Στη διάρκεια της βιολογικής του εξέλιξης, ο άνθρωπος έχει καταφέρει να προσαρμοστεί στην ύπαρξη «ιονίζουσας ακτινοβολίας» διαφόρων προελεύσεων που αποτελεί τη φυσική ραδιενέργεια. Η ανάπτυξη, ωστόσο, των ποικίλων εφαρμογών της πυρηνικής ενέργειας καθώς και η εκτεταμένη χρήση των ακτινογραφιών από την ιατρική, δημιούργησαν μια νέα κατάσταση.
Τώρα πια οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποβληθούν σε ακτινοβολία πολύ πιο έντονη από τη φυσική. Τα πυρηνικά ατυχήματα σε όλα τα στάδια των πυρηνικών εφαρμογών έχουν ήδη δημιουργήσει σοβαρές καταστάσεις ρύπανσης, ενώ η αποθήκευση των ραδιενεργών αποβλήτων απειλεί μελλοντικά με εκτεταμένη ραδιενεργό ρύπανση τη Βιόσφαιρα.
Τα ραδιενεργά στοιχεία μεταφέρονται με τον άνεμο, τη βροχή, τα ποτάμια, τα θαλάσσια ρεύματα και εισχωρούν στους βιογεωχημικούς κύκλους και στο εσωτερικό των ζωντανών οργανισμών. Η μεταπήδησή τους στις τροφικές αλυσίδες και η συγκέντρωσή τους με τη διαδικασία της βιολογικής συσσώρευσης αποτελούν μεγάλη απειλή για κάθε είδους ζωή και, κυρίως, για τα ανώτερα ζώα και τον άνθρωπο. Οι συνέπειες της έκθεσης στη ραδιενέργεια, ακόμα και σε χαμηλές δόσεις, είναι πολύ επικίνδυνες.
Ειδικότερα, το πρόβλημα διάθεσης των πυρηνικών αποβλήτων παραμένει, ίσως, το σημαντικότερο «αγκάθι» της πυρηνικής βιομηχανίας με εύλογες προεκτάσεις στο περιβάλλον και την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής. Η λύση στο πρόβλημα αυτό βρίσκεται, φυσικά, στα χέρια των εμπλεκομένων κρατών.
Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η μεγάλη τεχνολογική πρόοδος και η ραγδαία βιομηχανική ανάπτυξη έχουν προκαλέσει ανεπανόρθωτη ρύπανση στο περιβάλλον.
Πέραν από τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, των νερών και του εδάφους, το φυσικό περιβάλλον ρυπαίνεται από τις τεράστιες ποσότητες απορριμμάτων που δημιουργούν οι άνθρωποι καθημερινά στο σπίτι, στο σχολείο, στην εργασία, στην εκδρομή, στο ταξίδι τους.
Τα σκουπίδια που συλλέγονται από τα απορριμματοφόρα οχήματα μεταφέρονται σε χώρους που ονομάζονται «χωματερές» όπου, άλλα οχήματα καλύπτουν τα σκουπίδια με χώμα ή τα ρίχνουν σε τρύπες.
Όμως, οι ποσότητες των σκουπιδιών είναι πολύ μεγαλύτερες από τους χώρους που είναι διαθέσιμοι για την εναπόθεσή τους.
Ακούστηκε το κρακ. Και παραδίπλα ένα ακόμα. Για αρκετή ώρα επαναλαμβανόταν ο ήχος , χωρίς διακοπή. Περίμενα υπομονετικά , μέχρι να ακουστεί και στο δικό μου αβγό. Και ξάφνου, κάτι λαμπερό θόλωσε την όραση μου. Κάτι μεγάλο…και φωτεινό. Μετακινήθηκα , με δυσκολία και είδα μπροστά μου την θάλασσα. Το ωκεάνιο σπίτι μου. Ήξερα πως εκεί θα ήταν ασφαλές το μικροσκοπικό σώμα μου. Όυτε που πήρα είδηση , δύο γεροδεμένους τύπους που παίζανε με κάτι παράξενα αντικείμενα και με μια μπαλίτσα.-Πρόσεχε ρε μεγάλε, του φώναξα , καθώς επιχείρησε να πιάσει την μπάλα ,ποδοπατώντας εμένα φυσικά. Δεν με παρατήρησε. Στο πρόσωπο , φορούσαν κάτι παράξενο , κάτι μυστήριο. Έστρεψα το βλέμμα μου , γύρω γύρω. Μα πως δεν το είχα καταλάβει ; Όλοι φορούσαν αυτό το παράξενο αντικείμενο στο πρόσωπο τους. Δεν ήξερα ακριβώς με τι μοιάζει. Κάποιο κόσμημα ίσως.
Και εκεί με σκούντηξε ένα από τα αδέρφια μου.- Ώρα να φύγουμε , τι κάθεσαι και τους κοιτάς, με ρώτησε ειρωνικά. Αμέσως , βάλθηκα να κουνήσω τα πτερύγια μου. Μετά από αλλεπάλληλες κινήσεις , κατάφερα να μετακινηθώ. Στο δρόμο μου , συνάντησα κάτι που έβγαζε καπνούς. Έκανα να το δαγκώσω , νόμιζα πως ήταν τροφή. Με σταμάτησε η φωνή μιας άλλης χελώνας, λίγο μεγαλύτερης από εμένα.
-Τι θαρρείς πως κάνεις ; Δεν βλέπεις πως βγάζει καπνούς ; Το έχουν οι άνθρωποι αυτό στο στόμα τους , νομίζεις πως είναι για καλό;
– Τι θα πει άνθρωποι ; Τι είναι αυτό ;
– Τους βλέπεις όλους αυτούς που κάθονται στην πλαζ ; Αυτοί δεν είναι σαν εμάς. Δεν έχουν πτερύγια , μα μόνο κάτι παράξενα μακρόστενα πράγματα , που τα χρησιμοποιούν για όλες τους τις δουλειές . Με αυτά χαιρετάνε ο ένας τον άλλον , μιλάνε , πίνουν νερό και κολυμπάνε. Με αυτά κρατούν και αυτό που πήγες να δαγκώσεις. Έχω ακούσει πως το πετάνε , όταν τελειώσει , μα για εμάς τις χελώνες , για καλό δεν είναι.
– Και τούτο δω το παράξενο πράγμα που φοράνε στο στόμα τους τι είναι; Πριν προλάβω να ολοκληρώσω , είχε φύγει. Είχα μείνει πολύ πίσω , σε σχέση με τους άλλους και βάλθηκα να τους φτάσω. Συνάντησα και άλλα αντικείμενα στο διάβα μου . Άσπρα χάρτινα πράγματα με μια καφέ ουσία στο εσωτερικό , ή τέλος πάντων ό,τι είχε απομείνει από εκείνη. Και ύστερα χαρτάκια . Και άλλα χαρτάκια . Μα πόσα αφήνουν εδώ στην άμμο , αυτοί οι άνθρωποι τέλος πάντων ; Δεν σκέφτηκαν καθόλου πως μπορεί να περάσω εγώ και άλλες πόσες χελώνες από δω ; Η μήπως δεν ξέρουν για εμάς ;
Και ώσπου να σκεφτώ παραπάνω, για το αν οι άνθρωποι ήξεραν ότι σε εκείνο εκεί το μέρος υπήρχαν χιλιάδες αβγά με ασήμαντα πλάσματα σαν εμάς , λύθηκε η απορία μου . Ξεπήδησε πιο δίπλα μια ταμπέλα με την φωτογραφία μου. Διάσημος είμαι και με έχουν σε επιγραφή , σκέφτηκα. Πρέπει να είχα κάνει κάτι σπουδαίο! Γράμματα ανθρώπινα ήταν από κάτω , δεν καταλάβαινα τι έλεγε. Μια ψηλή κοπέλα , που τριγύρω της είχε μαζέψει και άλλους ανθρώπους βρισκόταν ακριβώς σε εκείνο το σημείο και εξηγούσε κάτι σχετικό με μένα. Την άκουσα να λέει :Η χελώνα Καρέτα-Καρέτα θεωρείται είδος προς εξαφάνιση. Ο θόρυβος από τα ξενοδοχεία και τις ταβέρνες τρομάζει τις θηλυκές χελώνες, τα φώτα αποπροσανατολίζουν τα μικρά χελωνάκια, ενώ τα οχήματα, οι ομπρέλες για τον ήλιο και οι ξαπλώστρες συμπιέζουν την άμμο προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στις φωλιές με τα αυγά. Ώστε μας ήξεραν τελικά. Δεν καταλάβαινα τι έλεγε , όμως από τον τρόπο που κουνούσε τα μακρόστενα πτερύγια , που έχουν όλοι οι άνθρωποι , έπρεπε να ήταν άκρως σημαντικό ! Ένας από αυτούς ξεμάκρυνε από το σημείο και έριξε το παράξενο αντικείμενο που είχε στο πρόσωπο του , στην θάλασσα. Στην αρχή πανικοβλήθηκα , καθώς θυμήθηκα πως έπρεπε να ακολουθήσω τα άλλα αδέρφια μου που είχαν πια φτάσει στο τέλος της αμμουδιάς και ετοιμαζόντουσαν να τους πάρει το κύμα. Και ύστερα σκέφτηκα , μα τι καλός, ρίχνει το φαγητό του στην θάλασσα για να μπορέσουμε και εμείς να επιβιώσουμε ! Τελικά, ίσως να μην είναι τόσο κακοί οι άνθρωποι…
Με τα χίλια ζόρια , έφτασα επιτέλους στο νερό. Είχε βραδιάσει πια. Μα πόσα λαμπερά αντικείμενα έχει ο χώρος ! Μερικά κάνουν θόρυβο και πηγαινοέρχονται σε έναν μεγάλο δρόμο. Θα ήθελα να τα εξερευνήσω , κάποτε . Ίσως…. όταν ξαναγυρίσω. Όταν μπήκα στο νερό, ένιωσα σαν να έφτασα επιτέλους στο σπίτι μου. Ησυχία και ηρεμία , σε ολόκληρο τον ωκεανό δεν ακουγόταν τίποτα . Πως την αντέχουν οι άνθρωποι , τόσο φασαρία , μου λες ; Έπρεπε να βρω τα αδέρφια μου τώρα , την μάνα μου , κάποιον δικό μου . Και τροφή. Η πείνα μου υπενθύμιζε συνεχώς να κουνάω τα πτερύγια μου για να μπορέσω να βρω κάποια μέδουσα , που τόσο είχα την ανάγκη να φάω. Το ασταμάτητο κολύμπι μου , διέκοψε η σκιά ενός αντικειμένου. Επιτέλους , τροφή ! Όσο πλησίαζα , τόσο περισσότερο μου φαινόταν γνωστό εκείνο το σχήμα. Αφού , κοντοζύγισα , συνειδητοποίησα ότι ήταν αυτό που είχε πετάξει στην θάλασσα , εκείνος ο άνθρωπος ! Μα πως ήξερε τι ακριβώς τρώω ; Ήταν ακριβώς , σαν μια μέδουσα , δεν μπορούσα να δω διαφορές. Με μπέρδεψε , όμως. Έπρεπε τελικά να το δαγκώσω; Η πείνα δεν άφησε περαιτέρω ερωτήσεις. Προσπάθησα να το καταπιώ. Σαν κάπως βαρύ να ήταν .Ξάφνου , ένιωθα να πνίγομαι . Τα πλοκάμια αυτού του αντικειμένου τυλίχτηκαν με γρήγορο τρόπο , γύρω από τον λαιμό μου. Μα τι συνέβαινε ; Πώς μπορεί η τροφή να σε προδώσει , τόσο απλά ; Συνειδητοποίησα πως δεν μπορούσα να κουνηθώ. Απελπισμένα , κούνησα τα μικρά μου πτερύγια , ζητώντας για βοήθεια. Κανένας τριγύρω . Αργά και βασανιστικά , περίμενα τον βέβαιο θάνατο . Άνθρωπε , γιατί το έκανες αυτό;
Τα ζώα δεν διαθέτουν έναρθρο λόγο . Δεν μπορούμε όμως να αγνοούμε επιδεικτικά την δική τους πλευρά. Πάνω από το 70% έχουν βρεθεί να έχουν καταπιεί πλαστικά. Απορρίμματα ανθρώπινων δραστηριοτήτων υπάρχουν σε όλους τους θαλάσσιους βιοτόπους, από τις παραλίες μέχρι τα πιο απομακρυσμένα σημεία των ωκεανών. Από όλους τους τύπους των θαλάσσιων απορριμμάτων τα πλαστικά είναι τα πιο προβληματικά και τα μεγαλύτερα σε ποσότητα. Τα πλαστικά μπορούν να μπουν στην τροφική αλυσίδα όταν τυχαία καταναλωθούν από θαλάσσιους οργανισμούς και το πρόβλημα είναι ότι εκεί μπορούν να απελευθερώσουν επικίνδυνες χημικές ουσίες. Οι ερευνητές μελέτησαν τα δεδομένα από τον θάνατο περισσότερων των χιλίων χελωνών και διαπίστωσαν ότι οι νεαρές χελώνες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα πλαστικά. Σε περισσότερα από τα μισά νεογέννητα χελωνάκια και στο 25% των ελαφρώς μεγαλύτερων, βρέθηκαν κομμάτια πλαστικού στο στομάχι. Αντίθετα, η κατανάλωση πλαστικών φαίνεται πως ήταν η αιτία θανάτου στο 15% των ενήλικων χελωνών. Ο αριθμός των πλαστικών που καταναλώθηκαν κυμαίνεται από 1 έως 300. Οι μελετητές υπολογίζουν ότι 14 κομμάτια πλαστικού αυξάνουν την πιθανότητα θανάτου στο 50%. Μπορείς να βοηθήσεις και εσύ, πετώντας οτιδήποτε δεν σου είναι χρήσιμο , στον κάδο απορριμμάτων. Ένα σκουπίδι που πετάς , ένα θαλάσσιο ζώο που πεθαίνει. Αντέχεις ;
Για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια τα Ιμαλάια είναι ορατά από την Ινδία
Ο κορονοϊός και η καραντίνα που έχουν επιβληθεί σε πολλές χώρες έχουν σαν αποτέλεσμα τη δραστική μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ακόμα και σε χώρες όπως η Ινδία, που είναι η δεύτερη πιο πολυπληθής χώρα στον κόσμο.
Η σημαντική μείωση των επιπέδων ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην Ινδία οδήγησε για πρώτη φορά μετά από 30 ολόκληρα χρόνια, στο να γίνουν ορατά τμήματα των Ιμαλαϊων από τη χώρα. Η περιοχή Τζαλαντάρ στο Παντζάμπ βρίσκεται σε απόσταση περίπου 200 χιλιομέτρων από τα Ιμαλάια και μέχρι πρότινος το γκρίζο σύννεφο που ήταν απλωμένο πάνω από την περιοχή δεν επέτρεπε το μάτι κάποιου να φτάσει μέχρι τις κορυφές των Ιμαλαΐων. Ωστόσο, τις μέρες αυτές που έχει περιοριστεί στο ελάχιστο η μετακίνηση οχημάτων αλλά και η λειτουργία των εργοστασίων, η ατμόσφαιρα έχει καθαρίσει και οι κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα να θαυμάσουν τα Ιμαλάια από πολύ μακριά.
Τα αποτελέσματα της καραντίνας στην ατμοσφαιρική ρύπανση
Η ατμοσφαιρική μόλυνση έχει μειωθεί κατά 40% περίπου στις αστικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη μετά την επιβολή των περιοριστικών μέτρων για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του κορονοϊού, σύμφωνα με τα στοιχεία των δορυφόρων παρακολούθησης της ατμόσφαιρας.
Ευρωπαϊκές πόλεις, όπως οι Βρυξέλλες, το Παρίσι, η Μαδρίτη, το Μιλάνο και η Φρανκφούρτη, κατέγραψαν μείωση στα μέσα επίπεδα των βλαβερών οξειδίων του αζώτου μέσα σε λίγες μέρες.
Εικόνες από το δορυφόρο Sentinel-5 δείχνουν συγκριτικά τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου κατά την περίοδο 14-25 Μαρτίου στη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία, σε σύγκριση με τον μηνιαίο μέσο όρο των συγκεντρώσεων του Μαρτίου του 2019.
«Μερικές από αυτές τις τιμές έχουν μειωθεί περίπου κατά 40%… πρόκειται για δραστική μείωση», είπε στο Reuters ο Josef Aschbacher του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA ). Το διοξείδιο του αζώτου, ένα επιβλαβές αέριο που εκπέμπεται από αυτοκίνητα και εργοστάσια, κατηγορείται για ορισμένες αναπνευστικές και καρδιακές παθήσεις.
Σχεδόν κάθε Ευρωπαίος που κατοικεί στην πόλη εκτίθεται σε επίπεδα ρύπανσης που υπερβαίνουν τα υγιή επίπεδα, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) του 2019.
Μικραίνει η τρύπα του όζοντος λόγω της μείωσης της ατμοσφαιρικής μόλυνσης
Η τρύπα της στοιβάδας του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική δείχνει να αναρρώνει και έτσι να ανατρέπονται οι αλλαγές που είχαν προκληθεί από τη ροή των ανέμων πάνω από το νότιο ημισφαίριο, σύμφωνα με τα ευρήματα μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Colorado Boulder.
Πριν βιαστείτε να αναρωτηθείτε πόσο γρήγορα μπορεί να έδρασε στην ατμόσφαιρα το lockdown σχεδόν ολόκληρου του πλανήτη, να σημειωθεί, ότι τα θετικά αυτά αποτελέσματα στην ατμόσφαιρα δεν έχουν σχέση με τις τρέχουσες συνθήκες. Οι ερευνητές λένε, ότι αυτό οφείλεται μερικώς στην απαγόρευση των ουσιών που καταστρέφουν το όζον, η οποία έλαβε χώρα μέσω της Συνθήκης του Μόντρεαλ το 1987.
Η εικόνα που βλέπετε παρακάτω είναι αυτή που διέθεσε η NASA τον Οκτώβριο του 1987 και δείχνει τον χάρτη της τρύπας στη στοιβάδα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Πέρσι, η τρύπα είχε το μικρότερο μέγεθος από το 1987 μέχρι τώρα.
Ωστόσο, η επικεφαλής της έρευνας Antara Banerjee πιστεύει, ότι πρόκειται για προσωρινή αλλαγή, καθώς τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα αυξάνονται πάνω από την Κίνα.
Η βελτίωση αυτή της κατάστασης θα βοηθήσει σημαντικά χώρες όπως η Αυστραλία, από το να υποφέρουν από σοβαρές ξηρασίες. Αν, μάλιστα, η τρύπα συνεχίσει να μικραίνει, η χώρα θα έχει και πάλι τις βροχές που θα τη βοηθήσουν να «ανασάνει».
Όπως οι επιστήμονες λένε, η μεγαλύτερη ανακάλυψη της έρευνάς τους είναι η απόδειξη, ότι ένα παγκόσμιο πρωτόκολλο, όπως αυτό του Μόντρεαλ που απαγόρευσε τους επιβαρυντικούς για την τρύπα του όζοντος παράγοντες, μπορεί να πραγματικά να ανατρέψει την περιβαλλοντική βλάβη.
Ας ελπίσουμε πως η παγκόσμια παύση εργασιών στις βαριές βιομηχανίες του πλανήτη το τελευταίο διάστημα, οι οποίες ήδη έχουν δείξει να παίζουν θετικό ρόλο στη μόλυνση της ατμόσφαιρας, θα βοηθήσει ακόμα περισσότερο στη μείωση της τρύπας του όζοντος.
Ας ελπίσουμε, ότι αυτή η παγκόσμια καραντίνα θα συμβάλει θετικά στην προστασία του πλανήτη και θα φέρει αλλαγές και μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση.
Έρευνα: Στην Αθήνα πάνω από 70% των ρύπων οξειδίου του αζώτου προέρχονται από οχήματα
Η Αθήνα και το Μιλάνο είναι δύο πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου σχεδόν τα τρία τέταρτα (πάνω από το 70%) των επιβλαβών ρύπων οξειδίου του αζώτου προέρχονται από τα οχήματα και τις μεταφορές. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο από το μέσο όρο (47%) σε 30 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ σε κάποιες όπως η Λισαβόνα είναι μόνο 20%.
Αυτό προκύπτει από μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που εκτιμά ότι οι συγκεντρώσεις του μονοξειδίου και του διοξειδίου του αζώτου στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπως η Αθήνα θα μπορούσαν να μειωθούν έως 40% με τα κατάλληλα μέτρα, όσον αφορά τη μετακίνηση των οχημάτων. Περίπου το 15% της μείωσης μπορεί να προέλθει από τους περιορισμούς στα παλαιότερα πετρελαιοκίνητα ΙΧ, το 13% στα πετρελαιοκίνητα φορτηγά και 6% στα βαν με ντίζελ.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση -στην οποία συμβάλλουν σημαντικά τα οξείδια του αζώτου- είναι ο μεγαλύτερος περιβαλλοντικός κίνδυνος για την υγεία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Παρά την πρόοδο που έχει γίνει, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις υποφέρουν ακόμη από μέτρια ποιότητα αέρα.
Μόνο του το διοξείδιο του αζώτου (ΝΟ2) ευθύνεται για τουλάχιστον 68.000 πρόωρους θανάτους στην ΕΕ ετησίως, ενώ αρκετές πόλεις -μεταξύ των οποίων η Αθήνα- τακτικά ξεπερνούν τα ευρωπαϊκά όρια και ασφαλείας για το συγκεκριμένο ρύπο (40 μικρογραμμάρια Νο2 ανά κυβικό μέτρο αέρα). Περίπου το 10% των σταθμών μέτρησης της ποιότητας του αέρα στην Ευρώπη -κυρίως μέσα σε πόλεις (και στην Αθήνα)- καταγράφουν κάθε χρόνο παραβίαση του επιπέδου των ρύπων σε ετήσια βάση.
Οι ερευνητές του JRC δημιούργησαν έναν «Αστικό ‘Ατλαντα Νο2», με στόχο να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πιο αποτελεσματικά μέτρα, ώστε να μειωθούν τα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου. Μεταξύ άλλων, προτείνεται ο αυστηρότερος περιορισμός της κίνησης των μεγαλύτερης ηλικίας και πιο ρυπογόνων πετρελαιοκίνητων οχημάτων στο κέντρο της πόλης ή ακόμη και η επιβολή περιβαλλοντικών τελών στους μεγαλύτερους ρυπαντές. Ακόμη, προτείνεται η ενθάρρυνση και τα κίνητρα για τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων, η ευρύτερη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, των ποδηλάτων και του περπατήματος, έτσι ώστε να βελτιωθεί και άλλο η ποιότητα του αέρα, αλλά επίσης να μειωθούν ο θόρυβος και τα τροχαία.
