψη που είχε αγκιστρωθεί μέσα μου. Δεν μπορούσα να εξωτερικεύσω τα όσα ένιωθα, όσο κι αν προσπαθούσα. Όσο κι αν μιλούσα μόνη μου -ναι το έκανα κι αυτό- κι ας έβριζα κι ας φώναζα τα γιατί μου, αυτά φούντωναν ακόμη περισσότερο αντί να καταλαγιάζουν. Μέσα στην όλη την θολούρα της στιγμής, το μάτι μου έπεσε σε έναν ντοσιέ που είχα παρατημένο κάπου πάνω στο γραφείο. Χωρίς να το σκεφτώ το άρπαξα και ξεκίνησα να γράφω. Θυμάμαι έγραφα για ώρα, τόσο που σχεδόν είχε ξημερώσει.  
Προσπάθησα κάποια στιγμή να θυμηθώ πως έφτασα στην ανάγκη αυτή παίρνοντας τον ντοσιέ και γράφοντας μανιωδώς αλλά μάταια. Ήταν τόσο έντονα κι άσχημα τα συναισθήματα που ένιωθα, που πολλά από αυτά περνούσαν δίχως η λογική να τα πάρει χαμπάρι.   
Το να γράφω ήταν μια διαδικασία που πάντα την απολάμβανα και μου έκανε καλό και από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου ήμουν μ’ ένα μολύβι κι ένα τετράδιο στο χέρι γράφοντας σκέψεις και προβληματισμούς, αναμνήσεις και συναισθήματα. Μια συνήθεια που για κάποιον λόγο είχα αφήσει πολλά χρόνια πίσω κι από κείνο το βράδυ και μετά, αποτέλεσε ένα κομμάτι μιας καθημερινότητας.

Αυτό που συνέβη εκείνη την νύχτα μου άλλαξε κάθε επόμενη μέρα. Ήταν το φάρμακο, το χάπι που άλλαξε ριζικά όλη μου τη διάθεση. Άδειασα, άδειασα από τα πάντα κι από τα όσα ένιωθα. Πολύ περίεργο έτσι; Ένα χαρτί κι ένα μολύβι πως μπόρεσαν να μου αλλάξουν όλη τη ψυχολογία. Είχα γράψει τόσα που διαβάζοντάς τα την επόμενη δεν το πίστευα κι εγώ η ίδια. Ήταν όλα όσα είχα μέσα μου και δεν μπορούσαν να βγουν με άλλον τρόπο. Ίσως ήταν μία από τις μη συνειδητές διαδικασίες του οργανισμού για τις ανάγκες της επιβίωσης κι αυτοσυντήρησης. Ίσως κι όχι, ακόμα και τώρα δεν μπορώ να το πω με βεβαιότητα. Αυτό που σίγουρα ξέρω πια είναι, πως από εκείνη τη μέρα και μετά ότι με συνέδεε με όλες αυτές τις καταστάσεις είχε κοπεί. Τόσο απλά όσο ακούγεται, μαχαίρι.

Το παραπάνω βέβαια είναι μόνο ένα κομμάτι από τα πολλαπλά οφέλη που έχει κάποιος γράφοντας και πραγματικά μπορώ να απαριθμήσω πολλά μέσω των δικών μου βιωμάτων.  
Ενδεικτικά θα πω μέσα από την δική μου εμπειρία πως η γραφή ακονίζει τις γωνίες του μυαλού και της μνήμης. Μπορεί να επαναφέρεις μνήμες που ούτε καν ήξερες πως τις είχες. Το μυαλό είναι ένας λαβύρινθος άπειρων δυνατοτήτων, το να γράφεις σου ανοίγει δρόμους και δυνατότητες που ίσως να μην είχες φανταστεί και ζήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Εμπλουτίζει το λεξιλόγιό, αρχίζεις μέχρι και να θυμάσαι γραμματικούς κανόνες που είχες ξεχάσει εδώ και χρόνια γιατί βοηθάνε στην έκφραση και στην αποτύπωση της σκέψης σου τη στιγμή που γράφεις.
Σε κάνει δημιουργικό, σου γεννά ιδέες, δίνει χρώμα στις σκέψεις σου, τους δίνει μορφή και σχήμα.
Ταξιδεύεις κυριολεκτικά παντού, όπου είχες ποθήσει να πας.
Γίνεσαι πιο παρατηρητικός, με τον εαυτό σου, τους άλλους, τον κόσμο γύρω σου.
Γράφοντας εκφράζεις όσα θα ήθελες να πεις αλλά ποτέ δεν έκανες μέσω του προφορικού λόγου.

Είναι πολλές οι περιπτώσεις ψυχοθεραπείας όπου οι θεραπευτές παροτρύνουν τους θεραπευόμενούς τους να γράφουν τις σκέψεις τους κρατώντας ημερολόγια. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά το όφελος της εκφραστικής θεραπείας μέσω της γραφής στην ψυχική υγεία.

Διαβάζεις ενδεχομένως περισσότερο. Όταν μπαίνεις στην διαδικασία να γράφεις για πράγματα που σε ενδιαφέρουν, σκέφτεσαι ή αισθάνεσαι νιώθεις και μια εσωτερική ανάγκη να διαβάσεις και τις σκέψεις άλλων ανθρώπων. Γνωρίζεις για το πως νιώθουν, το πως σκέφτονται. Τρέφει την ενσυναίσθηση σου και την συναισθηματική σου νοημοσύνη.
Και κάπως έτσι βουτάς σε μια απύθμενη πηγή έκφρασης και σκέψεων που εν τέλει καθρεφτίζεται και στην δική σου εκφραστικότητα.

Νιώθω ευγνώμων για όλα όσα συνέβησαν εκείνη την ημέρα. Γιατί όχι μόνο μπόρεσα να ελευθερωθώ από τα όσα με βάραιναν αλλά και να είμαι εδώ στο τώρα και να μπορώ να τα μοιράζομαι.

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Η  Ελλάδα είναι μια χώρα τεράστιας γεωπολιτικής σημασίας. Είναι η γέφυρα που ενώνει την δύση με την ανατολή, πέρασμα ανά τους αιώνες.
Εξαιτίας αυτής της γεωγραφικής θέσης η Ελλάδα αποτελεί την κύρια είσοδο προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρώπη γενικότερα και συγκεντρώνει το 90% των περιπτώσεων παράνομης μετανάστευσης.

Τι είναι όμως το trafficking κι ως Έλληνες πολίτες τι γνωρίζουμε γύρω από αυτό μιας και ένα συντριπτικό ποσοστό διέλευσης και διακίνησης γίνεται μέσω της χώρας μας; Πόσο ικανοί, ευαισθητοποιημένοι και σε εγρήγορση είμαστε ώστε να αντιληφθούμε έγκαιρα ένα τέτοιου είδους περιστατικό;
 

Λίγο πολύ οι περισσότεροι γνωρίζουμε για την ύπαρξη της δουλείας στα αρχαία χρόνια μέσω της ιστορίας που διδαχθήκαμε στο σχολείο.
Οι σύγχρονοι σκλάβοι δεν διαφέρουν και πολύ από εκείνους της αρχαιότητας, τα θύματα trafficking, συνεχίζουν να τα εκμεταλλεύονται, να υποβιβάζονται, να τους αφαιρείται η ανθρώπινη υπόσταση και δικαιώματα, να θεωρούνται κτήματα και ιδιοκτησία και το ποσοστό των ανθρώπων που καταφέρνουν να ξεφύγουν από τους διακινητές/αφέντες τους πολύ αποκαρδιωτικό, περίπου το 1-2 % από αυτά καταφέρνει να ξεφύγει.

Το trafficking -τραφικινγκ είναι η παράνομη διακίνηση και εμπορία ανθρώπων με σκοπό την εξώθηση τους για καταναγκαστική εκμετάλλευση.
Υπάρχουν διαφορετικά είδη διακίνησης και εμπορίας ανάλογα με τον τελικό σκοπό των διακινητών και την ζήτηση που υπάρχει.

Αυτά μπορεί να είναι:
Εξαναγκαστική εργασία: κάθε είδους εργασίας υπό συνθήκες βίας με ελάχιστη ή μηδενική αμοιβή.

Σεξουαλική εκμετάλλευση: ο εξαναγκασμός για παροχή σεξουαλικών υπηρεσιών και πράξεων με χρηματικό ή μη αντάλλαγμα.

Εργασία για αποπληρωμή χρέους: η εργασιακή εκμετάλλευση με χαμηλό μισθό για την αποπληρωμή μεγάλου χρέους.

Εμπορία οργάνων: η βίαιη απόσπαση οργάνων, ιστών ή κυττάρων ενός ζώντος ανθρώπου με σκοπό την πώλησή τους.

Η διακίνηση και εμπορία ανθρώπων δεν έχει ηλικία και φύλο. Το μόνο που αλλάζει κάθε φορά είναι η ζήτηση και το είδος εκμετάλλευσης για το οποίο προορίζονται – εργασία, πορνεία, επαιτεία.

Η επαναφορά όλου αυτού του τεραστίου διαστάσεων κοινωνικού θέματος στο μυαλό μου, έγινε μια μέρα τυχαία καθώς περνούσα βιαστικά το φανάρι πηγαίνοντας για δουλειά. Το σκηνικό σίγουρα γνώριμο σε πολλούς, ένα μικρό παιδί να επαιτεί στο φανάρι. Ένα παιδί, ένας ενήλικος, μια γυναίκα μ’ ένα μωρό στην αγκαλιά στην άκρη του δρόμου με το χέρι απλωμένο να ζητά λίγα χρήματα. Μια γυναίκα σ’ ένα μπαρ που κοντοστέκεται στο πλάι του πελάτη με την μεγαλύτερη κατανάλωση. Μια γυναίκα σ’ ένα σκοτεινό δωμάτιο να περιμένει τον επόμενο πελάτη.
Σίγουρα όλες οι παραπάνω ιστορίες μπορεί να μην προέρχονται από θύματα trafficking, μπορεί να είναι άλλου είδους εκμετάλλευση, μπορεί πολλές φορές να είναι από επιλογή, έχουμε όμως τις «κεραίες» ανοιχτές ώστε να αντιληφθούμε ένα θύμα trafficking ή όποιο θύμα τέτοιας εκμετάλλευσης;

Την ύπαρξη της Α21 την γνώριζα εδώ και πολλά χρόνια χωρίς όμως να γνωρίζω πολλά για το έργο της. Εκείνη την ημέρα ένιωσα την ανάγκη να ξεκοκαλίσω κάθε πληροφορία και μέσο που αφορά το trafficking. Ένιωσα την ηθική υποχρέωση να το κάνω.

Η Α21 είναι μια οργάνωση, ΜΚΟ εάν θέλεις, που ενημερώνει, δρα, βοηθά σύγχρονους σκλάβους και θύματα trafficking κάθε εκμετάλλευσης. Έχει ένα γεμάτο και βαρύ έργο στις πλάτες της και έμπρακτα έχει βοηθήσει και σταθεί στο πλευρό πολλών θυμάτων που κατάφεραν να πάρουν πίσω το οξυγόνο της ελευθερίας.

Με αφορμή την Πανευρωπαϊκή ημέρα κατά της εμπορίας ανθρώπων, διοργανώνει μια παγκόσμια δράση που θα γίνει στις 17 Οκτώβρη με την ταυτόχρονη προβολή ενός ντοκιμαντέρ που έχει σκοπό να ενημερώσει αλλά και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες να πάρουν θέση ενάντια στην εμπορία και διακίνηση ανθρώπων.
Λόγω εποχής πανδημίας και covid η προβολή θα γίνει διαδικτυακά και το ντοκιμαντέρ θα είναι διαθέσιμο όλη την ημέρα για ταυτόχρονη προβολή.
Πέρα από την ενημέρωση και δράση που καλεί να λάβουν και να πάρουν μέρος όσοι το παρακολουθήσουν, θα μιλήσει για ιστορίες ανθρώπων που κατάφεραν να γλιτώσουν, θα δώσει πολύτιμες πληροφορίες για το πως μπορεί κανείς να διακρίνει τις ενδείξεις για ύποπτα περιστατικά και πως μπορεί να βοηθήσει έμπρακτα.

• 

• 

Μπες στην σελίδα της Α21 και δήλωσε συμμετοχή στο κόκκινο κουμπί που γράφει: ΔΗΛΩΣΕ ΤΩΡΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ώστε το Σάββατο 17 Οκτωβρίου να σου σταλεί ο σύνδεσμος του ντοκιμαντέρ.

Η εμπορία ανθρώπων είναι η σύγχρονη μορφή σκλαβιάς και δουλείας. Πρόκειται για το ταχύτερο αναπτυσσόμενο και κερδοφόρο έγκλημα στον κόσμο. Έχουμε χρέος να γνωρίζουμε για ένα έγκλημα που συντελείται μπροστά μας.

Μέθοδοι αλίευσης που χρησιμοποιήθηκαν σε περιστατικά εμπορίας ανθρώπων που εξυπηρέτησε η Α21.

1. Ψευδής υπόσχεση εργασίας 44,51%
2. Πώληση από την οικογένεια 11,13%
3. Εξαπάτηση από ερωτικό σύντροφο 9,54%
4. Άλλο 5,92%
5. Απαγωγή 5,64%
6. Εξαπάτηση από φίλους 4,19%
7. Ψευδής υπόσχεση μετανάστευσης 2,17%

Όταν γνωρίζουμε πως λειτουργεί η εμπορία ανθρώπων, τότε έχουμε τη δύναμη να σταματήσουμε το έγκλημα αυτό.

Πολύτιμες πληροφορίες αντλήθηκαν από Α21 και somatemporia.wordpress.

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Ποτέ δεν θα πάψω να λέω πως η μόνη επαφή που μπορεί να σου δώσει τις μεγαλύτερες συγκινήσεις στη ζωή σου είναι αυτήν με τη φύση. Πόσο θεραπευτική αποδεικνύεται κάθε φορά.

Πρώτη Κυριακή του Οκτώβρη, ο καιρός λίγο συννεφιασμένος και το πρωινό αεράκι ψυχρό κάτι βέβαια καθόλου περίεργο για την εποχή, μιας και πλέον ήδη το αγαπημένο φθινόπωρο άνοιξε για τα καλά την αγκαλιά του.
Αρχικά φοβήθηκα λόγω της συννεφιάς μη χαλούσε μια ξαφνική βροχή την πεζοπορία μας μιας και περίμενα πολύ αυτήν την ημέρα να ρθει. Παρόλο που μένω πολλά χρόνια στη Θεσσαλονίκη δεν μου δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να βρεθώ στην περιοχή του Χορτιάτη αν και είναι πολύ κοντά από το κέντρο της.

Η αρχή της πορείας μας ξεκίνησε από τη Καμάρα και ακολουθώντας τις οδηγίες του gps περάσαμε από Άνω Πόλη, βγήκαμε Περιφερειακό, ακολουθήσαμε τον δρόμο για Ρετζίκι, Ασβεστοχώρι όπου μετά από μισή ώρα και κάτι περίπου φτάσαμε στον προορισμό μας.
Αξίζει να αναφέρω πως υπάρχει αστική συγκοινωνία για να φτάσεις μέχρι τον Χορτιάτη από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, έτσι λοιπόν δεν χρειάζεται να έχεις απαραίτητα δικό σου όχημα για να πας.

Η συνάντηση με την υπόλοιπη ομάδα έγινε μπροστά στο μνημείο του Ολοκαυτώματος. Δεν γνώριζα είναι η αλήθεια για την ιστορία του και συγκινήθηκα πολύ όταν η Φωτεινή, η συνοδός μας, άρχισε να μας την εξιστορεί.
Στις 2 Σεπτεμβρίου του 1944, επί γερμανικής κατοχής, ένα φορτηγάκι της υπηρεσίας ύδρευσης Θεσσαλονίκης συνοδευόμενο από ένα στρατιωτικό όχημα της γερμανικής Φρουράς κατευθύνονταν στις πηγές της Αγίας Παρασκευής του Χορτιάτη για να ρίξουν χλώριο στο νερό που υδροδοτούσε ένα μεγάλο μέρος της πόλης.
Κινούμενο για τον προορισμό του πλησίασε σημείο όπου παραφυλούσε μια ομάδα ανταρτών. Μη σταματώντας σε σήμα των ανταρτών εκείνοι άνοιξαν πυρ εναντίον των οχημάτων. Το αποτέλεσμα ήταν να σκοτωθεί ο ένας υπάλληλος, ο λοχίας του γερμανικού στρατού και να τραυματιστεί σοβαρά ο υπολοχαγός που επέβαιναν στο γερμανικό στρατιωτικό όχημα. Ο γιατρός, οδηγός του οχήματος κατάφερε να ξεφύγει φτάνοντας στο Ασβεστοχώρι όπου είχε τη βάση του ο γερμανικός στρατός.
Τα νέα μαθεύτηκαν πολύ γρήγορα στο χωριό και πολλοί πιστεύοντας ότι θα ακολουθήσουν αντίποινα, έτρεξαν να κρυφτούν στα γύρω βουνά και δάσος μένοντας στο χωριό στην πλειοψηφία τους γυναικόπαιδα και ηλικιωμένοι.
Το αποτέλεσμα των αντίποινων αυτών ήταν να δολοφονηθούν με βάναυσο και αποτρόπαιο τρόπο την ίδια μέρα 149 άνθρωποι απ’ τον γερμανικό στρατό με την βοήθεια των ταγμάτων ασφαλείας. Μόνο δύο κατάφεραν να γλιτώσουν από το μένος των Γερμανών ναζί. Αρκετοί από αυτούς κάηκαν ζωντανοί μέσα στον φούρνο του χωριού όπου βρίσκονταν στο σημείο που είναι σήμερα το μνημείο. Γυναίκες βιάστηκαν και δολοφονήθηκαν, βρέφη, παιδιά και ηλικιωμένοι είτε δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ είτε κάηκαν ζωντανοί. Σχεδόν ολόκληρο το χωριό ξεκληρίστηκε.
Το συναίσθημα που νιώθεις ακούγοντας την ιστορία και πατώντας πάνω στον τόπο όπου βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν τόσοι αθώοι άνθρωποι, είναι αδύνατον να περιγραφή με λόγια. Μόνο θλίψη…
Εδώ υπάρχουν όλες οι πληροφορίες και λεπτομέρειες για την ιστορία του ολοκαυτώματος.

Φεύγοντας από το μνημείο του ολοκαυτώματος ανηφορίσαμε προς τα τελευταία σπίτια και πήραμε το μονοπάτι όπου θα μας οδηγούσε στη συνέχεια στο μονοπάτι των παγοποιών και στον τελικό μας προορισμό το καταφύγιο που βρίσκεται σε 1100 μέτρα υψόμετρο.
Η διαδρομή μέχρι να βγεις στο πρώτο ξέφωτο αν και μικρή αρκετά ανηφορική και απότομη με πολύ πέτρα και σάρα ανάμεσα.
Σχεδόν τα περισσότερα μονοπάτια οδηγούν προς το καταφύγιο κι έτσι στην στάση της ξεκούρασης αποφασίσαμε να αυτοσχεδιάσουμε και να ακολουθήσουμε άλλο από αυτό που ξεκινήσαμε αρχικά.
Ο καιρός τελικά αποδείχθηκε σύμμαχος κι έτσι η έντονη ηλιοφάνεια μετά την συννεφιά, μας χάρισε όλες τις ομορφιές, χρώματα και ευκολία του δάσους και λίγο ιδρώτα παραπάνω!

• 

• 

---

Το μονοπάτι των παγοποιών αποδείχθηκε μαγικό και το δάσος που το περιβάλει υπέροχο και πυκνό. Οι οξιές δημιουργούσαν ένα παιχνίδισμα με τις ακτίνες του ηλίου, όσες κατάφερναν να ξεγλιστρήσουν από τα θεόρατα αυτά δέντρα και η δροσιά του δάσους ήταν αισθητή.
Τριγύρω σου είχες κάθε απόχρωση του καφέ, του πράσινου, του πορτοκαλί. Μια πανέμορφη φθινοπωρινή παλέτα χρωμάτων που δεν χόρταινες να κοιτάς.

Η ιστορία των παγοποιών του Χορτιάτη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πόλη της Θεσσαλονίκη και οι γραπτές αναφορές ξεκινούν απ’ τον 17ο αιώνα και τον Τούρκο περιηγητή Εβλιγιά Τσελεμπή.
Οι παγοποιοί είχαν χαράξει μικρά και μεγάλα ανοίγματα σε μονοπάτια του δάσους και τις κρύες νύχτες του χειμώνα ανέβαιναν στο βουνό και οδηγούσαν το νερό των πηγών μέσω αυτών των ανοιγμάτων σε μπάρες όπου και το αποθήκευαν.
Το νερό πάγωνε κατά τη διάρκεια της νύχτας και το επόμενο πρωί ανέβαιναν, άνοιγαν τρύπες ώστε να βγει στην επιφάνεια το νερό που δεν είχε παγώσει, το άφηναν να παγώσει ξανά όλο κι όταν ήταν έτοιμος ο πάγος τον τεμάχιζαν με ειδικά τσεκούρια και με άλογα, κάρα ή γαϊδουράκια τον κατέβαζαν στην πόλη της Θεσσαλονίκης όπου και τον πουλούσαν.
Αναφορές λένε πως μέχρι το 1960 περίπου ήταν και οι τελευταίοι παγοποιοί.

Βγαίνοντας από το μονοπάτι η βλάστηση άρχισε να χαμηλώνει και μπροστά σου ξεπρόβαλε το καστανόδασος. Όπου κι αν γυρνούσες να κοιτάξεις έβλεπες πεσμένα κάστανα στο έδαφος. Κυριολεκτικά τα κλαδιά των δέντρων ήταν γεμάτα.
Συνεχίζοντας για τον τελικό μας προορισμό, το καταφύγιο, συναντήσαμε πολύ κόσμο.
Πρώτη φορά, μετά από πάρα πολύ καιρό, είδα τόσο κόσμο έξω στη φύση.
Μέσα στα μονοπάτια παρέες αλλά και μοναχικούς περιπατητές, ανθρώπους που έτρεχαν, παρέες φίλων με ποδήλατα αλλά και μηχανές Enduro να σκαρφαλώνουν με αδρεναλίνη στα ψηλά σημεία των μονοπατιών αλλά και να χάνονται στις μικρές χαράδρες τους.
Στο καταφύγιο όταν φτάσαμε είχε ήδη αρκετό κόσμο. Παρέες που έπιναν τον πρωινό καφέ τους, πολλούς που έτρωγαν μια ζεστή πρωινή σούπα για να πάρουν δυνάμεις.
Η ώρα στο καταφύγιο πέρασε αρκετά γρήγορα κι ευχάριστα, το δάσος γύρω από αυτό πανέμορφο φορώντας τα ίδια φθινοπωρινά χρώματα που συναντήσαμε νωρίτερα.

Στον γυρισμό για το χωριό συναντήσαμε ακόμη περισσότερο κόσμο. Κόσμο που ανέβαινε προς το καταφύγιο και τα γύρω μονοπάτια. Μεγάλες και μικρές παρέες, οικογένειες με τα παιδιά τους, παρέες φίλων με τα κατοικίδια τους, παππούδες και γιαγιάδες με τα εγγόνια τους να μαζεύουν κάστανα, στα μεγάλα ξέφωτα και ανοίγματα αυτοκίνητα παρκαρισμένα έχοντας ήδη βάλει μπρος τα κάρβουνα για τη φουφού, να ψήσουν ακούγοντας μουσική.
Πραγματικά τόσο πολύ κόσμο είχα καιρό να δω, κάτι που με χαροποίησε ιδιαίτερα.

Η επιστροφή μέχρι να βγούμε απ’ το μονοπάτι και να κατηφορίσουμε τον δρόμο της επιστροφής, μας αποζημίωσε. Η θέα ήταν εκπληκτική. Από τη μία έβλεπες το χωριό και την λίμνη Κορώνεια ή Αγίου Βασιλείου, τα γύρω βουνά και από την άλλη απολάμβανες την θέα προς τον Θερμαΐκό κόλπο.

• 

• 

Ο Χορτιάτης τελικά είναι ένας εύκολα προσβάσιμος προορισμός από το κέντρο της Θεσσαλονίκης και σου δίνει μια πληθώρα επιλογών αν είσαι άνθρωπος των δραστηριοτήτων. Αλλά ακόμη κι αν δεν είσαι, μια βόλτα μέχρι το καταφύγιο ή το κέντρο του χωριού σίγουρα σε αποζημιώνει και μόνο να δώσει έχει.

Χάρηκα πραγματικά για τον τόσο κόσμο που συνάντησα, παρ όλη την ομορφιά που χόρτασα από το φυσικό τοπίο, αυτό που μου έμεινε ως έντονη ανάμνηση, ήταν ο τόσος κόσμος που κυριολεκτικά πλημμύρισε την περιοχή για να περάσει εκεί τη μέρα του.
Εύχομαι κι ελπίζω πάντα η πανέμορφη φύση μας να «συνωστίζεται» από τόσο κόσμο κι ελπίζω όσοι βρέθηκαν εκεί να σεβάστηκαν το φυσικό περιβάλλον όπως μας σεβάστηκε κι αυτό με τη σειρά του χαρίζοντας μας απλόχερα όμορφες εικόνες κι αναμνήσεις.  

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Όταν η μητέρα μου είχε μείνει έγκυος στον μικρό μου αδερφό, ήταν σχεδόν 38 χρονών έχοντας ήδη τρία παιδιά, με τα δύο μεγαλύτερα να βγαίνουν από την εφηβεία.
Η αλήθεια είναι πως δεν θυμάμαι πολλά από εκείνη την περίοδο, κυρίως αυτόνομες και θολές εικόνες με αρκετές διηγήσεις ιστοριών που έρχονται να συμπληρώσουν ένα παζλ αναμνήσεων.
Θυμάμαι όμως έντονα ως μικρότερη αλλά και το μόνο κορίτσι μεταξύ δύο μεγαλύτερων αγοριών, να έχω όλη την προσοχή στραμμένη πάνω μου. Οι γονείς μου αλλά και οι παππούδες μου προσπάθησαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο να με προετοιμάσουν για τον ερχομό του αδερφού μου. Αμέτρητες ώρες συζητήσεων για το πόσο ωραίο θα είναι να έχω ακόμα έναν αδερφό που θα ήμασταν και κοντά στην ηλικία, μιας κι εγώ τότε ήμουν σχεδόν 8 χρονών.

Μεγαλώσαμε σε μια μικρή επαρχιακή πόλη με όλο τον καλό και κακό συρφετό που ακολουθεί.
Την περίοδο που μαθεύτηκε πως η μητέρα μου είναι έγκυος στον μικρότερο αδερφό μου, το τι άκουσαν οι γονείς μου, θα μπορούσε να αποτελέσει σενάριο κωμικοτραγικής ταινίας με το περισσότερο βάρος φυσικά να πέφτει στη μητέρα μου. Γυναίκα αφού!
«Που πας με τρία μεγάλα παιδιά να κάνεις και τέταρτο;», «είστε μεγάλοι άνθρωποι, όταν θα μεγαλώσει το παιδί θα είστε παππούδες», «είναι επικίνδυνο στην ηλικία σου να κάνεις κι άλλο παιδί, θες να αφήσεις τα άλλα πίσω ορφανά;» και άλλα πολλά που εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς διαβάζοντας τα παραπάνω.
Μια έντονη ανάμνησή μου από εκείνη την περίοδο είναι, πως τις ημέρες που ετοιμαζόταν η μητέρα μου να γεννήσει, είχε ζητήσει άδεια ο μεγάλος μου αδερφός που εκείνο το διάστημα ήταν μόνιμος αξιωματικός του ελληνικού στρατού και δεν θέλανε να του την δώσουν γιατί δεν πίστευαν τον λόγο.
Κωμικοτραγικές καταστάσεις!

Όλα αυτά γίνανε κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 90. Παλιά, δύσκολα, περίεργα χρόνια θα σκεφτούν πολλοί.
Χμ, αν κρίνω από τα όσα έχω ακούσει αλλά και διαβάσει το τελευταίο διάστημα για την ιστορία της Τζένης Μπαλατσινού και την εγκυμοσύνη της στα 49 της, θα έλεγα πως έχουν σχεδόν την ίδια απόχρωση και εσάνς με τότε κι ας πέρασαν σχεδόν τριάντα χρόνια.

Στην Ελλάδα η κακεντρέχεια , η ζήλια, η εμπάθεια, ο ανταγωνισμός είναι στάση ζωής και θέασης για μία μεγάλη μερίδα εκεί έξω. Το «να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα» είναι βαθιά ριζωμένο στην κουλτούρα αυτού του τόπου κι απαισιόδοξη δεν με λες σε καμία περίπτωση, κάθε άλλο, είναι όμως τα βιώματα.

Η Τζένη Μπαλατσινού, άθελα της, προκάλεσε μία μικρή επανάσταση και η στάση της αλλά και του Βασίλη Κικίλια μέχρι σήμερα, δίνουν μια σταθερή γροθιά σε κάθε πικρόχολο σχόλιο εκεί έξω.
Προφανώς κατ’ εμέ, μέσα στον έρωτα και την αγάπη της για τον σύντροφό και άντρα της δεν την ενδιέφερε να επαναστατήσει απέναντι στην εθιμοτυπικά ευγενόλογη ελληνική κοινωνία που μπροστά σου λέει τον δήθεν καλό λόγο αλλά πριν προλάβεις να γυρίσεις καλά καλά την πλάτη σε έχει ήδη θάψει δύο μέτρα κάτω από τη γη και θεωρεί μια γυναίκα ξοφλημένη στα 40 (αλλά και νωρίτερα), ακούσια όμως συνέβη.

Αντί αυτά τα νέα να είναι ευχάριστα νέα που δύο άνθρωποι έχουν πάθος κι όρεξη να πορευτούν μαζί και να δημιουργήσουν ζωή, με τον όποιο τρόπο, να υπάρχουν αντιδράσεις, όπου ο καθένας μπορεί να βγάζει την χολή του, την κακία του και να έχει λόγο είτε για την ηλικία που κυρίως βρίσκεται η γυναίκα -σχεδόν πάντα σε κάθε τέτοια ιστορία η γυναίκα τραβά τα βέλη-, είτε για την απόφασή της να κάνει τέταρτο παιδί από άλλο γάμο, ακόμα και για την απόφαση της να θελήσει να ερωτευτεί ξανά, να αγαπήσει ξανά, να ζήσει την ζωή που ονειρεύεται και επιθυμεί.
Η ευτυχία δεν αρέσει βλέπεις γιατί δεν έχει την τάση να κάνει θόρυβο. Πρέπει να αγαπάς πολύ τον εαυτό σου για να τον αφήσεις ελεύθερο να ευτυχίσει. Πρέπει να το πιστεύεις απόλυτα μέσα σου πως το αξίζεις.

Ακούσια λοιπόν η Τζένη Μπαλατσινού έκανε μια επαναστατική πράξη. Μέσα από την απόφαση της να ευτυχίσει στη ζωή της, έφερε στο προσκήνιο ένα βαθιά ριζωμένο και πονεμένο θέμα για κάθε γυναίκα άνω των 30 εκεί έξω που δεν έχει σύντροφο, δεν έχει παντρευτεί και δεν έχει κάνει παιδί (λες και η ευτυχία μιας γυναίκας περιστρέφεται μόνο γύρω από την απόκτηση συντρόφου και παιδιών) και να θυμίσει πως η ευτυχία δεν έχει ημερομηνία λήξης.
Γιατί υπάρχουν γυναίκες που δεν μπόρεσαν, γυναίκες που δεν θα μπορέσουν ποτέ, γυναίκες που δεν στάθηκαν τυχερές, γυναίκες που δεν θέλησαν μέχρι σήμερα ή γυναίκες που δεν θα θελήσουν ποτέ.
Κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα στη μητρότητα, σε κάθε ηλικία, κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα στην ευτυχία, σε κάθε ηλικία, σε κάθε περίσταση, με κάθε τρόπο και σ’ έναν κόσμο που το 2020 σε λίγο καιρό θα αποτελεί παρελθόν, η απόφαση για ευτυχία μέσα σ’ έναν κόσμο απέραντης δυστυχίας, είναι μια πράξη επανάστασης.

Μπράβο στην μητέρα μου που τόλμησε σε δύσκολα χρόνια, μπράβο στην Τζένη που αποφάσισε να γίνει για τέταρτη φορά μανούλα στα 50 της, μπράβο σε κάθε Υπέροχη γυναίκα εκεί έξω που τολμά να αντιστέκεται σε νόρμες και κοινωνικά στερεότυπα που προσπαθεί ως κοστούμι να φορέσει μια κοινωνία θεμελιωμένη στη δυστυχία.

Για την ιστορία, μία από τις ωραιότερες εξόδους μου, την έχω κάνει με τον μικρό μου αδερφό και τις ανιψιές μου, κόρες ενός εκ των μεγαλύτερων αδερφών μου που είναι κοντά ηλικιακά με τον μικρό μου αδερφό.
Βόλτες το καλοκαίρι με τα μηχανάκια, με παγωτό στο χέρι κατεβαίνοντας τη νέα παραλία και άφθονο γέλιο για τις γκάφες μας στα ερωτικά μας.
Γιατί η ευτυχία ήταν, είναι και θα είναι πάντα δικαίωμα, απόφαση και στάση ζωής!

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Ο Όλυμπος από το 1938 αποτελεί την πρώτη περιοχή στην Ελλάδα που ανακηρύχθηκε Εθνικός Δρυμός με σκοπό τη διατήρηση της άγριας χλωρίδας και πανίδας.
Το 1981 ανακηρύχθηκε από την UNESCO «Διατηρητέο μνημείο παγκόσμιας βιόσφαιρας» ενώ ακόμη έχει καταχωρηθεί στον κατάλογο του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000 ως «Ζώνη ειδικής προστασίας» και «Τόπος κοινοτικού ενδιαφέροντος».

Η συνηθέστερη διαδρομή για να πεζοπορήσει κάποιος το φαράγγι του Ενιπέα, είναι να ακολουθήσει τον Ε4. Ο Ε4 είναι διεθνές μονοπάτι ορειβατικών διαδρομών το οποίο φέρει τις απαραίτητες σημάνσεις κι ο Ενιπέας είναι ένα κομμάτι αυτού άρα και η ασφαλέστερη διαδρομή για να ακολουθήσει κανείς.

Η δική μου πεζοπορία ξεκίνησε από την θέση Πριόνια στα 1100m και κατέληξε στο Λιτόχωρο που αποτελεί έδρα αλλά και ορμητήριο για τις περισσότερες περιπατητικές, πεζοπορικές και ορειβατικές διαδρομές του Ολύμπου.
Τα Πριόνια είναι το τελευταίο σημείο όπου μπορεί να οδηγηθεί κάποιος με αυτοκίνητο. Από κει και πέρα μπορεί να ακολουθήσει τμήμα του Ε4 που ανεβαίνει για το καταφύγιο «Σπήλιος Αγαπητός» ή να ξεκινήσει την κατάβαση μέσα στην καρδιά του Ολύμπου και τα νερά του Ενιπέα καταλήγοντας στο Λιτόχωρο.

Το πρώτο που συναντάς κατεβαίνοντας πριν μπεις μέσα στο κατάφυτο δάσος, είναι η Μονή του Αγίου Διονυσίου. Ένας τοπικός Άγιος όπως χαρακτηριστικά μας είπε ο οδηγός μας, ο εν Ολύμπω. Η Μονή τοποθετείται χρονικά κάπου στον 16^ο αιώνα και γίνεται μια προσπάθεια διατήρησης και αναστύλωσής του αυτό το διάστημα.

Περνώντας την μονή, μετά από λίγα μέτρα ξεκινά το κατάφυτο και βαθύσκιο δάσος του Ολύμπου. Οι πηγές του Ενιπέα ουσιαστικά χωρίζουν το βουνό στα δύο. Ένα αρκετά δημοφιλές μονοπάτι για περιπατητές και φυσιολάτρες αλλά κι αρκετά απαιτητικό σε σημεία, που η ομορφιά του όμως δεν μπορεί να αποτυπωθεί με λόγια.

Πάντα σε πεζοπορικές εκδρομές υπάρχουν σημεία τα οποία χαρακτηρίζονται ως «viewpoints». Είναι τα λεγόμενα σημεία που έχουν την καλύτερη θέα της εκάστοτε διαδρομής.
Για μένα κι έτσι όπως βίωσα εγώ την διαδρομή του Ενιπέα, είναι από μόνη της ένα viewpoint 11 και κάτι χιλιομέτρων! Μια μυθική διαδρομή!

Ο Ενιπέας όπως μας λέει η μυθολογία, υπήρξε ο ωραιότερος από τους ποτάμιους Θεούς. Γυναίκα του υπήρξε η Τυρώ. Όταν την είδε ο Ποσειδώνας την ερωτεύτηκε. Έτσι πήρε την μορφή του Ενιπέα για να την κατακτήσει κι απέκτησαν δύο δίδυμα αγόρια.
Ένας ακόμη μύθος μας λέει πως στις όχθες του λουζόταν η Θεά Λητώ, ερωμένη του Δία και μητέρα της Άρτεμης και του Απόλλωνα.
Στην ευρύτερη περιοχή στο φαράγγι του Ενιπέα υπήρξε ο τόπος όπου κατασπαράχθηκε ο Ορφέας από τις Μαινάδες και στα κρυφά σημεία και τις απόκρημνες πλαγιές του κρύβονταν ο λήσταρχος Γιαγκούλας με τα πρωτοπαλίκαρά του.
Ένας τόπος με τόσο πλούσια ιστορία και μυθολογία που ένα κομμάτι σελίδας δεν αρκεί για να προσθέσεις.

Η πεζοπορική διαδρομή σε τοποθετεί απευθείας στην καρδιά του δάσους. Ένα βαθύσκιο δάσος με οξιές, δρυς, θεόρατα πεύκα κι έλατα να κυριαρχούν τονίζοντας ακόμη περισσότερο την μυθική του διάσταση.
Το μονοπάτι είναι σχετικά καλοδιατηρημένο και στο μεγαλύτερο μέρος του σκιερό. Αυτοί που το χάραξαν ήξεραν ακριβώς που βρίσκεται ο ήλιος κάθε στιγμή της ημέρας και πόση ώρα χρειάζεται για να το διασχίσει ένας περιπατητής με σχετικά καλή φυσική κατάσταση. Έτσι το μεγαλύτερο μέρος του είναι σκιερό, σίγουρα πολύ δροσερό και άρα πάρα πολύ απολαυστικό και ξεκούραστο!

Στα μέσα περίπου της διαδρομής θα δεις το Άγιο Σπήλαιο κι ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Διόνυσο τον εν Ολύμπω.
Η ιστορία μας λέει πως μέσα στον βράχο προσέχονταν κι ασκήτεψε ο Άγιος.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδρομής θα συναντήσεις ξύλινα γεφυράκια απ’ όπου περνάνε τα κρυστάλλινα νερά του Ενιπέα ενώνοντας την μία πλευρά του φαραγγιού με την άλλη.
Η βλάστηση είναι πλούσια σε όλο το μέρος της διαδρομής. Σε κάποια σημεία τόση ώστε να βλέπεις μόνο ότι υπάρχει στο κοντινό οπτικό σου πεδίο και σε κάποια αλλά ο Μύτικας, η ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας να φαντάζει πως είναι δίπλα σου.
Στην δασική έκταση και τα θεόρατα δέντρα, θα περάσεις τα λεγόμενα «silent» σημεία. Είναι σιωπηρά κομμάτια του δάσους όπου το ύψος των δέντρων και η πυκνότητα της έκτασης τους δεν επιτρέπει στα πουλιά να κάνουν φωλιές και να μένουν στα κλαδιά τους. Το μόνο που ίσως μπορεί να ακούσεις είναι ο ήχος του νερού και κάποιες μακρινές φωνές περιπατητών. Ίσως βέβαια να μην ακούσεις και τίποτα. Να έχεις μόνο την χαρά της εικόνας ως κυρίαρχη αίσθηση!

Πέρα από το πεζοπορικό κομμάτι του φαραγγιού αξίζει να αναφέρω πως το Λιτόχωρο είναι μια πολύ όμορφη και γραφική κωμόπολη. Ακόμη και να μην θέλεις να ακολουθήσεις κάποια επίσημη και γνωστή πεζοπορική διαδρομή, μια βόλτα για καφέ, για φαγητό ή για βολτάδα γενικότερα στο Λιτόχωρο αλλά και την ευρύτερη περιοχή αξίζει να την κάνεις, μιας και βρίσκεται κυριολεκτικά μία ανάσα από το κέντρο της Θεσσαλονίκης. Μια περιοχή απίστευτου φυσικού κάλους όπου οι εικόνες που θα λάβεις πίσω θα αποτυπωθούν βαθιά στο μυαλό σου.

Ό,τι κι αν επιλέξεις να κάνεις, είναι μια περιοχή που πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτείς έστω για μία φορά.
Αν και είμαι σίγουρη πως αν το κάνεις για μία φόρα (το λέω από πείρα!) δεν θα αρκεστείς μόνον σε αυτή!

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα

Χρησιμοποιώντας τον αγγλικό όρο όπου έτσι είναι ευρέος γνωστό, το slow living είναι ο αργός και απλός τρόπος προσέγγισης της καθημερινότητας. Η απόφαση του να ζεις απλά και με αργό ρυθμό όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητάς σου.
Ζώντας σ’ έναν κόσμο που κινείται με γρήγορους ρυθμούς όπου οι εναλλαγές γίνονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα, ο αργός και απλός τρόπος προσέγγισης έχει σημαντικά οφέλη στην ψυχική αλλά και σωματική ευημερία του σύγχρονου ανθρώπου.

Η αρχή έγινε στην Ιταλία στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Ξεκίνησε ως κίνημα με το «slow eating» θέλοντας να δώσει έμφαση στις παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής τροφίμων αντιμαχόμενη έτσι την επέκταση του γρήγορου φαγητού που τα χρόνια εκείνα είχε αρχίσει να ανθίζει.
Απέκτησε γρήγορα υποστηρικτές στις περισσότερες δυτικές χώρες προωθώντας μαζί την δίκαιη αμοιβή για τους παραγωγούς και σε ευρύτερο πλαίσιο την καλύτερη ποιότητα τροφίμων στην καθημερινή διατροφή.
Με την πάροδο του χρόνου το κίνημα επεκτάθηκε και σε άλλους τομείς που αφορούν την ποιότητα και το lifestyle όπως την μόδα «slow fashion», τα ταξίδια «slow travel» και πολλά ακόμη.

---

Ένα μεγάλο όφελος του να ζεις σε αργούς ρυθμούς ζωής είναι η σωματική και πνευματική ισορροπία. Όσο μειώνεις την ταχύτητα με την οποία κινείσαι καθημερινά, δίνεις χρόνο στο σώμα και τον νου να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν. Το πέπλος του άγχους παύει να επισκιάζει τις καθημερινές δραστηριότητες.

Η ποιότητα είναι ο πρωταγωνιστής κι όχι η ποσότητα.
Ζώντας μ’ έναν αργό ρυθμό παύεις να κάνεις πολλά, και ίσως, μέτρια πράγματα μαζί. Επικεντρώνεσαι σε λίγα, αυτά που μετράνε την κάθε φορά, τα αφομοιώνεις καλύτερα και αντλείς την απόλαυση που έχουν να σου προσφέρουν.

Γίνεσαι επιλεκτικότερος. Επικεντρώνεσαι σε αυτά που εσύ θέλεις, χρειάζεσαι κι έχεις ανάγκη κάθε φορά και όχι ο οποιοσδήποτε άλλος. Καταναλώνεις λιγότερο άρα απολαμβάνεις περισσότερο. Όσο καταναλώνεις λιγότερο ξοδεύεις και λιγότερο, άρα ένα ακόμα παράπλευρο όφελος είναι η οικονομία.

Η λιγότερη κατανάλωση αγαθών μειώνει το ενεργειακό αποτύπωμα μας στον πλανήτη. Όσο λιγότερο καταναλώνεις, τόσο λιγότερο πετάς. Γιατί η ουσία δεν είναι να ανακυκλώνεις περισσότερο αλλά να μην χρειάζεται να ανακυκλώνεις καθόλου.

Η εξοικονόμηση χρημάτων που ανέφερα παραπάνω σου δίνει επιλογές για να δοκιμάσεις και να ζήσεις καινούργιες εμπειρίες αλλά και να αποκτήσεις γνώσεις. Σε έναν γρήγορο κι ακριβό τρόπο ζωής όπου δίνεται έμφαση στην κατανάλωση και απόκτηση αγαθών κι όχι την εμπειρία και γνώση, ο αργός τρόπος ζωής σε βοηθά να εξοικονομήσεις χρήματα και να απολαύσεις εμπειρίες όπως ταξίδια, ασχολία με κάποιο σπορ ή δραστηριότητα, να κάνεις μαθήματα κιθάρας ή μαθήματα χορού, να παρακολουθήσεις σεμινάρια και γενικότερα ό,τι μπορεί να έχεις στο μυαλό σου και στην λίστα επιθυμιών σου. Σίγουρα υπάρχουν πολλές επιλογές που μπορείς να βρεις δωρεάν αλλά αν θέλεις να επενδύσεις σε κάποια δραστηριότητα ή γνώση, η προσεκτική επιλογή αγαθών και εξοικονόμηση χρημάτων σίγουρα μπορούν να βοηθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η όξυνση της επιλογής αγαθών ακονίζει και την όξυνση της επιλογής ανθρώπων.
Εκπαιδεύεις τον εαυτό σου και μαθαίνεις να γίνεσαι επιλεκτικότερος στις επαφές σου και στην επιλογή ανθρώπων που θέλεις να έχεις στην ζωή σου. Βλέπεις ποιοι σε ωφελούν, ποιοι δίνουν αξία στην ζωή σου και η συντροφιά τους σου κάνει καλό.

Σε κάνει mindfullness. Σε κάνει ευσυνείδητο, να βρίσκεσαι εδώ, στο τώρα. Το πριν ή το μετά δεν έχουν καμία σημασία. Ζεις στο τώρα και μόνο αυτό μετράει. Επικεντρώνεσαι στο νόημα και το περιεχόμενο. Οξύνεις τις αισθήσεις σου, παρατηρείς, ζεις και απολαμβάνεις την κάθε σου στιγμή.
Είτε απολαμβάνοντας ένα ζεστό τσάι ή καφέ, νιώθοντας την θερμότητα της κούπας στην παλάμη σου και τα τόσα αρώματα που αναδύονται από αυτήν, είτε κάνοντας μια βόλτα στη φύση παρατηρώντας τα χρώματά της, νιώθοντας τον αέρα που σ’ αγγίζει, ακούγοντας τον ήχο των πουλιών ή του νερού κοντά σου.

Ο απλός και αργός ρυθμός ζωής σου δίνει ανάσα, διάλειμμα, χρόνο και χώρο.
Σε κάνει να είσαι εκεί, παρόν κάθε στιγμή.

~be Creative and stay Metal~
Κατερίνα Γιάτσα