Η οικογένεια αποτελείται από μια ομάδα ανθρώπων που συνδέονται μεταξύ τους μέσω στενών, κοινωνικών και προσωπικών δεσμών, οι οποίοι δημιουργούνται είτε με συγγένεια εξ΄ αίματος είτε όχι σε πολλές περιπτώσεις. Θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει την οικογένεια ως ένα υποσύστημα της κοινωνίας. Ένα υποσύστημα που συγκροτείται από ένα σύνολο ατόμων που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, θέτουν στόχους, συλλογικούς αλλά και προσωπικούς.

Ο κάθε άνθρωπος κληρονομεί τις αρχές, τις ιδέες και τις αντιλήψεις για τη ζωή επηρεασμένος από το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Η οικογένεια μεταδίδει τον πολιτισμό, τη γλώσσα, διαμορφώνει τη συμπεριφορά και επηρεάζει τη μόρφωση που λαμβάνει το παιδί της.

Είναι το κύριο περιβάλλον του παιδιού και το πρώτο «ανεπίσημο» σχολείο καθώς συμβάλλει στη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική του ανάπτυξη. Διαμορφώνει τον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά του με τις επιδράσεις που του ασκεί.

Ακόμη, μπορεί να επηρεάσει τη πρόοδο του στο σχολείο σε μεγάλο βαθμό. Πιο συγκεκριμένα, η οικογένεια είναι σε θέση να επηρεάσει την αποδοτικότητα του παιδιού καθώς και τη γενικότερη στάση του απέναντι στο σχολικό σύστημα.

Η οικογένεια θα πρέπει να είναι σε θέση να προσφέρει στο παιδί με ορθό τρόπο αξίες, στάσεις, αντιλήψεις για τη ζωή και να το βοηθήσει να αναπτύξει μια προσωπικότητα ισχυρή και ισορροπημένη. Επιπλέον, να του παρέχει ασφάλεια αλλά και χώρο αυτοβελτίωσης και εξέλιξης, να λειτουργεί ως αρωγός στη ζωή του με κύριο στόχο την ολόπλευρη ανάπτυξη του.

Με λίγα λόγια, η επιρροή που ασκεί η οικογένεια στο παιδί είναι μέγιστη. Όταν το παιδί βρίσκεται σε μικρή ηλικία, αφομοιώνει όσα του λέει η οικογένεια του και προσπαθεί να μιμηθεί πράξεις και κινήσεις των ατόμων που συναναστρέφεται καθημερινά χωρίς δεύτερη σκέψη. Μεγαλώνοντας, όμως, αποκτώντας βέβαια και κριτική ικανότητα είναι σε θέση να «φιλτράρει» όσα του έχει διδάξει το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε, να «ζυγίσει» τις καταστάσεις και να «καταλήξει», αν μπορούμε να το πούμε έτσι, σε αυτά που θέλει να συνεχίσει στη ζωή του να κάνει και σε αυτά που τα θεωρεί λάθος και θέλει να τα αλλάξει.

Ωστόσο, η μεγαλύτερη υποχρέωση που έχει η οικογένεια είναι να αγαπήσει και να προστατεύσει το παιδί της στο έπακρο. Μέσα από ένα περιβάλλον γεμάτο αγάπη και πληρότητα ως προς το αίσθημα της ασφάλειας, ένα παιδί μπορεί να αναπτυχθεί ομαλά και να εξελιχθεί με σκοπό την προσωπική του επιτυχία αλλά και ευτυχία.

Αναστασία Κακλαμάνου

Σύμφωνα με τον Κουρετζή, τον πρώτο άνθρωπο που δημιούργησε και καθιέρωσε μια δομημένη μέθοδο στην Ελλάδα, το Θεατρικό Παιχνίδι αποτελεί ένα μέσο απελευθέρωσης και ενεργοποίησης της φαντασίας του παιδιού, της καλλιέργειας, της επικοινωνίας και κατανόησης των ανθρώπινων σχέσεων. Συνάμα, αποτελεί ένα δυναμικό παιδαγωγικό εργαλείο στα χέρια κάθε ενημερωμένου και ευαίσθητου εκπαιδευτικού-εμψυχωτή.

Μέσα από το Θεατρικό Παιχνίδι το παιδί προσεγγίζει το θεατρικό φαινόμενο και δια μέσου της συνάντησης τόσο του παιχνιδιού, όσο και του θεάτρου μυείται σε αυτό, δημιουργεί, εκφράζεται, αποκτώντας θεατρική αίσθηση και παιδεία. Είναι ένα «δημιουργικό συμβάν» που παρέχει άμεση ικανοποίηση.

Ακόμα, οδηγεί το παιδί στην δημιουργία και την πρόκληση, στο μοίρασμα και την σύνθεση κοινών εμπειριών, συναισθημάτων και σκέψεων με κοινό άξονα το θέατρο. Η διαδικασία αυτή το διευκολύνει να επικοινωνήσει με τον κόσμο των κειμένων, να βιώσει το περιεχόμενό τους μέσα από δραστηριότητες και ως εκ τούτου να καλλιεργήσει την γραπτή και προφορική του έκφραση.

Φυσικά, το Θεατρικό Παιχνίδι χρησιμοποιεί ποικίλες τεχνικές ανάπτυξης και επεξεργασίας, αυτοσχεδιασμούς, σωματική έκφραση, κύρια κωμικά στοιχεία, εκμετάλλευση του τυχαίου, δημιουργία περιβάλλοντος δράσης, οπτικοακουστικά ερεθίσματα, παντομίμα, αποστασιοποίηση. Συνεπώς, στηρίζεται και λειτουργεί σε τέσσερα επίπεδα: το αισθητικό και το παιδευτικό, το ψυχολογικό και το κοινωνικό. Τέλος, δομείται και εξελίσσεται σε τέσσερις φάσεις: την απελευθέρωση (συγκρότηση και ευαισθητοποίηση ομάδας μέσω της αισθησιοκινητικής δράσης), τον σκηνικό αυτοσχεδιασμό (παρουσίαση θεατρικού δρώμενου και σύνθεση), την αναπαραγωγή (ανάπτυξη θεμάτων και παιχνίδια ρόλων), και την ανάλυση (συζήτηση, εικαστική αναπαράσταση, συγγραφή κειμένου).

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Μπορεί να ανήκει στον προηγούμενο αιώνα , ως μέθοδο πειθαρχίας , μπορεί να το θεωρείτε ένα απλό “μάθημα” για το παιδί σας , μπορεί να μην δίνετε σημασία στις επιπτώσεις που έχει. Κάποιος , όμως οφείλει να επιστήσει την προσοχή σε νεοσύλλεκτους γονείς – παλαιούς για την μέθοδο διαπαιδαγώγησης που έχει ως βάση …. την βία , σωματική και λεκτική. Η φράση “Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο “κάποτε μας έκανε να γελάμε , βλέποντας την Αλίκη Βουγιουκλάκη , ως μαθήτρια να δέχεται ράπισμα από τους καθηγητάς της. Φούσκωνε τα περήφανα στήθη των γονέων που το παιδί τους , είχε εξελιχθεί σε ήρεμο και υπάκουο στρατιωτάκι. Και αναρωτιόταν , πολλές φορές , έχοντας την λύση στα χέρια τους , τι έφταιγε και εκείνο επαναστατούσε και ήθελε να κόψεις τις επαφές μαζί τους. Μπορεί να μην ανήκουμε στην σφαίρα του 19ου , στην εποχή που η ψυχή του μικρού Καζαντζάκη δεχόταν αλλεπάλληλα στίγματα από την βάναυση και παράλληλα αδιανόητη συμπεριφορά του πατέρα του , καθώς και του δασκάλου του . Όμως , μέχρι και σήμερα , αρκετοί γονείς θεωρούν ότι το να σηκώσει χέρι κάποιος επάνω στο παιδί του ,αποτελεί την τέλεια διδακτική μέθοδο !

Είναι κρίμα να συγκρίνουμε γονείς με παιδιά και την συμπεριφορά αμφότερων. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα τέτοιο οικογενειακό περιβάλλον έχουν συχνές εκρήξεις και ξεσπάσματα , ενώ οικιοποιούν το αίσθημα της ανάγκης να επιβληθούν σε κάποιον διά της βίας . Μα φυσικά , πρότυπο τους είναι η συμπεριφορά των γονιών , οπότε δεν μου φαίνεται διόλου παράξενο , που παρατηρείται συχνά διαμάχη με κινήσεις βίας , μεταξύ αδελφών , όταν οι ίδιοι οι γονείς αδυνατούν να διαχειριστούν την ιδιοσυγκρασία των παιδιών τους και καταφεύγουν στην χρήση βίας. Και το να σύρεις από τα μαλλιά ένα δεκάχρονο παιδί , ναι είναι βία. Και το να πετάξεις ένα αντικείμενο πάνω στο αδύναμο σώμα του παιδιού , πάνω στα νεύρα σου , ναι είναι βία. Γιατί γνωρίζεις πως εκείνο , επειδή σέβεται την ιεραρχία της οικογένειας δεν θα μπορέσει να κάνει το ίδιο. Και το να βομβαρδίσεις το παιδί με ανούσιες κατηγορίες τύπου “ θα μείνεις μόνος σου , δεν θα σε θέλει κανένας” , “ είσαι άχρηστος /ανίκανος” , ναι είναι βία. Ψυχολογική μεν , λεκτική δε , όμως πάλι είναι βία. Και κανένα δικαστήριο , κανένας ουρανός , καμιά δύναμη δεν πρόκειται να δικαιολογήσει την βίαιη συμπεριφορά σου , επειδή απλά είσαι ο γονιός και έχεις το δικαίωμα να συνετείς το παιδί σου.

Οι γονείς συχνά χρησιμοποιούν την εξουσία που τους δίνεται , βάσει της ιεραρχίας της κοινωνίας και συνάμα της οικογένειας , για να επιβληθούν πάνω στην προσωπικότητα του ατόμου και να το χειραγωγήσουν προς όφελος τους. Κανένας χαρακτήρας παιδιού , δεν αξίζει μια βίαιη , σε συνδυασμό με σκληρές τιμωρίες , αντιμετώπιση. Το να χτυπήσεις το παιδί σου είναι εύκολο, το να κερδίσεις τον σεβασμό του όμως , είναι η αληθινή σου πρόκληση. Σαφώς , δεν υπονοούμε να μεγαλώσει ένα παιδί χωρίς όρια και παραδείγματα. Εφόσον πιστεύετε ότι είναι ο καθρέφτης της ψυχής σας , πως νομίζετε ότι ένα παιδί αποκτά ειρωνική – βίαιη συμπεριφορά απέναντί σας ; Ξυπνώντας μια μέρα με κακή διάθεση , αποφασίζοντας να χαλάσει το σύμπαν ; Ή μήπως υιοθετώντας την στάση σας , ως προς αυτό ; Τα σωματικά τραύματα είναι καταδικαστέα και αξίζουν αμέριστη προσοχή. Τι γίνεται όμως , με τα ψυχολογικά ; Το ξύλο φαίνεται να αποδίδει όσο πίστευαν παλαιότερα ; Τα ψυχικά τραύματα , είναι εκείνα που διαμορφώνουν σε μεγάλο ποσοστό την συμπεριφορά των ατόμων και καλλιεργείται η εικόνα του χεριού που σηκώνεται , με βία , πάνω στο σώμα του παιδιού ως η αποτελεσματικότερη μέθοδος για να μάθει ένα παιδί.

Στον αντίποδα , ο διάλογος , τα όρια και η ηρεμία μπορούν να διαπαιδαγωγήσουν με τον καλύτερο τρόπο το παιδί , χωρίς βίαια ξεσπάσματα και σωματικούς τραυματισμούς. Μιλήστε στο παιδί σας , για τον τρόπο που συμπεριφέρεται . Ξανά και ξανά . Εξηγείστε του ότι ο σωστός τρόπος για να μιλάμε μεταξύ μας εμπεριέχει σεβασμό και διάλογο , όχι φωνές και φασαρία. Δείξτε του ότι το εμπιστεύεστε , καθώς με αυτόν τον τρόπο εμπνέετε σεβασμό και συγκρατήστε τον θυμό σας , σε περίπτωση που προβεί σε μη επιτρεπτές ενέργειες. Εκφράστε την δυσαρέσκεια σας και την απογοήτευση σας για ένα ζήτημα με λόγια και όρια , όχι με το σήκωμα του χεριού . Το παιδί σας θα μάθει , ότι για να λύνουμε τα προβλήματα μας, χρησιμοποιούμε βία και όχι διάλογο. Αργότερα , ως καλλιεργημένο άτομο πλέον , θα μπορεί να αντιμετωπίζει προβληματικές καταστάσεις με λόγια και ψυχική ηρεμία. Για το κομμάτι της λεκτικής βίας , θα μπορούσα να μιλάω για ώρες. Σκεφτείτε εσάς , στην θέση του και τους γονείς σας , κάθε φορά που μαλώνετε ( γιατί φυσιολογικό είναι , εφόσον είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι) να εκφράζουν με βίαια ξεσπάσματα τον θυμό τους. Σκηνές , βγαλμένες από ταινία του ‘60 , με γονείς να λένε στα παιδιά τους “ Αν συνεχίσεις έτσι , θα μείνεις μόνος σου “ και “ δεν θα καταφέρεις τίποτα “. Ευτυχώς , για μερικούς από εμάς , τέτοιες ανούσιες προσβολές μόνο καλό μας κάνουν , γιατί συνειδητοποιούμε πως πρέπει να δουλέψουμε σκληρότερα . Μετατρέποντας την βία ( λεκτική και σωματική ) σε όπλο , καταλαβαίνουμε ότι δεν μας χρειάζεται και μπορούμε να σταθούμε πλέον στα πόδια μας , με ηρεμία και αυτοπεποίθηση.

Είναι δύσκολο να κάνεις παιδιά και να τα μεγαλώνεις σωστά , το γνωρίζω. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη από το να βγάλεις στην κοινωνία σωστούς ανθρώπους , όπως λέει και ο λαός μας. Το ξύλο , η βία , δεν είναι και δεν πρέπει να είναι μέρος αυτής της διαπαιδαγώγησης. Διάλογος και πάλι διάλογος. Όσες φορές και αν χρειαστεί. Όρια , σαφή και απλά όρια . Εκείνο επιτρέπεται , το άλλο δεν επιτρέπεται. Κάποια οφείλετε να τα συζητήσετε μαζί με το παιδί σας , για να κάνει ο καθένας αμοιβαίες υποχωρήσεις και να βρείτε μια κοινή πορεία. Μην ξεχνάτε όμως , πως τα παιδιά μιμούνται με ιδιαίτερη ευκολία τις κινήσεις σας και τον τρόπο που τα αντιμετωπίζετε. Εάν ένα παιδί , την επικείμενη στιγμή του καυγά , εισπράξει βία και άσχημα λόγια , θα αποδεχτεί την όλη φάση , ως κάτι νορμάλ και ενδέχεται να υιοθετήσει αυτήν την στάση , αργότερα στην ζωή του. Εάν ένα παιδί νιώσει την αγάπη και την διαλεκτική συζήτηση που του προσφέρετε ως λύση , θα μάθει να λύνει τις διαφορές του με αυτόν τον τρόπο. Σαφώς , να τονίζετε κάθε φορά πως ο διάλογος έχει και αυτός όρια , καθώς εάν ξεφύγουν τα πράγματα θα καταφύγουμε σε άλλες λύσεις , που ωστόσο δεν εμπεριέχουν βία. Γίνε η αλλαγή που εσύ επιθυμείς για τον κόσμο , με μικρά σταδιακά βήματα , προς την κατανόηση και τον σεβασμό. Άλλωστε , το χρωστάμε σε αυτές τις ευγενικές και μικρές ψυχούλες….

Αριάδνη Εμμανουηλίδου

Χρειάστηκαν πολλά χρόνια αυτοπαρατήρησης και αυτοανάλυσης για να συνειδητοποιήσω πως μερικά από τα «αρνητικά» χαρακτηριστικά μου, είχαν φυτρώσει μέσα μου ήδη στην παιδική ηλικία, από κουβέντες που είχαν ειπωθεί επιπόλαια και αστόχαστα από τη μητέρα ή από τον πατέρα μου, πάνω στο θυμό ή πάνω σε έναν καυγά. Επειδή αργούσα να ξυπνήσω, για παράδειγμα, τα πρωινά της Κυριακής, άκουγα συχνά πίσω από την πόρτα του εφηβικού μου δωματίου, τη μητέρα μου, ανάμεσα από τους ήχους της ηλεκτρικής σκούπας, να λέει:  «Έτσι όπως πας θα γίνεις τεμπέλα».

Ο χαρακτηρισμός γινόταν χωρίς κακή πρόθεση, απλώς για να με κινητοποιήσει σε δράση. Γιατί, στην πραγματικότητα, δεν ήμουν καθόλου τεμπέλα. Ήμουν επιμελής και δραστήρια σε όλη τη μαθητική μου ζωή, και βοηθούσα με κάθε τρόπο την οικογένειά μου, είτε κάνοντας μπέιμπι- σίτινγκ στον αδελφό μου, είτε κάνοντας δουλειές για να βοηθήσω τη μητέρα μου που εργαζότανε. Βέβαια, αγαπούσα το χουζούρεμα και, ειδικά στην εφηβεία, σηκωνόμουν από το κρεβάτι αργά το μεσημέρι της Κυριακής, λίγο πριν το φαγητό,  αφού το προηγούμενο βράδυ είχε προηγηθεί συνήθως η τυπική – και μοναδική- Σαββατιάτικη έξοδος με την παρέα.

Ωστόσο, η λέξη «τεμπέλα» καρφώθηκε στο μυαλό μου και στην ψυχή μου με ένα πολύ δυνατό καρφί. Παρόλο που η μητέρα μου με επαινούσε συχνά για τις μαθητικές μου επιδόσεις και με ευχαριστούσε ζεστά για την βοήθειά μου στο σπίτι, εκείνο το Κυριακάτικο «τεμπέλα» με στοίχειωσε. 

Για χρόνια μετά από την ενηλικίωσή μου, σε ανύποπτες στιγμές, και χωρίς να το συνειδητοποιώ, αυτός ο χαρακτηρισμός ερχόταν στον μυαλό μου και με «μαστίγωνε», όπως ένα καμουτσίκι μαστιγώνει ένα άλογο. Έπρεπε να αποδείξω πως δεν είμαι τεμπέλα, οπότε δούλευα από το πρωί ως το βράδυ. Έπρεπε να αποδείξω πως είμαι εργατική, οπότε υποχωρούσα και στις πιο παράλογες απαιτήσεις του αφεντικού μου, μένοντας ως αργά στην εταιρία χωρίς καμία φορά να πληρώνομαι για τις υπερωρίες μου. Έπρεπε να αποδείξω πως δεν είμαι τεμπέλα οπότε υποχωρούσα και στους φίλους μου, κάνοντας τα  «θελήματα» και τις δικές τους αγγαρείες ακόμη κι αν ήμουν πτώμα στην κούραση.

Μετά παντρεύτηκα κι συνέχισα το ίδιο βιολί: έπρεπε να μη ζητώ βοήθεια για το σπίτι, αν και δούλευα 12ωρο, για να μην με θεωρήσουν τεμπέλα. Έπρεπε να μαγειρεύω ακόμη κι όταν κουτουλούσα από τη νύστα τα βράδια και να μην παραγγείλω φαγητό απ’ έξω, γιατί αν το έκανα θα ένιωθα πως είμαι «τεμπέλα» στα μάτια του άντρα μου. Στο τέλος οδηγήθηκα σε μία βαρβάτη υπερκόπωση, σωματική και ψυχική, η οποία με οδήγησε σε ψυχολόγο. Με την ψυχανάλυση κατάφερα να βρω την πηγή του κακού. Δεν ήμουν τεμπέλα, αλλά εκείνος ο χαρακτηρισμός  μού είχε δημιουργήσει αυτή τη βασική πεποίθηση. Κι όλη η ζωή μου ήταν ένας αγώνας για να ξεκολλήσει από πάνω μου αυτή η ετικέτα. Όταν έγινα μητέρα λοιπόν άρχισα να παρατηρώ και τον εαυτό μου και άλλες μητέρες. Και έφριξα!

Άκουγα τις φίλες μου και τον εαυτό μου (!) να κολλάνε χωρίς να το ξέρουν ετικέτες στα παιδιά. Όλες βέβαια οι «ετικέτες» έμπαιναν πάνω στο θυμό, χωρίς κακιά πρόθεση, παρόλο που όλες μας, φυσικά, λατρεύαμε τα παιδιά μας.

Τέτοιοι χαρακτηρισμοί, όμως, μπορούν να εντυπωθούν στο μυαλό των παιδιών και να τα πληγώσουν ανεπανόρθωτα. Είναι υποχρέωσή μας να διηθούμε τα λόγια μας, εμείς οι γονείς. Να μην χαρακτηρίζουμε το παιδί όταν η συμπεριφορά του μας δυσαρεστεί ή μας θυμώνει, αλλά να «χαρακτηρίζουμε» μόνο τη δυσάρεστη συμπεριφορά. Αντί να πούμε πάνω στην οργή της στιγμής: «Ανόητε!», να πούμε: « Ήταν παρακινδυνευμένο που ανέβηκες στο δέντρο, θα μπορούσες να βλάψεις τον εαυτό σου…».

Αντί να πούμε: «Παλιόπαιδο!», να πούμε: «Με στεναχώρησε και με προβλημάτισε που χτύπησες τον συμμαθητή σου».

Είναι φυσικά πολύ δύσκολο να συγκρατήσουμε το θυμό μας και να κοντρολάρουμε τον εαυτό μας, αλλά είναι υποχρέωσή μας. Ένας επιπόλαιος χαρακτηρισμός εκ μέρους μας σήμερα, μπορεί να δημιουργήσει διάφορα προβλήματα στο μέλλον, καθώς σιγά- σιγά, εγκαθίσταται « βασική πεποίθηση» στο παιδί.

Με απλά λόγια, κάτι που εμείς λέμε πάνω στο θυμό μας και που συνήθως δεν το εννοούμε, μπαίνει και ριζώνει στη ψυχή του παιδιού και του μετέπειτα ενήλικα, τροποποιώντας τον τρόπο που διαχειρίζεται τη ζωή του.

Μόνο θετικές δηλώσεις πρέπει να βγαίνουν από το στόμα ενός γονιού. Οι αρνητικές δηλώσεις όχι μόνο δεν διορθώνουν μία συμπεριφορά αλλά την ενισχύουν. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να «κακομαθαίνουμε» τα παιδιά, αφήνοντάς τα έρμαια σε κακές συνήθειες από φόβο μην τα βλάψουμε. Αντίθετα πρέπει να αποδυναμώνουμε την ενοχλητική συμπεριφορά, εξηγώντας στα παιδιά με σαφήνεια τη βλαπτική επίδραση που μπορεί να έχει αυτή στην εξέλιξη της ζωής τους, αποφεύγοντας όμως με κάθε τρόπο να πετάμε «βατράχια».

Οι γονείς είναι οι γεωργοί που πρέπει να σπείρουν το χωράφι της ψυχής των παιδιών τους, χρησιμοποιώντας «υγιείς» σπόρους. Η θετική ενίσχυση, η ενθάρρυνση, η επιβράβευση, αλλά και τα «όρια» χτίζουν υγιείς προσωπικότητες. Αντίθετα, οι αρνητικές δηλώσεις, οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί, η επίκριση και, τελικά, η έμμεση απόρριψη, κάνουν μόνο κακό.

Πηγή

«Mην πεις στην κόρη σου ότι έχασε κιλά.

Ούτε ότι πήρε κιλά.

Απλά μίλα της για το πώς λειτουργεί το σώμα της.

Εάν πιστεύεις ότι το σώμα της είναι υπέροχο, απλά μην της το πεις.

Ρώτα την αν αισθάνεται υγιής ή αν νιώθει δυνατή.

Καλύτερα να επαινέσεις κάτι επάνω της που δεν έχει σχέση με το σώμα της.

Ούτε να σχολιάζεις το σώμα άλλων γυναικών.

Όχι.

Κανένα σχόλιο. Ούτε θετικό, ούτε αρνητικό.

Μην τολμήσεις να εκφράσεις μπροστά της το πόσο απεχθάνεσαι το σώμα σου ή να της αναλύσεις την καινούργια δίαιτά σου.

Ακόμα καλύτερα… μην κάνεις δίαιτα μπροστά στην κόρη σου.

Αγόρασε υγιεινές τροφές. Μαγείρεψε υγιεινά.

Μην πεις: «δεν τρώω υδατάνθρακες».

Η κόρη σου δεν πρέπει να σκεφτεί ότι οι υδατάνθρακες είναι κάτι κακό, γιατί όταν ντρέπεσαι για ό,τι επιλέγεις να τρως, ουσιαστικά ντρέπεσαι για τον ίδιο σου τον εαυτό.

Ενθάρρυνέ την να τρέξει, για να απελευθερωθεί από το στρες.

Ενθάρρυνέ την να ανέβει βουνά, για να ανακαλύψει την πνευματικότητά της στην κορυφή του κόσμου.

Ενθάρρυνέ την να σκαρφαλώσει τοίχους ή να κάνει βουτιά από ψηλά, γιατί ο φόβος νικιέται μόνο με φόβο.

Ενθάρρυνέ την να αγαπήσει τα αθλήματα, για να γίνει οδηγός στην ομάδα της και να αποκτήσει σιγουριά για τον εαυτό της.

Εξήγησέ της πως κι όταν μεγαλώσει, θα πρέπει να παίζει στους κανόνες της ομάδας.

Μην την αναγκάσεις να κάνει κάποιο άθλημα που δεν λατρεύει.

Δείξε της ότι οι γυναίκες δεν έχουν ανάγκη τον άντρα για να μετακινήσουν ένα έπιπλο στο σπίτι.

Μάθε της να μαγειρεύει.

Δώσε της εκείνη τη συνταγή της μαμάς σου με τα πασχαλινά κουλουράκια με την κανέλα.

Κληροδότησέ της το θαυμασμό σου για τη φύση, σε όλες της τις αποχρώσεις.

Μάθε της να αγαπάει τους άλλους, αλλά πρώτα απ’όλα τον εαυτό της.

Μπορεί το κορμί σου ή και το δικό της να είναι «βαρύ», με δυνατούς μυς και θώρακα στιβαρό.

Είναι πολύ εύκολο να μισήσεις μέρη του σώματός σου, απλά γιατί απέχουν από το ανορεξικό μοντέλο.

Μην το κάνεις.

Πες της πως αν θέλει, με τα πόδια της μπορεί να τρέξει σε κάθε μαραθώνιο.

Πες της πως οι πνεύμονές της υπάρχουν για να της δώσουν δύναμη να φωνάξει, να τραγουδήσει, να ξεσηκώσει ολόκληρο τον κόσμο, αρκεί να το θελήσει.

Θύμιζε κάθε μέρα στην κόρη σου πως το καλύτερο που μπορεί να κάνει με το σώμα της είναι να το χρησιμοποιήσει, για να ταξιδέψει την όμορφη ψυχή της.

(έμπνευση από κείμενο της Sarah Koppelkam)»

Μαρία Αϊβαζίδου Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος

Η Διεθνής Ημέρα Εξαφανισμένων Παιδιών διοργανώνεται κάθε χρόνο στις 25 Μαΐου για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με το παγκόσμιο πρόβλημα της εξαφάνισης παιδιών και παράλληλα να επισημάνει στους γονείς τα μέτρα που πρέπει να λάβουν για την προστασία των παιδιών τους.

Θα ήξερε το παιδί σας τι να κάνει αν τυχόν χωριζόταν από εσάς σε έναν πολυσύχναστο δημόσιο χώρο, όπως ένα πάρκο, μια παραλία ή ένα εμπορικό κέντρο; Είναι ένα από τα πιο τρομακτικά σενάρια για έναν γονέα, αλλά αποτελεί κρίσιμο θέμα ενημέρωσης και προετοιμασίας.

Πρέπει να δημιουργήσετε από κοινού ένα οικογενειακό σχέδιο έτσι ώστε να μην επικρατήσει σύγχυση αν το παιδί σας βρεθεί κάποτε σε αυτή την κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ούτε να υπερπροστατεύετε το παιδί σας, ούτε να του δημιουργήσετε άγχος γι’ αυτό το θέμα. Πρέπει απλώς να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας ξέρει τι πρέπει να κάνει και πώς να παραμείνει ασφαλές.

Σαφώς θα πρέπει να υπάρξει ενημέρωση και συνεργασία με όλους τους ενήλικες που ασκούν επιρροή στη ζωή ενός παιδιού, όπως είναι ένας δάσκαλος ή ένας προπονητής, καθώς για να εξαφανιστεί ένα παιδί, δεν χρειάζεται παραπάνω από ένα λεπτό. Και αυτό φαίνεται και από τις τόσες πολλές περιπτώσεις εξαφάνισης ανηλίκων που ακούμε στις ειδήσεις, τόσο παγκοσμίως, όσο και στη δική μας χώρα.

Ποιες είναι οι βασικές οδηγίες που πρέπει να διδάξετε στο παιδί σας;

1. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει τις βασικές πληροφορίες. Ότι έχει απομνημονεύσει, δηλαδή, τόσο το πλήρες όνομά σας, όσο και το δικό του, τον αριθμό τηλεφώνου σας και τη διεύθυνσή σας. Ορισμένα παιδιά από 3 ετών μπορεί να θυμούνται τον αριθμό τηλεφώνου ενός γονέα. Λάβετε υπόψη, ωστόσο, ότι ορισμένα μικρά παιδιά μπορεί να ξεχάσουν τα ονόματά σας, καθώς δεν τα χρησιμοποιούν για να αναφέρονται στους γονείς τους.

Εάν το παιδί σας είναι πολύ μικρό για να απομνημονεύσει τις πληροφορίες σας, γράψτε τα σε ένα κομμάτι χαρτί και βάλτε τα σε ένα ασφαλές μέρος όπως ένα παπούτσι ή μια τσέπη. Υπενθυμίστε στο παιδί σας πού βρίσκεται το χαρτί πριν πάτε στον προορισμό σας, ώστε να μπορεί να πει σε έναν ασφαλή ενήλικα ότι είναι εκεί σε περίπτωση που χωριστήκατε.

2. Διδάξτε στο παιδί σας πώς να ζητήσει βοήθεια με ασφάλεια. Αντί να διδάξετε στο παιδί σας να μην μιλάει ποτέ σε αγνώστους, ενημερώστε το παιδί σας και πείτε του να ζητήσει βοήθεια από συγκεκριμένα άτομα, όπως μια μητέρα με ένα παιδί. Εάν δεν μπορούν να εντοπίσουν ένα, πείτε τους να αναζητήσουν μια γυναίκα, έναν πωλητή καταστήματος ή έναν αστυνομικό.

Διδάξτε τους να πουν στον ενήλικα ότι έχουν χαθεί και να δώσουν το πλήρες όνομά τους, τον αριθμό τηλεφώνου σας, το όνομά σας και άλλες βασικές πληροφορίες.

3. Πείτε στο παιδί σας να μην σας ψάξει ποτέ αν χαθεί. Το καλύτερο που πρέπει να κάνουν είναι να μείνουν ακριβώς εκεί που είναι, έτσι ώστε να μπορείτε να έρθετε και να τα βρείτε. Επίσης, μάθετε το παιδί σας να λέει «όχι», καθώς και να μην ακολουθεί ξένους.

4. Κανονίστε ένα σημείο συνάντησης από πριν. Με τα μεγαλύτερα παιδιά (άνω των 9 ετών) μπορείτε να επιλέξετε ένα συγκεκριμένο σημείο όπου θα δώσετε ραντεβού σε περίπτωση που χαθείτε μεταξύ σας, πχ κάπου με έντονα χρώματα ή ιδιαίτερη διακόσμηση, ώστε να μπορούν να τα ξεχωρίσουν.

5. Εξασκηθείτε στο role-playing με το παιδί σας. Ανατρέξτε σε αυτές τις συμβουλές περιοδικά, ειδικά προτού πάτε σε μια πολυσύχναστη τοποθεσία. Μπορείτε να εξετάσετε διάφορα σενάρια, με ερωτήσεις τύπου: «Τι θα έκανες αν..;» ή «Τι θα έκανες αν ένας ξένος είπε ότι πρέπει να πας μαζί τους για να με βρεις;». Αυτό βοηθά να δείτε σε τι βαθμό έχει κατανοήσει το παιδάκι σας όλα όσα του έχετε διδάξει.

6. Συμβουλέψτε το να παραμείνει ήρεμο. Μάθετέ του ότι ο πανικός δεν αποτελεί καλό σύμβουλο. Διαβεβαιώστε το πως ακόμα κι αν μείνετε κάποια λεπτά χωριστά, θα κάνετε τα πάντα για να το βρείτε και θα είστε και πάλι μαζί. Έχει φανεί πως τα παιδιά που φαίνονται αναστατωμένα, γίνονται ευκολότεροι και πιο ελκυστικοί στόχοι σε επιτήδειους που έχουν πρόθεση να τα εκμεταλλευτούν.

Μια σημαντική συμβουλή για όταν ξαναβρεθείτε είναι να μην το μαλώσετε που απομακρύνθηκε από κοντά σας. Μην ξεχνάτε ότι, όπως και εσείς, έτσι και το παιδί, είναι το ίδιο αναστατωμένο και αγχωμένο! Όταν ηρεμήσει και νιώσει ασφαλές, χρησιμοποιήστε την εμπειρία για να του διδάξετε μία ακόμα φορά όλες τις συμβουλές που του μάθατε.

Πηγή

Ποιος θ’ αλλάξει τη λάμπα;

Τις τελευταίες μέρες παίζουμε εδώ στο σπίτι με τον 16χρονο γιο μου ένα δικό μας μπρα ντε φερ, το παιχνίδι «ποιος θ΄ αλλάξει τη λάμπα».
Όταν θέλουμε, σ’ αυτήν την ηλεκτροκινούμενη κοινωνία, να πούμε ότι κάποιος είναι παντελώς ανίκανος, λέμε «δεν μπορεί ν αλλάξει ούτε μια λάμπα».
Καλά λέμε.
Εγώ με τις καμένες λάμπες έχω τραύμα, ή μάλλον, για να το πω πιο σωστά, «εικονογραφούν» για μένα τις συνέπειες του βασικού τραύματος μου.
Αλλά και όχι μόνο του δικού μου
Παντρεύτηκα και έζησα δέκα χρόνια με έναν άντρα ο οποίος όταν καιγόταν η λάμπα φώναζε τον ηλεκτρολόγο.
Προτιμούσε να πληρώσει κερατιάτικα παρά να την αλλάξει μόνος του.
Αυτή ήταν γενικώς και η ιστορία της ζωής του, η αντίληψη ότι ΟΛΑ αγοράζονται και ΟΛΑ φτιάχνονται με τα χρήματα, κάτι που φυσικά δεν ισχύει, ή πάντως δεν πρέπει.
Το πλήρωσε, οκ, αφού δεν ήθελε να ακούσει…
Έζησα, επίσης, με έναν άλλον άντρα ο οποίος μια μέρα βγήκε από το μπάνιο και μου είπε: «κάηκε η λάμπα».
Θυμάμαι τη σκηνή σαν τώρα, πάντα τη θυμάμαι.
Σήκωσα το βλέμμα από τον υπολογιστή και τον κοίταξα με απορία.
«Και λοιπόν;», είπα.
Συνέχισε να με κοιτάει.
Και κατάλαβα ότι ζητούσε από μένα να λύσω το θέμα της καμμένης λάμπας.
Αυτουνού το θέμα είναι η επίκτητη «αναπηρία». Κάθε είδους. Μην με βρίσετε πάλι που τα λέω στα εγγλέζικα, learned helplessness, το λένε οι Εγγλέζοι, που είναι μάστορες στους όρους. Κι αυτό οδηγεί στην απόλυτη εργαλειοποίηση των άλλων για να σου κάνουν τα δεκανίκια. Πρακτικά και συναισθηματικά.
Και είναι η ιστορία της δικής του ζωής…
Εγώ, από την άλλη, είμαι ο άνθρωπος που μπορεί ν’ αλλάξει όχι απλώς τη λάμπα, αλλά και και την ηλεκτρολογική εγκατάσταση του άνω Χαλανδρίου αν χρειαστεί.
Όταν, λοιπόν, αποφάσισα ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ να πάψουν να με αφορούν οι ιστορίες της ζωής των άλλων σε οποιοδήποτε επίπεδο πέραν του εκπαιδευτικού και άρχισα να κοιτάω την ιστορία της δικής μου ζωής, μέρος της οποίας είναι όλοι αυτοί οι αποπάνω αλλά κυρίως τα παιδιά μου κι εγώ, συνέβη το αυτονόητο.
Είπα, «όχι καλά μου παιδιά, δεν θα γίνετε τέτοιοι εσείς, που να γυρίσει ο κόσμος ανάποδα».

– «Μαμά, κάηκε η λάμπα».
– «Ωραία». (Δεν κούνησα βλέφαρο)
Τρεις μέρες αργότερα μπαίνω στο δωμάτιό του. Σκοτάδι.
– «Κάηκε η λάμπα», είπα κι εγώ με τη σειρά μου.
– «Στο έχω πει εδώ και μέρες», απαντάει μ’ αυτή την εφηβική ξινοτσαντίλα του στιλ «δεν μ ακούς, δεν με φροντίζεις».
– «Ωραία», ξαναείπα, χαμογέλασα και έφυγα.
Όχι αγάπη μου, δεν θα σου αλλάζω εγώ τη λάμπα στα 16, που να χτυπιέσαι κάτω.
Μου είπε προχθές «θα πάω να πάρω λάμπα να την αλλάξω».
Προφανώς κάπου γκρίνιαξε και του είπαν να το κάνει μόνος του.
Λέω πολύ ωραία, ξέρεις που έχει χρήματα. Και λάμπες. Και σκάλα, αν και φτάνεις πλέον και χωρίς.
Ακόμη στο σκοτάδι είναι.
Διαπραγματεύεται με τον εαυτό του:
α. την ίδια την αλλαγή της λάμπας
β. το ουσιαστικό βήμα που πρέπει να κάνει προς την αυτοεξυπηρέτηση και
γ. το γεγονός ότι ενώ ξέρει ότι έχω δίκιο, προσωρινά βολεύεται να ξινίζει στην «κακιά μαμά» και να αυτοθυματοποιείται. Μέρος της διαδικασίας του μεγαλώματος είναι κι αυτό. Όλα κουλ.
Δεν πειράζει.

Ακόμη κι αν είμαι η «κακιά μάνα που δεν φροντίζει», μόνο καλό θα του κάνει ν’ αλλάξει τη λάμπα μόνος του.
Να μάθει γενικά ν’ αλλάζει τις λάμπες μόνος του στη ζωή, ώστε οι άνθρωποι δίπλα του να μην είναι ούτε μόνο κάποιοι που τους πληρώνουμε για να μας κάνουν τις «δουλειές» μας, ούτε μόνο εργαλεία που μας κάνουν τις «δουλειές» μας.
Εξίσου κακοποιητικό για τα παιδιά να τα αμελείς, με το να τα κάνεις ανήμπορα. Ίσως το δεύτερο να είναι και πιο.
Άλεξ, αν με διαβάζεις, σήμερα είναι κλειστά τα μαγαζιά, αλλά έχει λάμπες το μίνι μάρκετ.
Ξεβιδώνουμε προς τα αριστερά, βιδώνουμε προς τα δεξιά.

Maria Dedoussi

Πηγή

Πόσων από εμάς τα παιδιά φορούν το ειδικό ποδηλατικό κράνος, κάθε φορά που βγαίνουν βόλτα με το ποδήλατο; Οι κανόνες ασφαλείας για την κυκλοφορία μας με οποιοδήποτε όχημα ξεκινούν από την παιδική ηλικία και είναι κάτι που δυστυχώς παραβλέπουμε.

Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει με το post της μία παιδίατρος, η οποία προσπαθεί με κάθε τρόπο να πείσει τους γονείς των παιδιών που κάνουν ποδήλατο, πατίνι, rollers ή οτιδήποτε μπορεί να τα ρίξει εύκολα και απότομα στο έδαφος, να φορούν ΠΑΝΤΑ κράνος.

Η Dr. Free Hess, παιδίατρος, ειδικός στην παιδική ασφάλεια και μαμά, δημοσίευσε μία φωτογραφία στη σελίδα της στο Facebook, δείχνοντας ένα εντελώς κατεστραμμένο κράνος ποδηλάτου, έπειτα από ατύχημα παιδιού με ποδήλατο. Η ίδια εξηγεί, ότι αν δεν υπήρχε το κράνος, κάπως έτσι θα γινόταν το… κεφάλι του παιδιού.

Διαβάστε το post της Dr. Hees

«Βλέπω πολύ συχνά παιδιά στο ιατρείο μου με τραύματα στο κεφάλι, έπειτα από πτώση από ποδήλατο. Κάποια από αυτά τα παιδιά έχουν χτυπηθεί ακόμα και από αυτοκίνητα, ενώ πολλά έχουν απλά πέσει, επειδή ένα αυτοκίνητο πέρασε γρήγορα από δίπλα τους και δεν κατάφεραν να κρατήσουν την ισορροπία τους. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι το κράνος που θα κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα απλό κάταγμα, σε ένα σοβαρό νευρολογικό ατύχημα ή ακόμα και στον θάνατο!

Πρόσφατη δημοσκόπηση που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν έδειξε, ότι το 18% των γονιών παραδέχεται, ότι τα παιδιά δεν φορούν κράνος. Αυτό αντιστοιχεί στο 1 στους 5 γονείς. Αυτό ΔΕΝ το καταλαβαίνω!

Κοιτάξτε το κράνος της φωτογραφίας. Φανταστείτε να δεχόταν το κεφάλι του παιδιού σας ΧΩΡΙΣ να φορά κράνος.

Αν εσείς ή το παιδί ανεβαίνετε σε ποδήλατο, skateboard, παγοπέδιλα, rollers, hover board, μηχανάκι ή οτιδήποτε άλλο ενέχει τον κίνδυνο τραυματισμού στο κεφάλι χρειάζεται να φοράτε πάντα κράνος. ΠΑΝΤΑ.

Δώστε το καλό παράδειγμα στα παιδιά σας και φορέστε κι εσείς κράνος. Τα παιδιά σας χρειάζονται, όσο τα χρειάζεστε κι εσείς».

Ας ακολουθήσουμε τη συμβουλή της και ας κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να προστατεύσουμε έμπρακτα τη ζωή των παιδιών μας.

Πηγή

Είναι μεγάλο πλεονέκτημα για τα παιδιά αν οι γονείς τους έχουν ξεκαθαρισμένη στάση ζωής.

Αν έχουν, δηλαδή, ήθος, με το οποίο κρίνουν τα γεγονότα. Το ήθος ενεργεί σαν οικοδομικό υλικό στο χαρακτήρα του παιδιού. Όσο πιο ξεκάθαρες και γεμάτες αποδοχή είναι οι αντιλήψεις σας για τον κόσμο, τόσο πιο σταθερά θα εδραιώνεται αυτή η ηθική στάση και τόσο πιο εύκολο θα είναι για τα παιδιά σας να προσαρμοστούν στους κοινωνικούς κανόνες.

Η στάση σας απέναντι στα προβλήματα της ζωής αποκαλύπτεται από τις συζητήσεις σας. Αυτά που ακούνε τα παιδιά στο σπίτι έχουν μεγάλη σημασία για την ανάπτυξή τους. Πρέπει να είστε προσεκτικοί μ’ αυτά που λέτε μπροστά στο παιδί σας, και ποτέ μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη τον. Καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα εσείς νομίζετε. Μπορεί να μη γνωρίζει ακόμα κάποιες λέξεις, αλλά κι απ’ την πολύ μικρή του ηλικία είναι ικανό να “πιάσει” το νόημα μιας συζήτησης ανάμεσα στους ενήλικους. Και, προσοχή:

Οι αισιόδοξες απόψεις -δικές σας ή του περιβάλλοντος σας- δεν είναι δυνατό να παρακινήσουν το παιδί στη χαρά της ζωής και τη δημιουργικότητα. Οι συνεχείς επικρίσεις σας για την κατάπτωση του ανθρώπου και τη διαφθορά του κόσμου δεν μπορούν να παρακινήσουν τα παιδιά, ώστε να γίνουν χρήσιμα μέλη της κοινωνίας.

Θα πρέπει να δείξετε στο παιδί την ομορφιά της ζωής και την αξία της Τέχνης. Το παιδί πρέπει να διδαχτεί να θαυμάζει τη Φύση και τη χαρά της γνώσης και του προβληματισμού. Θ’ αρχίσει να νιώθει ένα πρώιμο ενδιαφέρον γι’ αυτά τα πράγματα, αν εσείς του μιλάτε σχετικά την ώρα του φαγητού στο τραπέζι ή βγαίνοντας περίπατο μαζί του. Η ίδια η ατμόσφαιρα του σπιτιού, εκτός από τις ειδικές σχολικές ανάγκες, παίζει καθοδηγητικό ρόλο στη διανοητική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Ασκεί μια ζωντανή επίδραση πάνω στο χαρακτήρα του, στη νοοτροπία και στο ταμπεραμέντο του. Πολλή και κοπιαστική εργασία θα εξοικονομηθεί από την κατοπινή του εκπαίδευση, αν η ανατροφή του είναι ήρεμη και δημιουργική από τον πρώτο καιρό της κοινωνικής του ζωής μέσα στην οικογένεια.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι η ήρεμη οικογενειακή ατμόσφαιρα είναι δύσκολο να βρεθεί στην εποχή μας, μια εποχή ανασφάλειας, αβεβαιότητας και έντονου ανταγωνισμού. Οι γονείς, ωστόσο, μπορούν να φυλαχτούν απ’ τον πειρασμό και να μη ρίξουν το σφάλμα -για την έλλειψη αρμονίας- στις συνθήκες της ζωής τους, στους παππούδες, στα πεθερικά ή ο ένας στον άλλο. Αν γίνει αυτό, η ατμόσφαιρα στο σπίτι θα βαρύνει ακόμα πιο πολύ. Και θα φέρει κι άλλες συγκρούσεις.

Μπορείτε να βελτιώσετε (ίσως και να αλλάξετε) τις συνθήκες αλλάζοντας τη δική σας συμπεριφορά, και προσπαθώντας με κάθε τρόπο να βελτιώσετε τη συμβολή σας στην αλλαγή αυτής της κατάστασης. Οι οικονομικές δυσκολίες, τα ελαττώματα του χαρακτήρα, η ασυμφωνία των γονιών, ο στενός χώρος στην κατοικία, οι ανεπιθύμητοι γείτονες ή συγγενείς, οι αρρώστιες – δηλαδή, η κάθε ανωμαλία στο οικογενειακό καθεστώς, η κάθε διατάραξη της γαλήνης- όλα αυτά απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στον τρόπο που χρησιμοποιούμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Η αγανάκτηση και η αποθάρρυνση, ένας καυγάς -ανεξάρτητα πόσο δικαιολογημένα ή κατανοητά είναι όλα αυτά- μπορούν να προσθέσουν νέες δυσκολίες στην, ήδη, δύσκολη κατάσταση, και να βλάψουν την ανάπτυξη του παιδιού, πολύ περισσότερο από τα ίδια δυσάρεστα γεγονότα ή καταστάσεις.

Πηγή

Ο θεσμοθετημένος οργανισμός, αυτός του σχολείου, έχει συγκεκριμένους σκοπούς, για την επίτευξη των οποίων επιστρατεύονται όλοι οι συντελεστές της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Το σχολικό κλίμα διαθέτει πολλές πλευρές από περιβαλλοντικές μέχρι προσωπικότητες μαθητών και εκπαιδευτικών, αλλά και ακαδημαϊκή απόδοση, επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, διαδικασίες και υλικά που χρησιμοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια των διδακτικών διαδικασιών.

Οι παράγοντες ομαδοποιούνται σε οικολογία (φυσικές και υλικές πτυχές), περίγυρο (σύσταση του πληθυσμού ενός σχολείου), κοινωνικό σύστημα (σχέσεις μεταξύ ατόμων), πολιτισμό (συστήματα πεποίθησης, αξίες, σχολικό περιβάλλον (κτηριακή υποδομή), κοινωνικό σύστημα (σχέσεις, συμπεριφορές και αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους δασκάλους/ μαθητές/ γονείς/ άλλους φορείς εκτός σχολείου) και προσδοκίες δασκάλων σχετικά με τη συμπεριφορά και τα αποτελέσματα από την εργασία στο σχολείο. Ειδικότερα:

Αρχικά, η δομή και οργάνωση. Στο σχολείο η παροχή αυτονομίας, ελευθερίας βούλησης και η επίδειξη ενδιαφέροντος για τις ανάγκες του εκπαιδευτικού καθιστούν ευνοϊκότερο το εργασιακό περιβάλλον.

Έπεται, το μέγεθος της σχολικής μονάδας που επηρεάζει το κλίμα της. Όσο μικρότερη η σχολική μονάδα, παρατηρείται πιο ανοιχτό κλίμα.

Φυσικά, οι ατομικές διαφορές των ανθρώπων, εκπαιδευτικών και μαθητών, όπως ηλικία, μόρφωση, φιλοδοξίες, ενδιαφέροντα, μαθησιακές δυσκολίες ή δεξιότητες. Οι ψυχικές διαθέσεις όλων αυτών των ατόμων μέσα στο χώρο του σχολείου επιδρούν στο κλίμα και το διαμορφώνουν.

Ακόμη, το εξωτερικό περιβάλλον. Οι γενικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες -κοινωνικοί, οικονομικοί, πολιτιστικοί, τεχνολογικοί- ασκούν αποφασιστική επίδραση.

Κλείνοντας, ο μαθητής τίθεται κεντρικό σημείο αναφοράς του σχολείου ως προς την οργάνωση και τον προγραμματισμό. Σύμφωνα με την παιδαγωγική και διδακτική αρχή του «παιδοκεντρισμού», έκαστος μαθητής διαθέτει τα δικά του μοναδικά χαρακτηριστικά, ενδιαφέροντα και ανησυχίες για μάθηση και εξέλιξη. Άλλωστε, ακολουθείται η αρχή της διαφορετικότητας με τους εκπαιδευτικούς να συγκεντρώνουν περισσότερες πληροφορίες για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μαθητών. Στόχος τους αποτελεί η αξιοποίηση και ανάπτυξη των δυνατοτήτων του κάθε μαθητή. Απώτερος στόχος της παιδοκεντρικής εκπαίδευσης είναι η αυτομόρφωση χωρίς φυσικά να μειώνεται και ο ρόλος του εκπαιδευτικού.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ