“Κάτω από το φως των εγωισμών μας είμαστε όλοι εκθρονισμένοι μονάρχες.”

Τσάρλι Τσάπλιν, 1889-1977, Βρεατανός ηθοποιός

Ένα μικρό, μοναχικό μαγαζί, ουδείς φίλος και ουδεμία φίλη για παρέα, ένα μπουκάλι κατακόκκινο ημίγλυκο κρασί και ένα κολωνάτο ποτήρι. Όσο για φαγητό, θα διάλεγα το “εγώ” μου μαριναρισμένο σε άφθονη μελαγχολία. Ένα δείπνο αφιερωμένο στην πάρτη μου, γιατί αγαπώ τον εαυτό μου.

Πλέον αγαπώ τον εαυτό μου περισσότερο από το φυσιολογικό. Στο παρελθόν συνήθιζα να τον υποβιβάζω, οπότε του το χρωστάω. Μου το χρωστάω. Μα τελευταία κατασπαράζει την ψυχική μου υγεία αυτή η καλλιέργεια του εγωκεντρισμού μου και νιώθω απαθής μέσα σε ένα καρυδότσουφλο καταμεσής του Ειρηνικού ωκεανού. Και αυτό γιατί δεν υπάρχει πραγματική ευτυχία μέσα στον εγωισμό. Δίνεται χώρος στη δυστυχία, κι έτσι γεννάται η απληστία, η σκληρότητα, η αδικία, η εκμετάλλευση των άλλων. Στο παρελθόν λειτουργούσα με βάση ένα απόφθεγμα του Ουίλιαμ Όσλερ, ότι δηλαδή ήρθαμε στον κόσμο, όχι για να πάρουμε ό,τι έχει η ζωή για τον εαυτό μας, μα και για να προσπαθήσουμε να κάνουμε τη ζωή των άλλων πιο ευτυχισμένη. Ίσως λανθασμένες επιλογές και ελλιπής κριτική ικανότητα να με ώθησαν σε αυτή μου την εγωλατρία.

Ωστόσο δεν έχουν αλλάξει πάρα πολλά. Βρήκα την γκρίζα εκείνη ζώνη μεταξύ άσπρου και μαύρου και τη θεώρησα το πιο όμορφο σημείο για έναν άνθρωπο. Ή έστω για τον δικό μου άνθρωπο. Εκεί θα χτίσω τον εαυτό μου, από το έδαφος, ξεκινώντας από τα θεμέλια. Γιατί; Επειδή ο εγωισμός στο τέλος ποτέ δε μου επέτρεψε πραγματικά να έχω υγιείς σχέσεις, αφού συνήθως πήγαινε χέρι-χέρι με τις ανασφάλειές μου και κάθε απογοήτευση φάνταζε θύελλα στα μάτια μου.

Εξάλλου το σύμπαν —με μια μικρή, ασήμαντη εξαίρεση— αποτελείται από τους άλλους.

Όταν ακούμε την λέξη ψυχανάλυση ,σκιαζόμαστε. Φοβόμαστε , φέρνουμε με τον νου μας τα χειρότερα. Πειράματα , συζητήσεις ανοιχτού περιεχομένου , λύτρωση. Το βασικό και σημαντικότερο . Το ένα και μοναδικό . Η λύτρωση , το τρόπαιο που σου εξασφαλίζει την ευτυχία , την ευτυχία που εσύ ορίζεις , με τους δικούς σου γνώμονες και κανόνες. Και η ψυχανάλυση , δεν είναι απαραίτητο να γίνει με ειδικό. Δεν είναι η ψυχανάλυση κάτι περισσότερο από μια κουβέντα δέκα λεπτών με τον στενό σου φίλο. Τι γίνεται στην περίπτωση που εσύ αγαπάς την ψυχανάλυση ; Τι συμβαίνει όταν επιζητάς να ρίξεις μια ματιά στην βαθύτερη σύσταση των ανθρώπων ; Στα άπλυτα , τα απόμερα , τα απόκρημνα , απόκρυφα σημεία της ψυχής τους ; Όταν νιώθεις την ανάγκη να δώσεις το κλειδί της λύτρωσης σε όλους , γιατί πιστεύεις πως όλοι έχουν δικαίωμα σε μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους ; Όταν πιστεύεις πως όλοι αξίζουν το φάρμακο της ευτυχίας γιατί έτσι ο κόσμος θα ήταν καλύτερος ;

Καταρχάς , οφείλω να σταθώ σε μερικά σημεία. Δεν πρόκειται να σωθούν όλοι. Δεν πρόκειται να βρει γατρειά το ανθρώπινο είδος στην πλειοψηφία του. Είναι αδύνατο , ακατόρθωτο , απλησίαστο. Ούτε όλοι θέλουν να σωθούν. Μερικοί ξεχνούν. Ξεχνούν πως τους βοήθησες και πως στάθηκες δίπλα τους , ωσάν ακοίμητος φρουρός. Ξεχνάνε πόσο έκλαψες με τον πόνο τους και πόσο χάρηκες με την χαρά τους. Ξεχνάνε , θυσίες , πολύτιμο χρόνο , που κάθισες για να τους γιατρέψεις , λησμονούν , διαγράφουν από την μνήμη τους , κάνουν πως δεν ξέρουν. Και προτιμούν να προσφύγουν σε άλλους , που δηλητηριάζουν την ήδη υπάρχουσα πρόοδο. Με ψέματα και αυταπάτες ! Όμως , η ψυχανάλυση δεν γίνεται για τους λίγους , για την μειοψηφία . Στόχος μας είναι οι πολλοί. Η κάθαρση της ψυχής τους , και συνάμα η δική μας . Γιατί , το να καταλαβαίνεις τους ανθρώπους , έχει και την καλή του πλευρά , το δώρο , την αξία του αυτούσια. Μερικοί το βρίσκουν βαρετό , να κάθεσαι και να ακούς τα προσωπικά του άλλου. Άλλοι το βρίσκουν πηγή ειδήσεων και κουτσομπολιού. Όμως η ψυχανάλυση , είναι το ομορφότερο πνευματικό αγαθό που μπορεί να κατέχει κάποιος.  Και ξέρεις γιατί ; Η σωτηρία της δικής σου ψυχής , κρύβεται ανάμεσα στις χαραμάδες της ψυχής του ατόμου , που κάθεται απέναντί σου.

Η ώρα της λύτρωσης κοντοζυγώνει , με την “άφεση “ αμαρτιών του ανθρώπου που ψυχολογείς . Μέσα από τα δικά του τραύματα , εξερευνείς τον εαυτό σου , αποφεύγεις συμπεριφορές , παράδειγμα προς μίμηση / αποφυγή για σένα. Ανακαλύπτεις μια διαφορετική διάσταση των πραγμάτων και ξεφεύγεις από την απόλυτη πλευρά της ζωής . Γεμίζεις το σώμα σου με “φρέσκο αίμα “ αντιλήψεων και προβλημάτων που μέχρι τώρα δεν παρατηρούσες. Οδηγείς μια ψυχή προς την κάθαρση , προς την ανεύρεση της αλήθειας , προς την λύτρωση που λαχταρά και επιθυμεί ! Πιο όμορφο συναίσθημα από το να βοηθάς τους άλλους , δεν υφίσταται , δεν ανιχνεύεται , δεν υπάρχει. Η ευτυχία στα μάτια τους , όταν λύνεται το πρόβλημα , όταν μπορούν και θέλουν να ανοιχτούν , όταν τους βοηθάς να ξεπεράσουν τις ανασφάλειες τους και όταν σου το ΑΝΑΓΝΩΡΊΖΟΥΝ, είναι θείο δώρο. Κοιτώντας τα μάτια των ανθρώπων καταλαβαίνω πολλά για εκείνους, για την φύση τους , για τα τραύματα τους , για τον τρόπου που τους ώθησε να συμπεριφέρονται έτσι. Άλλοι συγχωρούνται , άλλοι όχι.

Αν πιάσεις το χέρι μου , το χέρι που εσύ θεωρείς βήμα προς την λύτρωση , το χέρι που σε οδηγεί στην ψυχανάλυση , θα νιώσεις αμέσως την ζεστασιά που σου προσφέρει η ειλικρίνεια που υπάρχει στο κενό αέρος. Κανένα μυστικό δεν τολμήσει να διαβεί τις πόρτες που εμείς θα ορίσουμε και καμιά θεϊκή ύπαρξη δεν θα γνωρίζει τι λέμε και τι εννοούμε. Η ψυχανάλυση , το άνοιγμα της ψυχής , η λύτρωση , θέλει απομόνωση , μυστικότητα , προσήλωση . Κόπο και τρόπο , ηρεμία και αποδοχή , εστίαση στον στόχο , γαλήνη και ψυχική προετοιμασία. Είναι δύσκολο να ανοιχτεί κάποιος , το γνωρίζω , δεν είναι άλλωστε και το πιο λογικό πράγμα , στην κοινωνία που ζούμε . Δεν χωράνε άβολες καταστάσεις μεταξύ τους . Δεν μπορείς να αρνηθείς , όταν ο άλλος σου ζητά να αναλύσει την ψυχή σου . Επιθυμεί διακαώς να σε λυτρώσει , να σε οδηγήσει στην ευδαιμονία που εσύ θα επιλέξεις .

Είναι όμορφο να διεισδύεις στην ψυχή των ανθρώπων . Και ας λένε μερικοί πως πρέπει να κοιτάς εσένα πρώτα . Μέσα από τους άλλους μαθαίνεις να ζεις με ορθά πρότυπα , με δικούς σου κανόνες και μοιράζεσαι εμπειρίες και νέες απόψεις . Οι ψυχές των ανθρώπων είναι όμορφες , αυτές καθαυτές , απλά κάποιοι φρόντισαν να τις λασπώσουν πριν καν βγάλουν τα πρώτα άνθη τους . Γονείς , φίλοι , πρώην , δεν έχει σημασία . Η ζημιά που μπορείς να κάνει στην ψυχή του άλλου είναι ανυπολόγιστης αξίας . Και κανένας δεν σε τιμωρεί για αυτό . Ίσως θα έπρεπε να είχαμε όλοι μια ψυχανάλυσης στην ζωή μας , κάποιον να λέμε τα αληθινά προβλήματα μας , τις βαθύτατες σκέψεις μας , την αγωνία και τις ανασφάλειες μας . Ίσως και όχι . Οι άνθρωποι δεν αξίζουν να έχουν δίπλα τους κάποιον να τους ψυχαναλύει και να τους οδηγεί προς την λύτρωση , όταν οι ίδιοι δεν το εκτιμούν . Όταν δεν σέβονται την προσπάθεια του . Όταν τον κατακεραυνώνουν και τον απομακρύνουν , τον μοναδικό σωτήρα τους . Μα δεν είναι όλοι έτσι . Ανακαλύπτεις μόνος σου και αποφασίζεις . Ποιος θα είναι ψυχαναλυτής , αν αξίζει η ψυχανάλυση , πως τέλος πάντων θα ανοιχτείς σε κάποιον .

Η ψυχανάλυση , το ομορφότερο δώρο . Ευχή και κατάρα . Ή και όχι .

Αριάδνη Εμμανουηλίδου

Ο Maurice Merleau-Ponty ανέπτυξε μια κριτική ενάντια στην καρτεσιανή δυτικότροπη θεώρηση, που διαχωρίζει σώμα-ψυχή, από τη σκοπιά της σωματικής ανθρώπινης αλληλεπίδρασης. Κατά αυτόν, η πρόσληψη του κόσμου απαιτεί την επανασύνδεση του υποκειμένου με την πολλαπλότητα του κόσμου. Προτείνει, έτσι, έναν νέο τρόπο ανάλυσης, την υπαρξιακή, που «ξεπερνά τα κλασσικά διαζεύγματα μεταξύ εμπειρισμού και νοησιαρχίας, εξήγησης και αναστοχασμού» και καταφεύγει στα ίδια τα πράγματα, στη φύση της ύπαρξης.

Προτάσσει το φαινόμενο «σώμα», ως το σύστημα εκείνο που είναι ανοιχτό και συνδεόμενο με τον κόσμο, ως το μέσο για την πρόσληψή του. Αποτελεί, δηλαδή την αφετηρία στον, και προς τον κόσμο, τον τόπο, όπου διασταυρώνονται «πλήθος από αιτιότητες», η κοινή ύφανση που διαπλέκει όλα τα αντικείμενα, και αναδύεται η αντίληψη. Η αντίληψη ανάγεται στο βαθμό που το σώμα έχει «συμπεριφορές», κατανοεί και νοηματοδοτεί τον κόσμο. Το σώμα βιώνει, αναστοχάζεται, αναζητά νόημα, δρα.

Ακόμη, ο κόσμος και το υποκείμενο αποτελούν ένα σύστημα. «Ο κόσμος είναι αδιαχώριστος από το υποκείμενο, αλλά από ένα υποκείμενο που δεν είναι τίποτε άλλο από σχέδιο και πρόταγμα του κόσμου, και το υποκείμενο είναι αδιαχώριστο». Το προαναφερθέν λαμβάνει χώρα σε ένα προ-γλωσσικό, προ-συνειδητό επίπεδο. Εκεί, επιτυγχάνεται η πρωταρχική συνάντηση με τον «άλλον», τον έτερο. Η φιλοσοφική αυτή θεώρηση παρέχει το φαινομενολογικό θεμέλιο της διυποκειμενικότητας προκρίνοντας το σωματικό επίπεδο, η οποία είναι κυρίως διασωματικότητα και το σημείο αφετηρίας για άλλες μορφές της.

Ο Maurice Merleau-Ponty προτείνει ένα διαλογικό μοντέλο κατανόησης, όπου η αντίληψη βρίσκεται σε άμεση συσχέτιση με το σύνολο του σώματος, σε σχέση με τη δημιουργία νοήματος, σε μια διαλογική «σκέψη της σάρκας». Τοποθετεί την ανθρώπινη ύπαρξη σε ένα πλέγμα συνδέσεων και δικτύων με άλλους, όπου το εγώ τοποθετείται στο πλαίσιο της διυποκειμενικότητας ως σώμα και αντίληψη. Η γνώση είναι σώμα, η σκέψη είναι σώμα και αυτά δεν μπορούν να διαχωριστούν. Η διαλογική δημιουργία νοήματος δεν περιορίζεται στη γλώσσα, αλλά ο διάλογος εμπεριέχει την ενσώματη δημιουργία νοήματος.

Ένας κοινός φαινομενολογικός διαχωρισμός έχει αναδειχθεί ανάμεσα στο βιωμένο ή υποκείμενο σώμα και στο σωματικό σώμα ή αντικείμενο σώμα, αντιληπτά σε έκαστο ανθρώπινο ον ως προς τους άλλους λειτουργώντας ως το μέσο και το πλαίσιο της εμπειρίας σε κάθε δράση και αλληλεπίδραση. Επιπλέον, ανταποκρίνεται σε βεβαιότητες που δεν αμφισβητούνται, σε μια κοινή λογική ως μια προαναστοχαστική συνθήκη. Η συνολική εμπειρία της ύπαρξης στον κόσμο δεν διαχωρίζεται από το πώς το σώμα νιώθει με το πλαίσιο που το περιβάλλει.

Η πραγματικότητα θεωρεί τα φαινόμενα που αναδύονται και αποκτούν σωματική ύπαρξη μέσα από τις διασυνδέσεις με άλλους και με τον κόσμο, που δημιουργεί νόημα και την οποία ο Maurice Merleau-Ponty ονόμασε «σκέψη της στιγμής».

Το σώμα αποκτά το ρόλο της βασικής μεμβράνης μέσα σε διαλόγους όπου η δημιουργία του εκάστοτε εαυτού ως υποκειμένου λαμβάνει χώρα μέσα στη συνάντηση με τον «άλλον». Εκτός από τη δημιουργία νοήματος και η δημιουργία αισθήσεων φαίνεται ότι είναι μια κυρίαρχη λέξη για την πραγμάτωση της διαλογικής διαδικασίας.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Όλες οι γενιές έχουν ένα πράγμα κοινό, τις ηθικές αξίες. Τόσα χρόνια όσο και αν άλλαζε η κοινωνία εξωτερικά, κάποια πράγματα ήταν τα θεμελιώδη στοιχεία της αντοχής της. Ο σεβασμός και η αλληλεγγύη. Βέβαια με το πέρασμα του χρόνου όλα αλλοιώθηκαν, και οι έννοιες των λέξεων πήραν άλλη μορφή. Μέχρι κάποιο σημείο είναι κατανοητό, γιατί έτσι είναι ο άνθρωπος, προσαρμόζει τις καταστάσεις έτσι ώστε να τον εξυπηρετούν.

Οι παρωπίδες όμως ήταν εκείνα που μας κάνανε και χάσαμε την οπτική ολόκληρης της εικόνας. Με αποτέλεσμα στην απότομη και γρήγορη αλλαγή της κοινωνίας, όσο και αν προσαρμοζόμαστε, μας προλαβαίνουν οι αλλαγές και ξαφνικά σαν να βρισκόμαστε στο πουθενά, στο απόλυτο μηδέν.

Η προοδευτική κοινωνία τελικά δεν έχει να κάνει με την προόδου του ίδιου του ανθρώπου κάθε αυτού, αλλά με οτιδήποτε τον περιβάλει. Τόσα χρόνια, τόσοι αιώνες και δεν κάνανε τίποτα για την δική μας νοητική ανάπτυξη, για την δική μας ψυχική ευημερία. Όλα ήταν για το φαίνεστε, για ότι μπορεί να βλέπει το μάτι. Όπως μια γλάστρα, αν δεν περιποιείσαι σωστά το χώμα, η ομορφιά του λουλουδιού δεν θα κρατήσει για πολύ, γιατί εκείνο που δίνει ζωή και διάρκεια στην ομορφιά είναι το υγειές χώμα, και όχι εκείνο που μουχλιάζει κάτω από την όμορφη επιφάνεια.

Έτσι και φτάσαμε να λέμε, το χειρότερο που μπορείς να κάνεις σε έναν άνθρωπο, είναι να τον αφήσεις μόνο, κλεισμένο με τις σκέψεις του. Μια δύσκολη διαδικασία για έναν άρρωστο, που δεν ήξερε ότι είναι άρρωστος μέχρι που ήταν αναγκασμένος να κοιτάξει εσωτερικά και όχι εξωτερικά. Εκεί όμως κρύβεται και όλη η αλήθεια για τον καθένα μας ξεχωριστά. Αφήσαμε τόσα χρόνια το μέσα απροστάτευτο και ακαλλιέργητο, και τώρα που το χρειαστήκαμε είδαμε την σαπίλα και τρομάξαμε.  

Εδώ και μήνες που παραδώσαμε τις ζωές μας στα χέρια αλλωνών, και το μόνο που μας επιτρέπεται να έχουμε είναι το Είναι μας, είδαμε για πρώτη φορά στον καθρέφτη ποιοι είμαστε πραγματικά. Για άλλους μια αρκετά χειριστική κατάσταση, για άλλους ταινία τρόμου, και για ελάχιστους μία συνέχεια από κει που το είχαν αφήσει και πριν από όλα αυτά. Δύσκολο πράγμα ένα πρωινό να ξυπνάς και να έχεις τόσες απορίες, ή να αμφισβητείς τόσες πραγματικότητες, που τώρα έπεσε η μάσκα, δεν ξέρεις τι να πιστέψεις.

Η πανδημία για τους περισσότερους αποδείχτηκε σαν το παιχνίδι θάρρος ή αλήθεια. Μόνο που όποια πτυχή και αν διαλέγανε δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Γιατί δεν είχαν έρθει ποτέ αντιμέτωποι με όλες τους τις σκέψεις και τα πιστεύω τους. Όλοι δυστυχώς ή ευτυχώς κατά την διάρκεια της πανδημίας ακούσαμε ή είδαμε πόσοι άνθρωποι κατέρρευσαν ψυχολογικά λόγο της κατάστασης. Είδαμε πόσο εύθραυστη είναι η σύνδεση του έξω με το έσω. Είδαμε πόση ελλιπείς είναι οι δικές μας αντοχές σε περιόδους που κανείς δεν νοιάζεται για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου μας.

Από τα πιο δύσκολα κατορθώματα του ανθρώπου είναι η εξέλιξη του ίδιου μας του μυαλού, γιατί εκείνο είναι που μας κρατάει ζωντανούς. Και όπως είδαμε σε αυτούς τους ανεπιθύμητους καιρούς, αν δεν είμαστε ικανοί να έχουμε <<σώας τας φρένας>> κάνουμε βουτιά στο κενό σαν να μην υπήρξαμε ποτέ. Δεν είναι κακό να αμφισβητούμε οτιδήποτε μας μοιάζει ανήκουστο, απαγορεύεται όμως να παραδινόμαστε, επειδή έτυχε να μην είχαμε τα κατάλληλα εφόδια μέχρι την σήμερον ημέραν.

Για αυτό άλλωστε υπάρχει το αύριο, δηλαδή μια ακόμη ευκαιρία να τα κάνουμε όλα πιο σωστά.   

Ιωάννα Γκαβριλίου      

Οι ηλιαχτίδες που ξεπροβάλλουν δειλά δειλά , από τα παραθυρόφυλλα του σκοτεινού δωματίου , με αναγκάζουν να σηκωθώ βαριεστημένα από το κρεβάτι μου. Το φως πέφτει στα μισόκλειστα μάτια μου και τα αναγκάζει να ανοίξουν για τα καλά. Σκοτάδι απλωμένο. Γελάω με την πρωινή αφέλεια μου, καθώς δεν περίμενα να δω και τίποτε άλλο. Ψάχνω για αρκετή ώρα τις χνουδωτές παντόφλες μου, που μοιάζουν να έχουν χωθεί κάτω από το κρεβάτι. Απλώνω το χέρι , προσπαθώντας να ακουμπήσω την μορφή τους . Αν για κάτι είμαι περήφανη , είναι για την ανεπτυγμένη αίσθηση της αφής. Εξάσκηση χρόνων, σου λέω. “Καλημέρα” , μουρμουρίζω στον Σκοτ , ενώ παράλληλα τον ακούω να με υποδέχεται με την κουνιστή ουρά του και με μικρά γαβγίσματα , ανταποδίδοντας την καλημέρα μου. Ο Σκοτ είναι ο καλύτερος τετράποδος φίλος που θα μπορούσα να έχω επιλέξει. Άλλωστε με βοηθά, κυρίως στο περπάτημα που με δυσκολεύει με τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα που έχουν καταλάβει το πεζοδρόμιο στο οποίο κινούμαι. 

Το ντύσιμο με δυσκολεύει , αν και το έχω συνηθίσει τόσα χρόνια μόνη . Πολύ θα ήθελα να ανοίξω την ντουλάπα και σαν αντικρίσω τα χιλιάδες χρώματα και σχέδια των ρούχων , να αποφασίσω με αργή σκέψη , ποιο να πρωτοδιαλέξω . Προς το παρόν  , Στέλλα, είπα στον εαυτό μου , αρκέσου στην αφή για να επιλέξεις το ύφασμα της μπλούζας που σου ταιριάζει. Άλλωστε , μήπως θα έπρεπε να δίνουμε λιγότερο σημασία στην εμφάνιση ; Νιώθω τον Σκοτ να με κοιτάζει επίμονα. Φιλαράκο , σήμερα λέω να αρκεστώ στο λευκό μου μπαστούνι , του λέω. Αφουγκράζομαι την παραπονιάρικη διάθεση του , που γίνεται αντιληπτή με τους κοφτούς άναρθρους ήχους του. Υπομονή , και όλα θα φτιάξουν , αυτό δεν λέμε φίλε μου ;

Ο  αέρας της Αθήνας με υποδέχεται στο κατώφλι της εξώπορτας και κατεβαίνω με προσοχή τα σκαλοπάτια της εισόδου. Έχει αρχίσει να μου λείπει ο Σκοτ και το μπαστούνι μου δεν μπορεί να τον αντικαταστήσει . Μα θα το παλέψω σήμερα , για να μπορώ να κυνηγήσω το αύριο . Η όραση δεν μπορεί να με εμποδίσει να φτάσω εκεί που επιζητώ , εκεί που ορίζω εγώ ως τέρμα. Προχωράω σταθερά στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας , με σταθερούς διασκελισμούς , ακούγοντας τα αυτοκίνητα να πηγαινοέρχονται σαν αστραπή στον κεντρικό δρόμο. Γύρω μου , αντιλαμβάνομαι την ύπαρξη ατόμων , που γελάνε , συνομιλούν χαμηλόφωνα και αισθάνομαι να με κοιτούν με επιμονή . Τα μαύρα μου γυαλιά ίσως βοηθούν την κατάσταση μου. Ξέχασα να συστηθώ . Είμαι η Στέλλα και είμαι τυφλή.

Ο οδηγός όδευσης τυφλών , ο σωτήρα μου όπως τον αποκαλώ εγώ , σταματά και πέφτω πάνω σε κάτι μεγάλο. Αυτοκίνητο θα ‘ ναι . Μα τι δουλειά έχει τώρα αυτό μπροστά μου ; Και εγώ πως θα καταφέρω να περάσω . Το μπαστούνι μου , ψάχνει χώρο να περάσω και ακούω την οργισμένη φωνή μιας κυρίας – Κοπέλα μου πρόσεχε θα μου κάνεις ζημιά στο αμάξι , δεν βλέπεις ; Θέλω να γελάσω με την ηλίθια ερώτηση της , και να της απαντήσω πως δεν έχω το προνόμιο της όρασης , όπως εκείνη , αλλά σωπαίνω. Φαίνεται έτοιμη για καβγά. – Με συγχωρείτε , απλά έψαχνα διέξοδο με το μπαστούνι μου για να μπορέσω να συνεχίσω τον δρόμο μου , αποκρίνομαι με ήρεμο και ευγενικό ύφος. Θα ‘θελα να δω τα μούτρα της από την μία. – Και πρέπει να μου προκαλέσεις ζημιά , δεν μπορείς να κάνεις πιο πέρα ; Απολίτιστοι άνθρωποι. Ένας κύριος με βροντερή φωνή , την επιπλήττει : Μαντάμ , δεν βλέπετε πως η κοπέλα είναι τυφλή ; Δεν ήξερε να κάνει πιο πέρα για να παρκάρεις εσύ την κούρσα σου πάνω στο πεζοδρόμιο στο οποίο περπατάμε . Η κυρία δεν απαντάει και την ακούω να φεύγει ηττημένη. Ψελλίζω ένα ευχαριστώ στον άνθρωπο , και βρίσκω χώρο , δίπλα στο παρκαρισμένο αμάξι για να περάσω. Δεν θέλω να με λυπούνται. Η ιδιαιτερότητα μου δεν είναι για λύπηση. 

Πολλές φορές αναρωτιέμαι , αν οι άλλοι νομίζουν πως δεν μπορώ να τα καταφέρω. Πως χρειάζομαι συνέχεια την βοήθεια κάποιου να με νταντεύει , όπως ένα μωρό . Μυστήρια πλάσματα οι άνθρωποι. Όταν κάποιος έχει ανάγκη τον περιφρονούν κι τρέχουν μα περιθάλψουν εκείνον που δεν έχει. Πως να τους εξηγήσεις ότι μπορώ να διαβάζω, να αθλούμαι , να βγαίνω , όπως κάνουν εκείνοι ; Πως να τους πείσεις ότι η καλύτερη βοήθεια που θέλουμε , δεν πηγάζει από την ανοχή στον ρατσισμό και τις κοινωνικές διακρίσεις , πως η βοήθεια που ζητάμε είναι απλά μια λέξη : ισότητα . Η κυρία που συνάντησα προ ολίγου απέδειξε περίτρανα ότι άνθρωπος δεν γεννιέσαι , γίνεσαι . Δεν αντιλέγω , η προσφορά προς τον συνάνθρωπο συνιστά την μεγαλύτερη μορφή ανιδιοτελούς αγάπης προς το άτομο – όμως χωρίς λύπηση. Το δώρο της προσφοράς υπερισχύει της όρασης που μερικοί από εμάς δεν διαθέτουμε. Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής λένε. Επιτρέψτε μου να διαφωνήσω. Οι πράξεις είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας . Όσο και όμορφο να ναι, ένα ζευγάρι μάτια , μπορεί να κρύψει τους σκοπούς του. Ενώ οι πράξεις μας ποτέ!

Αυτά συλλογιζόμουν , καθώς διέσχιζα τον δρόμο . Με κυνηγούν οι Ερινύες πάλι και δεν δίνω βάση στο που πατάω και βρίσκομαι. Ακούω με προσοχή ένα ψέλλισμα  . Καλέ τι γίνεται εκεί πέρα. Η φωνή δυναμώνει καθώς πλησιάζω το σημείο όπου το αυτί μου συλλαμβάνει τους ήχους. Αντιλαμβάνομαι ότι η φωνή βρίσκεται σε ένα στενό. Μια κυρία. Είμαι σίγουρη προς πρόκειται για μια γυναίκα . Με γοργό βήμα , φτάνω δίπλα της και προσπαθώ να εντοπίσω που κείται , καθώς ακούω διαρκώς ένα σύρσιμο. Απλώνω τα χέρια μου. Αίμα. Η κυρία έχει χτυπήσει. Με ήρεμο ύφος αποκρίνομαι : είστε καλά ; Αγχώνομαι , δεν παίρνω απάντηση . Επιχειρώ να εκτιμήσω την κατάσταση στην οποία βρίσκεται . Με γρήγορες κινήσεις πληκτρολογώ στο κινητό μου τον αριθμό του ΕΚΑΒ και καταφέρνω να τους δώσω τις ακριβείς πληροφορίες που χρειάζονται για να έρθουν.

Η κυρία αγκομαχά – Μην αγχώνεστε θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να σας βοηθήσω , της λέω . Σιωπή. Και τότε ακούω την φωνή της – Εσύ . Τι εσύ , δεν καταλαβαίνω . – Δεν σας κατάλαβα , αποκρίνομαι . Είμαι ειδικευόμενη γιατρός , γνωρίζω τι πρέπει να κάνω , δεν πρέπει να αγχώνεστε καθόλου, σας παρακαλώ μην κουνιέστε μόνο. – Εσύ είσαι , μου λέει . Η κυρία που συνάντησα το πρωί. Αυτή είναι , είμαι σίγουρη . Και τι δεν θα έδινα για να δω το βλέμμα της αυτήν την στιγμή. Της σφίγγω με προσοχή το χέρι για να της δώσω δύναμη. – Συγγνώμη , ψελλίζει . Χαμογελάω. Είμαι η Στέλλα, της απαντάω και είμαι τυφλή.

Το μήνυμα που οφείλουμε να μεταδώσουμε στον κόσμο , και ιδιαίτερα στην νέα γενιά , είναι αυτό : Οι άνθρωποι με αναπηρία δεν είναι κάτι το διαφορετικό . Οφείλουμε να τους εντάξουμε στο κοινωνικό πλαίσιο , όπως θα κάναμε σε κάθε άλλο μέλος . Οι άνθρωποι σαν την Στέλλα , μπορούν να γίνουν γιατροί , δικηγόροι , μουσικοί και κάθε λογής επάγγελμα . Η όραση δεν είναι το πρόβλημα σε αυτές τις περιπτώσεις. Η Στέλλα , και τα άτομα σαν εκείνη , μας αποδεικνύουν καθημερινά ότι τίποτα δεν μπορεί να σε εμποδίσει , από την προσφορά στον συνάνθρωπο. Αντίθετα , μικρόψυχοι που κυκλοφορούν ανάμεσα μας , υποβιβάζουν τον ανθρώπινο πολιτισμό , σε ζούγκλα του Αμαζονίου , με τις τραγικές απόψεις τους. Μάθαμε να λέμε ο τυφλός , ο κουτσός και ο ανάπηρος. Δεν μάθαμε να λέμε ο άνθρωπος πρώτα. Ας μην ξεχνάμε , πως για ισότητα παλεύουν όλοι , χιλιάδες χρόνια τώρα  την οποία κρίνεται αναγκαίο να αποδεικνύουμε στην καθημερινότητα μας . Η ισότητα δεν βρίσκεται μόνο στους αγώνες. Βρίσκεται και στα απλά πράγματα.

Για να μπορέσεις να καταλάβεις τον τρόπο ζωής αυτών των ανθρώπων , δοκίμασε να περπατήσεις μια μέρα στην πόλη σου , με ένα μαντήλι και την βοήθεια ενός μπαστουνιού. Σου έχω και ευχάριστα νέα. Το Μουσείο Αφής δημιουργήθηκε στην Αθήνα το 1984 σαν μια προσπάθεια που θα δώσει την ευκαιρία σε άτομα με προβλήματα όρασης να γνωρίσουν την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας. Τα εκθέματα της συλλογής ανήκουν στην Κυκλαδική, Μινωική, Γεωμετρική, Αρχαϊκή, Αυστηρού Ρυθμού, Κλασική, Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Μια ανάσα για αυτούς που αγαπούν τον πολιτισμό αλλά δεν μπορούν να τον αντικρίσουν , παρά μόνο με τα μάτια της ψυχής τους.

Γιατί τα μάτια της ψυχής είναι η όραση τους

Αριάδνη Εμμανουηλίδου

Αλλάξαμε χρόνο.
Ένας δύσκολος χρόνος για όλη την ανθρωπότητα,σε όλους τους τομείς.
Δοκιμάστηκε ο άνθρωπος όσο ποτέ άλλοτε.

Δεν έχει τελειώσει, βέβαια,η δοκιμασία μας, επειδή άλλαξε το έτος.
Έχουμε δρόμο μπροστά μας.

Πρέπει να ενισχύσουμε τον ψυχισμό μας.
Είναι εξίσου σημαντικό με την σωματική υγεία μας.

Δεν έχουμε πολλές διεξόδους,στην κατάσταση που βιώνουμε.

Είναι καίριο, λοιπόν,να επιλέξουμε τις επαφές μας με τους άλλους.

Η συναναστροφή με ανθρώπους ανοιχτούς στην σκέψη, θετικούς στην συμπεριφορά, είναι προτιμότερο.
Δεν θέλουμε ανθρώπους που κάνουν το άσπρο μαύρο.
Δεν θέλουμε ανθρώπους αρνητικούς και δογματικούς.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι τοξικοί.
Τοξικοί σε όλα.

Φανταστείτε να θέλετε να πάρετε ανάσα μέσω συσκευής οξυγόνου και κάποιος να κλείνει το σωληνάκι για μερικά δευτερόλεπτα.

Αυτός είναι ο τοξικός άνθρωπος.
Λίγο λίγο,σας στερεί τον αέρα.
Οτιδήποτε θετικό,θα σας κάνει να το βλέπετε ως αρνητικό, ατελέσφορο.

Όταν θα σας βλέπει να γελάτε,θα κάνει ότι μπορεί για να σας σταματήσει.

Ο τοξικός άνθρωπος,δεν θέλει χαρούμενους ανθρώπους δίπλα του.

Ζει σε μια μίζερη κατάσταση, εσωτερικά.
Αλλά δεν του αρκεί να την βιώνει μόνος.

Θα φροντίσει να κάνει κ άλλους να νιώσουν έτσι.
Αυτή είναι η πηγή της δύναμης του.

Οποιοδήποτε ελάττωμα του,θα το προβάλει ως δικό σας.

Είναι πολύ ικανός στο να κάνει τους άλλους να πιστέψουν πως δεν έχουν δίκιο,να αμφιβάλλουν σε αυτά που πιστεύουν, ακόμα και στην ίδια τους την αξία.

Η ασπίδα προστασίας είναι το χαμόγελο,το χιούμορ και φυσικά η απομάκρυνση από τέτοιο άνθρωπο.

Δεν είναι εποχή για να παίξουμε κορώνα γράμματα την ψυχή μας.

Αυτή είναι, που μας κρατάει όρθιους σε αυτό που ζούμε.

Να το έχετε στο μυαλό σας, την επόμενη φορά που κάποιος θελήσει να σας κόψει το χαμόγελο.Την ψυχή σας και τα μάτια σας.

Καλή χρονιά.

Κατερίνα Στραβαρίδη

Γι’αυτό σ’αγαπώ. Γιατί μπορείς να δεις μέσα μου, σε λίγα δευτερόλεπτα, όλα όσα οι άλλοι θα κάνουν αιώνες να δουν. Τι ανεκτίμητη αξία, να έχεις δίπλα σου ένα άτομο να σε καταλαβαίνει, να σε αγαπά και να σε φροντίζει. Αυτός είναι ο σκοπός της αγάπης. Μα συχνά το ξεχνάμε, ψάχνουμε λεπτομέρειες, χαλάμε τις στιγμές που θα μπορούσαν να γίνουν οι πιο ωραίες αναμνήσεις. Μας αρέσει εμάς τους ανθρώπους να ψάχνουμε τα πράγματα πολύ, να ψάχνουμε να βρούμε κάτι λάθος. Μέχρι τη στιγμή που καταλαβαίνουμε πως αυτό μας εμποδίζει να ζήσουμε υπέροχες στιγμές.

Γι’ αυτό σου λέω, στην αγάπη μην ψάχνεσαι πολύ. Σε κάθε πράξη να βρίσκεις το καλό, να βρίσκεις μια μικρή θυσία, να χαίρεσαι που έγινε κι αυτό. Στην αγάπη δεν χωράνε τα “θα μπορούσες να”, τα “περισσότερα”. Στην αγάπη, βρίσκεις αυτό που σου αξίζει, το ζεις και χαμογελάς. Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο. Δέχεσαι τον άνθρωπο σου όπως είναι, με τα λάθη του, με τα σωστά του. Εκτιμάς το κάθε λεπτό που σου αφιερώνει.Εκτιμάς, γιατί καταλαβαίνεις πως τίποτα δεν είναι δεδομένο σ’αυτή τη ζωή, πως θέλει θυσίες πολλές για να είσαι μ’έναν άνθρωπο.

Το θέμα βέβαια είναι, να σου  αρέσουν οι θυσίες σου! Να τις κάνεις με τη ψυχή σου, να θες να τα δώσεις όλα για ένα χαμόγελο, για μια χαρούμενη ψυχή. Αυτός να είναι ο στόχος σου, το χαμόγελο του ανθρώπου που αγαπάς – χωρίς να χάνεις στιγμή το δικό σου.Να είσαι δίπλα του, να τον στηρίζεις, να του θυμίζεις τα γιατί και τα πώς, να του θυμίζεις όλα όσα τον κάνουν αυτό που είναι.Να τον βοηθάς να ανακαλύψει πτυχές του εαυτού του, που δεν ήξερε καν ότι υπάρχουν. Να τον κάνεις να χαμογελά λίγο πιο εύκολα, λίγο πιο πολύ κάθε μέρα.Να τι είναι για μένα η αγάπη, η θέληση να κάνεις την καρδιά να χαμογελάσει.

Πηγή