Σύμφωνα με το αγιολόγιο, ο Άγιος Γεώργιος ήταν Ρωμαίος στρατιωτικός που καταδικάστηκε σε θανατική ποινή, διότι δεν αποκήρυξε τη χριστιανική του πίστη. Στη συνέχεια, αγιοκατατάχθηκε ως Μεγαλομάρτυρας και αποκαλείται ο Τροπαιοφόρος. 

Βίος:

Ο πατέρας του ήταν Έλληνας Συγκλητικός Γερόντιος, στρατηλάτης στο αξίωμα κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Διοκλητιανού και καταγόταν από πλούσια και επίσημη γενιά της Καππαδοκίας. Η μητέρα του ονομαζόταν Πολυχρονία, ήταν χριστιανή και γόνος από το γνωστό Λύδδα της Παλαιστίνης. Λόγω του θανάτου του πατρός του, μετοίκησαν εκεί, όταν βρισκόταν σε μικρή ηλικία.

Κατά κάποιες εξιστορήσεις, ο τόπος γέννησης του Αγίου είναι η Σεβαστούπολη της Αρμενίας και υπήρξε αρχικά ειδωλολάτρης, αλλά έπειτα βαπτίσθηκε Χριστιανός στην Καππαδοκία, όπου έγινε μέλος της Εκκλησίας.

Ήδη από τα 18 έτη κατατάχθηκε στο ρωμαϊκό στρατό. Διακρίθηκε τόσο για την τόλμη, όσο και τον ηρωισμό του και έλαβε το αξίωμα του Τριβούνου, του Δούκα (διοικητή), του Κόμη (συνταγματάρχη).

Μαρτύριο:

Το 303 μ.Χ., με τους διωγμούς του Διοκλητιανού, ο Γεώργιος ομολογεί την χριστιανική του πίστη. Ακολούθησε μια σειρά φρικτών βασανιστηρίων: τον λόγχισαν, του ξέσκισαν τις σάρκες του με ειδικό τροχό από μαχαίρια, τον έριξαν σε λάκκο με βραστό ασβέστη, τον ανάγκασαν να βαδίσει με πυρωμένα μεταλλικά παπούτσια και μαρτύρησε, τελικώς, με αποκεφαλισμό. Το λείψανό του θάφθηκε μαζί με της μητέρας του, η οποία μαρτύρησε την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

Ο εορτολογικός κύκλος, που δημιουργείται μέσα στο λειτουργικό χρόνο της Εκκλησίας, δείχνει την περίοπτη θέση του Αγίου στη ζωή της. Από την υμνογραφία της κοσμείται με τα επίθετα «ο μαργαρίτης ο πολύτιμος», «ο αριστεύς ο θείος», «ο λέων ο ένδοξος», «ο αστήρ ο πολύφωτος», «του Χριστού οπλίτης», «της ουρανίου στρατιάς ο συνόμιλος».

Παράδοση:

Θεωρείται προστάτης αφενός του Πεζικού και του Ελληνικού Στρατού Ξηράς, επειδή ο βίος του είναι στρατιωτικός, και αφετέρου της Αγγλίας. Επίσης, θεωρούνταν Άγιος προστάτης των Σταυροφόρων, οι οποίοι έφεραν στη Δύση το λείψανό του από την Παλαιστίνη, καθώς επίσης και των Προσκόπων.

Μια αξιοπρόσεκτη διήγηση είναι αυτή που μιλάει για το φόνο του δράκοντα και τη σωτηρία της βασιλοπούλας. Το θηρίο αυτό φιλούσε το νερό μιας πηγής κοντά στη Σιλήνα στη Λιβύη και το άφηνε να τρέχει μόνον όταν έβρισκε κάποιον άνθρωπο να φάει. Οι κάτοικοι της περιοχής όριζαν με κλήρο το θύμα του δράκοντα. Όταν ήρθε κάποια στιγμή η σειρά της βασιλοπούλας, την έσωσε ο Άγιος Γεώργιος, φονεύοντας τον δράκο με το κοντάρι του.

Διαβάστε ακόμη:  Η σχέση μας με τον εαυτό μας. Η πιο σημαντική σχέση της ζωής μας

Λόγω της ιπποτικής του συμπεριφοράς, έγινε τόσο δημοφιλής στην Ευρώπη, όπου η γιορτή είναι ίσης σημασίας με αυτή των Χριστουγέννων. Στο Συμβούλιο της Οξφόρδης το 1222, η ημέρα του κηρύχθηκε επίσημη αργία καθιστώντας τον προστάτη Άγιο της χώρας, ενώ και ως έφιππος, θεωρείτο προστάτης Άγιος των ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης.

Λαογραφία:

Ο μήνας Απρίλιος, που εορτάζεται ο Άγιος Γεώργιος ονομάζεται και “Αϊγιώργης”, ή “Αϊγιωργίτης και σηματοδοτεί την αρχή της άνοιξης. Συνδέεται με τη γεωργία και τον πολλαπλασιασμό και θεωρείται η απαρχή διάφορων γεωργικών εργασιών. Το όνομα «Γεώργιος» είναι ελληνικό, προέρχεται από το ουσιαστικό «γεώργιον» που σημαίνει καλλιεργήσιμο. Αλλά ο Άγιος είναι και προστάτης των κτηνοτρόφων, διότι η εορτή του συμπίπτει με την εποχή που θα αφήσουν τα χειμαδιά και θα ανέβουν στα βουνά. Επιπλέον, ένα σημαντικό έθιμο που σχετίζεται με την εορτή είναι το Κουρμπάνι, δηλαδή η τελετουργική σφαγή ζώων και η διανομή του κρέατος σε κοινή εστίαση.

Στη λαϊκή μνήμη ήταν γνωστή η νομισματική απεικόνιση του Μεγάλου Αλέξανδρου να σκοτώνει τον λέοντα, πολύ πριν την ομόλογη σκηνή της Ορθοδοξίας. Όπως, επίσης, χαρακτηριστική είναι η σύγχρονη εκδοχή της γνωστής αρχαίας παροιμίας, αντικαθιστώντας την Αθηνά: «Άγιε μου Γιώργη βόηθα με, κούνα και συ το χέρι σου».

Εορτασμός:

Η μνήμη του τιμάται στις 23 Απριλίου και συμπίπτει με την ημέρα της Διακαινησίμου.

Κάποιες χρονιές η εορτή είναι μετακινητή, όταν πέφτει πριν από το Πάσχα, και έτσι γιορτάζεται τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, για το λόγο ότι τα εκκλησιαστικά τροπάρια του Αγίου Γεωργίου περιέχουν αναστάσιμα λόγια που δεν είναι δυνατό να ψαλθούν πριν από την Ανάσταση.

Ελλαδικός χώρος:

Στην Ελλάδα υπάρχει σχεδόν σε κάθε περιοχή κι από ένα εξωκλήσι ή μια εκκλησία που να είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Αγίου, με το όνομα «Γεώργιος» να είναι από τα πλέον συνήθη. Έως και σήμερα κατά μήκος όλης της γεωγραφικής έκτασης του ελλαδικού χώρου τιμάται και εορτάζεται ο Άγιος με πλήθος εθίμων να λαμβάνουν χώρα, όπως οι αυτοσχέδιες ιπποδρομίες προς τιμήν του, οι τριήμερες εκδηλώσεις και η αναπαράσταση της νίκης του επί του δράκου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός