Αν συνεχίσεις να παρακολουθείς κινηματογράφο (ιδίως αμερικάνικο ) και διάφορες ταινίες δράσης και επιστημονικής φαντασίας , ίσως θελήσεις να δεις και εσύ από κοντά την μαγεία αυτού του τόπου. Τα τροπικά δάση του , την πλούσια βλάστηση του , την εξαιρετική πανίδα που διαθέτει , τους ανθρωποφάγους κατοίκους του. Τι είπα μόλις τώρα ; Καλά διάβασες , τους …..ανθρωποφάγους ιθαγενείς που κατοικούν το απομονωμένο νησάκι που έχω φάει κόλλημα να μελετάω τον τελευταίο καιρό ! Καλά εντάξει , δεν ξέρουμε αν στα αλήθεια είναι , μιας και οι επιστήμονες γνωρίζουν ελάχιστα για τους κατοίκους του ,αλλά όσοι πήγαν , δεν γύρισαν ποτέ ζωντανοί. Πολύ μακάβριο , ακούγεται το ξέρω. Το Βόρειο Σέντινελ, το μικρό αυτό νησάκι ανάμεσα σε Ταϊλάνδη και Ινδία, θα μπορούσε να αποτελέσει σενάριο για ταινία. Οι κάτοικοι του νησιού, που ονομάζονται Σεντινελέζοι, όχι μόνο δεν θέλουν καμία επαφή με όλους εμάς, αλλά δεν διστάζουν και να σκοτώσουν όσους δεν συμμορφώνονται και αποβιβαστούν στο νησί .Η Νήσος του Βόρειου Σέντινελ είναι ένα από τα νησιά Ανταμάν στον Κόλπο της Βεγγάλης. Το νησί ανήκει στην διοικητική περιφέρεια της Νότιας Ανταμάν, μέρος του εδάφους της Ινδικής Ένωσης Ανταμάν και Νικομπάρ.

Η ινδική κυβέρνηση απαγορεύει τους τουρίστες να πλησιάσουν. Και πολύ καλά κάνουν βασικά , ποιος άλλωστε θα ήθελε να βρει ακαριαίο θάνατο από ένα μάτσο ιθαγενείς που δεν έχουν καμία επαφή με τον σύγχρονο πολιτισμό ; Ο ιεραπόστολος Τζον Κάου αποφάσισε να μεταβεί παράνομα στο Βόρειο Σέντινελ με ένα καγιάκ και την Βίβλο για να τους προσηλυτίσει στον Χριστιανισμό. Οι ψαράδες που τον βοήθησαν να πάει με σκάφος κοντά στο νησί υποστήριξαν ότι οι ιθαγενείς μόλις τον είδαν εκτόξευσαν βέλη προς το μέρος του, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Ωστόσο, αυτός συνέχισε να προσπαθεί να προσεγγίσει το νησί, προσφέροντας στα μέλη της φυλής μια μικρή μπάλα ποδοσφαίρου και ψαλίδια. Το πρωινό της 17ης Νοεμβρίου οι ψαράδες είδαν τους ιθαγενείς να μεταφέρουν το σώμα του. Η περίπτωση του ιεραπόστολου Τζον Κάου, ανοίγει νέες συζητήσεις στους ανθρωπολόγους για τα χαρακτηριστικά της φυλής τους. Δεν ήταν η πρώτη φορά που οι Σεντινελέζοι επιτίθενται σε κόσμο που τους προσεγγίζει.

Το 1981 ένα φορτηγό πλοίο με το όνομα Primrose έπεσε σε θαλασσοταραχή επειδή οι άνεμοι ήταν έντονοι και το πλήρωμα σώθηκε από θαύμα όταν βρήκε καταφύγιο και σταμάτησε σε ένα κατάφυτο νησί στον κόλπο της Βεγγάλης. Μετά από λίγες μέρες που ήταν «εγκλωβισμένοι» στο νησί λόγω του καιρού, ένας άνδρας του πληρώματος είδε μια ομάδα να βγαίνει από τη ζούγκλα του νησιού σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων. Οι άνδρες ήταν σχεδόν γυμνοί και άρχισαν να πετούν βέλη και δόρατα προς το μέρος του. «Οι ιθαγενείς είναι περισσότεροι από 50, είναι οπλισμένοι και κατασκευάζουν δύο ή τρία ξύλινα σκάφη. Φοβόμαστε ότι θα μας επιτεθούν και οι ζωές μας βρίσκονται σε κίνδυνο», είχε αναφέρει στον ασύρματο ο καπετάνιος του Primrose. Τελικά το πλήρωμα σώθηκε αφού έδωσε μάχη για τρεις ημέρες με αυτοσχέδια όπλα, ωστόσο τα συντρίμμια του βρίσκονται στο ίδιο σημείο τα τελευταία 37 χρόνια.

Το 1974, ένα μέλος του πληρώματος του National Geographic που κινηματογραφούσε ένα ντοκιμαντέρ στο νησί χτυπήθηκε στο πόδι από ένα βέλος. Τον επόμενο χρόνο, ο εξόριστος βασιλιάς του Βελγίου λέγεται ότι διέκοψε την επίσκεψή του στο νησί όταν ένας ιθαγενής βγήκε από τη ζούγκλα και έτρεξε με το τόξο του προς το σκάφος. Ενδεχομένως , η επιθετική συμπεριφορά τους έγκειται στο γεγονός ότι διακόπτουμε την ειρηνική ζωή τους και γινόμαστε εμείς οι εισβολείς. Αυτο υποστηρίζει ο ανθρωπολόγος Τ.Ν Παντίτ , που γνωρίζει περισσότερα από οποιονδήποτε για την απειλούμενη υπό εξαφάνιση φυλή.Ο Ινδός επιστήμονας ΤΝ Παντίτ, τοπικός επικεφαλής του υπουργείου διπλωματικών σχέσεων με αυτόχθονες φυλές, έχει επισκεφτεί την κοινότητα αρκετές φορές, σε βάθος δεκαετιών.Ο 84χρονος πλέον ανθρωπολόγος, υποστηρίζει πως η εικόνα που διαδόθηκε για την φυλή, μετά την δολοφονία του 27χρονου, αδικεί την κατά τα άλλα ειρηνική κοινότητα των νησιών. Χαρακτηριστικά , αναφέρει στο BBC :  «Κατά τη διάρκεια της επαφής μας στο παρελθόν, μας απείλησαν αλλά ποτέ δεν έφτασαν στο σημείο να μας σκοτώσουν ή να μας τραυματίσουν», λέει ο Παντίτ.<<Τους φέραμε δώρα, τσουκάλια και τηγάνια, μεγάλες ποσότητες καρύδας, μεταλλικά εργαλεία όπως σφυριά και μεγάλα μαχαίρια. Τότε είχαμε πάρει μαζί μας τρεις άνδρες της γειτονικής φυλής των Onge, για να μας βοηθήσουν στην επικοινωνία, μεταφράζοντάς μας την διάλεκτο τον Sentinelese>>. Όπως επισημαίνει ο ίδιος ,το 1991 τους υποδέχτηκαν στα ανοιχτά του νησιού με ιδιαίτερα φιλικές διαθέσεις , με τον ίδιο να ανησυχεί διαρκώς για την σωματική ακεραιότητα του , αλλά όχι για για τον θάνατο του. «Δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε γιατί μας το επέτρεψαν. Ήταν δική τους απόφαση να μας συναντήσουν και η συνάντηση έγινε με τους δικούς τους όρους. Πηδήξαμε από την βάρκα και σταθήκαμε όρθιοι μέσα στη θάλασσα, με το νερό να φτάνει ως τον λαιμό μας. Ωστόσο δεν μας άφησαν να πατήσουμε πάνω στο νησί τους». Παρά τις τεταμένες συναντήσεις που είχε και ο ίδιος με τους ιθαγενείς, ο Παντίτ αποφεύγει να χαρακτηρίσει τους Sentinelese εχθρικούς.

Μετά το φονικό τσουνάμι του 2014 που είχε πλήξει τον Ινδικό Ωκεανό, ελικόπτερα της ινδικής ακτοφυλακής είχαν στείλει βοήθεια στη φυλή πετώντας δέματα με τρόφιμα. Ωστόσο, φάνηκαν να είναι και πάλι εχθρικοί καθώς ένας άντρας εκτόξευσε βέλη προς την ομάδα διάσωσης. Από τότε έχουν απαγορευτεί οι επισκέψεις στο νησί και το ινδικό ναυτικό έχει επιβάλει μια ζώνη προστασίας 3 μιλίων. Η απογραφή του 2011 υπολόγισε ότι σήμερα υπάρχουν μόνο 15 Σεντινελέζοι-12 και τρεις γυναίκες .Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Βρετανών, το 1901 βρίσκονταν 117 άνθρωποι στο νησί. Αλλά, ο Pandit είπε στο Down To Earth ότι υπολογίζει πως οι κάτοικοι του νησιού κυμαίνονται μεταξύ 80 και 100.Η ινδική κυβέρνηση προστατεύει τους Sentinelese κι έχει σεβαστεί τις επιθυμίες τους να μείνουν μόνοι τους. Το 2017, η ινδική κυβέρνηση εισήγαγε νόμους που απαγορεύουν τη λήψη φωτογραφιών ή τη δημιουργία βίντεο των φυλών που βρίσκονται στην περιοχή Andaman.

Η προστασία αυτής της φυλής είναι , πέρα για πέρα , η πιο σημαντική προϋπόθεση που οφείλει να λάβει υπόψιν η παγκόσμια κοινότητα. Οι άνθρωποι αυτοί επιθυμούν να παραμείνουν μόνοι τους και ανέγγιχτοι από τον πολιτισμό και το τεχνολογικό θαύμα που προσφέρει η σύγχρονη και άνετη ζωή. Οφείλουμε να σεβαστούμε το δικαίωμα τους και να μεριμνήσουμε για την διαφύλαξη της φυλής τους , ως πολιτιστική κληρονομιά , αφού υπολογίζεται ότι είναι μία από τις 100 φυλές που διασώζονται σήμερα. «Οι Σεντινελέζοι έχουν δείξει ξανά και ξανά ότι θέλουν να μείνουν μόνοι και οι επιθυμίες τους πρέπει να γίνουν σεβαστές», δήλωσε ο Στίβεν Κόρι, διευθυντής της οργάνωσης Survival International που εργάζεται για τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών και φυλών. Αν ωστόσο επιθυμείς ακόμα να το επισκεφτείς , σκέψου αυτήν την εικόνα.

Κάπως έτσι σε βλέπω να τρέχεις ανέμελος με καμιά δεκαριά ιθαγενείς να σε καταδιώκουν. Θέλεις ακόμα ;

Αριάδνη Εμμανουηλίδου

Η επιστροφή στις εκπαιδευτικές δομές προϋποθέτει την τήρηση των βασικών μέτρων προστασίας συμβάλλοντας στη διασφάλιση της ασφάλειας των ατόμων, με απώτερο στόχο τη μείωση των ποσοστών λοιμώξεων, όπως εξακολουθεί και υπάρχει, και τελικώς την εξολοκλήρου απαλλαγή από τον ιό. Καθίσταται, λοιπόν, επιβεβλημένη η τήρηση των κανόνων προστασίας σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, μαζί και τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών με αναπηρία. Η συνειδητοποίηση και η κατανόηση της παρούσας κατάστασης είναι μείζονος σημασίας για τα παιδιά που δεν δύναται να αντιληφθούν τη νέα τάξη πραγμάτων και να προσαρμοστούν εύκολα σε αυτή.

Η δέουσα προσοχή στην τήρηση κανόνων

Σε εκπαιδευτικούς, λοιπόν, χώρους επιβάλλεται η τήρηση της δέουσας απόστασης, η αποφυγή ασπασμών, η χρήση του αγκώνα κατά το φτάρνισμα και το βήχα, το εντατικό και σχολαστικό πλύσιμο χεριών, η χρήση αντισηπτικού σε τακτά χρονικά διαστήματα και, φυσικά, επιβάλλεται η άμεση ενημέρωση των αρμοδίων σε περίπτωση αδιαθεσίας και άλλων συμπτωμάτων. Παρακάτω παρουσιάζονται ενδεικτικές δραστηριότητες, οι οποίες συνεισφέρουν στην αναπαραγωγή της κατάστασης και διεκπεραιώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να ανταποκρίνονται στα επίπεδα αντίληψης του κάθε ατόμου. 

Γραφική αναπαράσταση του ιού

Αρχικά, θεωρείται σημαντικό να υπάρξει μία γραφική αναπαράσταση, η οποία θα παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με το τι είναι ο ιός και τα βασικά του γνωρίσματα. Ο ιός περιγράφεται ως ένας “αόρατος επισκέπτης” που μπορεί να εισχωρήσει στον οργανισμό χωρίς τη συνειδητή μας επίγνωση. Τα κεντρικά σημεία εισόδου του ιού είναι το πρόσωπο και τα χέρια. Για το λόγο αυτό συνιστάται η αποφυγή αγγίγματος του προσώπου με τα χέρια, το συστηματικό πλύσιμο των χεριών και η διαρκής χρήση αντισηπτικού. Στο πίνακα μπορεί να ζωγραφιστεί ο ιός και ο άνθρωπος. Στον άνθρωπο απεικονίζεται κάποιες “πύλες εισόδου” στα χέρια, το στόμα και τα μάτια. Οι πύλες αυτές φέρουν το σχήμα του ιού. Διπλά στο πίνακα καταγράφονται τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται για την ασφάλεια των οργανισμών.

• Πλένω τα χέρια μου
• Χρησιμοποιώ αντισηπτικό
• Αποφεύγω την επαφή των χεριών μου με τα μάτια και το στόμα
• Κρατώ αποστάσεις
• Χρησιμοποιώ τον αγκώνα μου σε φτάρνισμα ή βήχα

Σε κάθε τήρηση των μέτρων προστασίας το σχήμα των “πυλών εισόδου” αλλοιώνεται, σε σημείο που να μην μπορεί ο ιός να εισβάλει στον οργανισμό. Έπειτα, προτείνεται με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών να ζωγραφίζουν τον ιό σε χαρτόνι και να το κόψουν. Στο τέλος της συγκεκριμένης δραστηριότητας εφίσταται η προσοχή των παιδιών στο εθνικό χάρτη της Ελλάδας.

Κατανόηση σχετικά με την επιδημιολογία του ιού

Κάθε παιδί μπορεί να κολλήσει τον ιό που κατασκεύασε σε μέρη της Ελλάδας, οπού επιβεβαιώθηκαν τα κρούσματα τον Μάρτιο του 2020. Σταδιακά προστίθενται χαρτόνια και στις υπόλοιπες περιοχές που σημείωσαν σταδιακή αύξηση των κρουσμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας, Καρδίτσας, Πέλλας, Πιερίας, Κοζάνης και Σερρών που μέχρι και σήμερα τα ποσοστά κρουσμάτων παρουσιάζουν μεγάλη άνοδο. Τα παιδιά καλούνται να αφαιρέσουν τα χαρτόνια που φέρουν το σχήμα του κορωνοϊού από πόλεις που δεν κατατρύχονται από τις επιπτώσεις του κορωνοϊού. Εδώ υπογραμμίζεται η σημασία της μείωσης των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων αλλά και της-ακόμα και τώρα- ύπαρξης πιθανοτήτων μόλυνσης από τον ιό. Η αντικειμενική ενημέρωση καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική για τα άτομα με (ή και χωρίς) αναπηρία.

“Προσέχω ή είμαι καλά;”

Μια ακόμη δραστηριότητα που προτείνεται είναι το παιχνίδι “προσέχω ή είμαι καλά;”. Στα πλαίσια της εν λόγω δραστηριότητας γίνεται το εξής: Τα άτομα κατασκευάζουν μία ταμπελίτσα με καλαμάκι και χαρτόνι και γράφουν από τη μία μεριά τη λέξη “προσέχω” και από την άλλη τη πρόταση “είμαι καλά”. Στο μεταξύ ο/η εκπαιδευτικός αναφέρει κάποιες καταστάσεις όπως:

• Κάνω ποδήλατο
• Χαμογελώ με τους φίλους μου
• Πειράζω το στόμα μου
• Γυρνάω σπίτι και βάζω να φάω χωρίς να πλύνω τα χέρια μου
• Πειράζω τη πληγή στο πόδι μου
• Πάω για περίπατο
• Μιλάω με τον παππού και τη γιαγιά στο τηλέφωνο
• Νιώθω αδιαθεσία και ντρέπομαι να μιλήσω

Στο άκουσμα της κάθε πρότασης το κάθε παιδί πρέπει να επιλέξει μεταξύ του “είμαι καλά” ή “προσέχω”. Η δραστηριότητα αυτή θέτει ως βασικό στόχο την εξάλειψη του φόβου απέναντι στον ιό. Καθίσταται σαφές πως η λήψη βασικών μέτρων δεν περιορίζει τη κοινωνική αλληλεπίδραση, τις καθημερινές συνήθειες και πόσο μάλλον την έκφραση των συναισθημάτων. Επισημαίνεται πως ο ιός δεν μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη στην ικανοποίηση ψυχοκοινωνικών και συναισθηματικών αναγκών των ατόμων με αναπηρία.

Ο κορωνοϊός: Η αόρατη απειλή

Ακόμη, συνίσταται η εφαρμογή μιας δραστηριότητας που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη κατανόηση του ιού στα πλαίσια ψυχαγωγίας και διασκέδασης. Πιο συγκεκριμένα τα άτομα με αναπηρία πρέπει να έχουν δύο ή τρία καλαθάκια στη διάθεσή τους. Το ένα το φοράνε στο λαιμό λέγοντας ότι προστατεύει το πρόσωπο και το άλλο το κρατάνε στα χέρια. Ξεκινώντας το παιχνίδι, τα άτομα καλούνται να κλείσουν τα μάτια τους και ο εκπαιδευτικός επιλέγει το άτομο που θα αναπαραστήσει στον ιό αγγίζοντάς το στη πλάτη. Το άτομο, λοιπόν, που θα κάνει τον ιό εφοδιάζεται με μπάλες και τα υπόλοιπα άτομα με κλειστά μάτια προσπαθούν να προστατευτούν. Κινούμενοι σε όλο το μήκος της αίθουσας, “ο ιός” προσπαθεί να βάλει τις μπάλες σε καθένα από τα καλαθάκια που κρατάνε τα υπόλοιπα παιδιά ή έχουν κρεμάσει στο λαιμό. Σε κάθε επιτυχή προσπάθεια ζητούν από τα παιδιά να αναφέρουν τα μέτρα προστασία που πρέπει να τηρούνται για την αντιμετώπιση του ιού. Αξίζει να σημειωθεί φυσικά πως έπειτα απολυμαίνονται ή χρησιμοποιούνται ως αντικείμενα μίας χρήσης.

Στο τέλος, προσδίδοντας μια νότα χαράς και ζεστασιάς τα άτομα με αναπηρία καλούνται να ερμηνεύσουν το εξής τραγούδι:

Φοράω τη μάσκα για να βγω

Σε κλειστούς χώρους δεν χωρώ

Το πλύσιμο χεριών μου δεν ξεχνώ

Και αντισηπτικό βάζω στο λεπτό

Σ’ΑΓΑΠΩ και χωρίς να σε ασπαστώ

Η καρδιά μου δεν περιορίζεσαι εδώ

Και σε βήχα, αδιαθεσία πυρετό

Αμέσως τρέχω στο γιατρό

Το χέρι σε βήχα και φτάρνισμα χρησιμοποιώ

Έτσι όπως θα σου δείξω εγώ

Και δεν φοβάμαι τον ιό

Όταν προφυλάσσομαι κατάλληλα απ’ αυτόν

Μαζί θα προσπαθήσουμε τον ιό μας να κερδίσουμε

Από: Μαρία Τσουρέκα

Η μνήμη είναι μία εξαιρετικά σημαντική διεργασία του ανθρωπινού οργανισμού. Είναι η ικανότητα να θυμάται κανείς εμπειρίες, γεγονότα, γνώσεις.

Όσο μεγαλώνουμε παρατηρείται μια εξασθένηση της μνήμης, άλλοτε μικρή, με τρόπο που δεν επηρεάζει εμφανώς την καθημερινότητα μας, και άλλοτε μεγαλύτερη και ανησυχητική, με αποτέλεσμα η καθημερινότητα μας να γίνεται δύσκολη. Η ηλικία, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδηγεί σε μείωση της μνήμης. Όσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε την αρνητική τροπή που παίρνει η μνήμη μας, τόσο πιο αναστρέψιμη και αντιμετωπίσιμη γίνεται η κατάσταση. Σε περίπτωση που δεν κινητοποιηθούμε εγκαίρως, πιθανώς να προκληθούν μόνιμες και μη ανατρέψιμες βλάβες.

Παράγοντας που επηρεάζει εξίσου τη μνήμη μας είναι το έντονο και παρατεταμένο στρες. Όταν ο νους είναι μονίμως στρεσαρισμένος και φορτισμένος με αρνητικές και δυσάρεστες σκέψεις, η μνήμη αποδιοργανώνεται. Συνάμα, ένα καταστροφικό γεγονός που ενδεχομένως μας συμβεί, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, επηρεάζει σημαντικά την μνήμη μας.

Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν επίσης, από κατάθλιψη, νιώθουν μόνοι, με αποτέλεσμα να χάνουν τα ενδιαφέροντα και τις ασχολίες τους. Όλη τους η ζωή περιστρέφεται γύρω από το άτομο τους με αποτέλεσμα να μην εκπαιδεύεται ο νους τους και να εξασθενεί η μνήμη τους. Η κακή διατροφή και η στέρηση ύπνου συμβάλλουν με τον τρόπο τους στα χαμηλά επίπεδα μνήμης.

Παρ’όλη την αρνητική τροπή που μπορεί να πάρει η μνήμη, υπάρχουν αρκετές στρατηγικές βελτίωσης της που μπορούν να αναστρέψουν την κατάσταση ή να την καθυστερήσουν:

• Η συνεχής επιμόρφωση κρατά σε εγρήγορση το νου και εκπαιδεύει τη μνήμη. Παράλληλα, η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας μπορεί να έχει εξίσου θεαματικά αποτελέσματα στη μνήμη μας.

• Η μουσική, όπως είναι αποδεδειγμένο, ενισχύει την μνήμη και την προσοχή, εκτός από το να προσφέρει χαλάρωση και ψυχαγωγία. Η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου μπορεί να δράσει θετικά στην προστασία της μνήμης μας.

• <<Νους υγιής εν σώματι υγιεί>>, λέγαν οι πρόγονοι μας και δε θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε περισσότερο. Μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με συχνή σωματική δραστηριότητα μας βοηθούν να θυμόμαστε καλύτερα. Είναι σημαντικό να βάλουμε στην καθημερινότητά μας φρούτα και λαχανικά, καθώς επιβραδύνουν την γήρανση του εγκεφάλου. Η ζάχαρη και οι υδατάνθρακες δεν πρέπει να αποκλείονται από τη διατροφή μας, μιας και αποτελούν ενισχυτικά της μνήμης. Όταν στερούμε από τον οργανισμό μας την γλυκόζη διαταράσσουμε και την ομαλή λειτουργία του. Καλό θα ήταν να αποφεύγουμε τις γρήγορες, συχνές και εξαντλητικές δίαιτες και να μην παραλείπουμε το πρωινό μας.
• Πέρα από την ισορροπημένη διατροφή, η καλή συναισθηματική μας κατάσταση, χωρίς έντονο στρες, άσχημες σκέψεις και αρνητικά συναισθήματα τροφοδοτεί θετικά τον νου, το σώμα και το πνεύμα.

• Απαραίτητη για την καλή λειτουργία του οργανισμού και κατ’επέκταση της μνήμης μας είναι και η ξεκούραση του σώματος μας. Ο καλός ύπνος είναι συνεχής και χωρίς διακοπές. Κοιμόμαστε όσο χρειάζεται, ώστε να νιώθουμε ξεκούραστοι και γεμάτοι ενέργεια την επόμενη μέρα.

• Τόσο το αλκοόλ, όσο και η νικοτίνη και οι ναρκωτικές ουσίες προκαλούν προβλήματα στους κροταφικούς λοβούς που συνδέονται άμεσα με τη μνήμη. Επίσης, η πρόσληψη υπερβολικών ποσοτήτων καφεΐνης ημερησίως οδηγεί σε αρνητικά αποτελέσματα για τη μνήμη μας.

Υπάρχουν και πιο πρακτικές αλλά εξίσου αποτελεσματικές τεχνικές που βελτιώνουν και προστατεύουν τη μνήμη μας. Παιχνίδια γνώσεων, παρατηρητικότητας και μνήμης προσφέρουν μεν ψυχαγωγία, κρατάν όμως, σε εγρήγορση τον εγκέφαλο μας και ”ξυπνάν” τη μνήμη μας. Τέλος, μπορούμε να εντάξουμε στην καθημερινότητά μας την απομνημόνευση ενός αριθμού, μιας ημερομηνίας, μιας διεύθυνσης.

Ιωάννα Πράσσου