Η 17η Νοεμβρίου είναι μια ημερομηνία με έντονο ιστορικό και συμβολικό περιεχόμενο για την Ελλάδα, καθώς συνδέεται με την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, η οποία υπήρξε σημείο αναφοράς στον αγώνα του ελληνικού λαού κατά της Χούντας των Συνταγματαρχών (1967-1974). Αυτή η εξέγερση, παρά το βίαιο τέλος της, σηματοδότησε την αρχή του τέλους για τη στρατιωτική δικτατορία, ενδυναμώνοντας το αίσθημα της αντίστασης και του αγώνα για δημοκρατία. Η 17η Νοεμβρίου είναι πλέον μέρα μνήμης και τιμής για τους αγώνες των φοιτητών και όλων των πολιτών που αντιστάθηκαν.

Ιστορικό Πλαίσιο και Οργάνωση της Εξέγερσης

Το 1967, οι Συνταγματάρχες κατέλαβαν την εξουσία στην Ελλάδα μέσω στρατιωτικού πραξικοπήματος, περιορίζοντας βασικές ελευθερίες, επιβάλλοντας τη λογοκρισία και καταστέλλοντας κάθε μορφή αντίστασης. Ωστόσο, οι αντιδικτατορικές αντιδράσεις είχαν ήδη αρχίσει να εκδηλώνονται. Τον Νοέμβριο του 1973, οι φοιτητές του Πολυτεχνείου συγκεντρώθηκαν, διεκδικώντας ελευθερία και δημοκρατία. Η εξέγερση κράτησε τρεις μέρες και τερματίστηκε με τη βίαιη εισβολή του στρατού στο κτίριο, αφήνοντας πίσω της πολλούς νεκρούς και τραυματίες.

Η Σημασία της Εξέγερσης

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου αποτέλεσε ορόσημο για τη σύγχρονη ελληνική ιστορία και απέκτησε έναν συμβολισμό που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα. Οδήγησε στην αποσταθεροποίηση του καθεστώτος και αποτέλεσε την αρχή της πορείας προς την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974. Σήμερα, η 17η Νοεμβρίου τιμάται ως ημέρα αγώνα και δημοκρατίας, υπενθυμίζοντας τη σημασία της αντίστασης κατά της καταπίεσης και της αδικίας.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

---

• Κάππος, Π. (2007). Η Χούντα των Συνταγματαρχών: Μια ιστορική αφήγηση. Εκδόσεις Παπαδόπουλος.
• Σολωμού, Μ. (1999). Το Πολυτεχνείο και η Αντίσταση: Αναλύσεις και μαρτυρίες. Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
• Veremis, T., & Koliopoulos, G. (2002). Modern Greece: A history since 1821. Blackwell.
• Woodhouse, C. M. (1985). The rise and fall of the Greek Colonels. Frank Cass.

Η Εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν κορυφαία μαζική και δυναμική εκδήλωση της λαϊκής αντίθεσης στο καθεστώς της Χούντας των Συνταγματαρχών που έλαβε χώρα στην ελληνική επικράτεια τον Νοέμβριο του 1973, όπου με έντονα αντιδικτατορικά αισθήματα αντέδρασαν και φοιτητές.

Ήδη από το 1967 η διακυβέρνηση του στρατιωτικού καθεστώτος είχε καταργήσει τις ατομικές ελευθερίες, είχε διαλύσει τα πολιτικά κόμματα και με κριτήριο τις πολιτικές πεποιθήσεις βασάνιζε το λαό. Είχε αναμιχθεί στον φοιτητικό συνδικαλισμό από το 1967 απαγορεύοντας τις φοιτητικές εκλογές στα πανεπιστήμια, στρατολογώντας υποχρεωτικά τους φοιτητές και επιβάλλοντας μη εκλεγμένους ηγέτες των φοιτητικών συλλόγων στην Eθνική Φοιτητική Ένωση Eλλάδας (ΕΦΕΕ). Και ακριβώς σε αυτά αντέδρασαν και ζητούσαν την κατάργηση του Ν.1347.

Αφετηρία της εξέγερσης στάθηκε η κατάληψη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Αθηνών, η οποία κλιμακώθηκε σε αντιχουντική, καταλήγοντας, τελικώς, σε θανατώσεις και βιαιότητες. Με τη διαδήλωση μέσα στο Πολυτεχνείο και τη χούντα να παραβιάζει το πανεπιστημιακό άσυλο, δόθηκε η εντολή στην αστυνομία να επέμβει, με το έργο της να αποδεικνύεται ανεπαρκές στο να εμποδίσει την προσέλευση του κόσμου.

Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», οχυρώθηκαν μέσα στο κτίριο της Νομική σχολής, την προάγγελο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Εκεί, ξεκίνησαν τη λειτουργία του ανεξάρτητου ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου, με τον πομπό μέσα σε λίγες ώρες να έχει κατασκευαστεί στα εργαστήρια της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών από τον Γιώργο Κυρλάκη. Επιπλέον, εγκαταστάθηκαν πολύγραφοι, για να πληροφορούν τους φοιτητές και τον υπόλοιπο κόσμο για τις αποφάσεις της Συντονιστικής Επιτροπής και των φοιτητικών συνελεύσεων.

«Εδώ Πολυτεχνείο! Εδώ Πολυτεχνείο!»
Εκφωνητές του σταθμού ήταν η Μαρία Δαμανάκη, ο Δημήτρης Παπαχρήστος και ο Μίλτος Χαραλαμπίδης. «Φαντάροι, είμαστε άοπλοι, είμαστε αδέλφια, μη μας χτυπήσετε, ελάτε μαζί μας» αυτό μαζί με τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο συνεχίστηκε ακόμα και μετά την είσοδο του άρματος στον χώρο της σχολής για 40 λεπτά μετά την έξοδο.

Και στην συνέχεια, γεννιέται ένα θέμα που στην μακρόχρονη πορεία του, παίρνει διαστάσεις αστικού μύθου: «Οι νεκροί του Πολυτεχνείου».

Η απόρροια αυτού:
Δεκάδες νεκροί. Χιλιάδες τραυματισμένοι. Αιώνια η τιμή και μνήμη της ημέρας.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ