Τη «Σύναξη» των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων, η ειδική λειτουργία στην εκκλησιαστική ορολογία, τιμά σήμερα 30 Ιουνίου η Εκκλησία. Με αυτόν τον συλλογικό εορτασμό τιμάται η σύμπασα χορεία, εκτός του Ιούδα Ισκαριώτη, ως οι συνεχιστές του σωτηριώδους έργου του Κυρίου επί της γης, με την ανεκτίμητη προσφορά στην εδραίωση και επέκταση της Εκκλησίας στον κόσμο.

Όντας το αποστολικό αξίωμα ως το μεγαλύτερο και πιο τιμητικό, διότι υπερέχει από κάθε άλλο, οι Απόστολοι κατείχαν μοναδική και ανεπανάληπτη θέση στην ιστορία της Εκκλησίας και στο έργο του ευαγγελισμού των εθνών. Οι ίδιοι κατέχουν περίοπτες θέσεις εντός των ναών, μνεία και αναφορά στις ιερές ακολουθίες. Επισφράγισμα του έργου τους υπήρξε ο εμποτισμός του με το αίμα τους.

Απόστολος
Στην αρχαία ελληνική γραμματεία, ο όρος δηλώνει τον απεσταλμένο, τον πρεσβευτή, καθώς και τον «παρά του Θεού απεσταλμένο», τον αγγελιαφόρο. Εν προκειμένω, ονομάσθηκαν οι εκλεγμένοι από τον Κύριο μαθητές για να συνεχίσουν να κηρύσσουν και να διαδίδουν το σωτήριο Του έργο, ως μάρτυρες μετά την εις τους ουρανούς Ανάληψή Του «έως εσχάτου της γης». Έτσι, ως αντιπρόσωποι να δύνανται να καλέσουν κοντά στο Θεό Ισραηλίτες και εθνικούς, τους τότε ειδωλολάτρες.

Η Εκλογή
Επέλεξε από τους άσημους, αδύναμους και αγράμματους ανθρώπους. Ήταν απλοί με την πλειοψηφία αυτών αλιείς, οι οποίοι βίωναν την δυστυχία και την κακοδαιμονία της πτώσεως και της αμαρτίας και καλλιεργούσαν έντονα στην ψυχή τους την προσδοκία της απολυτρώσεως από το Θεό.

Η Κλήση     
Υλοποιήθηκε απευθείας με την αρχή της δημόσιας δράσης του Κυρίου στη Γαλιλαία. Εκείνοι άφησαν τα πάντα και Τον ακολούθησαν σε όλη τη δημόσια διακονία μέχρι την Ανάληψη. Έλαβαν την ειδική χάρη της ιεροσύνης να επιτελούν αγιαστικές πράξεις και να τη μεταδίδουν στους διαδόχους τους.

Η Διαδοχή
Με την εμπειρία της Αναστάσεως και την επέλευση της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος, διασκορπίστηκαν σε όλον τον κόσμο για να διαδώσουν το ελπιδοφόρο μήνυμα της εν Χριστώ σωτηρίας. Το έργο τους συνεχίζεται ως σήμερα δια των διαδόχων αυτών. Σε κάθε μέρος, ίδρυαν τοπικές εκκλησίες, χειροτονούσαν επισκόπους και πρεσβυτέρους. Άλλωστε, η Εκκλησία ονομάζεται «Αποστολική» για την αδιάκοπη διαδοχή προσώπων και πίστεως.

Ο Συμβολισμός του αριθμού «12»
Όπως θεωρούνται αρχηγοί των δώδεκα φυλών του Ισραήλ, δηλαδή ολόκληρου του Ιουδαϊσμού, οι δώδεκα υιοί του Ιακώβ, οι δώδεκα Πατριάρχες, αντιστοίχως οι δώδεκα Μαθητές του Κυρίου έγιναν οι πνευματικοί αρχηγοί του νέου Ισραήλ, δηλαδή του Χριστιανισμού. Βέβαια, ήδη, ο Ωσηέ προφήτευσε ότι δώδεκα δρύες θα ακολουθήσουν τον Θεό που θα φανεί στη γη.

Δεν ήταν οι μοναδικοί μαθητές
Μεγάλος στάθηκε ο κύκλος των μαθητών και διαδόχων. Ακολούθησαν οι λεγόμενοι «εβδομήκοντα», μαθητές και ακόλουθοι των δώδεκα Αποστόλων εβδομήντα στο άθροισμα, καθώς και άλλοι απόστολοι που δεν είχαν γνωρίσει τον Ιησού δια ζώσης, λόγου χάρη ο Απόστολος Παύλος.

Ο Ναός των Αγίων Αποστόλων αποτελεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα βυζαντινής αρχιτεκτονικής της Παλαιολόγειας περιόδου. Βρίσκεται στα δυτικά τείχη της πόλης, στην αρχή της σημερινής οδού Ολύμπου. Πρόκειται για παλαιό καθολικό, αρχικά αφιερωμένο στη Θεοτόκο. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο των σύνθετων πεντάτρουλλων τετρακιόνιων σταυροειδών εγγεγραμμένων ναών με νάρθηκα, περίστωο και δύο παρεκκλήσια. Σύμφωνα με επιγραφές που φέρει, κτίστηκε την πρώτη δεκαετία του 14ου αιώνα μ.Χ. από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Νήφωνα Α’.  

Λόγω των καταστροφών που υπέστη από τους Οθωμανούς, κατά την μετατροπή του σε τζαμί το 1520-1530 «Σοούκ Σου Τζαμί= τζαμί του κρύου νερού», ο εσωτερικός του διάκοσμος σώζεται αποσπασματικά. Μολαταύτα, αποτελείται από πλούσια ψηφιδωτά Κωνσταντινουπολίτικων προτύπων με βυζαντινών να εγκολπώνονται στα κατώτερα τμήματα του ναού -και τα τελευταία του είδους τους στη Θεσσαλονίκη-, καθώς και στο νάρθηκα και ενός των παρεκκλησίων. Η αναστήλωση του ναού και η σταδιακή αποκατάσταση των τοιχογραφιών θέτει ως αφετηρία το 1926 και ενισχύθηκε μετά τον σεισμός του 1978. Αποτελεί πλέον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο στην Ελλάδα, καθώς και τμήμα μνημείου της παγκόσμιας κληρονομιάς.

Διαβάστε ακόμη:  Μεγάλη Τεσσαρακοστή: νηστεία από επιλογή ή όχι;

Κάθε χρόνο, ανήμερα, στήνεται πανηγύρι και γλέντι μπροστά από τον ναό για τον εορτασμό των τιμώμενων προσώπων με φαγητό, μουσική και χαρές.

  1. Σίμων ή Πέτρος ή Κηφάς 29 Ιούνη: Είναι αδελφός του Πρωτόκλητου Ανδρέα και συγγραφέας δύο Καθολικών Επιστολών. Ήταν έγγαμος ψαράς, αγράμματος, από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας, υιός του Ίωνα. Την πίστη του αποκάλεσε πέτρα πάνω στην όποια αποφάσισε να οικοδομήσει την Εκκλησία Του. Σταυρώθηκε από τον αυτοκράτορα Νέρωνα κατακέφαλα.
  2. Ανδρέας ο Πρωτόκλητος 30 Νοεμβρίου: Είναι αδελφός του Πέτρου, χρονικώς υπήρξε ο πρώτος μαθητής του Κυρίου. Θεωρείται ιδρυτής της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. Κήρυξε το Ευαγγέλιο σε όλα τα παραθαλάσσια μέρη και μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο, πιθανώς την εποχή του διωγμού του Νέρωνα.
  3. Ιάκωβος 30 Απριλίου: Είναι αδελφός του ευαγγελιστή Ιωάννη και γιος του Ζεβεδαίου και της Σαλώμης και πρεσβύτερος αδελφός του Ευαγγελιστού Ιωάννου. Καταγόταν από την Βησθαϊδά της Γαλιλαίας. Ασχολούνταν με την αλιεία μαζί με τον Ιωάννη. Τον αποκεφάλισαν, ως αμνό, με διαταγή του Ηρώδου Αγρίππα.
  4. Ιωάννης Θεολόγος, Ηγαπημένος και Παρθένος 9 Οκτώβρη: Είναι αδελφός του Ιακώβου και γιος του Ζεβεδαίου. Έγραψε το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, τρείς Καθολικές Επιστολές και την Αποκάλυψη με υψηλά θεολογικά νοήματα και πέθανε με φυσικό θάνατο. 
  5. Φίλιππος 14 Νοεμβρίου: Είναι φίλος του Βαρθολομαίου ή Ναθαναήλ. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στη Μικρά Ασία. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο στην Ιεράπολη της Φρυγίας, καθώς τρυπήθηκε στους αστραγάλους και καρφώθηκε σε ένα ξύλο. 
  6. Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ 11 Ιουνίου: Είναι φίλος του Φιλίππου. Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία. Οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω.
  7. Ματθαίος ή Λευίς, Ιάκωβος ο μικρός 16 Νοεβρίου: Είναι γιος του Αλφαίου, τελώνης και συγγραφέας του Κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Τον έκαψαν ζωντανό άπιστοι σε ένα καμίνι.
  8. Θωμάς ο Δίδυμος 6 Οκτωβρίου: Ήταν Ιουδαίος και ψαράς, από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την ανάσταση ολιγοπίστησε ως προς την Ανάσταση του Χριστού και ψηλάφισε στα χέρια Του τα σημάδια της Σταύρωσης. Με εντολή του Μίσδιου θανατώθηκε με τόξα.
  9. Ιάκωβος ο του Αλφαίου 9 Οκτωβρίου: Καταγόταν από την Γαλιλαία και εργαζόταν ως φοροεισπράκτορας. Κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Πάρθους καί Μήδους στους οποίους ίδρυσε Εκκλησία. Είχε μαρτυρικό θάνατο στην πυρά ή με ξίφος.
  10. Ιούδας Ιακώβου ή Λεββαίος ή Θαδδαίος  21 Αυγούστου: προσωνύμια που σημαίνουν εύψυχος-θαρραλέος και ευρύστερνος-μεγάθυμος. Μαρτύρησε στο Σαβαρχάμ, περί το 50, τον θανάτωσαν με τόξα. 
  11. Σίμων ο Κανανίτης ή Ζηλωτής 10 Μαΐου: Από την Κανά της Γαλιλαίας και ζηλωτής. Κήρυξε στην Περσία, στην Αίγυπτο και στη Μαυριτανία, ενώ μαρτύρησε με σταυρικό θάνατο σε Ιερουσαλήμ ή Βρετανία.
  12. Ιούδας Ισκαριώτης. Αναφέρεται πάντα τελευταίος, ως ο μαθητής που πρόδωσε τον Χριστό.

Μετά από ψηφοφορία αντικαταστάθηκε από τον Απόστολο Ματθία 9 Αυγούστου, που κήρυξε το Ευαγγέλιο στην Αιθιοπία, όπου και τελείωσε τη ζωή του μαρτυρικά με φρικτά βασανιστήρια. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός