Δεν είναι πολλές οι ελληνικές ταινίες που αναφέρονται στο Έπος του ‘40. Μόλις 14 προέκυψαν από την έρευνά μας. Όλες αυτές -εκτός από μία – γυρίστηκαν στη χρυσή περίοδο του ελληνικού εμπορικού κινηματογράφου (δεκαετία του ‘60 και αρχές της επόμενης δεκαετίας). Η μία και μοναδική που γυρίστηκε στα χρόνια της Κατοχής, με κίνδυνο της ζωής του δημιουργού της, είναι ένα φιλμάκι κινουμένων σχεδίων του σπουδαίου σκιτσογράφου Σταμάτη Πολενάκη που σατιρίζει το Μουσολίνι.

Οι πιο πολλές από τις ταινίες συνδυάζουν έρωτες και πόλεμο, ενώ δεν λείπει και ο αγαπημένος κινηματογραφιστής της χούντας Τζέιμς Πάρις, με τις «πολεμικές» και «πατριωτικές» ταινίες του οποίου ανατράφηκαν γενιές Ελλήνων.

Η πιο εμπορική ταινία είναι «Η Δασκάλα με τα Ξανθά Μαλλιά» του Ντίνου Δημόπουλου, με πρωταγωνίστρια την Αλίκη Βουγιουκλάκη, που σάρωσε εισπρακτικά την κινηματογραφική σεζόν 1969-1970 και η πιο καλλιτεχνική μία αντιπολεμική ταινία, ο «Ουρανός» του Τάκη Κανελλόπουλου, που προβλήθηκε στο διαγωνιστικό τμήμα του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Καννών το 1963 κι εκτιμήθηκε διεθνώς.

14. Ο Ντούτσε αφηγείται

Διάρκεια: 7’

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Σκηνοθεσία & Σενάριο: Σταμάτης Πολενάκης

Έτος Παραγωγής: 1942-1945.

Υπόθεση: Ο Σταμάτης Πολενάκης (1908-1997), ένας από τους κορυφαίους έλληνες σκιτσογράφους του 20ου αιώνα και πρωτοπόρος του κινούμενου σχεδίου στη χώρα μας, σατιρίζει την εισβολή των Ιταλών στην Ελλάδα στις 28 Οκτωβρίου 1940 και ειδικά τον Μουσολίνι, ο οποίος αφηγείται τα κατορθώματά του, αλλά η πραγματικότητα συνεχώς τον διαψεύδει.

Η ταινία χάθηκε κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου και μόλις το 1980 βρέθηκε ένα αρνητικό της και αποκαταστάθηκε.

13.Αγάπη και Θύελλα

Διάρκεια: 83′

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Γεράσιμος Παπαδάτος

Σκηνοθεσία: Σωκράτης Καψάσκης

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος

Διευθυντής Φωτογραφίας: Παύλος Φιλίππου

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Ηθοποιοί: Ξένια Καλογεροπούλου, Στέφανος Ληναίος, Μάρθα Βούρτση, Γιάννης Φερτής (πρώτη κινηματογραφική εμφάνιση), Λαυρέντης Διανέλλος, Σαπφώ Νοταρά, Θόδωρος Κατσαδράμης, Βασίλης Μαλούχος.

Πρεμιέρα: 1961

Εισιτήρια: 7.566 (51η στις 58 ταινίες της σεζόν 1960-1961)

Υπόθεση: Λίγο μετά την επίθεση των Ιταλών, ο επιλοχίας Τάσος (Στέφανος Ληναίος) τραυματίζεται, αλλά ο φίλος του Δημήτρης (Γιάννης Φέρτης) του σώζει τη ζωή. Οι δυο τους παίρνουν άδεια κι έρχονται στην Αθήνα, όπου ο Τάσος αναζητεί την Άννα Ραϊση (Ξένια Καλογεροπούλου), την κοπέλα με την οποία αλληλογραφούσε από το μέτωπο. Μετά από προτροπή του πατέρα της (Λαυρέντης Διανέλλος), η Άννα βγαίνει με τους δύο «άγνωστους στρατιώτες», μαζί με τη φίλη της Σάσα (Μάρθα Βούρτση), που δεν αργεί να μάθει ότι ο μνηστήρας της σκοτώθηκε στον πόλεμο. Η Άννα, αν και συνοδός του Τάσου, δείχνει να προτιμά τον Δημήτρη, αλλά εκείνος, παρ’ όλο που η κοπέλα δεν του είναι αδιάφορη, δεν θέλει να πληγώσει τον φίλο του. Η ρήξη ανάμεσα στους δύο άνδρες έρχεται όταν γίνεται γνωστό ότι ο Τάσος, που πριν τον πόλεμο ήταν δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, δεν θα μπορέσει να ξαναπαίξει. Ο Δημήτρης πνίγει την αγάπη του για την Άννα και φεύγει για το μέτωπο, όπου ο Τάσος, έχοντας μάθει (από τη Σάσα) τις συνέπειες του τραύματός του και (από την Άννα) την αγάπη της για τον Δημήτρη, θυσιάζει τη ζωή του για να μπορέσει ο φίλος του να γυρίσει ζωντανός στη γυναίκα που αγαπά και τον αγαπάει.

Στην ταινία εμφανίζονται ο Τόλης Χάρμας (μπουζούκι), η Νάνα Μούσχουρη (τραγούδι) και Αδαμάντιος Πανάρετος (τραγούδι).

12. Ουρανός

Αγγλικός Τίτλος: Glory Sky | Γαλλικός Τίτλος: Ciel

Διάρκεια: 87′

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Βασιλεία Δρακάκη

Σκηνοθεσία: Τάκης Κανελλόπουλος

Σενάριο: Γιώργος Κιτσόπουλος και Τάκης Κανελλόπουλος

Διευθυντές Φωτογραφίας: Τζιοβάνι Βαριάνο και Γρηγόρης Δανάλης

Μουσική: Αργύρης Κουνάδης

Ηθοποιοί: Αιμιλία Πίττα, Φαίδων Γεωργίτσης, Τάκης Εμμανουήλ, Ελένη Ζαφειριού, Νίκη Τριανταφυλλίδη, Λαμπρινή Δημητριάδου, Λάζος Τερζάς, Κώστας Μεσάρης, Κώστας Αγγέλου, Χριστόφορος Μάλαμας, Σταύρος Τορνές, Νίκος Τσαχιρίδης, Κώστας Καραγιώργης, Γιώργος Φουρνιάδης.Υπόθεση: Σ’ ένα χωριό της Μακεδονίας, η Ανθούλα (Νίκη Τριανταφυλλίδη) αγαπά τον Γιάγκο (Τάκης Εμμανουήλ) και η Σοφία (Αιμιλία Πίττα) τον Στράτο (Φαίδων Γεωργίτσης). Η κήρυξη του πολέμου τους χωρίζει, καθώς οι δυο νέοι, μαζί με τον δάσκαλο, φεύγουν για το μέτωπο. Ο δάσκαλος σκοτώνεται, το ίδιο και ο λοχίας του φυλακίου κοντά στο χωριό. Ο Στράτος είναι ο πρώτος από τους φαντάρους που μαθαίνει ότι το μέτωπο κατέρρευσε, και αυτοκτονεί. Μια σφαίρα βρίσκει τον Γιάγκο, που πεθαίνει δίπλα σε μια πηγή. Οι φαντάροι υποχωρούν εξαθλιωμένοι και θλιμμένοι, γυναίκες τους μοιράζουν ψωμί, οι Γερμανοί έρχονται τραγουδώντας.

Τοποθεσίες γυρισμάτων: Πελεκάνος Κοζάνης, Οξυά και Πολυκέρασο Καστοριάς, και στην ευρύτερη περιοχή του Βιτσίου.Ελληνική

Πρεμιέρα: 20 Σεπτεμβρίου 1962

Διεθνής Πρεμιέρα: Μάιος 1963 (Στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών)

Εισιτήρια: 29.993 εισιτήρια (22η στις 82 ταινίες της σεζόν 1962-1963)

Βραβεία: Βραβείο φωτογραφίας (Τζιοβάνι Βαριάνο και Γρηγόρης Δανάλης) στην Τρίτη Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης (1962). Αργυρό Βραβείο στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Νάπολης (1963)

Πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του σκηνοθέτη, ένα αντιπολεμικό αριστούργημα και μία από τις κορυφαίες ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου. Ο Κανελλόπουλος βλέπει τον ελληνοϊταλικό πόλεμο μέσα από τα τραγικά επεισόδια ανθρώπων που χάθηκαν, σε αντίστιξη με την προηγούμενη ειρηνική ζωή τους.

Η ταινία συμμετείχε στο διαγωνιστικό τμήμα του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ των Καννών το 1963.

11. Εγκατάληψη

Διάρκεια: 86’

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Μπάμπης Σαρόγλου και Κώστας Ασημακόπουλος

Σενάριο & Σκηνοθεσία: Κώστας Ασημακόπουλος, βασισμένο στο ομώνυμο διήγημά του από τη συλλογή «Έλληνες».

Διευθυντής Φωτογραφίας: Γρηγόρης Δανάλης

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Ηθοποιοί: Ξένια Καλογεροπούλου, Γιάννης Φέρτης, Θανάσης Μυλωνάς, Βάσω Μεταξά, Μπττυ Αρβανίτη, Κώστας Παπαχρήστος, Ειρήνη Κουμαριανού, Γιώργος Τζώρτζης, Λήδα Πρωτοψάλτη.

Υπόθεση: Με το τέλος του πολέμου στην Αλβανία, η Ελένη (Ξένια Καλογεροπούλου), μία εθελόντρια νοσοκόμα, επιστρέφει στον τόπο της, την Καστοριά, μαζί με τον Αλέξη (Γιάννης Φέρτης), έναν πληγωμένο στρατιώτη που πάσχει από αμνησία. Στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής που ακολουθούν, γεννιέται ανάμεσά τους ένας μεγάλος έρωτας. Εκείνη αποφασίζει να τον βοηθήσει να ξαναβρεί τη μνήμη του και, ερευνώντας το παρελθόν του, μαθαίνει ότι είναι παντρεμένος κι έρχεται αντιμέτωπη με το δίλημμα: να του πει την αλήθεια και να τον χάσει ή να τον κρατήσει κοντά της, ξέροντας ότι τον έκλεψε από μια άλλη γυναίκα; Όμως, η γυναίκα του Αλέξη, νομίζοντας ότι ο άνδρας της πέθανε, έχει ξαναπαντρευτεί, κι αυτός επιστρέφει για πάντα στην Ελένη, που για χάρη του έχει απαρνηθεί την πρόταση γάμου ενός παιδικού της φίλου.

Τοποθεσίες γυρισμάτων: Σε περιοχές της Καστοριάς

Πρεμιέρα: 1965

Εισιτήρια: 45.266 (82η θέση σε 101 ταινίες τη σεζόν 1965-1966)

10. Οι ένοχοι

Διάρκεια: 74’

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Κώστας Ασημακόπουλος και Μπάμπης Σαρόγλου

Σκηνοθεσία: Κώστας ΑσημακόπουλοςΣενάριο: Κώστας Ασημακόπουλος, από τη νουβέλα του «Στο στόμα του λιονταριού»

Διευθυντής Φωτογραφίας: Γρηγόρης Δανάλης

Μουσική: Νίκος Μαμαγκάκης

Ηθοποιοί: Πέτρος Φυσσούν, Άννα Φόνσου, Δημήτρης Μυράτ, Κώστας Καζάκος, Λάκης Κομνηνός, Καίτη Ιμπροχώρη, Τέλης Ζώτος, Γιώργος Βελέντζας, Ναταλία Αλκαίου, Κώστας Παπαχρήστος, Γιώργος Μπέρτος, Γιώργος Φέρρης, Έλενα Κυρανά.

Υπόθεση: Στη διάρκεια του ελληνο-ιταλικού πολέμου, η Χριστίνα (Άννα Φόνσου), μια όμορφη νέα γυναίκα, εξομολογείται στον νεαρό στρατιωτικό ιερέα πατέρα-Γρηγόρη (Πέτρος Φυσσούν) ένα έγκλημα που διέπραξε για να προστατέψει τον εαυτό της, ένα έγκλημα για το οποίο κατηγορείται ένας αθώος λοχίας (Λάκης Κομνηνός). Εκείνος, στην αρχή προσπαθεί να την πείσει να παραδοθεί στη δικαιοσύνη για να μην πεθάνει ένας αθώος και στη συνέχεια, κυριευμένος από ένα παράφορο ερωτικό πάθος γι’ αυτήν, πείθει τον Σωτήρη Ντάβο (Κώστας Καζάκος), έναν δραπέτη των φυλακών, να πάρει πάνω του την ευθύνη του φόνου. Ο Ντάβος, καταδικασμένος ήδη δύο φορές σε θάνατο, αποφασίζει να κάνει τη μοναδική καλή πράξη στη ζωή του. Ομολογεί ένα έγκλημα που δεν έχει διαπράξει, καταδικάζεται σε θάνατο για μια ακόμα φορά και οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η Χριστίνα είναι πια ελεύθερη να ενώσει τη ζωή της με τον Δημήτρη (Τέλης Ζώτος), τον άνδρα που αγαπά, και είναι ενήμερος όσων συνέβησαν.

Τοποθεσίες γυρισμάτων: Εύβοια

Πρεμιέρα: 1966

Εισιτήρια: 147.346 (44η θέση σε 117 ταινίες τη σεζόν 1966-1967)

Στην ταινία τραγουδούν η Έλενα Κυρανά και ο Γιώργος Φέρρης.

9.Κοντσέρτο για πολυβόλα

Διάρκεια: 109′

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Φίνος Φιλμ

Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος

Διευθυντής Φωτογραφίας: Νίκος Καβουκίδης

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Πρεμιέρα: 27 Φεβρουαρίου 1967

Εισιτήρια: 427.698 (8η σε 117 ταινίες τη σεζόν 1966-1967)

Ηθοποιοί: Τζένη Καρέζη, Μάνος Κατράκης, Κώστας Καζάκος, Ανδρέας Μπάρκουλης, Ζώρας Τσάπελης, Σπύρος Καλογήρου, Λιάκος Χριστογιαννόπουλος, Άγγελος Αντωνόπουλος, Γιάννης Αργύρης, Βασίλης Ανδρονίδης, Γιώργος Νέζος, Κώστας Παπαχρήστος, Δημήτρης Μπισλάνης, Άγγελος Μαυρόπουλος, Μάκης Ρευματάς.

Υπόθεση: Αθήνα, λίγο πριν την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Νίκη (Τζένη Καρέζη), πολιτικός υπάλληλος του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ), κατηγορείται ότι παρέδιδε στρατιωτικά έγγραφα σ’ έναν πράκτορα των Ιταλών (Ανδρέας Μπάρκουλης). Και είναι αλήθεια, μια κι εκείνος την εκβίαζε με τη ζωή του αδελφού της, φοιτητή στην Ιταλία. Δεν υπερασπίζεται τον εαυτό της και αδιαφορεί αν θα καταδικαστεί σε θάνατο, αλλά αποδέχεται την πρόταση του στρατηγού Δαρείου (Μάνος Κατράκης) να συνεχίσει να δίνει στον εχθρό απόρρητα έγγραφα, που θα τα κατασκευάζει το ΓΕΣ. Στο διπλό αυτό παιχνίδι των κατασκόπων μπλέκεται και ο λοχαγός Θεοδώρου (Κώστας Καζάκος), ερωτευμένος με τη Νίκη, που συλλαμβάνεται, περνά από στρατοδικείο και καταδικάζεται σε καθαίρεση και θάνατο, όταν ανακαλύπτεται η δήθεν κλοπή των εγγράφων αυτιών. Η εκτέλεσή του ήταν εικονική και, την ημέρα που τα ελληνικά στρατεύματα μπαίνουν θριαμβευτικά στην Κορυτσά, εκείνος εμφανίζεται ζωντανός μπροστά στην αγαπημένη του.

8.Αγάπησα ένα προδότη

Διάρκεια: 83’

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Cal Films

Σκηνοθεσία: Κώστας Παπανικολόπουλος

Σενάριο: Χρήστος Καλόμπαρης και Σταμάτης Φιλιππούλης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Τάκης Γεωργόπουλος

Μουσική: Χρήστος Μουραμπάς

Ηθοποιοί: Νίκη Τριανταφυλλίδη, Παύλος Λιάρος, Βασίλης Μαυρομάτης, Στέφανος Στρατηγός, Νάσος Κατακουζηνός και Μάκης Δεμίρης.

Πρεμιέρα: 1969

Εισιτήρια: 41.377 (85η θέση σε 108 ταινίες τη σεζόν 1968-1969)

Υπόθεση: Στη διάρκεια της Κατοχής, ο Δημήτρης (Στέφανος Στρατηγός), αρραβωνιασμένος με την Ειρήνη (Νίκη Τριανταφυλλίδη) πριν από τον πόλεμο, κρατά κρυφή μια τραυματική εμπειρία του στο αλβανικό μέτωπο. Η Ειρήνη, όπως και ο αδελφός της Βαγγέλης (Παύλος Λιάρος), είναι ενεργά μέλη της Αντίστασης. Τα δύο αδέλφια δεν θέλουν να μάθει κανείς ότι πολεμούν τον κατακτητή, αλλά οι κινήσεις τους γίνονται αντιληπτές από τον Δημήτρη. Αυτός, όταν συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς, προδίδει τους συντρόφους τους και οι τύψεις τον οδηγούν στην αυτοκτονία.

7. ΟΧΙ

Διάρκεια: 165’

Χρώμα: Έγχρωμη – Σινεμασκόπ

Παραγωγή: Art Films (Τζέιμς Πάρις)

Σκηνοθεσία: Ντίμης Δαδήρας

Σενάριο: Αντώνης Δαυίδ και Σταμάτης Φιλιππούλης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Δημήτρης Παπακωνσταντής

Μουσική: Γεράσιμος Λαβράνος

Ηθοποιοί: Κώστας Πρέκας, Βέρα Κρούσκα, Χρήστος Πολίτης, Γρηγόρης Βαφιάς, Χάρης Παναγιώτου, Μαλαίνα Ανουσάκη, Γιώργος Μοσχίδης, Γιώργος Μπάρτης, Δημήτρης Μπισλάνης, Στέφανος Στρατηγός, Λευτέρης Γυφτόπουλος, Νίκος Δενδρινός, Γιώργος Ζαϊφίδης, Γιώργος Βουτσίνος, Κώστας Παπαχρήστος.

Υπόθεση: 1940. Η Στέλλα Σαλβατόρε (Βέρα Κρούσκα), η κόρη του ιταλού πρέσβη (Γιώργος Μοσχίδης) στην Αθήνα, αγαπά τον Δημήτρη Νικολάου (Κώστας Πρέκας), έναν έλληνα υπολοχαγό. Η επίθεση της Ιταλίας κατά της Ελλάδας τους χωρίζει. Ο Δημήτρης πολεμά στην Αλβανία και η Στέλλα κλείνεται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μετά την κατάρρευση του μετώπου και την εισβολή των Γερμανών, η οικία Νικολάου επιτάσσεται από τον συνταγματάρχη Σβάιτσερ των SS (Χρήστος Πολίτης), o οποίος βάζει στο μάτι τη Στέλλα. Ο Δημήτρης, ήρωας του Ρούπελ, φεύγει στη Μέση Ανατολή για να συνεχίσει τον αγώνα, αλλά επιστρέφει κρυφά στην Ελλάδα με αποστολή να οργανώσει ένα μεγάλο σαμποτάζ. Όταν συνθηκολογεί η Ιταλία, ο πρώην ιταλός πρέσβης και νυν συνταγματάρχης Σαλβατόρε αυτοκτονεί, αρνούμενος να συνεργαστεί με τον Σβάιτσερ, και ο Δημήτρης μετά τη διάπραξη του σαμποτάζ συλλαμβάνεται και εκτελείται. Μαζί του, δήθεν ως συνεργάτης του, εκτελείται και η Στέλλα, επειδή αρνήθηκε να γίνει ερωμένη του Σβάιτσερ.

Πρεμιέρα: 1 Οκτωβρίου 1969

Εισιτήρια: 554.428 (5η σε 99 ταινίες την σεζόν 1969-1970).

Βραβεία: Ο Δημήτρης Παπακωνσταντής βραβεύτηκε για τη φωτογραφία της ταινίας στο Φεστιβάλ Κινημοmατογράφου της Θεσσαλονίκης το 1969.

6. Η δασκάλα με τα ξανθά μαλλιά

Διάρκεια: 101’

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Φίνος Φιλμ

Σκηνοθεσία: Ντίνος Δημόπουλος

Σενάριο: Λάκης Μιχαηλίδης και Ανθή ΔημοπούλουΦωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης

Μουσική: Νίκος Μαμαγκάκης

Ηθοποιοί: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Άγγελος Αντωνόπουλος, Σπύρος Καλογήρου, Παντελής Ζερβός, Νότης Περγιάλης, Λάμπρος Κοτσίρης, Φοίβος Ταξιάρχης, Θάνος Γραμμένος, Αγγέλα Καζακίδου και Γιάννης Τότσικας.

Υπόθεση: Σ’ ένα μικρό χωριό της Ελλάδας, λίγο πριν ξεσπάσει ο ελληνο-ιταλικός πόλεμος, έρχεται μία νέα δασκάλα, η Μυρτώ Θεοδώρου (Αλίκη Βουγιουκλάκη), για να αντικαταστήσει τον γερασμένο πια δάσκαλο. Γεμάτη αγάπη για τη δουλειά της και τα μικρά παιδιά, προσπαθεί να εφαρμόσει ένα καινούργιο σύστημα εκπαίδευσης, χωρίς ξύλο και τιμωρίες, αλλά οι γονείς δεν εγκρίνουν τις μεθόδους της. Η κατακραυγή εναντίον της κορυφώνεται όταν συνδέεται με τον Στέφανο (Δημήτρης Παπαμιχαήλ), γιο του προέδρου της κοινότητας (Παντελής Ζερβός). Όμως την ημέρα του γάμου των δύο νέων κηρύσσεται ο πόλεμος και ο σύζυγός της φεύγει για το μέτωπο, όπου και μαθαίνει ότι σκοτώνεται. Στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής που ακολουθούν, η Μυρτώ αφοσιώνεται στο έργο της, έχοντας στο πλευρό της τον Άγγελο (Άγγελος Αντωνόπουλος), έναν παλιό της φίλο και συνάδελφο, που έχει μετατεθεί στο χωριό. Με την απελευθέρωση, όταν ο Άγγελος της εκφράζει την αγάπη του, δέχεται να τον παντρευτεί, αλλά ο γυρισμός του Στέφανου – που είχε απλώς τραυματιστεί και όλα αυτά τα χρόνια νοσηλευόταν σ’ ένα ιταλικό νοσοκομείο – ενώνει και πάλι τη Μυρτώ με τον αγαπημένο της.

Πρεμιέρα: 27 Οκτωβρίου 1969

Εισιτήρια: 739.001 (1η ανάμεσα σε 99 ταινίες τη σεζόν 1969-1970).

5. Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο

Διάρκεια: 99’

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Φίνος Φιλμ

Σκηνοθεσία & Σενάριο: Γιάννης Δαλιανίδης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Γιώργος Αρβανίτης

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Ηθοποιοί: Ζωή Λάσκαρη, Γιάννης Φέρτης, Χρόνης Εξαρχάκος, Νικηφόρος Νανέρης, Βαγγέλης Σειληνός, Άννα Παϊτατζή, Κάκια Παναγιώτου, Ελένη Ζαφειρίου, Παντελής Ζερβός, Μάνος Κατράκης, Λάμπρος Κοτσίρης, Ντίνος Καρύδης, Κώστας Παπαχρήστος, Θάνος Γραμμένος, Βασίλης Τσάγκλος, Νίκος Βερλέκης, Κώστας Τσιάνος.

Υπόθεση: Με την κήρυξη του ελληνο-ιταλικού πολέμου, ο Νέστορας (Νικηφόρος Νανέρης) και οι φίλοι του φεύγουν για το μέτωπο. Η αδελφή του Μάρθα (Ζωή Λάσκαρη) υπηρετεί εθελόντρια νοσοκόμα σ’ ένα συρμό στη Βόρεια Ελλάδα, όπου συναντά τον τραυματισμένο Κώστα (Γιάννης Φέρτης), έναν από τους φίλους του αδελφού της, κι ένα αίσθημα γεννιέται ανάμεσά τους. Επτά μήνες αργότερα, όταν οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα, ο πατέρας του Κώστα (Μάνος Κατράκης) γίνεται συνεργάτης τους, παρά τις αντιρρήσεις του γιου του. Ο Νέστορας, η Μάρθα και οι φίλοι τους μετέχουν σε μία αντιστασιακή ομάδα, στην οποία δεν θέλουν τον Κώστα, λόγω της δράσης του πατέρα του. Όλοι τους, ακόμα και ο Κώστας, θα συλληφθούν και θα βασανιστούν. Η Μάρθα θα επιζήσει, ενώ κάποιοι άλλοι θα υποκύψουν. Για να εξιλεωθεί, ο Κώστας θα βοηθήσει τον Νέοτορα να δραπετεύσει και να κρυφτεί, και θα κανονίσει να εκτελεστεί ο πατέρας του ως προδότης. Με την Απελευθέρωση, η Μάρθα και ο Κώστας θα είναι πια ελεύθεροι να ζήσουν μαζί, ευτυχισμένοι για πάντα.

Πρεμιέρα: 23 Μαρτίου 1970

Εισιτήρια: 277.395 (21η σε 99 ταινίες την σεζόν 1969-1970).

Η ταινία βασίζεται σε προσωπικά βιώματα και αναμνήσεις του σκηνοθέτη της. Παρότι γυρίστηκε την περίοδο της χούντας, όπου ήταν της μόδας οι πολεμικές ταινίες, ο Γιάννης Δαλιανίδης γύρισε μία σοβαρή και αξιοπρεπή ταινία χωρίς υπερβολικές πατριωτικές κορόνες και χωρίς μεγαλοστομίες.

4.28η Οκτωβρίου ώρα 5:30

Διάρκεια: 102’

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Art Films (Τζέιμς Πάρις)

Σκηνοθεσία: Κώστας Καραγιάννης

Σενάριο: Διονύσης Τζεφρώνης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Δημήτρης Παπακωνσταντής

Μουσική: Χρήστος Μουραμπάς

Ηθοποιοί: Χρηστός Πολίτης, Βέρα Κρούσκα, Λάκης Κομνηνός, Φερνάντο Σάντσο, Δημήτρης Μπισλάνης, Γιώτα Σοϊμοίρη, Νικήτας Πλατής, Γιάννης Κατράνης, Τίμος Περλέγκας.

Υπόθεση: Η κήρυξη του πολέμου βρίσκει τους κατοίκους του γραφικού μακεδονικού χωριού Μικρή Λεύκα στο γλέντι, αλλά τα παλικάρια σταματούν αμέσως τον χορό και ξεκινούν για τον πόλεμο. Με την κατάρρευση του μετώπου, οι Γερμανοί μπαίνουν στο χωριό και ο διοικητής τους (Δημήτρης Μπισλάνης) μετατρέπει το κρατικό εργοστάσιο ξυλείας σε εργοστάσιο κατασκευής πολεμοφοδίων και υποχρεώνει τους κατοίκους του να δουλεύουν σ’ αυτό. Μέσα σ’ ένα κλίμα βίας και τρόμου, το πνεύμα της αντίστασης φουντώνει, μέχρι που έρχεται η μέρα της απελευθέρωσης και μία ελεύθερη ζωή ξαναρχίζει. Εστία της αντίστασης ήταν ο τρελόγερος, όπως πίστευαν πολλοί, Τρύφωνας Πλατανιάς (Φερνάντο Σάντσο), που στην πραγματικότητα ήταν ένας ένθερμος πατριώτης, και ο γιος του Κυριάκος (Γιάννης Κατράνης), που είχε χάσει και τα δυο του πόδια στο αλβανικό μέτωπο. Παράλληλα, αναπτύσσονταν η ιστορία αγάπης του Κυριάκου και της Φρόσως (Γιώτα Σοϊμοίρη), που αρχικά ο Πλατανιάς δεν ήθελε για νύφη του, και της αδελφής του Ελένης (Βέρα Κρούσκα) και του Στέλιου (Χρήστος Πολίτης), ενός ακόμα ήρωα του πολέμου.

Πρεμιέρα: 1971

Εισιτήρια: 321.543 (10η σε 87 ταινίες την σεζόν 1970-1971).

3. Ο δρόμος των ηρώων

Διάρκεια: 91’

Χρώμα: Ασπρόμαυρη

Παραγωγή: Αδελφοί Κυριακόπουλοι

Σκηνοθεσία: Χρήστος Κυριακόπουλος

Σενάριο: Νίκος Φώσκολος

Διευθυντής Φωτογραφίας: Συράκος Δανάλης

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Ηθοποιοί: Κώστας Καρράς, Καίτη Παπανίκα, Ρίκα Διαλυνά, Ζώρας Τσάπελης, Γιώργος Μούτσιος, Γιώργος Βελέντζας, Μήτσος Λυγίζος, Ανδρέας Φιλιππίδης, Ιωάννης Ζαννίνος, Μανώλης Δεστούνης, Λάζος Τερζάς, Κώστας Παπαχρήστος, Γιώργος Ζαϊφίδης.

Υπόθεση: Το 1940, λίγο πριν την έκρηξη του Πολέμου, γίνεται γνωστό από την ελληνική πρεσβεία της Ρώμης ότι μέσα στο Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΝ) υπάρχει ένας ιταλός κατάσκοπος, αλλά ο εντοπισμός του έρχεται αργά, γιατί βρίσκεται νεκρός. Μετά τον τορπιλισμό της Έλλης, ο κλήρος πέφτει στον πλωτάρχη Βασίλη Βαχλιώτη (Κώστας Καρράς), μνηστήρα της κόρης του υποναύαρχου Λιώση (Καίτη Παπανίκα), που δέχεται να καθαιρεθεί για να υπηρετήσει την πατρίδα του, βοηθώντας στην ανακάλυψη και σύλληψη των κατασκόπων, που σχεδιάζουν να κλέψουν τα απόρρητα σχέδια διάταξης του ελληνικού Στόλου.

Πρεμιέρα: 1971

Εισιτήρια: 108.583 (47η σε 87 ταινίες)

2. Υποβρύχιο Παπανικολής

Διάρκεια: 91’

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Καραγιάννης – Καρατζόπουλος

Σκηνοθεσία: Γιώργος Ζερβουλάκος

Σενάριο: Δημήτρης Ζαννίδης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Νίκος Μήλας

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Ηθοποιοί: Κώστας Καζάκος, Γιάννης Φέρτης, Αιμιλία Υψηλάντη, Παύλος Λιάρος, Σταύρος Ξενίδης, Άννα Βαγενά, Νίκος Βασταρδής, Αρτέμης Μάτσας, Βασίλης Mαλούχος, Κώστας Παληός, Νίκος Λυκομήτρος, Τίμος Περλέγκας, Δημήτρης Χρυσομάλλης, Ηλίας Καπετανίδης, Κώστας (Ντάνος) Λυγίζος, Κώστας Παπαχρήστος, Νέλλη Γκίνη (τραγούδι).

Υπόθεση: Η αληθινή ιστορία της δράσης του υποβρύχιου Παπανικολής και τη διάρκεια του ελληνοιταλικού πολέμου 1940-41. Με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Μίλτο Ιατρίδη (Κώστας Καζάκος) και ύπαρχο τον υποπλοίαρχο Βασίλη Ασλάνογλου (Γιάννης Φέρτης), το υποβρύχιο αναλαμβάνει περιπολία στα στενά του Οτράντο, όπου συναντά μία ιταλική νηοπομπή και βυθίζει τρία πολεμικά. Καταδιώκεται από ολόκληρο τον ιταλικό στόλο της Αδριατικής, αλλά χάρη στην ικανότητα του κυβερνήτη και του πληρώματός του, επιστρέφει στη βάση του.

Πρεμιέρα: 24 Σεπτεμβρίου 1971

Εισιτήρια: 280.388 εισιτήρια (12η θέση σε 90 ταινίες την περίοδο 1971-1972).

Βραβεία: Ειδική μνεία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1971.

Ο σκηνοθέτης της ταινίας Γιώργος Ζερβουλάκος αρνήθηκε να παραλάβει την τιμητική διάκριση, χαρακτηρίζοντάς την «απαράδεκτη» και δήλωσε ότι οι παραγωγοί της ταινίας θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση των αποφάσεων της κριτικής επιτροπής.

1. Αέρα! Αέρα! Αέρα!

Διάρκεια: 96’

Χρώμα: Έγχρωμη

Παραγωγή: Καραγιάννης – Καρατζόπουλος

Σκηνοθεσία: Κώστας Ανδρίτσος

Σενάριο: Ντίνος Δημόπουλος και Λάζαρος Μοντανάρης

Διευθυντής Φωτογραφίας: Στέλιος Ραμάκης

Μουσική: Κώστας Καπνίσης

Ηθοποιοί: Γιάννης Βόγλης, Ξένια Καλογεροπούλου, Πέτρος Φυσσούν, Άννα Μαντζουράνη, Γιάννης Γκιωνάκης, Άλκης Γιαννακάς, Χρήστος Νέγκας, Θανάσης Μυλωνάς, Δημήτρης Μπισλάνης, Γιώργος Παπαζήσης, Πάνος Μιχαλόπουλος, Τάσος Μασμανίδης, Γιάννης Φύριος, Θάνος Παπαδόπουλος, Λευτέρης Ελευθεριάδης.

Υπόθεση: 28 Οκτωβρίου 1940, δυόμισι μήνες μετά τον τορπιλισμό της Έλλης από ένα ιταλικό υποβρύχιο. Από ένα προκεχωρημένο φυλάκιο των ελληνοαλβανικών συνόρων κατεβαίνει ένα στρατιωτικό καμιόνι, που δέχεται επίθεση από ιταλικά τανκς. Ο Πέτρος (Γιάννης Βόγλης), ο μόνος που κατορθώνει να γλιτώσει τον θάνατο ή την αιχμαλωσία, σώζει τη χωριατοπούλα Μαρία (Ξένια Καλογεροπούλου). Ωστόσο, οι Έλληνες κατορθώνουν να ανακαταλάβουν το ελληνικό πολυβολείο, ελευθερώνοντας τους εγκλωβισμένους έλληνες στρατιώτες. Η μονάδα τους θα δώσει τον δικό της αγώνα ενάντια στους ιταλούς εισβολείς, ενώ ο ελληνικός στρατός ετοιμάζει τη γενική αντεπίθεση. Πολύ γρήγορα, θα εξαναγκάσουν τους Ιταλούς να υποχωρήσουν στην Αλβανία, θα ανακτήσουν τη Βόρειο Ήπειρο και θα πετάξουν τον στρατό του στρατηγού Μπαντόλιο στη θάλασσα της Αδριατικής.

Πρεμιέρα: 1972

Εισιτήρια: 103.381 (48η σε 90 ταινίες την σεζόν 1971-1972).

Πηγή

Νένα Ευθυμιάδου

Γιορτάζουν: Νέστωρ, Νέστορας, Νεστορία

Παγκόσμιες Ημέρες

☞ Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας (World Occupational Therapy Day) με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ομοσπονδία Εργοθεραπευτών (World Federation of Occupational Therapists), μέλος της οποίας είναι ο Σύλλογος Ελλήνων Εργοθεραπευτών. Στόχος είναι η ενημέρωση για το επάγγελμα του εργοθεραπευτή, σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.

☞Παγκόσμια Ημέρα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς (World Day for Audiovisual Heritage) Αναγνώριση της σπουδαιότητας του οπτικοακουστικού υλικού ως ανεκτίμητης πηγής πληροφοριών για την ιστορία και τον πολιτισμό του ανθρώπινου γένους τα τελευταία 150 χρόνια, από την UNESCO.

Εθνική εορτή

☞Γιορτή της Ελληνικής Σημαίας. Οι εννέα λωρίδες αντιστοιχούν στις συλλαβές της ιστορικής φράσης «Ελευθερία ή Θάνατος»

---

Γεγονότα ανά τον κόσμο

1833–Ιδρύεται το Ελεγκτικό Συνέδριο, ένα από τα ανώτατα δικαστήρια της Ελλάδας.

1938–Η χημική βιομηχανία «Du Pont» ανακοινώνει τη δημιουργία ενός νέου συνθετικού νήματος, το οποίο ονομάζει νάιλον.

1954 — Καλιφόρνια. Η Μέρλιν Μονρόε στο δικαστήριο της Σάντα Μόνικα, ετοιμάζεται να καταθέσει, στην πολύκροτη δίκη για το διαζύγιό της, εναντίον του πρώην συζύγου της, Τζο ΝτιΜάτζιο

1961– Η NASA εκτοξεύει από το Cape Canaveral της Φλόριντα, τον πρώτο πύραυλο στην αποστολή Saturn-Apollo 1 (SA-1).

1971– Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό μετονομάζεται Ζαΐρ.

1997–Ισχυρές πιέσεις δέχεται η δραχμή, λόγω της παγκόσμιας χρηματιστηριακής κρίσης που ξεκίνησε από το Χονγκ Κονγκ. Για τη στήριξή της, η Τράπεζα της Ελλάδος διαθέτει περίπου ένα δισεκατομμύριο δολάρια.Ο δείκτης Dow Jones πέφτει κατά 554,26 μονάδες φθάνοντας τις 7.161,15 , κρούοντας τον κώδωνα μιας παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης.

2017–Η Καταλονία κηρύττει ανεξαρτησία, η οποία δεν αναγνωρίζεται από κανένα κράτος.

---

Γεννήσεις

1782– Νικολό Παγκανίνι , ένας από τους διασημότερος βιρτουόζους του βιολιού, ο οποίος ξεχώρισε για την τεχνική και τη δεξιοτεχνία του, ασκώντας επίδραση σε άλλους συνθέτες του ρομαντισμού, όπως ο Φραντς Λιστ.Οι συνθέσεις του περιέχουν κυρίως έργα για βιολί και ορχήστρα και μουσικής δωματίου. Έχει χαρακτηριστεί από πολλούς μουσική θεότητα , ενώ διαδόθηκαν φήμες πως πούλησε την ψυχή του στον διάβολο , για αυτό και συναντάται ως ο διαβολικός Παγκανίνι ή το τσιράκι του διαβόλου.

1913– Ότο Βίχτερλε Με το σημερινό της σκαρίφημα (doodle), η Google γιορτάζει τα 108α γενέθλια του τσέχου χημικού Otto Wichterle , που ανακάλυψε τους μαλακούς φακούς επαφής. (Θαν. 18/8/1998)

1932– Σύλβια Πλαθ Αμερικανίδα ποιήτρια, μυθιστοριογράφος και διηγηματογράφος. Η ταινία Σύλβια του 2003 εξιστορεί την ταραγμένη σχέση της με τον σύντροφό της Τέντ Χιούζ.Το 1982, η Πλαθ έγινε η πρώτη ποιήτρια που κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ μετά θάνατον. (Για Τα Συλλογικά Ποιήματα). Πέρα από τα ποιήματα της που απευθύνονται σε ενήλικες, σημαντικό αποτύπωμα έχουν αφήσει τα Κρεβατοποιηματάκια και το μυθιστόρημα Ο γυάλινος κώδων. (Θαν.11/2/1963)

1934–Γιώργος Κωνσταντίνου, Από τους δημοφιλέστερους έλληνες ηθοποιούς ο Γιώργος Κωνσταντίνου έχει να επιδείξει μια πολύχρονη και σημαντική καριέρα στο θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Πολύπλευρο ταλέντο εκτός από ηθοποιός διακρίθηκε και ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Έγινε ευρύτερα γνωστός από δύο ρόλους του στην μεγάλη οθόνη: του νεαρού φοιτητή στην κωμωδία του Αλέκου Σακελλάριου «Χτυποκάρδια στο θρανίο» (1963) και του βλοσυρού Αντωνάκη (Παίρνω το καπελάκι μου και φεύγω!) στην κωμωδία του Γιώργου Τζαβέλλα «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» (1965).

1952 – Ρομπέρτο Μπενίνι, Ιταλός ηθοποιός, σεναριογράφος και σκηνοθέτης. Κορυφαίο έργο του η τραγική κωμωδία όπου παρουσιάζει τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν Εβραίοι κρατούμενοι σε γερμανικό στρατόπεδο συγκέντρωσης « Η ζωή είναι ωραία » (La vita e bella) η οποία του χάρισε το Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου.Τον Απρίλιο του 2013 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

1956 – Μπάμπης Τσέρτος, Έλληνας μουσικός και τραγουδιστής.Ερμηνεύει Ρεμπέτικα, λαϊκά, έντεχνα και δημοτικά τραγούδια.έχει συνεργαστεί με μεγάλους ρεμπέτες παλιούς και νεότερους όπως η Σωτηρία Μπέλλου, η Άννα Χρυσάφη, ο Θόδωρος Πολυκανδριώτης, η Μαριώ, ο Αγάθωνας Ιακωβίδης κ.α. αλλά και με ερμηνευτές του έντεχνου και λαϊκού τραγουδιού, όπως ο Γιώργος Νταλάρας, η Γλυκερία , ο Μανώλης Μητσιάς, η Βίκυ Μοσχολιού, η Ελένη Βιτάλη, ο Παντελής Θαλασσινός,η Γιώτα Νέγκα, ο Κώστας Μακεδόνας,η Φωτεινή Βελεσιώτου, ο Δημήτρης Μπάσης κ.α.

1978– Βανέσσα Μέι Βρετανή βιολίστρια, σιγκαπουρινής καταγωγής με παγκόσμια αναγνώριση και διεθνή καριέρα.Ακόμη και ως έφηβος διέθετε την ικανότητα να εναλλάσσεται μεταξύ κλασικής εκτέλεσης κομματιών του 18ου αιώνα με μελωδίες σύγχρονης μουσικής τύπου τζαζ παίζοντας ένα υψηλής τεχνολογίας ηλεκτρονικό βιολί. Η ίδια περιγράφει το στυλ της ως συγχώνευση techno και ακουστικής για βιολί (techno-acoustic fusion).

---

Ταξίδεψαν στον χρόνο και το έργο τους έμεινε στην αιωνιότητα

2009–Έλλη Παππά, Συγγραφέας, δημοσιογράφος και αγωνίστρια της κομμουνιστικής Αριστεράς. Με την κριτική σκέψη που τη χαρακτήριζε, διαφοροποιήθηκε από πολλές προσωπικότητες της γενιάς της. Στόχος της, όπως η ίδια έλεγε, «η κάθαρση της μαρξιστικής σκέψης από τις σταλινικές στρεβλώσεις». Ήταν σύντροφος του Νίκου Μπελογιάννη και αδελφή της Διδούς Σωτηρίου (Ματωμένα χώματα). (Γεν. 1920, Σμύρνη)

2012 – Ζακ Ντυπέν, ήταν Γάλλος ποιητής, συγγραφέας και κριτικός Τέχνης. Από το 1943 ως το θάνατό του έζησε στο Παρίσι και έγραψε ποιήματα και δοκίμια για τη Μοντέρνα Τέχνη.Ήρθε σε επαφή με τον Υπερρεαλισμό και τον Υπαρξισμό και σπουδαίους λογοτέχνες όπως τον κορυφαίο μοντερνιστή Φραντς Κάφκα, τον Μωρίς Μπλανσό και τον Ουίλιαμ Φώκνερ. Γνώρισε επίσης τον Γάλλο ποιητή Ρενέ Σαρ, ο οποίος έγραψε έναν πρόλογο για το πρώτο δημοσιευμένο έργο του, Cendrier du voyage (Το Σταχτοδοχείο του Ταξιδιού).Αποκορύφωμα και αναγνώριση της πολυσχιδούς καλλιτεχνικής του διαδρομής υπήρξε η απονομή στο πρόσωπό του του γαλλικού Κρατικού Βραβείου Ποίησης το 1988.(Γεν.4/3/1927,Πριβά)

Σκόνη λεπτή, ξερή στον άνεμο,

Σε καλώ, σου ανήκω.

Σκόνη, κόκκο τον κόκκο,

Ας γίνει δικό μου το πρόσωπό σου,

Ανεξιχνίαστο μέσα στον άνεμο.

Αρχικόν του Ζακ Ντυπέν

2013 – Λου Ριντ ήταν Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης της ροκ μουσικής και κιθαρίστας. Ως μέλος των The Velvet Underground τη δεκαετία του 1960, από όπου έγινε και ευρέως γνωστός, ο Ριντ άνοιξε νέους δρόμους στο χώρο της ροκ προς διάφορες κατευθύνσεις.

---

Πηγές

Εορτολόγιο

Σαν σήμερα

Μηχανή του χρόνου

Αλμανάκ Wikipedia

Cnn.gr

---

Νένα Ευθυμιάδου

Γιορτάζουν : Δήμητρα , Δημήτρης

☞ Η Θεσσαλονίκη απελευθερώνεται από τον Οθωμανικό ζυγό το 1912 και γιορτάζει τον πολιούχο της, τον Άγιο Δημήτριο.

☞Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Μεσοφυλικά Άτομα (Intersex Awarenes Day) γιορτάζεται κυρίως στις αγγλοσαξονικές χώρες, για να αναδείξει τα προβλήματα και τις διεκδικήσεις των μεσοφυλικών ατόμων(πρόσωπα μη καθορισμένου ανατομικού φύλου).

---

Γεγονότα ανά τον κόσμο

1863–Ιδρύεται η Ένωση Ποδοσφαίρου της Αγγλίας και τίθενται οι πρώτοι κανονισμοί του αθλήματος. Έτσι, οι Άγγλοι ξεχωρίζουν το ποδόσφαιρο (football) από το ράγκμπι, που παίζεται πλέον ως χωριστό άθλημα. Μαζί γεννιέται και ο όρος «soccer», όπως ονομάζεται το ποδόσφαιρο στα αγγλικά. Η λέξη προέρχεται από τη σύντμηση δύο λέξεων: Social Ceremony (κοινωνική τελετή).

1880–Ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος αναλαμβάνει Πρωθυπουργός της Ελλάδας για 10η φορά.Διετέλεσε δέκα φορές πρωθυπουργός (ρεκόρ για έλληνα πολιτικό), δύο φορές Πρόεδρος της Βουλής και 18 φορές Υπουργός.

1984 — Οι Σικάγο Μπουλς στο ντεμπούτο του Μάικλ Τζόρνταν αντιμετώπιζαν τους Ουάσινγκτον Μπούλετς με τον ίδιο να πετυχαίνει 16 πόντους σε 40 λεπτά συμμετοχής.

1992 – Καλιφόρνια. Ο Φαμπρίς Μόριαν και ο Ρομπ Πιλάτους, είναι οι οι Millli Vanilli. Κατά τη διάρκεια ζωντανής παράστασης, το play back κολλάει και αποκαλύπτεται μια από τις μεγαλύτερες απάτες της μουσικής βιομηχανίας. Το συγκρότημα, που είχε κάνει πολύ μεγάλη επιτυχία, δεν τραγουδούσε ποτέ με τις δικές του φωνές και “δανειζόταν” τις φωνές δύο άλλων τραγουδιστών.

---

Γεννήσεις

1795 – Νικόλαος (Χαλκιόπουλος) Μάντζαρος, κερκυραίος μουσουργός, ο συνθέτης του Εθνικού Ύμνου της Ελλάδας. Φυσιογνωμία ευγενική, εργάσθηκε ακούραστα για τη διάδοση της μουσικής στην Ελλάδα και θεωρείται όχι μόνο ο αρχηγός της επτανησιακής σχολής, αλλά και γενικότερα ο θεμελιωτής της δυτικότροπης μουσικής στην Ελλάδα.

1879 – Λέων Μπρονστάιν, γνωστότερος ως Τρότσκι, γεννηθείς στην Ουκρανία, ρώσος πολιτικός, ηγετική μορφή της Οκτωβριανής Επανάστασης. Έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επικράτηση των Μπολσεβίκων στη Ρωσία, διετέλεσε κομισάριος Εξωτερικών και Πολέμου και θεωρήθηκε διάδοχος του Λένιν στην ηγεσία της Σοβιετικής Ένωσης. Η 26η του Οκτωβρίου με το παλιό ρωσικό ημερολόγιο , αντιστοιχεί στην 7η Νοεμβρίου με το Γρηγοριανό . (Θαν. 21/8/1940)

1970 – Μιχάλης Μαρίνος, Κύπριος ηθοποιός ευρέως γνωστός από τον ρόλο του Αλέξη Στεργίου , νομικού συμβούλου της Ντάλιας Χατζηαλεξάνδρου στην κωμική σειρά Παρα Πέντε

---

Ταξίδεψαν στο χρόνο και το έργο τους έμεινε στην αιωνιότητα :

1890 – Κάρλο Κολόντι (Carlo Collodi) Γνωστός με το καλλιτεχνικό του όνομα, ο κατά κόσμον Κάρλο Λορεντσίνι, ήταν Ιταλός συγγραφέας γνωστός για το παγκοσμίου φήμης παιδικό μυθιστόρημα «Οι Περιπέτειες του Πινόκιο» (πρωτότυπο στα ιταλικά: Le avventure di Pinocchio). (Γεν. 24/11/1829)

1957 – Νίκος Καζαντζάκης Μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, δημοσιογράφος, φιλόσοφος και πολιτικός. Ένα από τα μεγάλα κεφάλαια της νεοελληνικής λογοτεχνίας, με τεράστιο σε όγκο, αλλά και σε ευρύτητα έργο. Είναι ο πιο μεταφρασμένος σύγχρονος έλληνας συγγραφέας.Εμβληματικά έργα του ο Ζορμπάς , η Ασκητική , ενώ τα έργα του Καπετάν Μιχάλης (αποσπάσματα αυτού) , Ο Χριστός ξανασταυρώνεται και Τελευταίος Πειρασμός (το σύνολο του) αποτέλεσαν αφορμή να τον καταραστεί η Εκκλησία της Ελλάδος. Το τελευταίο μάλιστα συμπεριλήφθηκε στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, το καταργηθέν πλέον Index Librorum Prohibitorum.

Μια γυναίκα πρέπει να την αγαπάς τόσο πολύ που δεν θα της περάσει καν η ιδέα πως κάποιος άλλος θα την αγαπήσει ποτέ περισσότερο.

από το βιβλίο “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται” του Νίκου Καζαντζάκη

Πηγες :

Σαν σήμερα

Άλμανακ Wikipedia

Cretalive.gr

Cnn.gr

---

Νένα Ευθυμιάδου

☞ Ευρωπαϊκή Ημέρα Πολιτικής Δικαιοσύνης (European Day of Civil Justice)

☞ Παγκόσμια Ημέρα Ζυμαρικών καθιερώθηκε το 1998, με πρωτοβουλία της Ένωσης των Ευρωπαίων Βιομηχάνων Ζυμαρικών (UNAFPA)

---

Γιορτάζουν: Ταβιθά, Χρυσάφιος, Χρυσαφία.

---

Γεννήθηκαν :

1825 – Γιόχαν Στράους (ο νεότερος) : Διάσημος αυστριακός συνθέτης χορευτικής μουσικής. Συνέθεσε πάνω από 500 βαλς, πόλκες και καντρίλιες, ενώ διέπρεψε και στην οπερέτα. Έμεινε στην ιστορία της μουσικής ως o «βασιλιάς του βαλς». Από τις εμβληματικότερες στιγμές της καλλιτεχνική του πορείας αποτελεί (Θαν. 3/6/1899)

1881 – Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso) : ισπανός ζωγράφος, χαράκτης, γλύπτης και δραματουργός, ιδιαίτερα πολύπλευρος με σημαντική συνεισφορά στη διαμόρφωση και εξέλιξη της μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης.Θεωρείται ο πρόδρομος κι ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της ζωγραφικής του 20ου αιώνα.Ως παρακαταθήκη άφησε περίπου 20.000 αυτοτελή έργα του, κάθε μορφής. Κορυφαία στιγμή της καλλιτεχνικής του δημιουργίας αποτελεί η «Γκουέρνικα». (Θαν. 8/4/1973)

1838– Ζωρζ Μπιζέ(Georges Bizet) Γάλλος συνθέτης.Σε ηλικία δέκα ετών άρχισε τις σπουδές του στο Conservatoire de Paris και στα δεκαεπτά του χρόνια έγραψε την πρώτη του όπερα, “Symphony in C“. Η πιό σημαντική του δουλειά είναι η όπερα “Carmen“. (Θαν. )

1947 – Γκλεν Τίπτον(Glenn Tipton) Βρετανός κιθαρίστας , γεννημένος στο Μπλάκχιθ της Αγγλίας. Είναι δημοφιλής για την συμμετοχή του στο Βρετανικό heavy metal συγκρότημα Judas Priest.

1955 – Ματίας Γιαμπς(Matthias Jabs) Γερμανός κιθαρίστας και τραγουδοποιός, γεννημένος στο Αννόβερο της Γερμανίας. Το 1978 μετά την αποχώρηση του κιθαρίστα Ulrich Roth, πήρε τη θέση του στο hard rock συγκρότημα Scorpions όπου και παραμένει μέχρι σήμερα.

1984 – Katy Perry, Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός.Από τους πιο επιτυχημένους καλλιτέχνες της γενιάς της αλλά και εν γένει της παγκόσμιας μουσικής βιομηχανίας. Το έργο της έχει αποτελέσει σταθμό στην ιστορία της Ποπ μουσικής σκηνής και έχει τιμηθεί με πλήθος τίτλων και διακρίσεων. Η δισκογραφία της απαρτίζεται από 5 προσωπικούς δίσκους : Katy Hudson (2001) One Of The Boys(2008) Teenage Dream (2010) Prism (2013) Witness (2017). Ενώ ως ηθοποιός έχει χαρίσει την φωνή της στις ταινίες The Smurfs (2011) και The Smurfs 2 (2013) και πρωταγωνιστεί στην αυτοβιογραφική ταινία Katy Perry: Part of Me (2012).

• 

• 

• 

---

Ταξίδεψαν στο χρόνο και το έργο τους έμεινε στην αιωνιότητα :

1647–Εβαντζελίστα Τοριτσέλι, ιταλός φυσικός και μαθηματικός, διατύπωσε το Θεώρημα του Τοριτσέλι, το οποίο προσδιορίζει την εκροή ιδεώδους ρευστού στο ελεύθερο αέρα.Η μονάδα Τορ οφείλει την ονομασία της σε αυτόν, ενώ εφηύρε μεταξύ άλλων και το βαρόμετρου. (Γεν. 15/10/1608,Φαέντσα)

1929 – Αλέξανδρος Μωραϊτίδης Έλληνας διηγηματογράφος, ακαδημαϊκός, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. (Γεν. 15/10/1850, Σκιάθος)

1976 – Ρεϊμόν Κενώ Γάλλος συγγραφέας, ποιητής, στιχουργός, μεταφραστής και μαθηματικός. Πολυσχιδής προσωπικότητα, με αίσθηση του χιούμορ και φαντασία, ανανέωσε τη γαλλική γλώσσα και λογοτεχνία εισάγοντας τον προφορικό λόγο και υπογραμμίζοντας την έννοια του αστείου στα γαλλικά γράμματα. (Γεν.21/2/1903, Χάβρη)

---

Γεγονότα ανά τον κόσμο

Ο αμερικανός συγγραφέας Τζον Στάινμπεκ, γνωστός για το έργο του Τα σταφύλια της οργής, βραβεύεται το 1962 με το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

---

Πηγες :

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα…Music is life

Άλμανακ Wikipedia

Μηχανή του χρόνου

Νένα Ευθυμιάδου

Το πρώτο αυτόματο μηχάνημα που θα προσφέρει με το πάτημα ενός κουμπιού δωρεάν διηγήματα θα αποκτήσει στις αρχές του Οκτωβρίου η Νέα Υόρκη, με πρωτοβουλία της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Center for Fiction, ελληνηστί Κέντρο Φαντασίας με έδρα το Μπρούκλιν.

Μια πολιτιστική καινοτομία που αρχικά δοκίμασε ο δήμος της γαλλικής πόλης Γκρενόμπλ, που βρίσκεται στις Άλπεις. Η συνταγή με τους αυτόματους πωλητές πέτυχε, κι έγιναν ένα μέσον προσφοράς δωρεάν πολιτισμού. Πλέον οι κάτοικοι αξιοποιούν ποιοτικά μέρος της αναμονής που περιλαμβάνει η καθημερινότητας τους.

Η ιδέα είναι να προσφέρουν στο κοινό μια «χειροπιαστή στιγμή με μια ιστορία σε ένα φιλικό προς το περιβάλλον χαρτί». Οι επισκέπτες της Center for Fiction θα έχουν τη δυνατότητα να πάρουν στα χέρια τους ένα σύντομο διήγημα,σε μορφή απόδειξης, που στις περισσότερες περιπτώσεις θα μπορούν να διαβάσουν σε λιγότερο από πέντε λεπτά.

Ένα κουμπί θα είναι για παιδικά διηγήματα, ενώ τα άλλα δύο με θέματα που θα εναλλάσσονται στη διάρκεια του χρόνου, έτσι ώστε οι αναγνώστες να έχουν πάντα μια νέα – και κάθε φορά διαφορετική – συλλογή ιστοριών, από κλασικά λαϊκά παραμύθια έως και σύγχρονες ιστορίες.

«Η ανάγνωση στο χαρτί είναι πιο ζωντανή και ενθαρρύνει την ονειροπόληση. Η ανάγνωση διηγημάτων συνεισφέρει στην προώθηση της αγάπης για τα βιβλία, ενώ ταυτόχρονα προωθείται και η αγάπη για τη γνώση και τον πολιτισμό. Η Short Édition προσφέρει μια φρέσκια, πνευματική στιγμή για όλα τα επίπεδα ανάγνωσης και τις ηλικίες, με σκοπό την πρόοδο της κοινωνίας», αναφέρει η Short Édition.

Η φαντασία και ο γραπτός λόγος έχουν επιστρέψει στους δημόσιους χώρους, υποστηρίζουν αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι και συγγραφείς. Ενώ πολλοί είναι οι κάτοικοι που υποστηρίζουν ότι οι αυτόματες μηχανές πώλησης ιστοριών με την έντυπη μορφή τους, είναι ένα διάλειμμα από τις πανταχού παρούσες οθόνες των κινητών τους.

View this post on Instagram

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Short Édition (@shortedition)

Τα διηγήματα που θα τυπώνει το μηχάνημα θα επιλέγονται τυχαία μέσα από μία λίστα της Center for Fiction, που θα αντλεί υλικό τόσο από τη βάση δεδομένων της Short Édition, όσο και από το δίκτυο συνεργατών της οργάνωσης.

Το αυτόματο μηχάνημα έχει ήδη ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, από το 2016 που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά. Έχει μάλιστα λάβει το βραβείο Consumer Electronic Show Tech for a Better World, το 2018. Σήμερα, υπάρχουν περισσότερα από 300 αυτόματα μηχανήματα διηγημάτων σε όλο τον κόσμο, τα οποία έχουν διανείμει πάνω από 5,6 εκατομμύρια ιστορίες!

Το Center for Fiction στο Μπρούκλιν υποδέχεται το αυτόματο μηχάνημα διηγημάτων στις 2 Οκτωβρίου και αναμένει οι πολίτες της Νέας Υόρκης να αδράξουν την ευκαιρία για μία πιο άμεση επαφή με την ανάγνωση.

---

Είθε αυτή η καινοτομία αυτή να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο δίνοντας την ευκαιρία σε νέους διηγηματογράφους να αποκτήσουν απήχηση και να αναδείξουν το έργο τους, αλλά και να αποτελέσει το πολιτιστικό αυτό βήμα που θα φέρει στο προσκήνιο γνωστά και αγαπημένα διηγήματα και τους δημιουργούς τους, ώστε “να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι καινούριοι„.

Πηγή

Νένα Ευθυμιάδου

Το Φεστιβάλ Ισπανόφωνου Κινηματογράφου Αθήνας – FeCHA παρουσιάζει για δεύτερη χρονιά τις «Ημέρες Ισπανόφωνου Κινηματογράφου/ Días de Cine Hispanófono» στις 12-14 Οκτωβρίου 2021, με αφορμή την «Día de la Hispanidad/ Día del Respeto a la Diversidad Cultural» (Ημέρα της Ισπανοσύνης/ Ημέρα Σεβασμού της Πολιτισμικής Διαφορετικότητας) μετά από την μεγάλη ανταπόκριση του κοινού στις διαδικτυακές προβολές του 2020.

Κατά τη διάρκεια των «Ημερών Ισπανόφωνου Κινηματογράφου/Días de Cine Hispanófono», θα παρουσιαστούν έξι (6) Ισπανόφωνες ταινίες από την Ισπανία, την Αργεντινή, το Μεξικό, το Περού και την Κούβα, μέσω διαδικτύου και απολύτως δωρεάν για όλη την Ελλάδα.

Οι ταινίες θα είναι διαθέσιμες 12-14/10 για συσκευές αποκλειστικά εντός της Ελλάδας στην επίσημη ιστοσελίδα του Φεστιβάλ Ισπανόφωνου Κινηματογράφου Αθήνας – FeCHA.

https://video.fecha.gr/

Λίγα λόγια για την «Día de la Hispanidad/ Día del Respeto a la Diversidad Cultural» (Ημέρα της Ισπανοσύνης/ Ημέρα Σεβασμού της Πολιτισμικής Διαφορετικότητας)

Με αφορμή την ανακάλυψη της Αμερικής στις 12 Οκτωβρίου 1492 από τον Χριστόφορο Κολόμβο -ο οποίος πίστευε ότι είχε βρεθεί στις Ινδίες- γιορτάζεται η ημέρα αυτή στην Ισπανία με την ονομασία «Día de la Hispanidad» (Ημέρα της Ισπανοσύνης). Ο όρος Hispanidad, αντιπροσωπεύει το σύνολο των ισπανόφωνων λαών και πολιτισμών.Στη Λατινική Αμερική, η ίδια ημέρα γιορτάζεται ως «Día del Respeto a la Diversidad Cultural» (Ημέρα Σεβασμού της Πολιτισμικής Διαφορετικότητας) και εστιάζει στο σεβασμό της πολυμορφίας των πολιτισμών της Λατινικής Αμερικής.

Σας παραθέτω τις ταινίες που προβάλλονται με μια σύντομη περίληψη της πλοκής τους:

Καμένη Γη /Terra Calcinada

Antonio Ferrer / Ισπανία / 2020 / 75’

Μέσα από τις καταθέσεις μαρτύρων και ειδικών, ο σκηνοθέτης αποπειράται να αποτυπώσει πως ο Φρανκισμός κατάφερε να διαμορφώσει μια πειθήνια κοινωνία και πως, πλέον, βιώνουμε μια κατάσταση αδιαφορίας με αποτέλεσμα την άνοδο της ακροδεξιάς.

(ES)Es la búsqueda, con el testimonio de víctimas y expertos, por entender qué fue el franquismo, cómo logró una sociedad dócil y cómo hemos llegado al estado de indiferencia actual y de crecimiento de la ultraderecha.

Ο Φιντέλ από Κοντά / Fidel de cerca

Eduardo Flores, Gabriel Beristain, Roberto Chile /

Μεξικό, Κούβα, ΗΠΑ / 2020 / 94’

Η ταινία δεν είναι χρονολογική αποτύπωση των γεγονότων αλλά μια μοναδική ματιά από κοντά, σε μία από τις πιο εμβληματικές και μελετημένες, αλλά λιγότερο γνωστές προσωπικότητες της εποχής μας.

(ES) La película no es un recuento cronológico estricto de los eventos en que le tocó participar, sino una ventana única para acercarnos a unos de los personajes más emblemáticos, más estudiados, pero menos conocidos de nuestro tiempo.

Alcatena

Diego Arandojo / Αργεντινή / 2020 / 97’

Η ζωή και το έργο του Αργεντίνου κομίστα Enrique «Quique Alcatena». Μια διερευνητική ματιά στον δημιουργό και τους φανταστικούς του κόσμους, με μαρτυρίες συνεργατών, φίλων και οικογένειας.Σε συνεργασία με το Comicdom CON Athens.

(ES) Vida y obra del historietista argentino Enrique «Quique Alcatena». Una mirada profunda sobre este creador de mundos y seres fantásticos, con el aporte testimonial de compañeros de trabajo, amigos y familia. En colaboración con Comicdom CON Athens.

• 

• 

Η Δίνη / El remolino

Laura Herrero Garvín / Μεξικό / 2016 / 73’

Ο Πέδρο είναι ένας αγρότης που υπερασπίζεται την ταυτότητά του και τα όνειρά του. Η αδερφή του, Έσθερ, αγωνίζεται για ένα καλύτερο μέλλον για την κόρη της, ενώ, ταυτόχρονα, μοιράζεται τον κόσμο της μέσα από την μικρή της κάμερα. Μένουν στο Ελ Ρεμολίνο, μια μικρή κοινότητα στο Τσιάπας του Μεξικού, η οποία επηρεάζεται από δυνατές πλημμύρες κάθε χρόνο. Για αυτούς η ζωή είναι σαν μια δίνη που τους στριφογυρίζει ανάμεσα στους προσωπικούς τους κύκλους και στο φυσικό κύκλο του ποταμού.

(ES) Pedro es un campesino que defiende su identidad y sus sueños; su hermana Esther lucha por una mejor vida para su hija mientras nos comparte su mundo a través de una pequeña cámara.

Το Όνειρο του Μαρακάμε/ El sueño del Mara’akame

Federico Cecchetti / Μεξικό / 2016 / 90’

Ο Νιέρι, είναι ένας νεαρός Ουιτσόλ που έχει όνειρο να ταξιδέψει στην Πόλη του Μεξικού για να παίξει σε μια συναυλία, αλλά ο πατέρας του, ένας Μαρακάμε (Σαμάνος), έχει άλλα σχέδια για αυτόν. Θέλει ο γιος του να ακολουθήσει τις παραδόσεις και να βρει το γαλάζιο ελάφι στα όνειρά του, για να μάθει να θεραπεύει και να γίνει και αυτός Μαρακάμε. Ο Νιέρι θα ταξιδέψει στην πρωτεύουσα, όπου θα χαθεί μεν, αλλά θα βρει το όραμά του.

(ES) Nieri es un joven huichol cuyo sueño es viajar con su banda musical a tocar en un concierto en la gran Ciudad de México, pero su padre, un Mara´akame (chamán huichol), tiene otros planes para él, pues debe seguir su tradición y encontrar al venado azul en sus sueños, para así poder aprender a sanar y convertirse en un Mara´akame. Nieri viaja a la gran ciudad donde al estar completamente perdido encontrará su visión.

Το Φως στον Λόφο / La luz en el cerro

Ricardo Velarde / Περού / 2016 / 85’

O Γιέφερσον και ο Τσίνο, δυο γιατροί που κάνουν νεκροψίες και ο Παντίγια, ένας αστυνόμος με παρελθόν βίαιης συμπεριφοράς, θα βρεθούν στη μέση μιας έρευνας σε μια απομακρυσμένη πόλη στις Άνδεις του Περού, όταν ένας βοσκός θα βρεθεί νεκρός υπό ύποπτες συνθήκες.

(ES) Jefferson y Chino, dos practicantes forenses, y Padilla, un capitán de policía castigado por su conducta violenta, se ven inmersos en una investigación en un pueblo remoto de los Andes Peruanos. Allí, ha sido encontrado el cadáver de un pastor en extrañas circunstancias.

Κείμενα στα ισπανικά: Nicoleta Xinariu

Ο κινηματογράφος για ακόμη μια φορά συνδέει αριστοτεχνικά λαούς , κουλτούρες και πολιτισμούς.

Δείτε όσες περισσότερες μπορείτε. Αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές του Φεστιβάλ Ισπανόφωνου Κινηματογράφου Αθήνας – FeCHA για το άρτιο και ποιοτικό αυτό αποτέλεσμα.

Πηγή

Νένα Ευθυμιάδου

Ένας από τους σημαντικότερους μουσικοσυνθέτες που γνώρισε ποτέ η χώρα μας , ο Μίκης Θεοδωράκης δεν βρίσκεται πλέον ανάμεσα μας. Ο συνθέτης, στιχουργός, διευθυντής ορχήστρας, ο μεγαλοφυής αυτός άνθρωπος, που έγραψε συνθέσεις για ταινίες, ηχογράφησε πολλούς δίσκους, πραγματοποίησε ουκ ολίγες συναυλίες, μελοποίησε αμέτρητα ποιήματα, ενώ ασχολήθηκε και με τον πολιτικό βίο, αναχώρησε προς την κατοικία των αγγέλων, για να θαυμάσει από ψηλά το υπέρλαμπρο έργο του. Ένα έργο που κοσμεί τον πολιτισμό μας.

Άφησε τις τελευταίες του πνοες στο σπίτι του το πρωί της Πέμπτης 2 Σεπτεμβρίου του 2021 από καρδιοαναπνευστική ανακοπή, σε ηλικία 96 ετών.

Ελέω εμφυλίου πολέμου και δικτατορίας ο Μίκης φυλακίστηκε, βρέθηκε εξόριστος και βασανίστηκε μέχρι παράλυσης, όμως δεν σταμάτησε να αγωνίζεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και για την ελευθερία.

«Αν δεν είχα βιώσει αυτά που βίωσα, δεν θα είχα γράψει αυτή τη μουσική. Η μουσική για εμένα ποτέ δεν υπήρξε αυτοσκοπός, είναι κάτι το βιωματικό»

Η φήμη του τεράστιου Μίκη Θεοδωράκη δεν περιορίστηκε μόνο στα εγχώρια μέτωπα, αλλά έφτασε σε παγκόσμια επίπεδα και το «συρτάκι του Ζορμπά», που είναι πλέον γνωστό σε όλο τον πλανήτη, έχει γίνει κάτοπτρο και χαρακτηριστικός ήχος της Ελλάδας. Δημιουργώντας το Cando General, το Άξιον Εστί, τον Επιτάφιο, ο Μίκης Θεοδωράκης σιγουρεύτηκε πως ο πολιτισμός της Ελλάδας θα μείνει για αιώνες θαυμαστός. Αρκετές συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ, η Τζόαν Μπαέζ και η Εντίθ Πιάφ. Έχει επίσης γράψει μουσική για γνωστές ταινίες όπως: Φαίδρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ (1969) και Σέρπικο (1973). Το 1970, για τη μουσική στη ταινία Ζ, του απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική, ενώ ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία State of Siege, και το 1975, για την ταινία Serpico. Επιπλέον ήταν υποψήφιος για Γκράμι το 1966 και το 1975 για το μουσικό θέμα των ταινιών Ζορμπάς και Serpico αντίστοιχα.

Ο Μίκης είχε ασχοληθεί και με την κλασική μουσική γράφοντας συμφωνίες, ορατόρια, μπαλέτα, όπερες και μουσική δωματίου. Όμως το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση. Χρησιμοποιώντας ως στίχους ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης καταγωγής, όπως ο Γιάννης Ρίτσος , ο Γιώργος Σεφέρης , ο Πάμπλο Νερούδα και ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Μίκης Θεοδωράκης συνδέει δύο τέχνες μαζί και δημιουργεί διαχρονικά αριστουργήματα.

https://youtu.be/WBogVFFEu2Q

Ως πολιτικός υπήρξε υπουργός και τέσσερις φορές εκλεγμένος βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου με το Κ.Κ.Ε και τη Ν.Δ, ενώ παράλληλα ήταν ακτιβιστής τιμημένος με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν το 1983, ενώ το 2000 υπήρξε υποψήφιος για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Ίσως λόγω της τρέχουσας κατάστασης, μια επίσκεψη σε ένα μουσείο με φυσική παρουσία να είναι αδύνατη αλλά αυτό δεν ισχύει και για μια διαδικτυακή επίσκεψη. Πλέον έχουμε την δυνατότητα, προσπαθώντας να προσαρμοστούμε στα δεδομένα της εποχής, να περιηγηθούμε online σε αξιοσημείωτα μουσεία όλου του κόσμου. Πρόκειται για μια ευκαιρία που μας προσφέρει η πλατφόρμα της Google και σιγουρά δεν πρέπει να την χάσουμε! Ας δούμε λοιπόν κάποια από αυτά.

Εθνική Πινακοθήκη Ουάσιγκτον

Αν περιηγηθούμε Online σε αυτό το μουσείο θα παρατηρήσουμε ότι έχει δυο διαδικτυακές ενότητες. Η πρώτη θεματική περιλαμβάνει τα αναρίθμητα μοντέλα ρούχων μεταξύ του 1740 και 1895. Η δεύτερη θεματική αναφέρεται στα ανεκτίμητα έργα του Ολλανδού ζωγράφου Johannes Vermeer.

Βρετανικό Μουσείο

Πρόκειται για ένα διάσημο μουσείο το οποίο φιλοξενεί αναρίθμητα ιστορικά κειμήλια όπως αιγυπτιακές μούμιες. Θα εντυπωσιαστείτε από την ποικιλία των ιστορικών  αντικειμένων  και από την ανάδειξη των λεπτομερειών τους που θα νιώσετε σα να βρίσκεστε εκεί.

Μουσείο του Λούβρου

Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε πολλά για αυτό το μουσείο αφού πρόκειται ένα από τα πιο γνωστά όλου του κόσμου. Σε αυτές τις μέρες λοιπόν δίνει την ευκαιρία σε όλους τους ανθρώπους να το επισκεφθούν εικονικά και να θαυμάσουν τα αιγυπτιακά αντικείμενα έως και την Πινακοθήκη του Απόλλωνα. Υπάρχουν πάρα πολλά να δείτε και θα παραμείνετε εντυπωσιασμένοι καθ’ όλη την διάρκεια της επίσκεψης.

Μουσείο Van Gogh

Στην εικονική επίσκεψη του μουσείου αυτού μπορούμε να απολαύσουμε την περιήγηση και στους τέσσερις ορόφους. Οι εικόνες είναι υψηλής ανάλυσης και έχουμε την δυνατότητα να διακρίνουμε κάθε λεπτομέρεια των έργων του Van Gogh. Στο τέλος της επίσκεψης μας, υπάρχουν και δυο βιβλία του που μπορούμε να ξεφυλλίσουμε.

Μουσείο Whitney  της Σύγχρονης Τέχνης

Το μουσείο αυτό είναι ιδιαίτερα γνωστό στο αμερικανικό κοινό ωστόσο αξίζει και την δική μας ματιά. Περιλαμβάνει αξιοθαύμαστα έργα σύγχρονης τέχνης του 20^ου αιώνα και μια μεγάλη συλλογή έργων κάθε γνωστού Αμερικανού καλλιτέχνη.

Βιαστείτε! Ας μην χάσουμε αυτήν την ευκαιρία!

Κορίνα Κανελλοπούλου

«Στον υπερρεαλισμό δεν προσεχώρησα ποτέ. Τον υπερρεαλισμό τον είχα μέσα μου, όπως είχα μέσα μου το πάθος της ζωγραφικής, από την εποχή που γεννήθηκα»

Ο Νίκος Εγγονόπουλος ήταν “ένας άνθρωπος που μοίρασε την ζωή του ανάμεσα στις δύο τέχνες”. Άφησε παρακαταθήκη ένα τεράστιο και σπουδαίο έργο, αφού αποτέλεσε έναν από τους κύριους εκφραστές του υπερρεαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα.

Ο υπερρεαλισμός ή σουρεαλισμός είναι το κίνημα που ταυτίζεται με τη φράση «πάνω ή πέρα από την πραγματικότητα». Πρεσβεύει το μη λογικό, το παράδοξο, το ανορθόδοξο, το μη εξηγήσιμο. Όλα αυτά αποτυπώνονται ολοφάνερα στους ιδιαίτερους πίνακες του Νίκου Εγγονόπουλου.
Ήταν ένας άνθρωπος των τεχνών αφού χαρακτηρίζεται ως ζωγράφος σκηνογράφος και ποιητής. Παράλληλα εργάστηκε και ως καθηγητής του Ε.Μ. Πολυτεχνείου.

Ο σπουδαίος αυτός καλλιτέχνης της γενιάς του ’30, κατόρθωσε να συνδέσει το κίνημα του υπερρεαλισμού, του σουρεαλισμού, με τον ελληνικό πολιτισμό . Άλλωστε ο ίδιος έχει δείξει απεριόριστο σεβασμό για την ελληνική αλλά και βυζαντινή πνευματική παράδοση.

Ο Εγγονόπουλος γεννήθηκε στις 21 Οκτωβρίου του 1907 και πέθανε στις 31 Οκτωβρίου του 1985, στην Αθήνα.

«Η μεγάλη μου αγάπη στη ζωή ήτανε μόνο η ζωγραφική. Κάθε ώρα, που δεν την αφιερώνω στη ζωγραφική, τη θεωρώ ώρα χαμένη».

Αφιέρωνε κάθε μέρα τρεις ώρες το πρωί και τρεις ώρες το απόγευμα στη ζωγραφική . Η ζωγραφική έπαιζε τεράστιο ρόλο στην ψυχοσύνθεση του καλλιτέχνη καθώς όταν δεν ζωγράφιζε, μελαγχολούσε . Κάθε πρωί ξυπνούσε στις 6 το πρωί γιατί προτιμούσε να ζωγραφίζει νωρίς κάτω από το φως του πρωινού ηλίου.
Το 1932, γράφτηκε στην Σχολή Καλών Τεχνών, προκειμένου να καλλιεργήσει το ταλέντο του. Εκεί μαθήτευσε κοντά στον Κωνσταντίνο Παρθένη και παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα βυζαντινής τέχνης στο εργαστήριο των Φώτη Κόντογλου και Α. Ξυγγόπουλου, μαζί με το Γιάννη Τσαρούχη. Γνωρίστηκε επίσης και με άλλους σημαντικούς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Γιάννης Μόραλης και ο Τζόρτζιο ντε Κίρικο
Τα πρώτα δείγματα της ζωγραφικής του παρουσιάστηκαν το 1938 στην Έκθεση Τέχνη της Νεοελληνικής Παραδόσεως.

Ο Εγγονόπουλος ήταν ένας «θαυμάσιος άνθρωπος που δεν είχε σχέση με τα μικρά της ζωής, δεν ήξερε τις δοσοληψίες, τις κακομοιριές», είπε για εκείνον ο Ανδρέας Εμπειρίκος.

Για την ζωγραφική του χρησιμοποιεί κυρίως 3 χρώματα, που τυχαίνει να είναι τα αγαπημένα του: Το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλέ όπως και τα παράγωγα τους. Χρησιμοποιούσε επίσης διάφορες τεχνικές, όπως λάδια και αυγοτέμπερα. Η τεχνική του ήταν επι το πλείστον Βυζαντινή, ενώ η εναλλαγή θερμών-ψυχρών τόνων που βλέπουμε σε αρκετούς πίνακες του, είναι κάτι που διδάχθηκε από τον δάσκαλο του, Παρθένη.

«Οι λέξεις είναι στοιχεία που τα ξομπλιάζω και τα βάζω χρωματιστά το ένα πλάι στο άλλο».

Τα όρια του χρόνου στο οποίο ανάγεται η ζωγραφική του Νίκου Εγγονόπουλου, είναι κυρίως η μινωική Κρήτη, το τέλος του 19ου αιώνα , η αρχαία Ελλάδα , το Βυζάντιο και τα γεγονότα του 1821. Αυτή η προσήλωση προκύπτει από την προσωπική του έλξη ,η οποία οφείλεται προπάντων, στην επιθυμία του να τονίσει τις ένδοξες αλλά και θαυμαστές πτυχές του ελληνισμού και παράλληλα να προβάλει τη διαχρονικότητα του πνεύματος της χώρας μας, που χρονολογείται από την αρχαιότητα .
Η θεματογραφία που επιλέγει είναι απόρροια του κλίματος της εποχής που έζησε και του πνεύματος με το οποίο συναναστρέφονται ο ίδιος και ο κύκλος του .Τον απασχολούν το τυπικό και το παραδεδεγμένο, αλλά κυρίως η γνησιότητα , επειδή αυτή υπηρετεί καλύτερα την πρόθεση της ζωγραφικής του.
Το γεγονός ότι ο Εγγονόπουλος προσφεύγει στην ιστορία, δε σημαίνει, ότι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ζωγράφος της ιστορίας. Διότι στα έργα του, η ελληνική ιστορία περιπλέκεται με το φανταστικό στοιχείο και αναμιγνύονται διαφορετικές χρονικές περίοδοι σε έναν καμβά. Έτσι προσθέτει υπερρεαλιστικές πινελιές στο έργο του. Δεν αποτυπώνει ακριβώς ιστορικά γεγονότα.

Ο Εγγονόπουλος, έχει ταξιδέψει σε όλη την Ελλάδα και σε κάποια Βυζαντινά κατάλοιπα. Αυτό τον ωθεί στο να μεταφέρει όσα του έκαναν εντύπωση στους πίνακες του. Έτσι δημιουργεί πίνακες με αρχοντικά και απλά σπίτια της Ελλάδας, όπως τα θυμάται από τα ταξίδια του . Φυσικά, τα στοιχεία της Βυζαντινής παράδοσης δεν λείπουν από τα έργα του και από τις αγιογραφίες του. Μάλιστα τα συναντάμε ακόμα και στους πιο σουρεαλιστικούς πίνακες του.

Ο Εγγονόπουλος, προκειμένου να διασφαλίσει την αναγνώριση της περίτεχνης τότε τέχνης που πρεσβεύε , βρέθηκε αντιμέτωπος με την αρνητική κριτική ορισμένων διανοούμενων. Συγκεκριμένα, ο ίδιος, υπερασπιζόμενος τον υπερρεαλισμό αντιμετωπίστηκε από όλους σχεδόν τους πνευματικούς ανθρώπους της εποχής του με χλευασμό και άκρως προσβλητικά σχόλια. Όμως το 1949 με τη συμμετοχή του στη Μπιενάλε ,μια από τις σπουδαιότερες εκθέσεις σύγχρονης τέχνης, οι κριτικοί και οι διανοούμενοι άρχισαν να τον σέβονται περισσότερο και το έργο του απέκτησε περισσότερο ενδιαφέρον και κύρος για την ελληνική πραγματικότητα.
Με τη διαρκή του προσπάθεια και αφοσίωση στο έργο του, διεκδίκησε με κάθε τρόπο το δικαίωμα της απόλυτης, χωρίς όρους, ελευθερίας στην τέχνη , μια τέχνη που ακόμα και σήμερα θεωρείται πρωτοποριακή και αντισυμβατική.

Η τέχνη αυτή πλέον θαυμάζεται από το πανελλήνιο και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Για όσους επιθυμούν να θαυμάσουν τους πίνακες του Νίκου Εγγονόπουλου, εκθέτονται στην Εθνική Πινακοθήκη, στις Δημοτικές Πινακοθήκες Αθηνών, Ρόδου, Θεσσαλονίκης, στο Μουσείο Θεάτρου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και σε διάφορες ιδιωτικές συλλογές.

Πολιτισμός…Μια λέξη πολλές σημασίες .

Η τέχνη είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας, είναι πνευματικό αγαθό. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν προνόμιο των λίγων, των εκλεκτών, στις μέρες μας πάλι είναι δικαίωμα όλων! Άνθρωποι εργάζονται και ζουν μέσα από την τέχνη είτε αυτή ονομάζεται θέατρο, κινηματογράφος, μουσική, ζωγραφική, γλυπτική. Ανθρωποι επίσης παίρνουν ζωή από αυτήν ψυχαγωγούνται και ξεφεύγουν από την δύσκολη καθημερινότητα.

Την πλάτη της λοιπόν γυρνάει η πολιτεία ακόμη μια φορά στον κλάδο της καλλιτεχνικής δημιουργίας λόγο της υφιστάμενης κατάστασης που επικρατεί και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Θλίψη μου προκαλούν τα ισχύοντα μέτρα καθώς φαίνεται ότι ο ιός συχνάζει σε θέατρα, σινεμά, μουσεία, ενώ αντίθετα απεχθάνεται τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα παιδιά μέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών. Ωστόσο ας πάρουμε αυτή την συνθήκη ως πραγματική, που είναι η στήριξη των αρχών για τους εργάτες της τέχνης; Να σας απαντήσω ευθύς αμέσως, πουθενά!

Η λέξη πολιτεία έχει ετυμολογική συγγένεια με την λέξη πολιτισμός. Στην Ελλάδα του σήμερα πάλι, αυτές οι δύο λέξεις δεν έχουν καμία σχέση, όπως αποδεικνύεται συνεχώς.

Ο κόσμος του θεάματος και όχι μόνο ματωνει, άνθρωποι δουλεύουν κάτω από αντίξοες συνθήκες πολλές ώρες, παίρνοντας ελάχιστα χρήματα και χωρίς καμία αναγνώριση καταπώς φαίνεται.

Φυσικά δεν είναι ο μοναδικός κλάδος που επλήγησε ενώ παράλληλα καλείτε να ορθοποδήσει στις καθόλου βέβαιες μέρες που ακολουθούν!