Δυστυχώς όλο και αυξάνεται η κατανάλωση τροφών που περιέχουν μεγάλες ποσότητες επιπρόσθετης ζάχαρης. Το κακό είναι πως ο κόσμος δεν είναι εκπαιδευμένος να διαβάζει σωστά τις διατροφικές ετικέτες των τροφίμων πριν τα αγοράσει. Ή αγνοεί να προσέξει τι βάζει καθημερινά στο σώμα του. Αποτέλεσμα αυτού να καταναλώνει συνολικά ζάχαρη πέρα του ιδανικού. Φαίνεται πως η ζάχαρη είναι μια ουσία που απελευθερώνει οπιοειδή και ντοπαμίνη στον εγκέφαλο άρα αναμένεται να έχει εθιστική δράση.  Μικροί και μεγάλοι «εθίζονται» στην γλυκιά γεύση, που φαίνεται ότι προκαλεί νευροβιολογικές αλλαγές παρόμοιες με αυτές που παρατηρούνται στον εθισμό στα ναρκωτικά, στο αλκοόλ, στο τσιγάρο.  Λόγο της εθιστικής της δράσης, άτομα όλων των ηλικιών καταλήγουν στην επαναλαμβανόμενη υπερκατανάλωση ζάχαρης (είτε απλής είτε από τα τρόφιμα) με κύριο επακόλουθο την εμφάνιση προβλημάτων υγείας όπως η παχυσαρκία, η εμφάνιση διαβήτη, καρδιαγγειακά νοσήματα, τερηδόνα κτλ.

Η ζάχαρη δεν είναι μόνο αυτή η άσπρη μικροσκοπική σκόνη που αποδίδει γλυκάδα στον καφέ και στα γλυκά. Η Ζάχαρη κατατάσσεται στους υδατάνθρακες που σημαίνει 1 γραμμάριο της αποδίδει 4 θερμίδες. Γενικά  όμως τα σάκχαρα αποτελούνται από τα απλά σάκχαρα όπως γλυκόζη, φρουκτόζη και γαλακτόζη, τα σάκχαρα που προστίθενται στα ποτά και τα τρόφιμα από τους επεξεργαστές, τους μάγειρες ή τους καταναλωτές και τα σάκχαρα που υπάρχουν στο μέλι στα σιρόπια, τους συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων και στις επεξεργασμένες τροφές.

Δεν θα αναφερθώ στα σάκχαρα των φρέσκων φρούτων και λαχανικών ούτε στα σάκχαρα που υπάρχουν φυσικά στο γάλα, γιατί δεν υπάρχουν αναφερόμενες ενδείξεις ότι η κατανάλωση αυτών τον σακχάρων προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Τα φρούτα και τα λαχανικά χαρακτηρίζονται για την αντιοξειδωτική τους δράση, τις ποσότητες τους σε φλαβονοειδή , μέταλλα , βιταμίνες και για την υψηλή περιεκτικότητα του σε φυτικές ίνες. Άρα αντισταθμίζουν τυχόν αρνητικές συνέπειες της περιεκτικότητας τους σε φρουκτόζη. Η φρουκτόζη των φρούτων όμως εξασθενεί την καταστολή της γκρελίνης, μιας ορμόνης υπεύθυνη για την όρεξη (άρα προκαλεί κορεσμό), ενώ αυτό δεν συμβαίνει με την απλή γλυκόζη.

Όλες οι υδατανθρακούχες τροφές περιέχουν τα φυσικά τους σάκχαρα. Τι γίνεται όμως όταν σε αρκετά από αυτά προσθέτουν επιπλέον ζάχαρη;  Πολλά από τα σάκχαρα που καταναλώνονται σήμερα από μικρούς και μεγάλους είναι «κρυμμένα» σε μεταποιημένα τρόφιμα που συνήθως δεν θεωρούνται γλυκά. Μερικά ενοχοποιημένα τρόφιμα που καταναλώνουν καθημερινά οι άνθρωποι είναι:

• Το ψωμί ( προσοχή τι είδους ψωμιού προμηθευόμαστε. Συνήθως τα ψωμιά που βρίσκονται στα σουπερ μάρκετ συσκευασμένα περιέχουν επιπρόσθετη ζάχαρη)
• Οι φρυγανιές και παξιμάδια
• Η κέτσαπ
• Η έτοιμη σάλτσα ντομάτας / ντοματοπολτός
• Η μαγιονέζα
• Οι σάλτσες για μαρινάρισα και τα dressing σαλάτας πχ BBQ , Creaser sauce
• Τα γιαούρτια με γεύσης
• Οι συσκευασμένοι χυμοί
• Ενεργειακά ποτά και μπάρες
• Τα δημητριακά και οι μπάρες από αυτά
• Οι σοκολάτες και τα σοκολατούχα γάλατα
• Τα έτοιμα παγωτά
• Τα αποξηραμένα φρούτα ( σε αρκετά αποξηραμένα φρούτα γίνεται προσθήκη επιπλέον ζάχαρης πέρα από τα φυσικά τους σάκχαρα)
• Τα κρουασάν, μπισκότα , έτοιμα ποπ κορν, γαριδάκια, πατατάκια (όση αλμύρα και να έχουν, περιέχουν και ζάχαρη)
• Φυσικά όλα τα προϊόντα 0% λιπαρά (αντικαθιστούν την ζάχαρη με τα λιπαρά για να καλύψουν το γευστικό κενό)

 Όπως ανάφερα πιο πάνω ,πολλοί έχουν την ιδέα πως αγοράζουν και καταναλώνουν διαιτητικά προϊόντα. Λένε «έλα γράφει πως έχει χαμηλά λιπαρά ή 0%» στην προκειμένη περίπτωση αν έβλεπαν και διάβαζαν σωστά στην διατροφική ετικέτα, θα διαπίστωναν πόση περιεκτικότητα σε ζάχαρη έχει. Συνήθως παρατηρείτε μπλοκάρισμα στην απώλεια κιλών ατόμων που ενώ ακολουθούν ένα πρόγραμμα διατροφής με «διαιτητικά προϊόντα», τείνουν να δίνουν έμφαση στα προϊόντα που λένε χωρίς λιπαρά και αγνοούν την περιεκτικότητα σε  επιπρόσθετη ζάχαρη και τα καταναλώνουν σε διπλάσια ποσότητα.

Για αυτό πρώτα ψάχνουμε την ετικέτα που βρίσκεται στο κάθε τρόφιμο που αγοράζουμε, κοιτάμε προσεκτικά την περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και από κάτω αναφέρετε η ποσότητα εκ τον οποίο σάκχαρα και μετά βλέπουμε και από που προέρχονται τα λιπαρά του (κορεσμένα, μονοακόρεστα ή πολυακόρεστα).

Αναμφίβολα είναι η ουσία που δίνει γλυκιά γεύση,  άρωμα στα τρόφιμα και τα καθιστά γευστικά. Όμως υπάρχει ένα ποσοστό από τις ημερήσιες διατροφικές μας ανάγκες το οποίο πρέπει να αποτελείται από σάκχαρα.

Ποιο είναι το ποσοστό αυτό και γιατί;

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας οι ενήλικες και παιδιά πρέπει να καταναλώνουν λιγότερο από το 10% των συνολικών ημερήσιων θερμίδων τους σε σάκχαρα. Δηλαδή ένας άνθρωπος με ημερήσιες διατροφικές ανάγκες 2000 Θερμίδες, το πολύ 200 θερμίδες την μέρα πρέπει να είναι από σάκχαρα (50 γραμμάρια). Τα οποία πρέπει αν προέρχονται είτε από την απλή ζάχαρη είτε από την κρυμμένη ζάχαρη των τροφίμων.

 Να ξεκαθαρίσουμε ότι η ζάχαρη από μόνη της δεν επιφέρει αύξηση βάρους. Ούτε μια διατροφή χωρίς καθόλου ζάχαρη είναι εφικτή εκτός και αν κοπούν τελείως οι υδατάνθρακες, αλλά αυτό επιφέρει ψυχολογική στέρηση και πολλά αρνητικά αποτελέσματα στην διάθεση. Έχουμε πει η έκκριση ουσιών μετά την κατανάλωση υδατανθράκων ( άρα σακχάρων) είναι υπεύθυνες πολλά θετικά συναισθήματα.

Όταν η ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται συνολικά μέσα στην μέρα αντιστοιχεί στην ποσότητα ενέργειας που δαπανάται δεν υπάρχει φόβος για αύξηση βάρους. Όμως η διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας είναι σημαντική προκειμένου να αποφευχθεί η παχυσαρκία και οι συναφείς νόσοι της, όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Το θετικό ενεργειακό ισοζύγιο και η παχυσαρκία εμφανίζονται όταν η συνολική πρόσληψη ενέργειας μέσα στη μέρα υπερβαίνει τη συνολική ενεργειακή δαπάνη.  Η κατανάλωση ζάχαρης πέρα από το ιδανικό συνδέεται εκτός από την εμφάνιση παχυσαρκίας και με άλλα προβλήματα υγείας όπως η τερηδόνα στα δόντια, η ινσουλινοαντίσταση, ο διαβήτης τύπου 2 και πολλές μορφές καρκίνου.

Για το τέλος θέλω να τονίσω πως δεν μπορούμε να αποφύγουμε τελείως την ζάχαρη από την διατροφή μας. Πρέπει όμως να προσέχουμε καθημερνά από που την προσλαμβάνουμε και σε τι ποσότητα. Εκτός από την επιτραπέζια, ζάχαρη έχει και το μέλι (το μέλι έχει και όμως πολλές ευεργετικές ιδιότητες) και όλα τα υδατανθρακούχα τρόφιμα. Γνώμη μου είναι μην χρησιμοποιείται γλυκαντικά προϊόντα για αντικατάσταση της ζάχαρης (πχ στέβια ,σακχαρίνη κτλ). Καλύτερα να χρησιμοποιείται την κανονική ζάχαρη με υπευθυνότητα.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου

Πολλοί από μας έχουμε πει ένα «πρέπει να ξεκινήσω διατροφή» ή ένα «από Δευτέρας» και πάντα το αναβάλλουμε. Κάποιοι άλλοι πάλι επιχειρούν να εφαρμόσουν μια υγιεινή διατροφή και μετά από κάποιες εβδομάδες ή μήνες επιστρέφουν στις παλιές συνήθειες ανακτώντας ξανά το βάρος που κατάφεραν να χάσουν.

Οι δυο αυτές πράξεις προέρχονται ακριβώς από τα ίδια συναισθήματα που νιώθει/βιώνει το άτομο την δεδομένη περίοδο.

Συνήθως μετά από μια υπερκατανάλωση ενός γεύματος ή μετά από τις γιορτές πολλοί φτάνουν στο σημείο να νιώθουν δυσφορία από το πολύ φαγητό και σταδιακά βλέποντας και την ζυγαριά να ανεβαίνει αριθμούς , λένε « Από Δευτέρα ξεκινώ διατροφή», «από αύριο τα κόβω όλα». Αλλά όση ώρα το λένε άλλη τόση δεν το πιστεύουν. Μπορεί όντως να ξυπνήσουν την επόμενη μέρα και να φάνε σκέτα φρούτα και στην συνέχεα σκέτο φιλέτο κοτόπουλο με σαλάτα και να φτάσουν στο βραδινό λιμοκτονώντας από την πείνα και πέφτοντας με τα μούτρα σε ότι βρουν μπροστά τους για να φάνε. Με κύριο επακόλουθο την αίσθηση τύψεων και της δημιουργίας ενός φαύλου κύκλου.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει και ο κόσμος που κατά καιρούς δίνει μάχη με διάφορες μορφές διατροφών – δίαιτες συνήθως καταφεύγοντας σε ειδικούς ή πειραματίζοντας μόνοι τους με εξαντλητικές δίαιτες και έντονη γυμναστική. Οι άνθρωποι αυτοί στοχεύουν στο να φτιάξουν στο σώμα τους, να αυξήσουν την μυϊκή τους μάζα, να χάσουν βάρος, λίπος ή να βελτιώσουν την υγεία τους. Παρόλο που μπορεί να δουν μια μικρή διαφορά στο σώμα τους, στην ζυγαριά τους ή στις βιοχημικές τους εξετάσεις, επαναπαύονται και πολύ σύντομα επιστρέφουν στις παλιές  «κακές» συνήθειες και δημιουργείται ξανά ένας φαύλος κύκλος. Αυτές οι επαναλαμβανόμενες υπότροπες τους οδηγούν στο να πιστεύουν πως δεν είναι άξιοι να μείνουν πιστοί σε ένα υγιεινό τρόπο ζωής. Ακόμη φτάνουν στο σημείο να απεχθάνονται την έννοια διατροφή γιατί πιστεύουν πως τόσο καιρό «στερούνταν» αγαπημένες τροφές χωρίς λόγο.

Πίσω από όλες αυτές τις πράξεις είτε της υποτροπής είτε της αναβολής στο να συνεχίσουν ή να ξεκινήσουν ένα πρόγραμμα διατροφής κρύβεται ο συσχετισμός πόνου – ευχαρίστησης.

Τι εννοώ;

Όλοι οι άνθρωποι καθημερινά αισθάνονται διαφορετικά συναισθήματα. Κάποιες μέρες βιώνουν θετικά συναισθήματα και κάποιες αρνητικά. Άλλες πάλι και τα δυο. Δυστυχώς είναι της φύσης του ο άνθρωπος να εστιάζει στα αρνητικά συναισθήματα όπως είναι το άγχος, ο φόβος, η στενοχώρια ,η απογοήτευση, η αγωνία, η θλίψη, ο θυμός κτλ και να μην αναζητά περισσότερο να νιώσει την χαρά, την αυτοπεποίθηση, την όρεξη, την ζωντάνια κτλ. Τα αρνητικά συναισθήματα επιδρούν στον εγκέφαλο και συγκεκριμένα στον υποθάλαμο και στη συνέχεια στην υπόφυση, επηρεάζοντας πλήρως την έγκριση όλων των ορμονών του σώματος, προκαλούν την έγκριση χημικών ουσιών όπως της αδρεναλίνης, της κορτιζόλης, της υπερβολικής χοληστερίνης, της ινσουλίνη και τη μείωση της θυροξίνης. Όλες αυτές οι ορμόνες εκτός του ότι καταστρέφουν κυριολεκτικά το μεταβολισμό μας, μας οδηγούν στην στροφή προς κατανάλωση «ανθυγιεινών» τροφών πλούσιων σε κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη μετατρέποντας στιγμιαία τα αρνητικά συναισθήματα σε θετικά. Όταν οι ορμόνες αυτές εκκρίνονται σε καθημερινή βάση ο νους συσχετίζει την αίσθηση της ευχαρίστησης μόνο από τη κατανάλωση φαγητού. Το ίδιο όμως συμβαίνει και σε γιορτές όπου υπάρχει ένα χαρμόσυνο γεγονός, ο άνθρωπος έχει συσχετίσει την κατανάλωση άφθονου ποτού και φαγητού με την καλοπέραση, την χαρά κτλ

Από την άλλη πλευρά σε περιόδους όπου ο άνθρωπος είναι σε πρόγραμμα διατροφής οι ορμόνες αυτές εκκρίνονται πάλι, ειδικότερα όταν το άτομο βρίσκεται σε συνεχώς άγχος, στο «τι θα φάει», στο «πόσο» , στο «τι ώρα» , στο «γιατί δεν χάνει βάρος», στο «απαγορεύεται να φάει αυτό και το άλλο». Όλη αυτή η πίεση οδηγεί το άτομο στο να μην απολαμβάνει την υγιεινή διατροφή που κάνει, να μην την θεωρεί σαν μια ευκαιρία να αγαπήσει τον εαυτό του, να τον φροντίσει παρέχοντας του υγεία μέσω της τροφής, αλλά σαν μια «στέρηση» σαν κάτι που του προκαλεί πόνο.

Έτσι λοιπόν όταν ο νους προγραμματιστεί στο με τι θα συσχετίζει το πόνο και τι ευχαρίστηση πολύ δύσκολα τα άτομα αυτά παίρνουν την απόφαση είτε να ξεκινήσουν μια σωστή υγιεινή διατροφή είτε να συνεχίσουν.

Στην σημερινή εποχή είναι απόλυτα λογικό όλος ο κόσμο να περνά από καταστάσεις άγχους , στρες , ανησυχίας , φόβου κτλ λόγο τον πολύ έντονων ρυθμών την ζωής αλλά και των υψηλών απαιτήσεων/ υποχρεώσεων που έχει ο καθένας. Σκοπός μας όμως σε αυτή την ζωή είναι να ζήσουμε!! και να ζήσουμε όσο πιο ευχάριστα μπορούμε. Για να γίνει αυτό πρέπει να εστιάζουμε περισσότερα σε γεγονότα και καταστάσεις που μας κάνουν να αισθανόμαστε πιο πολλές φορές τα θετικά μας συναισθήματα. Δεν είναι κακό. Πολλές φορές νιώθουμε πως είναι κακό να νιώθουμε χαρά ή κακό να κάνουμε κάτι που μας ευχαριστεί. Το κακό είναι να σκοτώνουμε μεταφορικά καθημερινά τον εαυτό μας με ένα σορό αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα και να καταπιέζουμε τον εαυτό μας με εξαντλητικές δίαιτες που μόνο κουράζουν.

 Κλείνοντας θα ήθελα να πω, όταν πραγματικά ο άνθρωπος αποφασίσει να δώσει έμφαση στην θετική πλευρά της ζωής τότε θα καταλάβει πως μια διατροφή δεν είναι στέρηση δεν σου στερεί τροφή αντιθέτως μια υγιεινή ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με μια μέτριας έντασης άσκησης όπως ένα απλό περπάτημα μπορεί να προκαλέσει έγκριση ενδορφινών, σεροτονίνης. Ορμόνες υπεύθυνες για την καλή διάθεση της αυτοπεποίθησης και για τα συναισθήματα του έρωτα, της αγάπης και της διέγερσης. Μια υγιεινή ισορροπημένη διατροφή είναι φροντίδα για τον εαυτό μας, για να νιώθουμε υγιής, γεμάτοι ενέργεια και φυσικά να είμαστε αρεστή και στο αντίθετο φύλο.

Είναι πολύ σημαντικό να αναζητάμε βοήθεια από  κάποιο ειδικό διατροφολόγο – διαιτολόγο και όχι να εφαρμόζουμε ότι κυκλοφορεί στο διαδίκτυο που κατά 90% στηρίζεται σε «αποτοξινωτικές-εξαντλητικές» δίαιτες.

Η διατροφή δεν είναι «πρέπει να τρώω 100 γραμμάρια από αυτό και αυτό», τα γραμμάρια δεν είναι για όλη την ζωή. Απλά είναι μια εκπαίδευση για να μάθουμε στο σώμα μας πόσο χρειάζεται. Όπως φροντίζεται καθημερινά τον εαυτό σας εξωτερικά( ντύσιμο, μαλλιά , βάψιμο κτλ) έτσι να φροντίζεται και τον εαυτό σας επιλέγοντας να καταναλώνεται τροφές που προάγουν την υγεία στο σώμα σας αλλά και να επιτρέπετε στον εαυτό σας να βιώνει μόνο θετικά συναισθήματα.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου

Βομβαρδιζόμαστε καθημερινά με πληροφορίες που είναι ενάντια του διατροφικού λίπους. Πολλές αβάσιμες πηγές ισχυρίζονται ότι για να χάσει κανείς βάρος θα πρέπει να αφαιρέσει όλα τα λίπη από τη διατροφή του. Με αποτέλεσμα ο περισσότερος κόσμος να υοθετεί αυτή την λανθασμένη πεποίθηση. Ο οργανισμός χρειάζεται σε καθημερινή βάση και σε κάθε γεύμα από όλες τις ομάδες θρεπτικών συστατικών (λιπαρά, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα) για να λειτουργεί σωστά και αποδοτικά. Η αλήθεια είναι πως το 30-35% από τις ημερήσιες διατροφικές αναγκών πρέπει να αποτελείται από λίπη. Για να χαθεί βάρος πρέπει οι συνολικές θερμίδες από υδατάνθρακες, πρωτεΐνη , λίπη που καταναλώνονται καθημερινά να είναι λιγότερες από τις ημερήσιες διατροφικές ανάγκες. Πλεόνασμα θερμίδων που προέρχεται είτε από υπερκατανάλωση υδατανθράκων, είτε υπερκατανάλωση πρωτεϊνών ή και λίπους αποθηκεύεται στο λιπώδη ιστό με μορφή τριγλυκεριδίων με επακόλουθο την αύξηση βάρους.

Γιατί το λίπος είναι απαραίτητο στον ανθρώπινο οργανισμό;

1. Είναι η αποτελεσματικότερη πηγή ενέργειας αφού 1γραμμάριο λίπους αποδίδει 9 θερμίδες
2. Συμβάλλει στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών ( D, Ε, Κ ,Α)
3. Μονώνει και προστατεύει τα ζωτικά όργανα αφού δρα ενάντια την απώλεια θερμότητας μέσω του υποδόριου λίπους
4. Αποτελεί δομικό συστατικό του εγκεφαλικού ιστού
5. Είναι πρόδρομη ουσία πολλών στεροειδών ορμονών (οιστρογόνα, η τεστοστερόνη, η αλδοστερόνη, η προγεστερόνη και η κορτιζόνη)
6. Χαμηλού λίπους διατροφή αυξάνει τους χολόλιθους στην χολή. Αν ο οργανισμός δεν λάβει λίπος, η χολή που γαλακτοματοποιεί τα λίπη δεν θα εκτελεί τη διεργασία της έτσι οι χολόλιθοι θα μένουν στάσιμοι

Τα λιπαρά οξέα , τα τριγλυκερίδια, τα φωσφολιπίδια κτλ αποτελούν κατηγορίες λιπιδίων.

Τα τριγλυκερίδια αποτελούνται από γλυκερόλη και τρία λιπαρά οξέα. Τα λιπαρά οξέα αυτά ανάλογα με το είδος των χημικών δεσμών της ανθρακικής τους αλυσίδας χωρίζονται σε κορεσμένα , μονοακόρεστα και πολυακόρεστα.

Οι διαφορές τους;

• Τα κορεσμένα- ζωικά και τρανς λιπαρά είναι αυτά που αποκαλούμε «κακά» γιατί μένουν στερεά σε θερμοκρασία δωματίου. Τα τρανς μετατρέπονται από υδρογόνωση δηλαδή επεξεργασία υγρών λιπών για να γίνουν στερεά. Έχουν την τάση να αυξάνουν την ολική χοληστερόλη , την LDL χοληστερόλη , τα τριγλυκερίδια και να μειώνουν την HDL χοληστερόλη. Έτσι αυξάνουν τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες. Υπάρχουν κυρίως σε ζωικές τροφές ( κρέας , γαλακτοκομικά, δέρμα κοτόπουλου , ζωικό βούτυρο, κρεμά γάλακτος) και στην καρύδα. Τα τρανς λιπαρά είναι ακόμη χειρότερα αφού δημιουργούν αθηρωματικές πλάκες στις αρτηρίες εμποδίζοντας την ομαλή ροή του αίματος. Προκαλούν φλεγμονή που οδηγεί σε καρδιαγγειακά προβλήματα και άλλες χρόνιες παθήσεις. Βρίσκονται στις μαργαρίνες ,παγωτά , μπισκότα , αρτοσκευάσματα ( σφολιάτες , πατατάκια, κρουασάν , κέικ ,σοκολάτες)

•   Τα Μονοακόρεστα λιπαρά θεωρούνται «καλά» λίπη και μένουν υγρά σε θερμοκρασία δωματίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ελαιόλαδο που είναι σύμβολο της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής. Έρευνες έχουν δείξει ότι τα λιπαρά του ελαιολάδου βοηθούν στην αύξηση της HDL χοληστερόλης που ρόλος της είναι να «καθαρίζει» τις αρτηρίες από τα λίπη μεταφέροντας τα στο συκώτι μειώνοντας τον κίνδυνο για αρτηριοσκλήρωση και καρδιοπάθεια. Επίσης μονοακόρεστα λιπαρά βρίσκουμε στους ξηρούς καρπούς ( αμύγδαλα , καρύδια , φιστίκια, κάσιους) και το αβοκάντο.

• Τα Πολυακόρεστα λιπαρά όπου χωρίζονται σε ω-3 και ω-6. Θεωρούνται επίσης «καλά» λίπη και κατατάσσονται στην κατηγορία των απαραίτητων λιπαρών οξέων δηλαδή ο οργανισμός δεν τα συνθέτει άρα πρέπει να τα πάρουμε από την διατροφή. Είναι επίσης υγρά σε θερμοκρασία δωματίου. Τα λιπαρά αυτά μετατρέπονται σε πολύ σημαντικές ενεργές ουσίες που έχουν σημαντικό ρόλο στην λειτουργία του εγκεφάλου, στο αναπαραγωγικό σύστημα, στην υγιή ανάπτυξη και έλεγχο των φλεγμονών. Η μεταξύ τους ισορροπία είναι το κλειδί για μακροχρόνια υγεία. Συγκεριμένα τα ω-6 συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού ενώ τα ω-3 εμποδίζουν τη θρόμβωση , μειώνουν τις καρδιακές αρρυθμίες, μειώνουν τα τριγλυκερίδια, την LDL χοληστερόλη , την αρτηριακή πίεση, αυξάνουν την HDL χοληστερόλη , μειώνουν τον κίνδυνο για καρδιοπάθειες. Ακόμη έχει φανεί πως τα ω-3 αντιμετωπίζουν αλλεργίες, αρθρίτιδες και νόσο Crohn, βοηθούν στην μνήμη και την συγκέντρωση και ενισχύουν την όραση. Βασικές πηγές ω-3 είναι τα λιπαρά ψάρια ( σολομός ,ρέγκα , σαρδέλες , τόνος , τσιπούρα , αντζούγιες κτλ) , λιναρόσπορος ,καρύδια και σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Τα ω-6 βρίσκονται σε φυτικά λάδια ( αραβοσιτέλαιο , σογιέλαιο, ηλιέλαιο) και σε σπόρους ( κολοκυθόσπορος, ηλιόσπορος , σησάμι , σπόροι chia)

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω πως διατροφή με λιπαρά δεν μας παχαίνει! Ας μην πιστεύουμε πλέον σε παραπληροφορήσεις και να διαβάζουμε έγκυρες πηγές όπου μας λένε τα πραγματικά οφέλη των λιπαρών στην διατροφή. Όταν τρώμε ισορροπημένα σε καθημερινή βάση και σε ποσοστό που θα καλύπτει τις ημερήσιες διατροφικές μας ανάγκες δεν υπάρχει φόβος για αύξηση βάρους. Επίσης διαχωρίζουμε τα «καλά» από τα «κακά» λιπαρά που ανάφερα πιο πάνω διαβάζοντας σωστά της διατροφικές ετικέτες στον τροφίμων, όχι μόνο για να μην βάλουμε κιλά αλλά και για να εξασφαλίσουμε την μακροχρόνια υγεία μας. Σημαντικότατο είναι πως ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει αν θα αυξηθεί η χοληστερόλη στο αίμα δεν είναι αν καταναλωθεί ένα τρόφιμο με περιέχει αυξημένη χοληστερόλη (πχ αυγό) αλλά αν καταναλωθούν κορεσμένα- ζωικά και τσανς λιπαρά!!

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί Πτυχίου