Ο κόσμος του «εγώ»

Στη σύγχρονη εποχή επικρατεί η άποψη πως η προστασία και η φροντίδα του εαυτού μας αποτελεί το ύψιστο ζητούμενο, το ιδανικό, τη βάση επίλυσης κάθε πιθανού επερχόμενου προβλήματος. Και η άποψη αυτή είναι σαφώς σωστή. Η αγάπη και η πλήρης αποδοχή του εαυτού θεωρείται βασική προϋπόθεση για την ομαλή ένταξη, κοινωνικοποίηση αλλά και ψυχική υγεία μας. Μήπως όμως έχουμε υπερβεί κάποια όρια κι έχουμε αποκαταστήσει την αυτο-αγάπη με τον εγωισμό;

Έννοιες όπως αλτρουισμός, αλληλεγγύη και συνεισφορά φαίνεται να έχουν χαθεί από το λεξιλόγιό μας. Στη θέση τους, δεσπόζει ο προσωπικός πλουτισμός, η ιδιοτέλεια και η ανάγκη για αναγνώριση. Σύμφωνα με αυτή τη νοοτροπία, η ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων και η εκδήλωση συναισθημάτων υποβιβάζεται. Με άλλα λόγια, ο ανταγωνισμός και η αυτοπροβολή κρίνονται πιο σημαντικές από τις κοινωνικές σχέσεις και την ανθρώπινη επαφή. Το ενδιαφέρον περιορίζεται αποκλειστικά στον εαυτό μας.

Φυσικά, η προαναφερόμενη κατάσταση δεν θα έπρεπε να ισχύει. Εξάλλου, ήδη από την εποχή του Αριστοτέλη, είναι ευρέως γνωστό πως ο άνθρωπος αποτελεί «πολιτικόν ζῷον», δηλαδή η ύπαρξη κοινωνιών και κατά συνέπεια η συναναστροφή και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους είναι αναμφισβήτητη ανάγκη του. Συνεπώς, η απαξίωση του κοινωνικού περίγυρου, σύνηθες φαινόμενο στις μέρες μας, δεν εντάσσεται στα εγγενή χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους.

Γιατί, λοιπόν, να υπερβάλλουμε όσον αφορά στην αυτοπροστασία μας και να προτιμούμε την αποξένωση, η οποία πάει ενάντια στη φύση μας;

Αναμφίβολα, η επιδίωξη της προσωπικής επιτυχίας δεν αξιολογείται αρνητικά. Όμως, όταν η προσοχή και το ενδιαφέρον εστιάζονται μονάχα εκεί, τότε χάνεται η ουσία της ανθρώπινης επαφής. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί μία απλή, καθημερινή συζήτηση με τον διπλανό μας. Πολύ πιθανό, καθένας από τους δύο συνομιλητές να μην δίνει βάση στα λεγόμενα του άλλου, αλλά να υπερηφανεύεται και να επιδεικνύει τα κατορθώματά του. Με αυτό τον τρόπο, χάνεται η έννοια της ουσιαστικής επικοινωνίας και του εποικοδομητικού διαλόγου.

Ας θέσουμε το θέμα σε διαφορετική βάση.. Τι νόημα έχει η προσωπική επιτυχία, αν δεν μπορείς να την μοιραστείς με το αγαπημένο σου πρόσωπο; Στο τέλος της ημέρας, το μόνο που μετράει είναι η αγάπη που τρέφουμε και αμοιβαία λαμβάνουμε. Ας διαλύσουμε, λοιπόν, τον κόσμο του «εγώ» κι ας συνειδητοποιήσουμε πως η ευτυχία είναι διπλή όταν μοιράζεται, όταν υπάρχει ο «σημαντικός άλλος» κοντά σου να σε συγχαρεί.

Νεφέλη Καλογερή