Η χρήση των βιντεοπαιχνιδιών ως μέσο εκμάθησης ξένων γλωσσών έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της αλληλεπίδρασης, της διασκέδασης και της τεχνολογικής εξέλιξης που προσφέρουν. Τα βιντεοπαιχνίδια μπορούν να αποτελέσουν ένα καινοτόμο εργαλείο για την ενίσχυση της γλωσσικής εκμάθησης, ωστόσο συνοδεύονται από συγκεκριμένες προκλήσεις που χρήζουν προσοχής.

Πλεονεκτήματα

Τα βιντεοπαιχνίδια παρέχουν ένα διαδραστικό και ελκυστικό περιβάλλον μάθησης, όπου ο παίκτης εμπλέκεται ενεργά στην απόκτηση γλωσσικών δεξιοτήτων (Gee, 2003). Η χρήση αυθεντικής γλώσσας μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια και σενάρια συμβάλλει στην κατανόηση του νοήματος και στη διαμόρφωση επικοινωνιακών δεξιοτήτων, καθώς οι παίκτες καλούνται να αλληλεπιδράσουν με χαρακτήρες, να λύσουν γλωσσικά προβλήματα και να εκτελέσουν αποστολές που απαιτούν γλωσσική επάρκεια.

Επιπλέον, τα βιντεοπαιχνίδια ενθαρρύνουν την επανάληψη και την εξάσκηση, στοιχεία απαραίτητα για την εδραίωση της γλώσσας (Reinders & Wattana, 2014). Η ατμόσφαιρα παιχνιδιού μειώνει το άγχος του μαθητή, καθιστώντας τη διαδικασία μάθησης πιο ευχάριστη και λιγότερο πιεστική. Η δυνατότητα προσαρμογής του επιπέδου δυσκολίας και η παροχή άμεσης ανατροφοδότησης ενισχύουν την αυτονομία και την εμπιστοσύνη των μαθητών.

Προκλήσεις

Παρά τα οφέλη, η χρήση των βιντεοπαιχνιδιών για την εκμάθηση γλωσσών αντιμετωπίζει ορισμένες προκλήσεις. Πρώτον, η ποικιλία των γλωσσικών επιπέδων και η έλλειψη εξειδικευμένου εκπαιδευτικού υλικού μπορεί να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα της μάθησης (Cornillie, Thorne, & Desmet, 2012). Επιπλέον, ορισμένα παιχνίδια δεν είναι σχεδιασμένα ειδικά για γλωσσική μάθηση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μη συστηματική ή επιφανειακή εκμάθηση.

Επίσης, η υπερβολική εστίαση στη διασκέδαση μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από τους μαθησιακούς στόχους, ενώ η έλλειψη καθοδήγησης μπορεί να οδηγήσει σε αποθάρρυνση, ειδικά για αρχάριους μαθητές. Τέλος, η πρόσβαση στην τεχνολογία και η διαθεσιμότητα κατάλληλων παιχνιδιών αποτελούν πρακτικούς περιορισμούς για ορισμένους χρήστες.

Τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο για την εκμάθηση ξένων γλωσσών, προσφέροντας μοναδικές ευκαιρίες για διαδραστική και ευχάριστη μάθηση. Για την πλήρη αξιοποίησή τους, όμως, απαιτείται η προσεκτική επιλογή και σχεδιασμός εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και η συνδυαστική χρήση τους με παραδοσιακές μεθόδους εκμάθησης, ώστε να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και να μεγιστοποιηθεί το μαθησιακό αποτέλεσμα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

---

• Cornillie, F., Thorne, S. L., & Desmet, P. (2012). Digital games for language learning: Challenges and opportunities. ReCALL, 24(3), 243-256.
• Gee, J. P. (2003). What video games have to teach us about learning and literacy. Computers in Entertainment, 1(1), 20-20. https://doi.org/10.1145/950566.950595
• Reinders, H., & Wattana, S. (2014). Can I say something? The effects of digital game play on willingness to communicate. Language Learning & Technology, 18(2), 150-167.

Ιδίως οι ανάγκες της ίδιας της κοινωνίας και του ατόμου μετά την εμφάνιση της πανδημίας του COVID-19, τον Μάρτιο του 2020 στην Ελλάδα, και τα συνεχή lockdowns, επιβάλλεται η διαδικτυακή συμβουλευτική, η οποία φέρει τις ρίζες της στα μέσα του 20^ου αιώνα με την εμφάνιση του διαδικτύου.

Κατά την διεθνή βιβλιογραφία, αφορά την πρακτική της επαγγελματικής συμβουλευτικής και διακίνησης πληροφορίας, με τον πελάτη και τον σύμβουλο να μην βρίσκονται στην ίδια περιοχή και για αυτό να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα. Εν ολίγοις, πρόκειται για μια συνδιαλλαγή, που δύναται να πραγματοποιηθεί προφορικά ή γραπτά μέσω μιας διαδικτυακής σύνδεσης.

Κάποιες από τις μορφές της είναι οι οδηγοί αυτοβοήθειας και οι διαδικτυακές ομάδες στήριξης, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η ζωντανή τηλεδιάσκεψη και η βιντεοσκόπηση.

ΠΟΙΑ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• προσβασιμότητα: δυνατότητα άμεσης και εύκολης πρόσβασης
• υποστήριξη της πρόσωπο με πρόσωπο συμβουλευτικής: μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά
• γραπτός λόγος: ανάγνωση εκ νέου, εμβάθυνση και αναστοχασµός
• άνεση και ιδιωτικότητα: ευαισθησία, συναισθηματικό τραύμα, κοινωνική περιθωριοποίηση
• ανωνυμία: αυτοαποκάλυψη
• χαμηλό κόστος: εξυπηρετούνται κυρίως οι προερχόμενοι από μη εύπορες οικογένειες

ΠΟΙΑ ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ/ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ:

• απουσία μη λεκτικής επικοινωνίας: ελλιπής πρόσβαση στα μη λεκτικά κανάλια επικοινωνίας
• παρερμηνεία: και παρεξηγήσεις
• χρονική καθυστέρηση: αύξηση άγχους και τον διαθέσιμο χρόνο
• διαχείριση κρίσεων: αναφυόμενα προβλήματα

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

ONLINE Γνωριμίες

+ Πλεονεκτήματα

1. Περισσότερος χρόνος για την γνωριμία και την εξερεύνηση προφίλ
2. Πιο βολικός τρόπος προσέγγισης, συγκριτικά με face to face γνωριμία
3. Ανέξοδο και ξεκούραστο, χωρίς να απαιτεί γρήγορα αντανακλαστικά ή άμεση απάντηση
4. Κρύβονται αρκετά μειονεκτήματα, όπως γλώσσα σώματος, εκφράσεις σου
5. Πιθανόν οι γυναίκες πιο εύκολα θα ανοιχτούν πίσω από την οθόνη
6. Ευνοϊκό περιβάλλον για φλερτ, με τις γνωριμίες να γίνονται ταχύτατα
7. Υπάρχουν γυναίκες που προσεγγίζονται καλύτερα online, διότι:
8. Γυναίκες που μένουν σε άλλη πόλη
9. Γυναίκες χωρισμένες με παιδί

–  Μειονεκτήματα

1. Πιθανόν κάποιοι να είναι απόλυτοι στο ότι δε κάνουν γνωριμίες από το Ιντερνέτ, αν και θετικοί στη συνομιλία
2. Virtual Reality: η ψηφιακή εικόνα είναι ωραιοποιημένη εν συγκρίσει με την πραγματική
3. Θεοποίηση του άλλου δίχως να έχει μεσολαβήσει συνάντηση, άγγιγμα, αίσθηση
4. Σπάνια υπάρχουν ποιοτικές γνωριμίες
5. Η σωματική αλληλεπίδραση αργεί έτι περισσότερο
6. Εν τέλει, σχέση με το κινητό ή τον υπολογιστή

Γνωριμίες Στο Δρόμο

+ Πλεονεκτήματα

1. Είναι ανέξοδο, οικονομικό  
2. Είναι αιφνίδιο και αυθόρμητο
3. Μπορεί να γίνει οπουδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή της καθημερινότητας
4. Ταχύτατη συζήτηση, συνήθως με θετική ανταπόκριση. Είναι σαν speed dating
5. Πιθανόν να είναι μόνος/η χωρίς αντιπερισπασμούς

–  Μειονεκτήματα

1. Κινείται με κάποιο σκοπό, άρα έχει περιορισμένο χρόνο για επικοινωνία
2. Υπάρχει ανασφάλεια για το ότι κάποιος μπορεί να επιτίθεται
3. Η ευθεία προσέγγιση –γνωστές οι προθέσεις εξαρχής– έχει μεγάλα ποσοστά αποτυχίας

Εσύ πού νιώθεις πιο άνετα να φλερτάρεις και γιατί;

Αικατερίνη Συμφέρη

Η ανάγνωση παιδικών βιβλίων, ήδη από τη βρεφική ηλικία, προσδίδει στο παιδί την δυνατότητα να χτίσει γερά θεμέλια πάνω στα οποία, μετέπειτα, θα στηριχθούν οι ικανότητές του για ανάγνωση και συλλήβδην για μάθηση. Το Βιβλίο, άλλωστε, ως υλικός φορέας έντυπου λόγου, εικαστικού περιεχομένου, και πνευματικού έργου αποτελεί το κατεξοχήν μέσο διάδοσης της γνώσης με την εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Ιωάννη Γουτεμβέργιο. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα αφενός εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό μέσο αφετέρου.

Διάβασμα και γονείς
Ίσως, μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της προαναφερθείσας δραστηριότητας έγκειται στο γεγονός ότι δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας και στέρεους, συναισθηματικούς δεσμούς ανάμεσα στο παιδί και στον γονιό. Όσο ο τελευταίος διαβάζει στο παιδί, τόσο δημιουργείται μια ζεστή και όμορφη σχέση, όπου εκατέρωθεν οι πλευρές απολαμβάνουν τη συντροφιά του άλλου και δένονται έτι περισσότερο μεταξύ τους.

Διάβασμα και διεύρυνση πνευματικών οριζόντων: γνώση
Επιπρόσθετα, το παιδί βρίσκεται σε θέση να αντλήσει νέα στοιχεία και μέσα από την εικονογράφηση. Ανεξαρτήτου γνωστικού αντικειμένου, προστίθενται πληροφορίες στον εγκέφαλο είτε αποβούν άμεσα χρήσιμες, είτε πάλι όχι. Βέβαια, «η γνώση είναι δύναμη», συμβάλλοντας στην καλύτερη προετοιμασία και προσαρμοστικότητα στις προκλήσεις της ζωής, εφόσον, είναι αναπόσπαστο εφόδιο, που λειτουργεί ως εφαλτήριο υπό την όποια αντίξοη συνθήκη.

Διάβασμα και συγκέντρωση: μνήμη
Ακόμη, αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την απερίσπαστη αφοσίωσης στο βιβλίο. Το παιδί μαθαίνει να κάθεται ήσυχα και να συγκεντρώνεται βελτιώνοντας την αναγνωστική του ικανότητα, διότι χρειάζεται η συγκράτηση από μια σειρά χαρακτήρων, στοιχείων και η ακολουθία της πλοκής. Ενισχύεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου με το να θυμάται δημιουργώντας νέες συνάψεις, συνδέσεις, ενδυναμώνοντας τη βραχυπρόθεσμη μνημονική του ικανότητα.

Διάβασμα και φαντασία: κριτική σκέψη
Το βιβλίο αποτελεί το παράθυρο στη φαντασία. Ο συνδυασμός της εικόνας με το κείμενο προσφέρει πολύ-αισθητική απόλαυση. Η δύναμη που έχουν οι εικόνες και οι λέξεις επιτρέπουν στο παιδί να ταξιδέψει στο χώρο της φαντασίας, να ονειρευτεί και να σκεφτεί δημιουργώντας την αντίστοιχη εικόνα στο μυαλό του με αποτέλεσμα να επεκτείνει τη δυνατότητα της αντίληψης του για τον κόσμο σε βαθύτερο επίπεδο και προσθέτοντας στη δεξιότητα της δημιουργικότητας σε έκαστο τομέα. Συνεπώς, συμβάλει στη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης, στην εξέλιξη της κριτικής ικανότητας -λειτουργώντας ως πυξίδα- και στην όξυνση του νου του.

Διάβασμα και εμπλουτισμός λεξιλογίου
Ένα ακόμη προτέρημα είναι το εξής, επιτυγχάνεται η βελτιωτική ικανότητα του παιδιού -ερχόμενο σε επαφή- με πλειονότητα καινούργιων, ασυνήθιστων λέξεων να μαντεύει τη σημασία τους από τα συμφραζόμενα. Είναι, βέβαια, πολύτιμο εργαλείο στη μάθηση νέων γλωσσών, καθώς συμβάλει στην ευχέρεια του λόγου προφορικού και γραπτού.

Διάβασμα και κοινωνικοποίηση
Με την ανάγνωση βιβλίων βοηθιέται, επίσης, στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη έκφραση των σκέψεων και των αναγκών του. Κατά συνέπεια, αναπτύσσονται οι επικοινωνιακές του δεξιότητες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται και πιο εύκολα φιλίες. Επιπλέον, τα βιβλία προσδίδουν τροφή για συζήτηση, καθώς είναι ένα ανεξάντλητο θέμα σε οποιοδήποτε πλαίσιο κοινωνικής συναναστροφής. Εν τέλει, το παιδί αντιλαμβάνεται την έννοια του βιβλίου, χτίζοντας παράλληλα και σταδιακά την αυτοεκτίμηση του παιδιού.

Διάβασμα και χαλάρωση: γαλήνη
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστήμιου του Sussex εν έτη 2009, το διάβασμα εδραιώνεται ως ο πιο αγχολυτικός τρόπος συμβάλλοντας στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και του εγκεφαλικού ιστού. Ακόμη, κατά την Mayo Clinic, η ανάγνωση βοηθάει τον οργανισμό να χαλαρώσει και δημιουργεί συναισθήματα εσωτερικής γαλήνης και ηρεμίας, σε αντίθεση με την παρακολούθηση τηλεόρασης, αποφεύγοντας, έτσι, το έντονο φως των ηλεκτρονικών συσκευών. Αποτελεί, εν ολίγοις, μέσο επίτευξης πνευματικής και ψυχικής ισορροπίας και ευεξίας, μέρος ενός συνολικότερου υγιεινού τρόπου ζωής.

Διάβασμα και ψυχαγωγία
Μολαταύτα, είναι μια επένδυση στο χρόνο με τις βιβλιοθήκες να διαθέτουν βιβλία όλων των ειδών, για όλες τις ηλικίες και τα γούστα. Επίσης, υπάρχουν και πολλές πηγές στο διαδίκτυο από τις οποίες μπορούν να αντληθεί υλικό, όπως, ακόμη ο δανεισμός από φίλους και συγγενείς. Έτσι, πρόκειται για μια μορφή ψυχαγωγίας, δωρεάν ή μη, προσβάσιμη ανά πάσα στιγμή.

Διάβασμα και υγεία: μακροζωία
Το 2016, ερευνητές από το τμήμα Δημόσια Υγείας του Yale ανακάλυψαν ένα ενδιαφέρον μοτίβο σχέσης ότι τα 30 λεπτά ημερησίου διαβάσματος επεκτείνει τον μέσο όρο ηλικίας κατά 2 έτη. Ακόμη, μειώνεται, με αυτό τον τρόπο, η αρτηριακή πίεση, καθώς και ο κίνδυνος να νοσήσει το παιδί από ασθένειες, όπως το Alzheimer. Το βιβλίο καθίσταται η ίαση της ψυχής και το καταπραϋντικό της όποιας διαταραχής, «διάβασε για να ζήσεις», όπως έλεγε ο Gustave Flaubet.

Είναι χρήσιμο να μην παραλειφθεί ότι το βιβλίο δεν συμβάλει μόνο στην αφύπνιση από τον πνευματικό λήθαργο και τον φορέα των ατελεύτητων γνώσεων και πληροφοριών, αλλά, επίσης, ασκεί θετική επίδραση στη ψυχοσύνθεση του παιδιού -και όχι μόνο- με απόρροια τον εμπλουτισμό της προσωπικότητάς του και τον εξοστρακισμό των αρνητικών στοιχείων του.

Σύμφωνα με την άποψη του Joseph Addison, Άγγλου δοκιμιογράφου «το διάβασμα είναι για το μυαλό ό,τι η γυμναστική για το σώμα», ενώ κατά τον Κικέρωνα «αν έχεις έναν κήπο και μια βιβλιοθήκη, έχεις όλα όσα σου χρειάζονται».

Καταλήγοντας, απαύγασμα της επιτακτικής αυτής ανάγκης είναι για τις νέες γενιές, ως άξιοι συνεχιστές του κόσμου, να αγαπήσουν το βιβλίο, την μάθηση και να αναγνωρίσουν ότι πρόκειται τόσο για έναν υλικό θησαυρό, όσο και πνευματικό. Στο έργο αυτό, για την πνευματική καλλιέργεια των παιδιών, δύνανται να συμβάλλουν εξίσου η οικογένεια και το σχολείο.

Αικατερίνη Συμφέρη