Πολυπολιτισμικό σχολικό περιβάλλον: Το δικό μου μήνυμα

Written by on 31/05/2020

H πολυπολιτισμικότητα είναι ένα φαινόμενο το οποίο συναντάμε συχνά, ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή που πραγματοποιούνται πολυάριθμες μετακινήσεις πληθυσμών. Ο όρος «πολυπολιτισμικότητα» δηλώνει μια υπάρχουσα κατάσταση συνύπαρξης  ποικίλων κοινωνικών ομάδων που φέρουν διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Στα πλαίσια πολυπολιτισμικότητας επισημαίνεται η ανάγκη αρμονικής συνύπαρξης ανθρώπων, η οποία αναπαριστά μια σύγχρονη κοινωνική δομή με γνώμονα την αποδοχή της διαφορετικότητας και την ισότιμη αναγνώριση διαφορετικών κοινωνικών/εθνοτικών ομάδων. Η εκπαίδευση προσανατολίζεται σε σύγχρονα παιδαγωγικά μοντέλα που συμβάλλουν στην χάραξη καινοτόμων παιδαγωγικών μεθόδων. Είναι γεγονός πως πραγματοποιούνται προγράμματα στα οποία διεξάγονται δραστηριότητες που συμβάλλουν στη ενδυνάμωση επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στην ελευθερία έκφρασης σε ένα ασφαλές περιβάλλον και κατ΄ επέκταση στην ανάπτυξη ομαδοσυνεργατικών πλαισίων. Οι καινοτομίες που εισάγει η εκπαίδευση αναδεικνύει την αξία της διαφορετικότητας. Είναι μείζονος σημασίας να υπάρχει στο μυαλό το εξής ρητό: Θα πρέπει να ξέρουμε όλοι ότι η διαφορετικότητα κεντάει ένα πλούσιο χαλί, και πρέπει να καταλάβουμε πως όλοι οι κόμποι του χαλιού έχουν ισότιμη αξία, ανεξάρτητα από το χρώμα τους (Maya Angelou).

Πηγή εικόνας: parentsgo.kidsgo.com

Στα πλαίσια της εκπαίδευσης, λοιπόν, εφαρμόζονται στρατηγικές που συμβάλλουν καθοριστικά στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στην εξάλειψη κοινωνικών διακρίσεων. Είναι σημαντικό, όταν ένα σχολικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από ανομοιογένεια, να ενισχύεται η αίσθηση της ομαδικότητας και της συλλογικότητας. Υποστηρίζεται πως το σχολείο είναι μία μικρογραφία της κοινωνίας, για αυτό και καθίσταται επιτακτική η ανάγκη καλλιέργειας ομαδικών και συνεργατικών σχέσεων (Dewey). Επίσης, σημειώνεται πως οι δραστηριότητες που αποβλέπουν στην κοινωνική αλληλεπίδραση των παιδιών, κυρίως όταν πρόκειται για ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον, είναι αποδοτικές. Ποία είναι τα οφέλη; Είναι γνωστό πως παιδιά από διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον διακατέχονται από συναισθήματα μειονεξίας και ανασφάλειας. Σύμφωνα με τον Cooley, η αλληλεπίδραση του παιδιού με το κοινωνικό περίγυρο συντελεί στην διαμόρφωση της αυτοεκτίμησης. Η αίσθηση της αποδοχής βελτιώνει την αυτοπεποίθηση και κατ’ επέκταση την αυτοεκτίμηση. Η αίσθηση του “ανήκειν” λειτουργεί σαν ένα είδος κοινωνικής αναγνώρισης. Δεν υπάρχει παιδί που να μην έχει την ανάγκη για κατανόηση και αποδοχή. Το σχολείο πρέπει να στοχεύει στην εξασφάλιση ενός κλίματος έκφρασης, το οποίο επιτρέπει το παιδί να αυτοπραγματωθεί (Carl Rogers).

Πηγή εικόνας: psychagogein.gr

Τα παιδιά με  τη συμμετοχή  τους στις προαπαιτούμενες δραστηριότητες κατανοούν τον εαυτό τους και φυσικά και τους άλλους. Ενδεικτικές δραστηριότητες διαπολιτισμικής εκπαίδευσης είναι οι εξής: Τα παιδιά θα μπορούσαν να υποδύονται ρόλους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης. Πιο συγκεκριμένα, θα μπορούσαν να μοιραστούν καρτέλες και κάθε φορά ένα παιδί θα αναλάμβανε το ρόλο ενός ατόμου με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρό. Αυτό διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση της θέσης του ατόμου που φέρει διαφορετικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά. Ακόμη, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί η σημασία της διαφορετικότητας. Είχε διεξαχθεί ένα παιχνίδι στα πλαίσια βιωματικής δράσης με τίτλο «Νιώσε Διαφορετικός» με αφορμή τη Παγκόσμια μέρα Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες. Το διοργάνωσε το κέντρο “Μαζί για την Οικογένεια και το Παιδί” στη ΔΕΘ και στα πλαίσια της εν λόγω δραστηριότητας τα παιδιά έπρεπε να μοιραστούν με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους τα ενδιαφέροντά τους. Όποιος μαθητής παρουσίαζε κοινό ενδιαφέρον, στεκόταν από πάνω του και κάθε φορά αποδεικνύονταν πως κάθε προσωπική προτίμηση είχε διαφορετική ανταπόκριση από τους μαθητές. Αυτό ισχυροποίησε την άποψη πως «όλοι είμαστε ίσοι, όλοι είμαστε διαφορετικοί».

Πηγή εικόνας: m.eirinika.gr

Επιπλέον, σε μικρές τάξεις του δημοτικού συνιστάται τη παρακολούθηση βίντεο και η διήγηση παραμυθιών με κύριο στόχο την ανάπτυξη κατανόησης της διαφορετικότητας. Προτεινόμενες ταινίες μικρού μήκους είναι “Το λιοντάρι”, όπου ο Λάμπερτ ενώ μεγαλώνει σαν ένα αδύναμο και δειλό πρόβατο στο τέλος ανακτά δυνάμεις για τη προστασία της μητέρας παιδί. Ένα άλλο είναι το “Μπαουντιν”, ένα πρόβατο που χορεύει περήφανα, του κουρεύουν το μαλλί και ντρέπεται και ένας χαρούμενος νέος φίλος έρχεται να τον αλλάξει και το “χαζοπούλια” στο οποίο μικρά πουλάκια κοροϊδεύουν ένα μεγάλο διαφορετικό πουλί. Όσον αφορά την εξιστόρηση του βιβλίου, προτείνεται το βιβλίο “Εγώ ο απίθανος” που τα παιδιά ακούγοντας την ιστορία αντιλαμβάνονται τις αξίες της ζωής και τη μοναδικότητά τους. Ακόμη, αξίζει να σημειωθεί πως στα σχολεία στα πλαίσια της κοινωνικής ενσωμάτωσης ελλοχεύει ο κίνδυνος αφομοίωσης παραμερίζοντας εκείνα τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιεί το κάθε άτομο διαφορετικής προέλευσης. H διατήρηση των πολιτισμικών χαρακτηριστικών και κατ’ επέκταση της διαφορετικότητας του καθενός είναι δικαίωμα και καθίσταται άκρως απαραίτητο να διασφαλιστεί. Έτσι, συνιστάται η μάθηση ιστορικών γεγονότων, που προάγουν την ευαισθητοποίηση των μαθητών απέναντι στις πολιτισμικές διαφορές. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με δραστηριότητες όπως κολάζ και ζωγραφική. Για παράδειγμα, ζητούν από τους μαθητές να συλλέξουν πληροφορίες και εικόνες που απεικονίζουν μνημεία και σύμβολα που  αποτελούν τη ναυαρχίδα του πολιτιστικού γίγνεσθαι. Τέλος, σε ακόμη μικρότερες ηλικίες ενδείκνυται η εκτέλεση παιχνιδιού με κούκλες με διαφορετικές αποχρώσεις δέρματος, παρέχοντας την ευκαιρία εξοικείωσης με το λεγόμενο «διαφορετικό».

Πηγή εικόνας: ntontiskids.gr

Είναι γεγονός πως αν το ίδιο το σχολείο δεν συντελέσει στην προώθηση διαπολιτισμικής παιδαγωγικής, εξαλείφοντας τις ρατσιστικές τάσεις και αντιλήψεις, το παιδί αδυνατεί να στραφεί μόνο του προς αυτή την κατεύθυνση. Το σχολείο, ως δευτερογενής φορέας κοινωνικοποίησης, μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής αντίληψης μέσω της υλοποίησης παιδαγωγικών μεθόδων που συντελούν στη σύσφιξη και ενδυνάμωση διαπροσωπικών σχέσεων προάγοντας την ανεκτικότητα και το σεβασμό απέναντι στη διαφορετικότητα. Ο εκπαιδευτικός λειτουργεί ως υπόδειγμα συμπεριφοράς και αν ο ίδιος ανταποκρίνεται θετικά απέναντι στη διαφορετικότητα, τότε και τα παιδιά μαθαίνουν να πράττουν το ίδιο. Ας δώσουμε κίνητρα που αποσκοπούν στην ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων, ας επιβραβεύσουμε τις πράξεις αλληλεγγύης, σεβασμού και ανθρωπιάς, ας παρέχουμε ένα ασφαλές περιβάλλον στο οποίο κανένα παιδί δεν δύναται αν μείνει μόνο του και τέλος ας γίνουμε τα κατάλληλα πρότυπα προς μίμηση, όπου τα παιδιά θα μάθουν να σέβονται το διαφορετικό άλλο. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο διαφορετικός. Είναι ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ.

Μαρία Τσουρέκα


CityVibes.gr

Read, Listen, Feel

Current track

Title

Artist


Αν σταματήσετε τον player

χρειάζεται η σελίδα refresh

Πατήστε εδώ



Current show

Relax In Time

20:00 21:59









Αν σταματήσετε τον player

χρειάζεται η σελίδα refresh

Πατήστε εδώ



Current show

Relax In Time

20:00 21:59