Παραβατικότητα Ανηλίκων και Κοινωνικοί Θεσμοί

Written by on 22/12/2020

Στα ειδησεογραφικά νέα των τελευταίων ημερών παρουσιάζονται όλο και πιο συχνά εγκλήματα με πρωταγωνιστές ανήλικους δράστες σε μία πληθώρα εγκλημάτων απο κλοπές και ληστείες μέχρι απόπειρες βιασμού και ανθρωποκτονίες. Παρακάτω παρουσιάζονται τρεις διαφορετικές περιπτώσεις παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς ανηλίκων, δημοσιοποιημένες απο δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, ώστε να υπάρχουν πρόσφατα παραδείγματα.

«Σύμφωνα με την Αστυνομία οι δύο ανήλικοι στις 2 Δεκεμβρίου φέρονται να εισέβαλλαν στην αυλή της μονοκατοικίας όπου διέμενε ο 87χρονος, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης αλλά έγιναν αντιληπτοί απ αυτόν. Κατάφεραν να του αφαιρέσουν αιχμηρό αντικείμενο που κρατούσε, συνεπλάκησαν μαζί του και στη συνέχεια ασκώντας σωματική βία, του επέφεραν χτυπήματα σε διάφορα σημεία του σώματος του. Κατόπιν αφαίρεσαν από το εσωτερικό του σπιτιού 250 ευρώ και μιά χρυσή αλυσίδα. Εξωτερικά τους παρείχαν συνδρομή η 45χρονη γιαγιά τους με τον 40χρονο σύντροφό της ελέγχοντας περιμετρικά το χώρο. Στη συνέχεια διέφυγαν προς διαφορετικές κατευθύνσεις.» (Πηγή: www.typosthes.gr)

«Στον ανακριτή παραπέμφθηκαν να απολογηθούν επτά ανήλικοι που συνελήφθησαν στην Θεσσαλονίκη ύστερα από καταγγελία 14χρονης ότι προέβησαν σε ασελγείς πράξεις εις βάρος της. Η εισαγγελεας ποινικής δίωξης -ενώπιον την οποίας οδηγήθηκαν- τους απήγγειλε κατηγορία σε βαθμό κακουργήματος και κατόπιν τους παρέπεμψε να απολογηθούν στον ανακριτή…Μέχρι τότε παραμένουν σε καθεστώς κράτησης. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά είναι ηλικίας 13 έως 17 ετών.» (Πηγή: www.typosthes.gr)

«Σοκαρισμένο είναι το πανελλήνιο από το έγκλημα στην Αγία Βαρβάρα, τη δολοφονία μίας 50χρονης μητέρας από την 15χρονη κόρη της, τον 17χρονο Ρουμάνο σύντροφό της και έναν ακόμη ανήλικο.»
(Πηγή: www.iefimerida.gr)

Ο κλάδος της ψυχολογίας έχει ασχοληθεί εκτενώς με τα αίτια παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς που εμφανίζουν νεάρα σε ηλικία άτομα. Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 έρευνες έδειξαν πως οι ανήλικοι συνήθως εμφανίζουν παραβατικές συμπεριφορές στην μετεφηβική ηλικία κυρίως της πίεσης που δέχονται απο άτομα ίδιας ηλικίας με αυτούς ή λόγω της «επανάστασης» των νεαρών στην εκάστοτε εξουσία ή νόμους. Ο Kraus (1977) ορίζει την παραβατικότητα αυτή ως μια μορφή αντικοινωνικής και παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς των ανηλίκων, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η πρόκληση εναντίον των αρχών και η απειλή ενάντια στην ίδια τους την ασφάλεια. Από την άλλη ο Γιάννης Πανούσης, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο «ΤΑ ΝΕΑ» με τίτλο «τ’αδέσποτα παιδιά μας» υποστηρίζει «Μολονότι κάθε πράξη εγκληματική, βίαιη ή επιθετική έχει και προβάλλει το δικό της συμβολισμό (και γι’ αυτό είναι δύσκολο μέχρι αυθαίρετο ν’ αφορίζουμε και να γενικεύουμε) στις περισσότερες μορφές νεανικής αντικοινωνικής συμπεριφοράς, υποβόσκει η ανάγκη ενηλικίωσης, μέσω της βίας και υποταγής του «άλλου», όπως επίσης και η ασυνείδητη ίσως – υιοθέτηση αντιπαραθετικών ή συγκρουσιακών ή και αρνητικών αξιών από τις κρατούσες».

Αν και η παραδοχή του γεγονότος πως σε έναν μεγάλο βαθμό την ευθύνη φέρει η οικογένεια του ανηλίκου για την συμπεριφορά του, είναι σκληρή, δεν παύει να είναι και αυτό ένας μεγάλος παράγοντας στην ψυχολογική έρευνα. Σε αυτές τις περιπτώσεις τον ρόλο αναλαμβάνουν οι Επιμελητές Ανηλίκων, οι οποίοι με τη σειρά τους κάνουν το καλύτερο δυνατό για να βάλουν τα παιδιά αυτά στον σωστό δρόμο και να τα βοηθήσουν στην επανένταξή τους στην κοινωνία. Μολονότι το έργο τους είναι εξαιρετικά δύσκολο, έρευνες σε διεθνή επίπεδο έδειξαν πως οι ανήλικοι παραβάτες μεγαλώνοντας τείνουν να απέχουν απο την εγκληματική δράση, έχοντας λάβει την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση.

Η Επιμελήτρια Ανηλίκων – Κοινωνική Λειτουργός, MΔΕ Κοινωνικής & Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Υπ.Διδάκτωρ Αντεγκληματικής Πολιτικής, Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,  κ. Αφροδίτη Μαλλούχου, μίλησε στο postmodern.gr  δίνοντας μια σφαιρική άποψη για το θέμα της παραβατικότητας ανηλίκων και το έργο των επιμελητών καθώς επίσης τόνισε τις ελλείψεις που αντιμετωπίζει ο θεσμός. «Αυτό που αξίζει να εντοπίσουμε είναι ότι παρά το γεγονός ότι η έκταση της ένδικης νεανικής παραβατικότητας στην Ελλάδα φαίνεται ότι κινείται στο πλαίσιο της χαμηλής και μεσαίας βαρύτητας, ωστόσο προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι αυξάνονται τα αδικήματα βίας και παράλληλα μειώνεται το όριο ηλικίας, κατά το οποίο ξεκινά η εμπλοκή των ανηλίκων με τον ποινικό νόμο…Επισημαίνω, ωστόσο, την αύξηση των αδικημάτων βίας, καθώς και τη σοβαρότητα, την περιπλοκότητα και την πολυμορφία των περιστατικών σύγχρονης παραβατικότητας. Θεωρώ ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τη μορφή και την ένταση της σύγχρονης παραβατικότητας των ανηλίκων, εφόσον έχει επηρεάσει πάρα πολύ τη λειτουργία της οικογένειας και γενικότερα τη λειτουργία του κοινωνικού ιστού. Αρκετές πράξεις εμπεριέχουν πλέον έντονη βία και όταν μπαίνεις στον πυρήνα της οικογένειας συναντάς πολλαπλά προβλήματα: κοινωνικά – οικονομικά- ψυχικά- χρήση ουσιών κ.ά., που δεν ξέρεις από πού να τα πιάσεις…».  

Η έλλειψη επαρκών δομών για διασυνδέσεις, όπως ανέφερε η κ.Μαλλούχου, καθώς και η έλλειψη θεραπευτικών δομών για τα παιδιά τα οποία χρήζουν άμεσης ψυχιατρικής βοήθειας είναι πολύ μεγάλες. Επίσης, δεν υπάρχουν αρκετές δομές φιλοξενίας για παιδιά μεταξύ 14-18 χρόνων που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με σοβαρή διαταραχή διαγωγής. Αρκετοί από τους νέους που άφησαν για τον οποιοδήποτε λόγο την εκπαίδευση και δεν κατάφεραν να την ολοκληρώσουν, καθίσταται πολύ δύσκολο το να συμμετάσχουν σε κάποιο πρόγραμμα εναλλακτικής εκπαίδευσηςναφού δεν υπάρχουν αρκετές επιλογές. Το σχολείο από την άλλη φαίνεται πως δεν είναι αποτελεσματικό αρκετά στην σωστή αντιμετώπισή τους τόσο γιατί η πλειοψηφία αυτών αντιμετωπίζει μαθησιακές δυσκολίες οι οποίες δεν είναι δυνατόν να λυθούν χωρίς τους ειδικούς παιδαγωγούς, όσο και για τον λόγο ότι δεν αποτελεί ένα φιλικό περιβάλλον για αυτούς.

Όπως είναι φανερό, η παραβατικότητα ανηλίκων είναι μια υπόθεση για την οποία η Πολιτεία καλείται να λάβει περισσότερα μέτρα για την αντιμετώπισή της. Ως φαινόμενο κοινωνικής παθογένειας, πρέπει να προβληματίζει τον κάθε πολίτη της κοινωνίας ξεχωριστά τόσο σε ατομικό όσο και συλλογικό επίπεδο. Δεδομένου το νεαρό της ηλικίας των παιδιών αυτών και το γεγονός πως ο χαρακτήρας τους δεν έχει ακόμα τελειοποιηθεί αλλά συνεχώς μεταλλάσσεται και εξελίσσεται πρέπει να απασχολήσει εις διπλόυν τους αρμόδιους φορείς αλλά και την ίδια την Πολιτεία, ώστε να παρέχουν βοήθεια στο πολυσύνθετο έργο των Επιμελητών Ανηλίκων που καθίσταται όλο και πιο δύσκολο.


CityVibes.gr

Read, Listen, Feel

Current track

Title

Artist


Αν σταματήσετε τον player

χρειάζεται η σελίδα refresh

Πατήστε εδώ



Current show









Αν σταματήσετε τον player

χρειάζεται η σελίδα refresh

Πατήστε εδώ



Current show