Covid-19: Όλα όσα χρειάζεται να ξέρεις

Οικογενειακό δέντρο κοροναϊών

Πρόκειται για μια οικογένεια ιών που δύνανται να προκαλέσουν νόσο σε ζώα και σε άνθρωπο. Αρκετοί εκ των οποίων κυκλοφορούν στα ζώα, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα μεταδοθεί σε ανθρώπους, καθώς επίσης είναι πιθανή η ανίχνευση περισσότερων κορονοϊών.

Σύμφωνα με μελέτες οι προγενέστεροι: SARS–CoV μεταδόθηκε από μοσχογαλές στους ανθρώπους στην Κίνα το 2002, ο MERS-CoV από καμήλες σε ανθρώπους στη Σαουδική Αραβία το 2012 και ο έσχατος 2019–nCoV από κάποιο ζώο σε αγορά ζωντανών ζώων στην Κίνα.

Ο νέος κορωνοϊός Covid-19 ανιχνεύθηκε πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2019 στην περιοχή Γιουχάν της Κίνας και αποτελεί ένα νέο στέλεχος κορωνοϊού που μέχρι τότε δεν είχε απομονωθεί στον άνθρωπο. Είναι «ένας μοναδικός ιός με μοναδικά χαρακτηριστικά» και προκαλεί εξίσου Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο, όπως και οι προαναφερθέντες. Προκαλεί αρχικά ήπια συμπτώματα, που στη συνέχεια έχουν σοβαρές εκδηλώσεις, όπως πνευμονία ή δυσκολία στην αναπνοή. Σπάνια, μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο. Οι ευπαθείς ομάδες βρίσκονται σε κίνδυνο, διότι είναι περισσότερο ευάλωτες στην εμφάνιση σοβαρής νόσου.

Κανείς στον πλανήτη δεν έχει ανοσία στον κορονοϊό Covid-19, αφού είναι ένας νέος ιός. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι είναι ευάλωτοι σε μόλυνση από αυτόν και κάποιοι θα εκδηλώσουν σοβαρή νόσο. Παγκοσμίως, το περίπου 3,4% των κρουσμάτων του ιού έχουν πεθάνει. Η εποχική γρίπη, όμως, έχει ποσοστό θνησιμότητας πολύ χαμηλότερο από 1%. Σύμφωνα με τον κ. Ghebreye sus, ο κορονοϊός Covid-19 μπορεί να αναχαιτιστεί και να ιχνηλατηθεί. 

Μετάδοση Covid-19

Εν ολίγοις, «ο κορονοϊός φαίνεται να μεταδίδεται λιγότερο αποτελεσματικά απ’ ό,τι η γρίπη, δεν μεταδίδεται από ανθρώπους που δεν αρρωσταίνουν, προκαλεί πιο σοβαρή νόσο από τη γρίπη, δεν υπάρχει θεραπεία για αυτόν, αλλά μπορεί να ανακοπεί», υποστηρίζει ο Tedros Adhanom Ghebreyesus. «Επομένως, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ακριβώς όπως η γρίπη. Έχει όμως αρκετές ομοιότητες με αυτήν ώστε να μην πρέπει να αρχίσουμε από το μηδέν».

Ο Covid-19 μεταδίδεται κυρίως μέσω:

  • της επαφής με ασθενή που είναι φορέας του ιού
  • των μικρο-σταγονιδίων που παράγονται με βήχα ή φτάρνισμα και φέρουν τον ιό 
  • των σταγονιδίων υγρού από τη σίελο ή από τη ρινική κοιλότητα, δηλαδή το στόμα ή τη μύτη
  • της εισπνοής ιού
  • της μετάδοσης από αντικείμενα που φέρουν τον ιό και έρχονται σε επαφή με τα χέρια, που πριν πλυθούν, έρχονται σε επαφή με τους βλεννογόνους αδένες, όπως μάτια, μύτη και στόμα
  • γυμνά χέρια που φέρουν αμυχές και έρχονται σε επαφή με μολυσμένες επιφάνειες

Συμπτωματολογία Covid-19 και χρόνος επώασης. 

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και πιο συγκεκριμένα ο γενικός διευθυντής του Tedros Adhanom Ghebreyesus, καθώς και τον ΕΟΔΥ, ο κορονοϊός προσβάλει την κατώτερη αναπνευστική οδό. Βάση των στατιστικών αναλύσεων που πραγματοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως φαίνεται μόνο το 1% των αναφερόμενων κρουσμάτων δεν έχουν καθόλου συμπτώματα.

Κάποια από τα κυριότερα συμπτώματα του Covid-19 είναι τα ακόλουθα: 

  • πυρετός 
  • ξηρός βήχας 
  • δυσκολία στην αναπνοή
  • φτάρνισμα
  • συνάχι
  • καταρροή 
  • πόνος στους μύες 
  • κόπωση

Επίσης, πιθανά, αλλά με σπανιότερη εκδήλωση δύναται να είναι: 

  • συσσώρευση φλέγματος
  • πονοκέφαλος
  • πονόλαιμος
  • αιμόπτυση 
  • διάρροια

Ενώ, σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν: 

  • σοβαρή πνευμονία
  • σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας
  • νεφρική ανεπάρκεια
  • πολύ-οργανική ανεπάρκεια
  • περικαρδίτιδα
  • σήψη και σηπτικό σοκ
  • θάνατο

Βέβαια, συμπτώματα κορονοϊού και απλού κρυολογήματος μοιάζουν αρκετά και, συνεπώς, έτσι πως εκδηλώνονται είναι συχνά παρόμοια στην αρχικώς. Εν τέλει, αυτό καθιστά δύσκολο να προσδιορίσει κανείς αν η ασθένειά του είναι ένας ιός ή μια βακτηριακή λοίμωξη. Άλλωστε, η διάγνωση της νόσου επιτυγχάνεται μόνο μέσω εργαστηριακών εξετάσεων με ανάλυση δείγματος φλέγματος, ώστε να προσδιοριστεί η παρουσία ή η απουσία ιών του αναπνευστικού συστήματος.

Ποιος είναι ο προσδοκώμενος χρόνος επώασης;

Ως χρόνος επώασης ενός ιού αρχικά προσδιορίζεται το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την μόλυνση του ιού έως και την έναρξη εμφάνισης συμπτωμάτων. Σύμφωνα με τα δεδομένα που προκύπτουν από τις έρευνες, για τον 2019–nCoV υπολογίζεται στις 2-11 ημέρες, με απώτατο όριο τις 2 εβδομάδες.

Πρόληψη και Φάρμακα περί Covid-19

Τρόποι προστασίας

  • Συχνό πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.
  • Χρήση αντισηπτικού διαλύματος σε τακτικά διαστήματα με 90% περιεκτικότητα σε αλκοόλη.
  • Αποστάσεις τουλάχιστον 1 μέτρου με άλλους ανθρώπους και γενικότερα στενών επαφών, ιδίως αν φέρουν συμπτωματολογία, όπως βήχα, φτάρνισμα ή πυρετό.
  • Αποφυγή αγγίγματος και επαφής με βλεννογόνους οδούς, όπως μύτη, στόμα και μάτια.
  • Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων (πυρετός, βήχας, δυσκολία στην αναπνοή), άμεσα ιατρική βοήθεια και ενημέρωση αν προηγήθηκε κάποιο πρόσφατο ταξίδι σε πληγείσες περιοχές, όπως στην Κίνα, στην Ιταλία, στην Κύπρο, καθώς και η επαφή με φορείς του ιού.
  • Με ήπια συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης: #μένουμε_σπίτι, τηρώντας όλους τους κανόνες προσωπικής υγιεινής και απομόνωσης. 
  • Κάλυψη στόματος και μύτης, όταν πρόκειται για βήχα ή φτέρνισμα με χαρτομάντιλο μίας χρήσης ή στο εσωτερικό του αγκώνα ή με ιατρική μάσκα ή μαντήλι ή το μανίκι. 
  • Διατήρηση καθαρών επιφανειών, καθώς και αντικειμένων.
  • Ενδυνάμωση ανοσοποιητικού συστήματος με διατροφικά ισορροπημένες επιλογές.
  • Ήπια δραστηριότητα με γυμναστικές ασκήσεις.
  • Σε περίπτωση επιδείνωσης ή ευπαθής ομάδας (ηλικιωμένοι, με χρόνια νοσήματα, καρκινοπαθείς, καρδιοπαθείς) άμεση επικοινωνία γιατρό για ιατρική αξιολόγηση.
  • Συμμόρφωση με οδηγίες ιατρών σε περίπτωση φαρμακευτικής αγωγής.
  • Αποφυγή χώρων συνωστισμού, κοινωνικές εκδηλώσεις, επισκέψεις σε οικίες και παραμονή σε ανοιχτούς χώρους.
  • Αποφυγή μη απαραίτητων ταξιδιών εντός και εκτός χώρας.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν εμβόλια και φάρμακα για τον κορονοϊό. Το αντιγριπικό εμβόλιο και τα αντιβιοτικά δεν προστατεύουν και δεν είναι αποτελεσματικά στη πρόληψη και τον έλεγχο της εξάπλωσης του συγκεκριμένου ιού, καθώς και δεν υπάρχουν ακόμη αντίστοιχα φάρμακα. Απεναντίας, όσοι εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, καλό θα ήταν να λαμβάνουν μέτρα ανακούφισης των συμπτωμάτων. Ενώ, άτομα με σοβαρή συμπτωματολογία χρειάζονται περαιτέρω φροντίδα.

Αικατερίνη Συμφέρη




Παγκόσμια μέρα κατά του καρκίνου: Διατροφή και πρόληψη.

4 Φεβρουαρίου: Είναι η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου και εμείς δεν θα μπορούσαμε να μην τιμήσουμε ανάλογα αυτή την μέρα.

Από τη Διεθνή ένωση κατά του καρκίνου έχει καθιερωθεί η 4η Φεβρουαρίου να είναι αφιερωμένη στο να ενημερώσει τον κόσμο για την πιο διαδεδομένη ασθένεια της σημερινής εποχής. Σκοπός της είναι να δώσει έμφαση στη διαπίστωση ότι μεγάλο μέρος των περιστατικών καρκίνου μπορούν να αποφευχθούν μέσω της πρόληψης και να τονίσει πως μεγάλο μέρος των θανάτων από καρκίνο μπορούν να αποφευχθούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής αντιμετώπισης. Δυστυχώς κάθε χρόνο χάνουν περίπου 9,6 εκατομμύρια άνθρωποι την ζωή τους από την ασθένεια αυτή. Είναι η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου. Για το λόγο αυτό  όλοι μας πρέπει να μην παραλείπουμε το συστηματικό έλεγχο και να προσέχουμε το τρόπο ζωής μας ώστε να μειώσουμε κατά πολύ το ποσοστό των ατόμων που χάνουν την ζωή τους από την ασθένεια αυτή.

Η κύριες αιτίες εμφάνισης καρκίνου είναι το περιβάλλον, η κληρονομικότητα, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο ανθυγιεινός τρόπος διατροφής, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής άσκησης, το χρόνιο και έντονο αίσθημα στρες- άγχος. Όλα αυτά όμως σε συνδυασμό με της αρνητικές σκέψεις, σκέψεις φόβους ότι μπορεί να εμφανιστεί κάποια στιγμή η ασθένεια αυτή σε εμάς ενισχύουν τις πιθανότητες για εμφάνιση κακοήθης όγκου.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν; Πολλά είδη καρκίνου μπορούν να προληφθούν όταν διατηρούμε ένα υγιείς σωματικό βάρος, ασκούμαστε τουλάχιστον μισή ώρα την ημέρα, δεν γεμίζουμε τον οργανισμό μας με χημικές ουσίες όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ, δεν εκτιθόμαστε σε περιοχές μολυσμένες με καρκινικές ουσίες  και τέλος το σημαντικότερο είναι όταν έστω και μια ώρα της ημέρα βρίσκουμε χρόνο να ξεκουράζουμε το μυαλό μας από το στρες. Τι εννοούμε με όλα αυτά;

Υγιές σωματικό βάρος για τον καθένα μπορεί να είναι διαφορετικό, αυτό που είναι ίδιο είναι ο τρόπος που διατηρείτε το βάρος υγιές. Δηλαδή η διατροφή πλούσια:

  • σε κορεσμένα λιπαρά ( ζωικά λίπη, βούτυρα)
  • ραφιναρισμένους υδατάνθρακες ( λευκό ψωμί, μπισκότα, γλυκαντικές ουσίες, ζάχαρη) 
  •  μικρή η καθόλου κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
  •  η καθημερινή κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ
  •  οι μεγάλες ποσότητες τροφής σε σύγκριση τις ημερήσιες διατροφικές ανάγκες
  •  η καθιστική ζωή 

Δεν ευνοούν στην υιοθέτηση ενός υγιείς βάρους

Αντίθετα όμως μια δραστήρια ζωή με τουλάχιστον μισής ώρας αεροβιας άσκησης καθημερινα και με διατροφή πλούσια σε: 

  •  Μονοακόρεστα και ω-3, ω-6 λιπαρά οξέα ( ξηροί καρποί , Σολωμός, αβοκάντο, ελαιόλαδο)
  • φρούτα με αντιοξειδωτικές ιδιότητας (μούρα, πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή)
  •  φρέσκα λαχανικά με αυξημένες ποσότητες καροτενοειδών ( καρότα) 
  • τρόφιμα ολικής άλεσης ( ψωμί , ζυμαρικά)
  •  περιορισμένες ζωικές τροφές ( κόκκινου κρέατος) 
  •  περιορισμένη κατανάλωση αλκοόλ (1- 2 μερίδες ανά εβδομάδα) 

Ευνοεί στην υιοθέτηση ενός υγιείς βάρους

 Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφερθώ στα άτομα που θεωρούνται ήδη καρκινοπαθής και αντιμετωπίζουν παρενέργειες των χημειοθεραπειών όπως κακή διάθεση και μειωμένη όρεξη, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, διάρροια, ναυτία, φούσκωμα, ξηροστομία, αλλαγές στη γεύση. Οι κύριες διατροφικές συστάσεις είναι: 

  • Φάτε όταν έχετε όρεξη 
  • Αποφύγετε τα τρόφιμα με έντονη μυρωδιά
  • Τρώτε μικρές ποσότητες
  • Επιλέξτε φαγητά που σας ανοίγουν την όρεξη και είναι ελκυστικά
  • Καταναλώνεται πολλά υγρά
  • Τρώτε άφθονα λαχανικά και φρούτα αν υποφέρετε από δυσκοιλιότητα
  • Επιλέξτε κυρίως μπανάνα ή μήλο αν υποφέρετε από διάρροια
  • Αποφύγετε όξινα και καυτερά τρόφιμα  

Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω πως είναι πολύ σημαντικό να ενημερωνόμαστε και να προφυλασσόμαστε από τις αιτίες που μπορούν να αναπτύξουν καρκίνο. Ακόμη πολύ σημαντική είναι η έγκαιρη διάγνωση για αυτό μην παραλείπετε τον συστηματικό έλεγχο. Τέλος για όλους αυτούς που παλεύουν να καταπολεμήσουν την ασθένεια αυτή,  να μην τα παρατάνε, να μην χάνουν την αισιοδοξία και το χαμόγελο τους και προπαντός να θυμούνται πως το φάρμακο τους είναι η τροφή τους και η τροφή τους είναι το φάρμακο τους.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί πτυχίου