Ιωάννα Κινινή: «Με στεναχωρεί βαθιά όλα όσα συμβαίνουν· το γεγονός ότι, αντί να προχωράμε και να εξελισσόμαστε ως άνθρωποι με όνειρα και αξίες, πηγαίνουμε ένα βήμα πίσω […]»
Με αφορμή την επερχόμενη παράσταστη “Ύβρις”, η Ιωάννα Κινινή, στο ρόλο της Αντιγόνης, δίνει τη δική της οπτική για το έργο, αλλά εκφράζει και τις σκέψεις της για την κοινωνική του πλευρά:
Η “Ύβρις” του Νίκου Τουλιάτου μοιάζει να είναι κάτι παραπάνω από μια θεατρική πράξη — είναι ένα τελετουργικό. Πώς βίωσες αυτή τη συνάντηση του σώματος, της φωνής και του ρυθμού; Σε ποιο σημείο ένιωσες ότι η “ύβρις” γίνεται βίωμα και όχι απλώς ρόλος;
«Πράγματι, είναι σαν μια τελετουργική παράσταση. Είναι πολύ δυνατή από όλες τις απόψεις. Η συγκεκριμένη παράσταση είναι ιδιαίτερη, γιατί ο ρυθμός και ο ήχος παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο τόσο για την ίδια την παράσταση, όσο και για εμάς που είμαστε μέρος όλου αυτού.
Προσωπικά ένιωσα τεράστια χαρά που βρίσκομαι σε αυτήν την ομάδα, με αυτόν τον σκηνοθέτη, γιατί μου μαθαίνει πράγματα που μέχρι στιγμής ούτε εγώ η ίδια ήξερα ότι θα μπορούσα να καταφέρω. Δεν πίστευα πως θα μπορέσω να προσεγγίσω την «Αντιγόνη» σε τόσο μικρή ηλικία, και ευχαριστώ τον Νίκο Τουλιάτο που με εμπιστεύτηκε και μου έδωσε αυτή την ευκαιρία.
Η παράσταση βασίζεται στον ήχο και τη μουσική· άλλωστε, η ομάδα έχει το όνομα «Ηχοποιοί», οπότε είναι φυσικό όλη η δημιουργία να στηρίζεται πάνω σε αυτό. Δεν μπορώ να κρύψω πως δυσκολεύτηκα πολύ στην αρχή να συνδεθώ με όλη αυτή τη διαδικασία και να αρχίσω να «ακούω» πραγματικά, όχι απλώς να «παίζω», αλλά να αφουγκράζομαι όλους τους ήχους που υπάρχουν εκείνη τη στιγμή.
Χρειάζεται πολλή συγκέντρωση και υπομονή. Πρέπει να είσαι ανοιχτός στο να δοκιμάσεις πράγματα που ίσως να μην είχες σκεφτεί ποτέ ότι μπορείς να κάνεις. Με βοήθησαν όμως πάρα πολύ, τόσο ο σκηνοθέτης όσο και όλοι οι ηθοποιοί, στο να ξεκλειδωθώ και να χαλαρώσω. Έτσι, άρχισα σιγά σιγά να αφήνομαι σε όσα νιώθω, βιώνω, ακούω και βλέπω, με λίγα λόγια, σε όλα όσα συμβαίνουν μέσα στην παράσταση.
Νιώθω πολύ ενθουσιασμένη που είμαι μέρος όλου αυτού και ελπίζω να αρέσει και να αγγίξει πραγματικά τους ανθρώπους που θα έρθουν να μας δουν!»
Το έργο αντλεί από μια αρχέγονη έννοια — την ύβρη ως υπέρβαση του μέτρου.
Πιστεύεις πως ο σύγχρονος άνθρωπος διαπράττει σήμερα μια νέα μορφή ύβρεως; Κι αν ναι, πού τη βλέπεις πιο έντονα;
«Φυσικά και υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι που διαπράττουν «Ύβρη». Αυτό που θέλουμε να τονίσουμε με την παράσταση είναι πως τίποτα δεν έχει αλλάξει από τότε μέχρι σήμερα. Υπάρχει ακόμη μια Αντιγόνη, η επανάσταση. Υπάρχει ακόμη και η «Μήδεια», δηλαδή υπάρχουν γυναίκες που σκοτώνουν τα παιδιά τους ή τόσες γυναικοκτονίες που ακούμε καθημερινά όλα αυτά τα χρόνια. Ναι, είναι άνθρωποι που διαπράττουν «Ύβρι».
Αν δεν αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι μέσα μας και δεν αποφασίσουμε να σταματήσουμε να καταστρέφουμε την ανθρωπότητα, όλο αυτό δεν θα σταματήσει ποτέ. Με στεναχωρεί και με θυμώνει που, ακόμη και σήμερα, υπάρχουν τόσοι «άνθρωποι» που κάνουν τόσο κακό· που σκοτώνουν επειδή –υποτίθεται– «αγαπούν». Μπορεί να με βγάλει από τα ρούχα μου η φράση «την σκότωσα γιατί την αγαπούσα». Όχι! Δεν την αγαπούσες στ’ αλήθεια· δεν ξέρεις καν τι σημαίνει αγάπη.
Ένας άνθρωπος που σκοτώνει, που βιάζει, που κακοποιεί –έστω και λεκτικά– δεν ξέρει να αγαπάει, δεν ξέρει να φέρεται, δεν ξέρει τίποτα. Συγγνώμη που είμαι τόσο απόλυτη, αλλά στις μέρες που ζούμε, δεν μπορεί το μυαλό μου να χωρέσει όλες αυτές τις φράσεις και τις πράξεις. Μου είναι πολύ δύσκολο να συνειδητοποιήσω πως υπάρχουν άνθρωποι σ’ αυτόν τον κόσμο που θέλουν συνειδητά να κάνουν κακό.
Αν δεν αποφασίσουμε εμείς οι ίδιοι να αλλάξουμε εσωτερικά, δεν θα εξελιχθούμε ποτέ ως άνθρωποι. Μόνο αυτό μπορώ να πω σε αυτή τη φάση: ας κοιτάξουμε λίγο περισσότερο τι κάνουμε εμείς οι ίδιοι και ας αφήσουμε τους άλλους.»
Το να είσαι ηθοποιός δεν σημαίνει απλώς να «παίζεις». Απαιτεί πολλά περισσότερα απ’ όσα νόμιζα, και σιγά σιγά τα ανακαλύπτω, μέσα από τη δουλειά και τις εμπειρίες που αποκτώ.
Ιωάννα Κινινή
Η παράσταση φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στο λόγο και στον ήχο, σχεδόν σαν μια “συμφωνία” ανθρώπινων συναισθημάτων. Πώς λειτουργεί για σένα αυτή η μουσικότητα στη σκηνή; Σε βοηθά να «μπεις» πιο βαθιά στο συναίσθημα ή απαιτεί μεγαλύτερη πειθαρχία;
«Εντάξει, νιώθω πολλά και έντονα συναισθήματα μέσα μου. Είναι πραγματικά μοναδικό αυτό που ζω αυτή τη φάση της ζωής μου. Νιώθω τυχερή και ευγνώμων που βρίσκομαι σε αυτή τη συγκεκριμένη παράσταση.
Νομίζω πως χρειάζονται και τα δύο: από τη μία η πειθαρχία, κι από την άλλη όλη αυτή η εμπειρία με τον ήχο που με βοηθά να προσεγγίσω με έναν διαφορετικό τρόπο την «Αντιγόνη». Ακούγοντας όλα όσα συμβαίνουν στην παράσταση, νιώθω πως συνδέομαι βαθύτερα με αυτήν. Είναι μια ιδιαίτερη παράσταση, και αυτό με αγγίζει ακόμη περισσότερο και με πεισμώνει ώστε να δώσω τον καλύτερό μου εαυτό.
Είναι δύσκολο να συμμετέχεις σε μια παράσταση όπου συνδυάζονται ο ήχος και η υποκριτική, αλλά αυτό είναι και το μαγικό σημείο, όταν συμβαίνει πραγματικά και όταν, τελικά, καταφέρνεις να συνδεθείς βαθιά με όσα διαδραματίζονται εκείνη τη στιγμή. Για μένα, αυτό είναι το σημαντικότερο.
Το να είσαι ηθοποιός δεν σημαίνει απλώς να «παίζεις». Απαιτεί πολλά περισσότερα απ’ όσα νόμιζα, και σιγά σιγά τα ανακαλύπτω, μέσα από τη δουλειά και τις εμπειρίες που αποκτώ.»
Αν έπρεπε να ορίσεις την “Ύβρη” με μια φράση που πηγάζει από την προσωπική σου αλήθεια,
ποια θα ήταν; Και τι θα ήθελες να “πάρει μαζί του” ο θεατής φεύγοντας από την αίθουσα;
«Αρχικά, να πω πως είναι πολύ ωραία ερώτηση αυτή. Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, ο θεατής που θα δει τη συγκεκριμένη παράσταση να «σκεφτεί φεύγοντας» πως, αν εμείς οι ίδιοι δεν αλλάξουμε κάποια στιγμή τον τρόπο σκέψης μας, η λέξη «Ύβρις» θα παραμένει πάντα επίκαιρη.
Αυτό που μου αρέσει πολύ στην παράσταση είναι πως δείχνει την πραγματικότητα «στο πιάτο». Είναι τόσο επίκαιρη και τόσο δυνατή, που σου έρχεται να βάλεις τα κλάματα. Γιατί, πραγματικά, όλα όσα είχαν γραφτεί τότε από τον Ευριπίδη και τους άλλους τραγικούς ποιητές, συμβαίνουν μέχρι και σήμερα — το 2025! Είναι τρομερό αν το σκεφτεί κανείς, ότι δεν έχουμε αλλάξει ουσιαστικά ως κοινωνία.
Θα ήθελα, λοιπόν, ο θεατής να φύγει σκεπτικός· να του δημιουργηθούν σκέψεις και συναισθήματα γύρω από αυτό που είδε. Να μπει σε μια διαδικασία εσωτερικού διαλόγου. Κυρίως αυτό.
Όσον αφορά τώρα το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, δεν ξέρω αν θα μπορούσα να βρω μια φράση. Η «Ύβρις» από μόνη της είναι μια τόσο δυνατή λέξη. Σημαίνει όταν κάποιος διαπράττει μια πράξη που δεν θα έπρεπε — «διέπραξες ύβρη». Αν πρέπει να πω ποια εικόνα μου έρχεται πρώτη στο μυαλό όταν ακούω αυτή τη λέξη, είναι η «γυναικοκτονία». Δεν μπορώ να πω κάτι άλλο πέρα από αυτό.
Με στεναχωρεί βαθιά όλα όσα συμβαίνουν· το γεγονός ότι, αντί να προχωράμε και να εξελισσόμαστε ως άνθρωποι με όνειρα και αξίες, πηγαίνουμε ένα βήμα πίσω. Αυτό δεν μπορώ εύκολα να το δεχτώ μέσα μου.»
Κάθε φορά που ανεβαίνεις στη σκηνή, κουβαλάς κι ένα κομμάτι του εαυτού σου.
Τι αφήνεις πίσω σου όταν τελειώνει η παράσταση; Και τι κρατάς μαζί σου στο τέλος κάθε βραδιάς;
«Σίγουρα κουβαλάμε πάντα ένα κομμάτι του εαυτού μας όταν παίζουμε σε μια παράσταση. Κρατάω μέσα μου όλα όσα έχω μάθει, μέσα από όσα έχω βιώσει σε όλη αυτή τη διαδρομή, από την αρχή έως το τέλος. Όταν μπαίνεις στη διαδικασία να μάθεις έναν ρόλο, χρειάζεται να βιώσεις πολλά και έντονα συναισθήματα.
Κάθε ρόλος κάτι μας μαθαίνει· κάτι ανακαλύπτουμε και για τον ίδιο μας τον εαυτό μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία. Όλα αυτά θα τα έχω πάντα μέσα μου. Θα αφήσω, βέβαια, πίσω μου τα έντονα συναισθήματα που βίωσα ως «ρόλος» και όχι ως Ιωάννα. Αφήνω πίσω μου, γενικότερα, όσα ένιωσα μέσα από τον ρόλο μου.
Όταν τελειώνει μια παράσταση, σιγά σιγά βγαίνεις από όλη αυτή τη φάση και επιστρέφεις στην πραγματικότητα. Αφήνεις κι ένα δικό σου κομμάτι πάνω στη σκηνή και προχωράς. Φεύγεις από τον «θεατρικό σου ρόλο», αφήνεις όλα όσα ένιωσες εκεί, και συνεχίζεις με τον εαυτό σου.»
Αν η “Ύβρις” ήταν ένα στάδιο προσωπικής εξέλιξης, ποιο επόμενο βήμα θα ήθελες να ακολουθήσει στη διαδρομή σου ως ηθοποιός ή δημιουργός; Κάτι που να σε πάει ακόμη πιο πέρα;
Χμ… δύσκολη ερώτηση αυτή. Ως ηθοποιός, θα ήθελα να έρθουν πράγματα που αγαπώ και που με εξελίσσουν. Φυσικά, εύχομαι να έρθουν ευκαιρίες που θα με πάνε πιο πέρα, που θα με εξελίξουν όχι μόνο ως ηθοποιό, αλλά και ως άνθρωπο. Δεν έχω κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό μου· έχω μάθει να αφήνομαι στη ζωή και να εμπιστεύομαι την κρίση του εαυτού μου.
Πιστεύω πως όλα έρχονται τη στιγμή που είμαστε πραγματικά έτοιμοι να τα δούμε. Μου αρέσει πολύ η φράση: «Όλα θα έρθουν, αρκεί να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά για να τα δεις». Αυτή η φράση με αντιπροσωπεύει απόλυτα. Για να έρθουν πράγματα σε εμάς —πέρα από την τύχη— οφείλουμε να είμαστε ανοιχτοί μέσα μας.
Οπότε, δεν μπορώ να απαντήσω με απόλυτη σιγουριά σε αυτή την ερώτηση. Μπορώ, όμως, να πω πως θα ήθελα να έρχονται πράγματα που με εξελίσσουν και με αντιπροσωπεύουν, τουλάχιστον στο καλλιτεχνικό μου κομμάτι. Ως ηθοποιός, θέλω να κάνω πράγματα που αγαπώ πραγματικά.
Σε ευχαριστούμε πολύ Ιωάννα και καλή επιτυχία!
Επιμέλεια Συνέντευξης: Γιώργος Μαλέκας
