Σπήλαιο Πετραλώνων, Χαλκιδική

Written by on 10/08/2021

image_print

Το καταστόλιστο με σταλαγμίτες και σταλακτίτες Σπήλαιο των Πετραλώνων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του όρους Κατσίκα στην Κοινότητα Πετραλώνων του δήμου Νέας Προποντίδας στον νομό Χαλκιδικής στη Μακεδονία, και μόλις μια ανάσα από την συμπρωτεύουσα της Ελλάδας, την Θεσσαλονίκη σε υψόμετρο περίπου 300 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας.

Οι ντόπιοι το αποκαλούν «η σπηλιά των κόκκινων πετρών», εξαιτίας του κόκκινου χρώματος που προσδίδει στα πετρώματα το κοίτασμα βωξίτη, που υπάρχει εκεί. Το φυσικό κοίλο εκτείνεται σε μια έκταση 10.400 τ.μ και περιλαμβάνει διαδοχικούς διαδρόμους, θαλάμους, οροφές και φυσικές δεξαμενές, όπου κυριαρχούν σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κολώνες και πολλοί άλλοι πανέμορφοι σταλαγμιτικοί σχηματισμοί. Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά μνημεία όχι μόνο της Χαλκιδικής, αλλά ολόκληρης της Ελλάδας, που το επισκέπτεται πλήθος κόσμου, κάθε ηλικίας. Το σπήλαιο είναι ανοικτό για το κοινό ήδη από το 1979.

Εντοπίστηκε στις 10 Μαΐου του 1959 από τον κάτοικο Πετραλώνων Φίλιππο Χατζαρίδη και έγινε παγκόσμια γνωστό το 1960 για τα παλαιοντολογικά και παλαιοανθρωπολογικά του ευρήματα, όταν βρέθηκε το κρανίο του Αρχανθρώπου, το περίφημο απολιθωμένο ανθρώπινο κρανίο, από τον Χρήστο Σαρρηγιαννίδη. Η αξία του ευρήματος και η μοναδικότητά του έδωσαν αφορμή σε μια σειρά εργασιών μέσα και έξω από το σπήλαιο, που ξεκίνησαν το 1965 από τον ιδρυτή της Ανθρωπολογικής Εταιρείας Ελλάδος καθηγητή ανθρωπολόγο Αριστείδη Πουλιανό, που ανακάλυψε ίχνη κατοίκησης Αρχανθρώπων 700.000 περίπου ετών, γεγονός που τον καθιστά τον αρχαιότερο Ευρωπαίο.

το κρανίο του Αρχανθρώπου

Από ανθρωπολογικής άποψης το απολιθωμένο κρανίο είναι υψίστης σπουδαιότητας εύρημα. Ειδικότερα, ανακαλύφθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1960 στο βουνό Κατσίκα Πετραλώνων, μέσα στο ασβεστολιθικό σπήλαιο κολλημένο και καλυμμένο από έναν σταλαγμίτη 23 εκατοστών πάνω από το έδαφος, ενώ στο ίδιο το έδαφος υπήρχε ο σκελετός του. Είναι ιδιαίτερα μεταβατικό στη μορφολογία του και αρχικά, ταξινομήθηκε ως Homo neandertalensis, αλλά αργότερα επαναπροσδιορίστηκε ως Homo erectus.

Η ηλικία αυτή στηρίχθηκε στην λεπτομερή ανάλυση της στρωματογραφίας και με ραδιοχρονολόγηση, καθώς και στη μελέτη τόσο των αρχέγονων παλαιολιθικών εργαλείων, όσο και των ειδών της παλαιοπανίδας που ανακαλύφθηκαν σε όλα σχεδόν τα στρώματα. Σημαντική, για την επαλήθευση της ηλικίας, είναι η συμβολή της πυρηνικής φυσικής. Τα υλικά που χρονολογήθηκαν είναι οστά, άργιλος, σταλαγμίτες και στάχτες. Στις δημοσιεύσεις του Πουλιανού για το σπήλαιο γίνεται λόγος για λίθινα και οστέινα εργαλεία. Τα ευρήματα οπωσδήποτε είναι σπουδαιότατα και αποτελούν τις πρώτες μαρτυρίες κατοίκησης του ελληνικού γεωγραφικού χώρου.

Οστέινα εργαλεία

Ανασκαφές που διενεργήθηκαν στο εσωτερικό του σπηλαίου, αρχικά από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια από την Ανθρωπολογική Εταιρεία Ελλάδος, απέδωσαν πολυάριθμα ευρήματα της Παλαιολιθικής Εποχής, τα οποία χρονολογούνται από το Μέσο Πλειστόκαινο, περίπου πριν από 600.000 – 300.000 χρόνια.

Ανάμεσα στα απολιθώματα των εξαφανισμένων ζώων συγκαταλέγονται λιοντάρια, ύαινες, αρκούδες, πάνθηρες, ελέφαντες, ρινόκεροι, μεγάκεροι, βίσονες και διάφορα είδη ελαφιών και ιπποειδών, όπως επίσης 25 είδη πουλιών, 16 είδη τρωκτικών και 17 είδη νυκτερίδων.

Απολιθώματα

Η αρχική είσοδος του σπηλαίου σήμερα είναι σφραγισμένη. Επρόκειτο για ένα κυκλικό άνοιγμα στην οροφή μιας μεγάλης αίθουσας, από όπου μπαινόβγαιναν άνθρωποι και ζώα για πολλές δεκάδες χιλιετίες. Από το άνοιγμα αυτό έπεφταν στο εσωτερικό πέτρες και χώματα σχηματίζοντας με τα χρόνια έναν τεράστιο κώνο, ο οποίος σταδιακά έφραξε τελείως την είσοδο.

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Η είσοδος στο κοινό επιτρέπεται καθημερινά και όλες τις αργίες, με συνοδεία ξεναγού, από τις 9:00 έως 16:00 το χειμώνα και 18:00 το καλοκαίρι.

Επιπλέον πληροφορίες
Ιστοσελίδα: http://www.aee.gr, τηλέφωνο επικοινωνίας: 23730 71671.
Ιστοσελίδα: www.petralona-cave.gr, τηλέφωνο επικοινωνίας:  2373073365.
Ιστοσελίδα: https://www.halkidiki-info.com/el/posts/7/sphlaio-petralwnwn

Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας Β. Ελλάδος
*Αυτή τη χρονική περίοδο το σπήλαιο είναι κλειστό για το κοινό, λόγω εργασιών της συγχρηματοδοτούμενης από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία πράξης «Ανάδειξη Σπηλαίου Πετραλώνων και αναβάθμιση των υποδομών του». Προβλέπεται να επαναλειτουργήσει τον Ιούνιο του 2022.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

image_print

CityVibes.gr

Read, Listen, Feel

Current track

Title

Artist


 



Current show

M for Mike

21:00 22:59









 



Current show

M for Mike

21:00 22:59