Πολλές φορές καθώς περνώ από την οδό Λαγκαδά, παρατηρώ έναν ηλικιωμένο κύριο στην προσπαθεία του να διασχίσει τον δρόμο, με κατεύθυνση προς ή από τα Συμμαχικά. Αυτό ήταν το έναυσμα, ώστε να ασχοληθώ και να μεταφέρω την εμπειρία μου.

Ενα πρωινό κοντοσταθηκα έξω από την επιβλητική πύλη, η οποία είχε γραμμένα στα σερβικά “Српско војничко гробље на Зејтинлику”. Περνώντας την ξεπροβάλλει μια τεράστια έκταση, δεντρόφυτη από της δύο πλευρες, στο ενδιάμεσο υπαρχει χωμάτινος δρόμος που οδηγεί σε ένα επιβλητικό τεράστιο κτίριο. Το οποίο θυμίζει εκκλησία και στα αριστερά υπάρχουν σταυροί. Το συγκεκριμένο κτίριο είναι το Σερβικό μαυσωλείο, όπου φυλάσσονται τα οστά, περίπου 5000 Σέρβων στρατιωτών.

Το ίδιο επιβλητική με το μαυσωλείο, είναι και η παρουσία του ηλικιωμένου κυρίου. Ντυμένος όπως ακριβώς τον έβλεπα τόσα χρόνια να διασχίζει την Λαγκαδά. Φοράει ένα στρατιωτικό δίκοχο και ένα χακί στρατιωτικό χιτώνιο με το σερβικό εθνόσημο ο κος Γιώργος Μιχαήλοβιτς, Σέρβος στην καταγωγή, άνω των 90 ετων είναι ο φύλακας του Σερβικού τομέα. Μια δουλειά την οποία κληρονόμησε από τον παππού του, ο οποίος την κληροδότησε στον πατέρα του. Περιποιείται τον χώρο, κλαδεύει τα δέντρα, καθαρίζει και προσέχει τους τάφους, ξεναγεί και εξηγεί στους επισκέπτες την ιστορία των κοιμητηρίων.

Τα Συμμαχικά κοιμητήρια του Ζέιτενλικ, αποτελούν την μεγαλύτερη νεκρόπολη στρατιωτών της Ελλάδος. Βρίσκονται θαμμένοι σχεδόν 20.500 στρατιώτες της Αντάντ (Entente), οι οποίοι πολέμησαν και έπεσαν στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, στο Μακεδονικό Αγώνα. Συμμαχικά ονομαστηκάν επειδή οι στρατιώτες ήταν συμμαχικών χωρών από Γαλλία, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Σερβία. Για αυτό το λόγο ο χώρος των κοιμητήριων χωρίζεται σε πέντε τομείς, τον Γαλλικό, Ρωσικό, Αγγλικό, Ιταλικό και Σερβικό, που βρίσκονται θαμμένοι στρατιώτες από τα ανάλογα κράτη, υπάρχουν και μερικοί Βούλγαροι. Ζέιτενλικ (Zeytinlik) στα τουρκικά σημαίνει ελαιώνας και επειδή στην περιοχή παλιά υπήρχε ελαιώνας, παρέμεινε αυτή η ονομασία.

Διαβάστε ακόμη:  Θαύμα της φύσης: Το εκκλησάκι με τα 17 δέντρα στην Αρκαδία που μπήκε στο βιβλίο Γκίνες

Η ενέργεια που αναβλύζει από αυτό το μέρος είναι μοναδική και τα συναισθήματα ποικίλουν. Δεος, σεβασμός, συγκίνηση, εκτίμηση, αφοσίωση και πολλά ερωτήματα. Η ιστορία αρχίζει να γίνεται ταινία που προβάλλεται στο μυαλό και μεταδίδεται το συναίσθημα που βίωναν οι στρατιώτες. Όλοι αυτοί οι αγωνιστές, που άφησαν την τελευταία τους πνοή στο μέτωπο του Μακεδονικού Αγώνα, σε μια ξένη χώρα, υπερασπιζόμενοι τα δικαιώματα της. Δίνοντας σε όλους εμάς το δικαίωμα να ζούμε ελεύθεροι στον τόπο μας. Συγκινήθηκα καθώς αναρωτήθηκα πόσο δύσκολο φαντάζει αυτό στις μέρες μας. Άραγε πόσοι από εμάς θα μπορούσαμε να πολεμήσουμε, να αγωνιστούμε ως τέλους για τις αξίες μας και να “πέσουμε” σε μια ξένη χώρα, χωρίς του συγγενείς μας να μας κηδεψουν; Ο κος Γιώργος Μιχαήλοβιτς, αποτελεί το ζωντανό παράδειγμα αυτού του ιστορικού μέρους των Συμμαχικών κοιμητηρίων. Θεωρώ ότι δεν είναι μόνο φύλακας, αλλά άξιος συνεχιστής, ο οποίος ενσαρκώνει την δύναμη της θέλησης για ειρήνη και απελευθέρωση, την δύναμη της προσπάθειας για ζωή με ηθικές αξίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά καιρούς έχουν δοθεί δωρεάν συναυλίες μέσα στα μνήματα του Ζέιτενλικ, στα πλαίσια της λήξης του Α Παγκόσμιου Πολέμου και της Βαλκανικής Πλατείας. Συμμετείχαν μεγάλα ελληνικά και ξένα ονόματα καλλιτεχνών. Σας παραθέτω μερικές εκδηλώσεις: 2/9/19 Φαραντούρη – Λεκκας, 29/9/18 “Επαναφορά της Ειρήνης για τα 100 χρόνια λήξης του Α Παγκόσμιου Πολέμου” Philippe Forget – Μαριλένα Λιακοπούλου – Δημήτρη Πάτρα, 28/9/17 Φραγκούλης – Περρής, 4/9/14 Συναυλία Dans la malle du poilu.

Στα Συμμαχικά μνήματα του Ζειτενλικ ξεπροβάλλει ένας “μικρός κόσμος” με τεράστια ιστορία έτοιμος προς ανακάλυψη, αξίζει να το επισκεφτείτε!!!

Μαρία Ζαμπίδου