Αν για τους ενήλικες είναι πολλές φορές αρκετά δύσκολο να κατανοήσουν την οπτική ενός άλλου ατόμου, για τα μικρά παιδιά τούτο μοιάζει σχεδόν αδύνατο, αφού δεν είναι ακόμη σε θέση να αντιληφθούν ότι οι άλλοι άνθρωποι έχουν διαφορετικά συναισθήματα και εμπειρίες από τις δικές τους. Ωστόσο με τη βιολογική, γνωστική και κοινωνική τους ανάπτυξη η ικανότητα αυτή της κοινωνικής επίγνωσης μπορεί να αναπτυχθεί, ιδιαίτερα μάλιστα όταν συνδυαστεί με την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση. Έτσι το παιδί μεγαλώνοντας θα συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο ότι διαφορετικοί άνθρωποι μπορούν να αντιδρούν διαφορετικά κάτω από τις ίδιες συνθήκες και θα διαπιστώνει με ποιον τρόπο οι διαφορετικές πολιτισμικές και κοινωνικές αξίες επηρεάζουν τις αντιλήψεις των ανθρώπων. Όσο δηλαδή περισσότερο τα παιδιά εξασκούνται και αναλύουν τη συμπεριφορά των άλλων και τη δική τους, τόσο περισσότερο θα αναπτύσσονται αυτές οι πολύτιμες ικανότητες εξηγεί η Τζωρτζίνα Στασινοπούλου, δασκάλα ειδικής αγωγής.

Παρατηρώντας λοιπόν τα στάδια εξέλιξης της κοινωνικής επίγνωσης, θα διαπιστώσουμε ότι τα παιδιά ηλικίας 3–6 ετών αν και αναγνωρίσουν ότι οι άλλοι μπορούν να έχουν διαφορετικά συναισθήματα από τα δικά τους, ωστόσο εύκολα τα μπερδεύουν. Τα παιδιά όμως του Δημοτικού κατανοούν ότι υπάρχουν διαφορετικές οπτικές, είναι σε θέση να μπουν στη θέση του άλλου ατόμου, αντιλαμβάνονται τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές τους από την οπτική των άλλων και αναγνωρίζουν ότι και οι άλλοι μπορούν να κάνουν το ίδιο. Από την εφηβεία και έπειτα τα άτομα κατανοούν πια ότι η οπτική μπορεί να επηρεαστεί από ένα ή περισσότερα συστήματα ή κοινωνικές αξίες. Με λίγα λόγια τα άτομα, για να επιτύχουν να αναπτύξουν την κοινωνική επίγνωση, θα πρέπει να επεξεργαστούν τις πληροφορίες που λαμβάνουν σε πολλά επίπεδα. Έτσι στην αρχή επεξεργάζονται τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, έπειτα εξετάζουν, συγκρίνουν και αντιπαραβάλλουν τις δικές τους απόψεις με αυτές των άλλων προσαρμόζοντας παράλληλα την επικοινωνία τους, τους στόχους τους και τις συμπεριφορές τους στα νέα δεδομένα. Πρόκειται δηλαδή για πραγματικά πολύπλοκες διεργασίες που γίνονται μάλιστα σε εκπληκτικά σύντομο χρόνο (για τους ειδικούς σε 1–2 δευτερόλεπτα).

Με την ανάπτυξη λοιπόν της κοινωνικής επίγνωσης το άτομο καταφέρνει να μπει τελικά στη θέση του άλλου, να κατανοήσει τα συναισθήματά του και να αποκτήσει αυτό που στην ψυχολογία ονομάζεται «ενσυναίσθηση». Βέβαια η πραγματική ενσυναίσθηση δεν είναι μόνο η ικανότητα να μπορούμε να καταλαβαίνουμε τι νιώθουν οι άλλοι, αλλά και να βιώνουμε οι ίδιοι αυτά τα συναισθήματα. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχύσουμε την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη μας με τους άλλους ανθρώπους, θα έρθουμε πιο κοντά, αποφεύγοντας τις συγκρούσεις, επιλύοντας τις διαφορές μας μέσα από το διάλογο και την τέχνη του «να σκεφτόμαστε μαζί». Επομένως, γίνεται νομίζω σαφές, ότι αναπτύσσοντας στα παιδιά την ικανότητα να κατανοούν την οπτική του άλλου ατόμου είναι το σημαντικότερο βήμα για την επίλυση και τη διαχείριση των διαφορών και των συγκρούσεων τους, επειδή έτσι οδηγούνται στην ενσυναίσθηση και αντιμετωπίζουν εκείνους που θεωρούν «διαφορετικούς» με μεγαλύτερη ευελιξία, αφού είναι σε θέση να κατανοήσουν και να «νιώσουν» τα προβλήματά τους.

Πώς όμως μπορούμε αλήθεια να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας στην ενσυναίσθηση; Καταρχήν εστιάζοντας στα συναισθήματα, βοηθώντας τα παιδιά να ταυτίζονται συναισθηματικά με ένα άλλο άτομο, αφού πρώτα επικεντρωθούν στα δικά τους συναισθήματα και μάλιστα σε εκείνα που σχετίζονται με συγκεκριμένες καταστάσεις. Έπειτα επικεντρωνόμαστε στις ομοιότητες με τους άλλους βοηθώντας τα παιδιά να εστιάσουν και να ανακαλύψουν αυτές τις ομοιότητες, ώστε να αντιληφθούν ότι σε πολλά μοιάζουν. Με το παιχνίδι ρόλων μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να μπουν στο ρόλο ενός πραγματικού ή φανταστικού προσώπου ή ζώου και να φανταστούν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του. Έτσι θα καλλιεργήσουμε την επίγνωση διαφορετικών οπτικών, τα παιδιά θα κατανοήσουν ότι πρέπει να αποφεύγουν την επιπολαιότητα και την επιφανειακή εξέταση των προβλημάτων και θα διαπιστώσουν τη διαφορά της αδιαλλαξίας και της ευελιξίας στην επίλυση των διαφορών τους. Στα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας μπορούμε να περιγράψουμε τη δυστυχία άλλων ανθρώπων ενισχύοντας τα συναισθήματά τους και την ενσυναισθηματική τους ανταπόκριση. Επίσης η απόδοση θετικών χαρακτηριστικών στους άλλους αποτελεί ισχυρό μέσο ενίσχυσης της συναισθηματικής κατανόησης και συμπεριφοράς. Παράλληλα είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξηγούμε στα παιδιά τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους στους άλλους, να τους δείχνουμε ότι έχουν τη δύναμη να κάνουν τους άλλους να νιώθουν ευτυχισμένοι αν τους φέρονται με ευγένεια και γενναιοδωρία, να τους δείχνουμε τρόπους με τους οποίους μπορούν να επανορθώσουν τα αποτελέσματα μιας λανθασμένης συμπεριφοράς, να τα ενθαρρύνουμε να συζητούν για τα συναισθήματα και τα προβλήματά τους και φυσικά εμείς οι ίδιοι – γονείς και εκπαιδευτικοί – να γινόμαστε πρότυπα ενσυναισθηματικής συμπεριφοράς.

Κι αν όλα τούτα ακούγονται σε κάποιους δύσκολα, πολύπλοκα ή «σπουδάγματα», ας ακολουθήσουν το εξής απλό: δίπλα στη σοφή φράση «μην κάνεις παιδί μου στους άλλους αυτό που δε θέλεις να κάνουν οι άλλοι σε σένα» προσθέστε και τη φράση «… και μην κάνεις παιδί μου τους άλλους να νιώσουν αυτό που δε θα ήθελες να σε κάνουν οι άλλοι να νιώσεις εσύ». Θα έχετε κάνει ένα τεράστιο βήμα για την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο παιδί σας!

Πηγή

Μη φανταστείς ότι θα έχεις τις ώρες της ησυχίας σου όπως πριν.

Μη φανταστείς ότι δε θα καταπατηθούν τα δικαιώματά σου.

Μη φανταστείς ότι δε θα πενταπλασιαστούν οι υποχρεώσεις σου.

Μη φανταστείς, επίσης, ότι θα πίνεις τον πρωινό σου καφέ σουλατσάροντας στο ίντερνετ με τις ώρες.

Μη φανταστείς ότι θα βλέπεις στην τηλεόραση τα σίριαλ που έβλεπες ή ότι θα ακούς τη μουσική που άκουγες.

Μη φανταστείς ότι η κομμώτρια ή η γυμνάστρια ή η μανικιουρίστα σου θα σε βλέπουν το ίδιο συχνά.

Πολύ περισσότερο μη φανταστείς ότι μπορείς να λείπεις ατέλειωτες ώρες από το σπίτι.

Μη φανταστείς ότι μπορείς να προσπερνάς προβλήματα ή συζητήσεις που σε θέλουν εκεί.
Μη φανταστείς, με λίγα λόγια, ότι δε θα αλλάξει ο – προ παιδιών – ρυθμός της ζωής σου.

Γιατί αν κάτι τέτοιο είναι που φαντάζεσαι θα πέσεις από τα σύννεφα όταν μια ωραία πρωία αποφασίσεις να το παίξεις μαμά ή μπαμπάς και συνειδητοποιήσεις ότι τίποτα δεν έγινε όπως το υπολόγιζες.

Το παιδί σου, για παράδειγμα, μπορεί να έχει να πατήσει κάνα μήνα στο σχολείο.

Μπορεί να μην ανοίγει βιβλίο από την αρχή του χρόνου.
Μπορεί να άρχισε το κάπνισμα ή το ποτό ή τίποτα χειρότερο και να μην πήρες μυρωδιά.
Μπορεί να έμπλεξε σε παρέες με ξυρισμένα κρανία.
Μπορεί να κάνει bullying σε συμμαθητές του.

Να μιλάει με παιδεραστές στο φέισμπουκ.

Μπορεί να έχει βυθιστεί σε κατάθλιψη.

Να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τις παρατηρήσεις σου.

Ή μπορεί πολύ απλά να μη θέλει να σε βλέπει στα μάτια του.

Μην ξαφνιάζεσαι. Τα πράγματα, ξέρεις, δε συμβαίνουν μαγικά γύρω μας. Τα παιδιά δε μεγαλώνουν μόνα τους για να γίνουν ξαφνικά λαμπροί επιστήμονες όπως ονειρεύεσαι. Τίμιοι πολίτες όπως εύχεσαι. Ή απλά ευτυχισμένοι άνθρωποι, όπως είναι η βαθύτερη επιθυμία σου.

Θέλει κόπο όλο αυτό. Θέλει χρόνο. Θέλει να θέλεις να είσαι γονιός. Όχι κατ’ όνομα. Ουσιαστικά γονιός.

Πρέπει να χύσεις ιδρώτα, μεταφορικά και κυριολεκτικά, μέρα με τη μέρα για χρόνια ολόκληρα προκειμένου να δεις το σημαντικότερο έργο της ζωής σου (κακά τα ψέματα αλλά όταν έχεις παιδιά αυτό είναι) να αποκτά έστω ρίζες που θα το στηρίζουν στα δύσκολα και θα το ‘’σηκώνουν’’ στα στραβοπατήματα.

Να είσαι εκεί, λοιπόν. Στα ατέλειωτα πρώτα άυπνα βράδια. Στα κουραστικά απογεύματα που διαβάζεις ιστορία ή ελέγχεις ορθογραφία και ασκήσεις αριθμητικής. Στα ‘’άχαρα’’ παιδικά πάρτι. Στις ‘’βαρετές’’ συνελεύσεις του Συλλόγου Γονέων. Στις βόλτες στις παιδικές χαρές. Να παίζεις μαζί τους. Να συζητάς ακόμα κι όταν νομίζεις ότι δεν είναι σε ηλικία να καταλάβουν. Και αργότερα να είσαι εκεί. Να τα πηγαίνεις στις δραστηριότητές τους. Να ξαγρυπνάς για να τα γυρίζεις σπίτι από τις βραδινές εξόδους τους. Να βάζεις κανόνες. Και να ελέγχεις ότι τηρούνται. Και πάλι να συζητάς. Και να ακούς.

Κολλητός φίλος τους όταν πρέπει αλλά γονιός τους κάθε φορά.

Μάντης, ξέρεις, δεν οφείλει να είναι κανείς – πόσο μάλλον τα παιδιά – για να προβλέπουν τις αντιρρήσεις που τυχόν θα εξέφραζες αν ήσουν εκεί. Μην θυμώνεις αλλά θα σπάσεις τα μούτρα σου όταν, μετά τόσα χρόνια ‘’απουσίας’’ σου, κάπου κοντά στα δεκάξι ή δεκαεπτά τους, σκεφτείς ότι ήρθε η ώρα να μαζέψεις τα ασυμμάζευτα.

– Καλά, τώρα το θυμήθηκες;

Και μην μπεις καν στον κόπο να τα στραβοκοιτάξεις, να τα επιπλήξεις ή ακόμα χειρότερα να τα απειλήσεις με τιμωρίες και τσαμπουκάδες. Ο σεβασμός χτίζεται. Η αγάπη κερδίζεται.

Έχασες και δεν ήταν παιχνίδι.

Είπαμε: γονιός εκ των υστέρων δε γίνεσαι.

Πηγή

Σκεφτόμουν σε απλά ελληνικά (είναι σωτήριο, ξέρεις, να σκέφτεσαι έτσι) ότι η ανατροφή ενός παιδιού θα μπορούσε να είναι μια πολύ απλή υπόθεση γραμματικής. Με κανόνες και ασκήσεις, με εξηγήσεις και επαναλήψεις και -αναπόφευκτα-με εξετάσεις. Θα μπορούσε, ας πούμε, να περιορίζεται στη διδασκαλία λιγοστών λέξεων, που όμως φωτίζουν κάθε ζωή και της δίνουν ευγένεια, θάρρος, πείσμα και σίγουρα περηφάνια και αξιοπρέπεια.

Πρώτο μάθημα, για παράδειγμα, θα μπορούσε να είναι η λέξη ”ναι”.

Ναι. Για σκέψου λίγο. Είναι η πιο θετική λέξη που υπάρχει στο λεξιλόγιό μας. Η μαγική λεξούλα των θετικών ανθρώπων και όσων ο ουρανός είναι το όριο τους. ‘’Να σκέφτεσαι θετικά’’ ακούμε από παντού και είναι ορατό τοις πάσι ότι οι φορείς του ‘’ναι’’ είναι οι πιο χαμογελαστοί, αποφασιστικοί και ήρεμοι άνθρωποι γύρω μας.

-Ναι, θα το κάνω.

-Ναι, θα το μάθω.

-Ναι, θέλω.

Και το αποτελεσματικότερο όλων:

-Ναι, μπορώ.

Δεύτερο μάθημα οι λέξεις «παρακαλώ» και «ευχαριστώ». Οι λέξεις της ευγένειας και της καλής ανατροφής, λέξεις που ανοίγουν και κλείνουν συντομότατους διαλόγους οι οποίοι όμως φτιάχνουν τις πρώτες εντυπώσεις.

-Κύριε, μπορείτε να το επαναλάβετε αυτό, παρακαλώ;

-Παρακαλώ, μπορώ να περάσω;

-Μπορώ να έχω μια σφραγίδα, λίγο νερό ή έστω την ησυχία μου, παρακαλώ; Σας ευχαριστώ.

Ξεπερασμένες λέξεις; Παρωχημένες; Φυσικά, αν αποφασίσουμε ότι μας αρέσει η αγένεια γύρω μας και είναι αυτό που θέλουμε να διατηρήσουμε στον πλανήτη.

Και έρχεται η λέξη «συγγνώμη» που κουβαλάει μέσα της όλες τις λέξεις του κόσμου: Αγαπάω, συμπονώ, συμπάσχω, μετανιώνω, πιστεύω. Η λέξη της δεύτερης ευκαιρίας, πολύ δύσκολη να τη μάθεις, τόσο για να τη ζητάς όσο και για να τη δέχεσαι. Λέξη που δε σηκώνει εγωισμούς και πολλά πολλά. Απλή και ξεκάθαρη:

-Συγγνώμη. Δε θα το ξανακάνω αυτό, ήταν λάθος μου.

-Συγγνώμη που σε έκανα να υποφέρεις.

-Φυσικά και δέχομαι τη συγγνώμη σου. Πάμε παρακάτω.

Και το ουσιαστικότερο:

-Συγχωρώ τον εαυτό μου και άρα μπορώ να δεχτώ τη συγχώρεση όσων πλήγωσα.

Μεγάλη υπόθεση η συγγνώμη, σπουδαία λέξη όταν την εννοείς. Ποια άλλη λέξη, αν το καλοσκεφτείς, απομακρύνει τόσο δραστικά την κόλαση;

Ναι. Η λέξη «αγαπώ». Σημαντικό μάθημα αυτό. Θέλει ασκήσεις και παραδείγματα.

Αγαπώ άνευ όρων και άνευ ορίων, αγαπώ ανθρώπους, αγαπώ ζώα, αγαπώ άσπρους, μαύρους, κόκκινους, αγαπώ άντρες, αγαπώ γυναίκες, αγαπώ πλούσιους και φτωχούς, υγιείς και άρρωστους, έξυπνους και ηλίθιους, αγαπώ τους στρέιτ, αγαπώ τους γκέι, αγαπώ τα παιδιά, αγαπώ τον εαυτό μου και όλη αυτή η αγάπη γίνεται καθήκον υπεράσπισης, φροντίδας και προστασίας, γίνεται ασπίδα και φωνή για όσους τρέμουν μέσα σε μια σκληρή κοινωνία, νομίζοντας ότι δεν τους αγαπάμε.

Μπορώ να αγαπώ.

«Μπορώ». Ρήμα μόνο ενεργητικής φωνής που σημαίνει ότι καθετί είναι στο χέρι μου. Προϋποθέτει το ρήμα ‘’πιστεύω’’, πιστεύω σ’ εμένα και σε έναν Θεό γιατί είναι χρέος μου να πιστεύω και να μπορώ, γιατί μόνο έτσι είναι δυνατόν να πάω μπροστά και μαζί μου να κάνει ένα βήμα κι ο κόσμος ολόκληρος. Και πώς θα μάθουμε στα παιδιά μας να μπορούν; Με ένα ακόμα μάθημα γραμματικής.

Ρήμα «προσπαθώ», λοιπόν.

Ό,τι κι αν γίνει, όσο δύσκολο κι αν μου φαίνεται, όσο κι αν κουραστώ, εγώ θα προσπαθώ. Γιατί είναι το μόνο που μπορώ να κάνω όταν όλα τα άλλα έχουν αποτύχει. Και είναι το μόνο που μπορεί να έχει αποτέλεσμα.

Προσπαθώ να είμαι καλός μαθητής γιατί προσπαθώ να γίνω γιατρός και μετά θα προσπαθώ να είμαι καλός γιατρός ή καλός δάσκαλος ή καλός ηλεκτρολόγος ή καλός δημόσιος υπάλληλος.

Προσπαθώ να είμαι συνεπής, χρήσιμος άνθρωπος, φωτεινός φάρος για τα σκοτάδια άλλων.

-Μα δεν κουράζεσαι να προσπαθείς;

-Όχι.

Όχι: η τελευταία λέξη για σήμερα. Το χρυσό «όχι». Μάθετε στα παιδιά να λένε όχι. Όχι στις καραμέλες από ξένους, όχι στην τεμπελιά, όχι σε σχέσεις που τα κρατούν ομήρους, όχι στο ψέμα, την απάτη, την κακοποίηση, όχι σε εργοδότες που αναζητούν σκλάβους, όχι στα ναρκωτικά, όχι στο σεξ χωρίς προφυλακτικό, όχι στα εύκολα, όχι στην ψυχολογική βία, όχι στη βία γενικώς. Μάθετε στα παιδιά να μη φοβούνται. Να υψώνουν το παράστημά τους, να κοιτάνε στα μάτια και να λένε «όχι».

Ζήτω το όχι, λοιπόν. Και το ναι. Και το ευχαριστώ.

Ζήτω όλες οι πολύτιμες λεξούλες της ζωής μας που φτιάχνουν μια τέλεια πρόταση:

Μεγάλωσα ένα παιδί.

Πηγή

Σχεδόν καθημερινά ακούμε για περιπτώσεις παιδιών που πέφτουν θύματα βιασμών, ξυλοδαρμών και κακομεταχείρισης.

Πώς θα αντιληφθούμε αν κάτι τέτοιο συμβαίνει στο παιδί, τον μαθητή ή το γειτονόπουλό μας; Τι συμβαίνει στην Ελλάδα και μπορεί ένας κακοποιητικός γονιός να αλλάξει;

Συνέντευξη απαντώντας σε όλα τα παραπάνω αλλά και σε πολλά περισσότερα ερωτήματα παραχώρησε η κα. Ματίνα Μαλανδρή, Ψυχολόγος-Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια-Υπ. Διδ.Εγκληματολογίας, στο amea-care.gr και την Αγγελική Καρδαρά.

Διαβάστε όσα ενδιαφέροντα είπε η ειδικός…

Κυρία Μαλανδρή ασχολείστε με το πολύ σοβαρό ζήτημα της παιδικής κακοποίησης, τόσο επαγγελματικά όσο και σε ερευνητικό επίπεδο. Θα ήθελα να μας περιγράψετε την επικρατούσα στη χώρα μας κατάσταση. Ποιες μορφές κακοποίησης υφίστανται τα παιδιά στην Ελλάδα της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, πόσα περιστατικά φτάνουν τελικά στους ειδικούς και πώς αντιμετωπίζονται;

Η «πραγματική» εικόνα της κακοποίησης στην Ελλάδα, παρά τις προσπάθειες αποτύπωσης της, θεωρώ πως είναι πλασματική. Και αυτό λόγω του σκοτεινού αριθμού που γνωρίζουμε πως υπάρχει, δηλαδή των περιπτώσεων εκείνων που δεν καταγγέλλονται. Όμως, μια εικόνα της υπάρχουσας κατάστασης μας δίνει η πρώτη επιδημιολογική έρευνα για την κακοποίηση στην Ελλάδα, η έρευνα BECAN, με βάση την οποία πάνω από σχεδόν 8 στα 10 παιδιά αναφέρουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια εμπειρία σωματικής βίας, πάνω από 8 στα δέκα παιδιά εμπειρία ψυχολογικής βίας, και σχεδόν 2 στα 10 αναφέρουν ότι έχουν υποστεί μια εμπειρία σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Οι μορφές της κακοποίησης παραμένουν οι ίδιες, σεξουαλική, σωματική, συναισθηματική και παραμέληση, που όμως, πλέον κάποιες από αυτές μπορεί να πραγματοποιούνται και με τη χρήση των τεχνολογικών μέσων. Σε σχέση τώρα με την αντιμετώπιση των περιστατικών θυματοποίησης ανηλίκων εντός της οικογένειας, προϋποτίθεται καταρχάς η αποκάλυψή του περιστατικού, κάτι που στην περίπτωση αυτής της μορφής θυματοποίησης αποτελεί ένα εξαιρετικά πολύπλοκο θέμα. Η ιδιαιτερότητα της μορφής αυτής έγκειται στο ότι το άτομο, το οποίο έχει αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού, είναι και αυτό που το κακοποιεί, κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα συγκρουσιακό για το παιδί. 

Αφενός λοιπόν για το ίδιο το παιδί είναι ιδιαίτερα δύσκολο να αποκαλύψει το γεγονός, αφετέρου ακόμη και να το αποκαλύψει μπορεί ο δράστης να μην επιτρέψει την καταγγελία. Σχετικά με τη θεραπευτική αντιμετώπιση, υπάρχουν υπηρεσίες ψυχικής υγείας και πολυπληθή ιδιωτικά θεραπευτικά κέντρα, το ζήτημα είναι όμως, κατά πόσο θα απευθυνθούν εκεί για θεραπεία, άνθρωποι που δεν θεωρούν ότι χρειάζονται θεραπευτική βοήθεια. Θα ήθελα να αναφερθώ τέλος, στη συμβολή του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, το οποίο έχει δημιουργήσει το πρωτόκολλο «Ολοκληρωμένης Προσέγγισης για τη Διερεύνηση, Διάγνωση και Διαχείριση Περιστατικών Κακοποίησης και Παραμέλησης Παιδιών», η εφαρμογή του οποίου θα αλλάξει ριζικά την αναγνώριση και τη θεραπεία των περιπτώσεων κακοποίησης, αρκεί βέβαια να εφαρμοστεί τελικά.

---

Μπορείτε να μας απεικονίσετε το προφίλ του γονιού που φτάνει στο σημείο να κακοποιήσει το παιδί του, σωματικά, λεκτικά ή/και ψυχολογικά;

Κάποια στοιχεία του γονέα που σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο κακοποίησης του παιδιού είναι η δυσκολία του ίδιου να συνδεθεί συναισθηματικά με το νεογέννητο παιδί, η έλλειψη γνώσης για την ανατροφή του παιδιού και τις ανάγκες του, η αντίδραση με ακατάλληλες ή βίαιες τιμωρίες σε συμπεριφορές του, η χρήση της σωματικής τιμωρίας ως μέσο πειθαρχίας παιδιών, η ύπαρξη σωματικών ή ψυχικών προβλημάτων που παρεμποδίζει την ικανότητά του ως γονέα, η έλλειψη αυτοελέγχου όταν εκνευρίζεται, ή η κοινωνική απομόνωση.

Κατά τη γνώμη μου είναι ιδιαίτερα σημαντική η ποιότητα των δεσμών που οι γονείς εσωτερίκευσαν ως παιδιά, και αποτελεί βασικό ερμηνευτικό παράγοντα του φαινομένου της διαγενεαλογικής μεταβίβασης της βίας. Ο Bowlby, αντιμετωπίζει την επιθετικότητα ως μια αντίδραση σε τραύματα που δημιουργούνται κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής του ατόμου λόγω ανεπαρκούς φροντίδας ή παραμέλησης. Ο δεσμός της μητέρας με το νεογέννητο βρέφος είναι μόνο σε ένα μικρό βαθμό αυτόματος ή βιολογικά καθορισμένος. Στην πραγματικότητα επηρεάζεται έντονα από τις προηγούμενες εμπειρίες της ζωής της, με αφετηρία τη δική της σχέση με τη μητέρα της, τον πατέρα και άλλα σημαντικά πρόσωπα.

---

Είναι δυνατόν ένας γονιός που κακοποιεί το παιδί του, με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή να αλλάξει ριζικά συμπεριφορά, να γίνει ένας “καλός γονιός” και να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη του παιδιού του;

Κάθε περίπτωση είναι μοναδική και είναι επικίνδυνο να δώσουμε μια γενικευμένη απάντηση. Πιστεύω πως μεγαλύτερη σημασία από το πόσο «σοβαρή» είναι η περίπτωση της κακοποίησης-παραμέλησης, έχει το πώς αυτή βιώθηκε από το παιδί. Το ζήτημα της απώλειας της εμπιστοσύνης στον πρωταρχικό σου Άλλο, στο γονιό σου, είναι πυρηνικό.

Βέβαια, σε πολλές περιπτώσεις, το παιδί μπορεί να δέχεται ως αλήθεια του, αυτό που του έχουν πει πως είναι η αλήθεια, και με αυτή την έννοια η εμπιστοσύνη προς τον γονιό είναι δεδομένη, δεν αμφισβητείται. Κάτι που μπορώ να προσθέσω από τη θεραπευτική μου εμπειρία, είναι πως τα παιδιά δύσκολα «προδίδουν» τους γονείς τους, τους υπερασπίζονται ακόμη και αν εκείνοι τα χτυπούν ή τους ασκούν ψυχολογική βία. Σε σχέση με το αν οι γονείς που κακοποιούν μπορεί να αλλάξουν, εξαρτάται από το αν θέλουν. Οι άνθρωποι δεν αλλάζουν όμως έτσι εύκολα, χρειάζεται πολύ υψηλό κίνητρο και χρόνια θεραπείας.

Ένας γονιός που κακοποιεί το παιδί του μπορεί να φτάσει από μόνος του στη συνειδητοποίηση ότι έχει ο ίδιος πρόβλημα και να αναζητήσει βοήθεια από τους ειδικούς;

Θα έλεγα ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο γονιός που κακοποιεί ή παραμελεί το παιδί του είτε δεν έχει επίγνωση της βλάβης που ασκεί στο παιδί του ή δεν επιθυμεί να αλλάξει συμπεριφορά και προσπαθεί αυτή να μην γίνει φανερή για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα. Χρειάζεται εξωτερική παρέμβαση για να φτάσει σε κάποιο θεραπευτικό πλαίσιο. Και ακόμη και αν φτάσει, δεν είναι πολύ πιθανό πως θα συνεργαστεί με τις συστάσεις του θεραπευτή.

---

Ποια είναι τα “σημάδια” που πρέπει να προβληματίσουν έναν εκπαιδευτικό ότι ένα παιδάκι κακοποιείται στο σπίτι του και πώς μπορεί να αντιδράσει με τις ενδείξεις και όχι αποδείξεις που θα έχει;

Να μην ξεχνάμε πως η παρουσία κάποιων συμπεριφορών δεν συνεπάγεται κακοποίηση, άρα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να είναι προσεκτικοί. Ενδεικτικά όμως αναφέρουμε ορισμένους δείκτες γιατί οι εκπαιδευτικοί πρέπει να είναι ενημερωμένοι. Δείκτες συμπεριφοράς στην περίπτωση της παραμέλησης, θεωρούνται η εμπλοκή σε παραβατικές συμπεριφορές, στεναχωρημένα παιδιά ή με επίπεδο συναίσθημα, κουρασμένα παιδιά με δυσκολία συγκέντρωσης στο σχολείο λόγω έλλειψης ύπνου.

Η ζωγραφιά ανήκει σε 9χρονο κορίτσι που αισθάνεται μειονεκτικά απέναντι στους συμμαθητές του. Έχει ζωγραφίσει τον εαυτό του μικρότερο από τα άλλα παιδιά και εντός ενός πλαισίου. Η 9χρονη είναι κόρη μίας νέας γυναίκας που έμεινε έγκυος στα 15 και αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα αποδοχής.

Στην περίπτωση της ψυχολογικής κακοποίησης, το άγχος, η κατάθλιψη, σημάδια κοινωνικής απομόνωσης, βία που εκφράζεται με λόγια ή πράξεις. Στην περίπτωση της σεξουαλικής κακοποίησης, παρατηρείται συχνά προχωρημένη σεξουαλική γνώση βάσει της ηλικίας, έκφραση φόβου απέναντι σε κάποιο πρόσωπο, υπερβολικός αυνανισμός, πρόωρο σεξουαλικό παιχνίδι, υπερβολική περιέργεια για το σεξ, απρόσμενη πτώση της σχολικής επίδοσης, έκφραση σεξουαλικής δραστηριότητας μέσα από παιχνίδια ή καταθλιπτικό συναίσθημα.

Αν οι εκπαιδευτικοί πληροφορηθούν έγκλημα ενδοοικογενειακής βίας είναι υποχρεωμένοι να δράσουν. Το άρθρο 23 του νόμου 3500/2006, ορίζει ότι εφόσον οι εκπαιδευτικοί κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού τους έργου πληροφορηθούν ή διαπιστώσουν ότι ένα έγκλημα ενδοοικογενειακής βίας λαμβάνει χώρα σε βάρος μαθητή υποχρεούνται να το αναφέρουν χωρίς καθυστέρηση στο διευθυντή της μονάδας και αυτός με τη σειρά του στον αρμόδιο εισαγγελέα. Επιπλέον, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προτείνουν στους γονείς τη συνεργασία με υπηρεσίες υποστήριξης.

Ποια είναι η συμπεριφορά ενός παιδιού που είναι θύμα οικογενειακής βίας απέναντι στους συμμαθητές και τους δασκάλους/καθηγητές του, αλλά και απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό;

Η συμπεριφορά του παιδιού μπορεί να περιλαμβάνει ανάμεσα σε άλλες εκφοβισμό άλλων παιδιών ή εκφοβισμό από άλλα παιδιά, φτωχές διαπροσωπικές σχέσεις με συνομήλικους, ή αναφορικά με την σχολική του επίδοση μπορεί να υπάρχει μεγάλος αριθμός απουσιών ή δυσκολία στην ολοκλήρωση μιας εργασίας. Πώς νιώθει το ίδιο το παιδί πέρα από το πώς συμπεριφέρεται στους άλλους, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα. Το παιδί βρίσκεται σε σύγχυση διότι ο γονιός είναι αυτός που σε «κανονικές» συνθήκες εκφράζει αγάπη, ενώ αντίθετα στην περίπτωση της κακοποίησης, ο γονιός επιφέρει κακομεταχείριση. Τα παιδιά αυτά, συχνά μεγαλώνουν με ένα πυρηνικό αίσθημα αναξιότητας, ντροπής και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Οι σχέσεις τους σημειώνονται από εξαιρετική ευαισθησία στα συναισθήματα των άλλων και αναζητούν έντονα την αποδοχή και την αγάπη.

---

Κρίνω πολύ ενδιαφέρουσα την ενασχόλησή σας με τη θεραπεία της ψυχούλας του παιδιού μέσα από την τέχνη/ art therapy. Με ποιον τρόπο η εκπαιδευτική κοινότητα μπορεί να αξιοποιήσει την art therapy, προκειμένου να βοηθήσει τα παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα στο σπίτι ή/και στο σχολείο;

Ερχόμαστε τώρα σε ένα θέμα που αποτελεί έναν από τους μεγάλους μου έρωτες! Την Eικαστική Ψυχοθεραπεία. Η Εικαστική Ψυχοθεραπεία περιλαμβάνει τόσο τη δημιουργική διαδικασία και τα εικαστικά προϊόντα όσο και την ύπαρξη μιας θεραπευτικής σχέσης. Το εικαστικό προϊόν δημιουργείται από τον πελάτη σε ένα υποστηρικτικό και οριοθετημένο πλαίσιο, όπου ο εικαστικός θεραπευτής, προσεκτικά βλέπει, ακούει, επεξεργάζεται, και καθρεφτίζει, τόσο σε σχέση με το εικαστικό έργο όσο και σε σχέση με το άτομο. Η χρήση της δημιουργικότητας με στόχο την θεραπεία παιδιών, και δη την θεραπεία κακοποιημένων παιδιών αποτελεί για μένα ένα ιερό έργο.

Η Εικαστική Ψυχοθεραπεία ανεξάρτητα από τον πληθυσμό στον οποία κάθε φορά απευθύνεται, βοηθά στην ανάδυση ασυνείδητου υλικού στην επιφάνεια, μέσω της ύπαρξης ενός εικαστικού, δημιουργικού πεδίου συμβολικής εμπειρίας. Οι πρώτες περιπτώσεις μελέτης παιδικής κακοποίησης και θεραπείας μέσω Εικαστικής Ψυχοθεραπείας εντοπίζονται περίπου γύρω στις αρχές του 1960 και σύμφωνα με πολλούς εικαστικούς θεραπευτές και άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, η Εικαστική Ψυχοθεραπεία θεωρήθηκε ως ο πλέον κατάλληλος και λιγότερο αγχογόνος τρόπος για τη διάγνωση και τη θεραπεία παιδιών θυμάτων κακοποίησης. Τα παιδιά αισθάνονται πιο άνετα να ζωγραφίζουν εικόνες για να εκφράσουν και να επεξεργαστούν τις κακοποιητικές εμπειρίες, από το να μιλήσουν για αυτές. Η εικόνα ενσωματώνει πολλαπλά οφέλη τόσο ως θεραπευτικό μέσο, αλλά κατά τη γνώμη μου και ως ερευνητικό εργαλείο.

Οι τρόποι αναπαράστασης στον ανθρώπινο εγκέφαλο είναι δύο, ο λεκτικός και ο εικονικός. Είναι πολύ περιοριστικό να διεξάγουμε έρευνες χρησιμοποιώντας μόνο τον λόγο. Η εικονική αναπαράσταση μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους προσέγγισης της ανθρώπινης εμπειρίας, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάλλιστα στο πλαίσιο του σχολείου, όμως πρώτα για να γίνει αυτό με αξιοπιστία και εγκυρότητα, χρειάζεται έρευνα. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και να δοκιμάζουμε ιδέες που μπορεί να μας ανοίξουν νέους δρόμους.

Ποια είναι η κα. Ματίνα Μαλανδρή

Η κ. Mατίνα Μαλανδρή σπούδασε Ψυχολογία (Βsc) στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών και στη συνέχεια ειδικεύτηκε στην Εικαστική Ψυχοθεραπεία στο Κέντρο Τέχνης και Ψυχοθεραπείας (Dipl.).

Είναι απόφοιτη του μεταπτυχιακού «Εγκληματολογία» του Παντείου Πανεπιστημίου (MA) και εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή με θέμα την “αναγνώριση της κακοποίησης παιδιού και προτάσεις αντεγκληματικής πολιτικής”.

Στη διάρκεια της εκπαίδευσης και της εργασίας της απέκτησε εμπειρία σε ένα εύρος ιδιωτικών και δημοσίων φορέων, με ιδιαίτερη έμφαση στη θεραπεία παιδιών και εφήβων (Κέντρο Ψυχικής Υγείας Δήμου Βύρωνα, Αναρρωτήριο Πεντέλης, Κέντρο συμβουλευτικής Δήμου Καισαριανής, Εθνικός Οργανισμός Πρόνοιας «η Αγία Βαρβάρα», Ιδιωτικά νηπιαγωγεία κ.ά.).

Συνεργάζεται με το Κέντρο Τέχνης και Ψυχοθεραπείας ως διδάσκουσα και Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια, καθώς και με ιδιωτικά κέντρα θεραπείας παιδιών. Η βαθιά της αγάπη για τα παιδιά και η ανάγκη προστασίας τους είναι ο πυρήνας όλων των θεραπευτικών και ερευνητικών της εργασιών.

Πηγή

Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν θα μπορούσε κάποιος να τα χαρακτηρίσει υπεύθυνα. Δεν θυμούνται πάντα να βάζουν τα λερωμένα ρούχα τους στο καλάθι με τα άπλυτα. Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι θα μαζέψουν τα παιχνίδια τους. Δεν θα πλύνουν τα δόντια τους αν δεν τους το θυμίζουμε συνεχώς. Με απλά λόγια, δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να βάζουν τις υποχρεώσεις πάνω από την διασκέδαση. Αυτή η φυσική τους αποστροφή για υπευθυνότητα μας δυσκολεύει να πείσουμε τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να μας βοηθήσουν, να συγυρίσουν ή να δείξουν ενδιαφέρον για τους άλλους. Και ποιος έχει τον χρόνο να τους δείξει πως; Με τους πυρετώδεις ρυθμούς στους οποίους ζούμε, εύκολα μπορεί να αρνηθούμε στα μικρά παιδιά την ευκαιρία να αποκτήσουν την αίσθηση της υπευθυνότητας γιατί απλώς είμαστε βιαστικοί ή κουρασμένοι.

Σε αυτήν την ηλικία όμως οι δουλειές του σπιτιού είναι ένα πολύτιμο εργαλείο εκμάθησης. Όχι μόνο διδάσκουν στα παιδιά υπευθυνότητα, αλλά αυξάνουν την αίσθηση της κοινωνικής σημασίας και της συνεισφοράς – κάνουν το παιδί να αισθάνεται χρήσιμο και ικανό, γεγονός το οποίο χτίζει την αυτοδυναμία και την αυτοπεποίθησή του. Πόσο υπέροχα αισθάνεται ένα τετράχρονο όταν βοηθά την κουρασμένη μαμά του να διπλώσει τα ρούχα (χωρίς βέβαια να συνειδητοποιεί πως η κουρασμένη μαμά θα χρειαστεί να διπλώσει ξανά όλα τα ρούχα, μόλις το παιδί βγει από το δωμάτιο).

Τι υπέροχη αίσθηση επιτεύγματος έχει ένα πεντάχρονο παιδί όταν βοηθά στο πλύσιμο του αυτοκινήτου! Πόσο περήφανο αισθάνεται ένα τρίχρονο, όταν φτιάχνει σαλάτα για την οικογένεια βάζοντας τα φύλλα από το μαρούλι μέσα στο μπολ. Με τόσα πολλά που έχει να κερδίσει, είναι προφανές πως αξίζει να κάνετε υπομονή μέχρι να γίνει συνήθεια στο παιδί να βοηθά στο σπίτι.

Οι δουλειές του σπιτιού ενθαρρύνουν την ενσυναίσθηση και την ευαισθησία. Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Τορόντο, τα παιδιά που έχουν βάλει στην καθημερινότητά τους δουλειές του σπιτιού είναι πιο πιθανό να αποκτήσουν κατανόηση για τους άλλους από ότι τα παιδιά που δεν εμπλέκονται σε αυτές. Τα παιδιά εκφράζουν την κατανόηση αυτή μέσα από αυθόρμητες πράξεις όπως παρηγορώντας κάποιον που είναι λυπημένος ή βοηθώντας χωρίς να τους ζητηθεί.

Όταν αναθέτετε στο παιδί δουλειές του σπιτιού ακολουθήστε τις παρακάτω τέσσερις οδηγίες:

1. Δουλέψτε μαζί με το παιδί σας στην αρχή.

Δείξτε του πως γίνεται. Δουλέψτε εκ περιτροπής. Πρώτα, ξεχωρίστε εσείς μερικές κάλτσες μέσα από το καλάθι με τα καθαρά ρούχα και στην συνέχεια ζητήστε από το παιδί σας να κάνει το ίδιο. Βάλτε πρώτα εσείς λίγο φαγητό στο μπολ του σκύλου και στην συνέχεια αφήστε το παιδί σας να ολοκληρώσει την δουλειά.

Θυμηθείτε να είστε υπομονετικοί και ανεκτικοί. Ακόμα και μετά από πολλή εξάσκηση, το παιδί δεν θα μπορεί να κάνει την δουλειά τόσο καλά όσο εσείς. Περιορίστε λίγο τις απαιτήσεις σας για τελειότητα ώστε να επιτρέψετε στο παιδί σας να συνεισφέρει. (Αν χρειάζεται να κάνετε εσείς ξανά την δουλειά, περιμένετε μέχρι να φύγει το παιδί από το δωμάτιο).

2. Επαινέστε την προσπάθεια.

Κάθε φορά που το παιδί σας ολοκληρώνει μια εργασία χωρίς να παραπονιέται, βεβαιωθείτε πως του επικοινωνείτε την ικανοποίησή σας. Το παιδί σύντομα θα ανακαλύψει πως του αρέσει να λαμβάνει θετική προσοχή κάθε φορά που σας βοηθά και θα θέλει όλο και περισσότερο να το επαναλαμβάνει.

3. Δημιουργείστε μια συνήθεια.

Οι εργασίες στο σπίτι γίνονται πιο εύκολα όταν είναι μέρος της καθημερινής ρουτίνας. Αν είναι ευθύνη του παιδιού σας να μαζεύει τα παιχνίδια του στο τέλος της ημέρας, ορίστε μια συγκεκριμένη ώρα για αυτόν τον σκοπό. Σύντομα το παιδί σας θα ξεκινήσει να συμμαζεύει χωρίς να του το υπενθυμίζετε, μόλις ανακοινώνετε: Η ώρα είναι 7! Αν είναι ευθύνη του παιδιού σας να μαζεύει κάθε βράδυ το πιάτο του μετά το φαγητό και να το βάζει στο νεροχύτη, μετά από λίγο καιρό δε θα χρειάζεται πια να του το υπενθυμίζετε. Αν θέλετε το παιδί σας να φτιάχνει το κρεβάτι του το πρωί, βεβαιωθείτε ότι ο κανόνας αυτός θα ισχύει κάθε πρωί. Σύντομα, αυτό δεν θα αποτελεί πια θέμα διαμάχης. Θα είναι απλά μια δραστηριότητα της ημέρας.

4. Δημιουργείστε ένα σύστημα ανταμοιβής, αν το παιδί σας αντιστέκεται επίμονα να αναλάβει δουλειές.

Βάλτε ένα αστεράκι πάνω σ’έναν πίνακα με αυτοκόλλητα κάθε φορά που το παιδί σας ολοκληρώνει εγκαίρως μία εργασία που του’χετε αναθέσει. Ανταμείψτε το όταν συμπληρώσει πέντε αστεράκι στον πίνακα. Ζητήστε από το παιδί σας να διαλέξει το ίδιο την ανταμοιβή του (προτείνετε λογικές επιλογές όπως ένα παγωτό ή μια ταινία κι όχι ένα ποδήλατο ή ένα ταξίδι). Αναθέστε στο παιδί σας μια δουλειά που θα οικοδομήσει την αίσθηση της υπευθυνότητας. Σε αυτήν την νεαρή ηλικία αυτό που μετράει δεν είναι το τελικό αποτέλεσμα. Είναι το γεγονός ότι οι δουλειές βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν πολύτιμα, χρήσιμα και ικανά.

Ο ρόλος του γονέα στην διδασκαλία της υπευθυνότητας

• Θυμηθείτε ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας χρειάζονται την βοήθειά σας για να μάθουν να είναι υπεύθυνα.
• Αποδεχτείτε ότι θέλει χρόνο και υπομονή για να βοηθήσετε το παιδί σας να γίνει υπεύθυνο.
• Αναθέστε στο παιδί δουλείες κατάλληλες για την ηλικία του.
• Δείξτε στο παιδί πως γίνεται κάθε δουλειά πριν απαιτήσετε να την κάνει σωστά.
• Επαινέστε τις προσπάθειες και τα επιτεύγματα του παιδιού σας.
• Προγραμματίστε μια συγκεκριμένη ώρα για τις δουλειές έτσι ώστε να γίνουν σύντομα συνήθεια.
• Ανταμείψτε τα παιδιά ώστε να παρακάμψετε την αρχική αντίσταση ή την δυσκολία να θυμούνται μια δουλειά.

Αποφύγετε

• Να κάνετε εσείς τις δουλειές επειδή είναι ευκολότερο από το να καταφέρετε να πείσετε το παιδί σας να τις κάνει.
• Να αφήνετε το παιδί προσχολικής ηλικίας να “την γλυτώνει” επειδή δεν μπορεί ή δεν θέλει.
• Να περιμένετε τελειότητα. Υπολογίστε ότι μπορεί να γίνουν λάθη ή να έχετε άτσαλα αποτελέσματα.
• Να δείχνετε ασυνέπεια στις απαιτήσεις σας. Αν θέλετε το παιδί σας να φτιάχνει το κρεβάτι του, σιγουρευτείτε πως αυτό γίνεται κάθε πρωί.
• Να χρησιμοποιείτε τις δουλειές του σπιτιού ως τιμωρία.

Πηγή

Ένα μάτσο εφημερίδες, φτηνά υφάσματα και λίγη κόλα συνέθεσαν τα παιδικά όνειρα μιας ολόκληρης γενιάς. Ο Μπάρμπα Μυτούσης, ο καλοκάγαθος θείος, ο Κλούβιος και η Σουβλίτσα τα ανιψάκια του συνέδεσαν για δέκα ολόκληρα χρόνια στη τηλεόραση και 45 χρόνια σε όλη την Ελλάδα την αποτελεσματικότερη… απόδραση της πιτσιρικαρίας από τη πραγματικότητα.

Ήταν το δικό τους «μαγικό χαλί» με το οποίο ταξίδευαν στη χώρα του ονείρου και του παραμυθιού.

Ο Μπαρμπα Μυτούσης τα είχε τα χρονάκια του όταν έκανε το τηλεοπτικό του ντεμπούτο στα 1966. Είχε… γεννηθεί την 1η Μαρτίου 1939 από την Ελένη Θεοχάρη Περάκη στην Αθήνα. Μεγάλωσε δύσκολα με Πόλεμο και Κατοχή. Πάντα όμως είχε τη διάθεση να διασκεδάζει τους μικρούς του φίλους.

Μέσα στα ταραγμένα εκείνα χρόνια τριγυρνούσε την Ελλάδα δίνοντας παραστάσεις προσπαθώντας να χορτάσει γέλιο τα πεινασμένα – κυριολεκτικά – παιδάκια.

Την 1η Νοεμβρίου 1966, ημέρα Τρίτη, ο καλοκάγαθος θείος, η παμπόνηρη Σουβλίτσα και ο αγαθούλης Κλούβιος, τελευταία άφιξη στις παραστάσεις εμπνευσμένος από τις Κλαψωδίες της Αλκης Ζέης, έκαναν την εμφάνισή τους στους ελάχιστους τηλεθεατές που διέθεταν τότε τηλεοπτικές συσκευές.

Η εκπομπή αρχικά ήταν 15ήμερη και διαρκούσε 15 λεπτά. Από τον Φεβρουάριο του 1967 όμως έγινε εβδομαδιαία και ημίωρη.

Ποιοι όμως κρύβονταν πίσω από τις κούκλες; Η Ελένη Θεοχάρη Περάκη ήταν η δημιουργός του «Κουκλοθεάτρου Αθηνών». Είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια το 1919, είχε σπουδάσει Ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Παρίσι κι από τα είκοσι χρόνια της δόθηκε ολόψυχα στο δημιούργημά της. Οι κούκλες, φτιαγμένες από φτηνά υλικά, έπαιρναν ζωή από την ίδια και τις συνεργάτιδές της.

Τρεις ηθοποιοί, η Ελένη Κοτσίρη που έγραφε και τα κείμενα, η Επη Πρωτονοτάρου και η Κούλα Κατσούρη που είχε και τις δημόσιες σχέσεις ήταν ο βασικός πυρήνας. Από κοντά και η σκηνογράφος Ανθούλα Ξανθού – Σταυριανού.

Τη μουσική είχε αναλάβει η Ερση Παπαστάμου.

Από το 1970 το «Κουκλοθέατρο Αθηνών» απέκτησε και στέγη, εκτός τηλεόρασης. Στο θεατράκι της ΧΕΝ όπου κάθε χειμώνα έδινε παραστάσεις, ενώ το καλοκαίρι γύριζε την περιφέρεια.

Η εκπομπή αγαπήθηκε από μικρούς και μεγάλους. Για δέκα ολόκληρα χρόνια είχε σταματήσει το ρολόι του χρόνου. Όλα αυτά τα χρόνια ούτε ο θείος, ούτε τα ανίψια μεγάλωσαν.

Την Πρωτοχρονιά του 1976 μεταδόθηκε το τελευταίο επεισόδιο. Την επόμενη Πέμπτη προβλήθηκε μια ξένη παραγωγή, το «Μπράντι Κιντς» κι αμέσως μετά πήραν τη θέση του τα «Ελληνικά παραμύθια», μια σοβαρή προσπάθεια για να αποδοθούν με θεατρικό τρόπο τα λαϊκά παραμύθια.

Ακούστε ένα επεισόδιο της σειράς

Οι τίτλοι των επεισοδίων των πρώτων εκπομπών

Η περιέργεια της Σουβλίτσας (1-11), η ακαταστασία της Σουβλίτσας (15-11), η τεμεπλιά του Κλούβιου (29-11), ο πονόδοντος και το πιπέρι (13-12), ο Αη Βασίλης (27-12), η σάκα (10-1), η σουβλίτσα ζωγράφος (24-1), η Σουβλίτσα ζαχαροπλάστης (7-2), ο Κλούβιος, η Σουβλίτσα και τα μαθήματα (14-2), η Σουβλίτσα και ο Παπίνος (21-2), ο Κλούβιος και η Σουβλίτσα μασκαράδες (7-3), το τσίρκο Μπάλο Μπάκα (14-3), η καρδερίνα στο κλουβί (21-3), το μικρούτσικο το Νιό (28-3).

Πηγή

Οι μικροί μας φίλοι μετά από ένα διάλειμμα όπου τρέχουν πάνω κάτω απολαμβάνοντας το παιχνίδι τους ή μετά από το μάθημα της γυμναστικής έχουν την επιθυμία να καταναλώσουν ένα σνακ για να αναπληρώσουν την χαμένη ενέργεια. Για να μην επιλέγουν σνακ τα οποία περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και λιπαρών, καλό είναι οι γονείς να ετοιμάζουν και να βάζουν στην τσάντα των παιδιών τους από το σπίτι ένα υγιεινό σνακ που να περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες που χρειάζεται ένα παιδί. Ας δούμε μερικές ιδέες:

1. Αραβική πίτα με 1 κουταλιά φυστικοβούτυρο  + 1 κουταλιά μέλι + 1 μπανάνα κομμένη σε φετούλες, τυλίγουμε την πίτα και με μια μεμβράνη την καλύπτουμε, την κόβουμε σε μικρά κομμάτια 
2.  2-3 διάφορα φρέσκα φρούτα εποχής κομμένα σε ένα ταπεράκι
3. 2 φέτες ψωμί του τοστ με 1 τυράκι La Vache qui rit  + 1 φέτα γαλοπούλα + αγγουράκι
4.  2 φέτες σπιτικό κέικ σοκολάτας- μπανάνας ( η συνταγή είναι στο τέλος)
5. Μια μπάρα δημητριακών Al bran
6. 1 κομμάτι σπιτική μηλόπιτα ( η συνταγή είναι στο τέλος)
7.  Smoothie με φρούτα + μέλι + φυστικοβούτυρο ( η συνταγή είναι στο τέλος)
8.  6-8 cream crackers και φυσικό χυμό πορτοκάλι
9.  2-3 σπιτικά μπισκότα βρώμης ( η συνταγή είναι στο τέλος)
10. Σπιτικά τσιπς λαχανικών ( η συνταγή είναι στο τέλος) 

Συνταγές

Κέικ σοκολάτας-μπανάνας

• 250 γρ αλεύρι ολικής άλεσης
• 3 ώριμες μπανάνες
• 1 κουταλιά κακάο
• 3 αυγά
• 100 γρ γιαούρτι
• 50 μλ ελαιόλαδο
• 2 κουταλιές μέλι
• ½ κουταλάκι αλάτι
• ½ κουταλάκι baking powder 

Λιώστε πρώτα τις μπανάνες σε ένα μπολ, χτυπήστε τα αυγά και μετά προσθέστε όλα τα υπόλοιπα υλικά. Ψήστε στους 180 βαθμούς για μια ώρα.

 Μηλόπιτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης

Για την ζύμη   

• 3 φλ αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 1 μαγιά φακελάκι
• 1,5 φλ νερό
• Μισό φλ χυμό πορτοκάλι
• 1 κουταλάκι μέλι
• ½ κουταλάκι αλάτι

Για την γέμιση

• 5-6 μήλα η πράσινα η κόκκινα
• Κανέλα
• 3-4 κουταλιές μέλι

Βάλτε την μαγιά με το νερό για να ενεργοποιηθεί, μετά προσθέστε το αλεύρι και τα υπόλοιπα υλικά, ζυμώστε και αφήστε το στην άκρη για 45 λεπτά μέχρι να φουσκώσει ( ίσως χρειαστεί κι άλλο αλεύρι αν η ζύμη κολλάει) Χωρίστε την ζύμη σε 2  ίσα μέρη, ανοίξτε το ένα φύλλο και βάλτε σε στρογγυλό ταψάκι. Σε τηγάνι αφού έχετε κόψει τα μήλα σε καβάκια τα σοτάρετε με το μέλι μέχρι να καραμελώσουν. Βάλτε την γέμιση πάνω από την ζύμη και στην συνέχεια αφού ανοίξετε και την άλλη μισή ζύμη κλείστε από πάνω την μηλόπιτα σας. Ψήστε στους 180 βαθμούς για σχεδόν 40 λεπτά.

Smoothie

Σε μπλέντερ χτυπάμε 

• 1 ώριμη μπανάνα
• 150 γρ μιξ κατεψυγμένων berries
• Μισό φλιτζάνι γάλα κανονικό η μπορείτε να βάλετε γάλα καρύδας η αμυγδάλου ( γίνεται και με 100 γρ γιαούρτι)
• 1 κουταλιά μέλι
• 1 κουταλιά φυστικοβούτυρο η αμυγδαλοβούτυρο 

Μπισκότα βρώμης

• 120 γρ βρώμη
•  80-100 γρ μέλι
•  80-100 γρ φυστικοβούτυρο η ταχίνι
• Μια χούφτα αποξηραμένα φρούτα ( σταφίδες , βερίκοκα, δαμάσκηνα) η 50 γρ σοκολάτα υγείας (μαύρη)

Ανακατέψτε όλα τα υλικά μαζί και δημιουργήστε μπισκοτάκια, ψήστε στους 160 βαθμούς για 10-15 λεπτά.

Τσιπς λαχανικών

Κόψτε όποιο λαχανικό επιθυμείτε ( γλυκοπατάτα, μελιτζάνα , καρότα) σε ροδέλες και βάλτε τα σε ένα ταψί, ραντίστε τα με 1 κουταλιά ελαιόλαδο, ρίγανη , αλατάκι και ψήστε τα στο φούρνο στους 150 βαθμούς μέχρι να γίνουν τραγανά δηλαδή γύρω στα 15-20 λεπτά.

 Τιπ: Μπορείτε σε όλες τις συνταγές που σας προτείνω να τις φτιάξετε παρέα με τα παιδάκια έτσι ώστε να μάθουν και αυτά τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν. Έτσι θα είναι πιο εύκολο μετά να τα αγαπήσουν και να θέλουν να τα καταναλώνουν. Θυμηθείτε όλοι οι γονείς είναι πρότυπο για τα παιδιά τους άρα αν τους δείξεις με ποιο τρόπο πρέπει να τρέφονται και γιατί, να είστε σίγουροι πως μεγαλώνοντας θα ακολουθούν πάντα τον υγιεινό τρόπο ζωής.

Κωνσταντίνου Ουρανία
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος ΔΙΠΑΕ Θεσσαλονίκης
Επί πτυχίου

Πολύς λόγος γίνεται το τελευταίο διάστημα για το γεγονός ότι το μάθημα της σεξουαλικής αγωγής απουσιάζει από το σχολικό πρόγραμμα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας. Υπήρξαν έντονες αντιδράσεις από γονείς και εκπαιδευτικούς για την αναγκαιότητα αυτού του μαθήματος καθώς η σεξουαλική αγωγή και η πρόληψη από την παιδική σεξουαλική κακοποίηση είναι δικαίωμα κάθε μαθητή.

Οι αντιδράσεις ξεκίνησαν όταν το βραβευμένο πρόγραμμα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης «Παίζω με τον Φρίξο και μαθαίνω για το σώμα μου και τις διαπροσωπικές σχέσεις», το οποίο εφαρμόζεται κάθε σχολική χρονιά από το 2015 μέχρι σήμερα σε παιδιά του νηπιαγωγείου και των πρώτων τάξεων του δημοτικού σχολείου, ανεστάλη με απόφαση του  Υπουργείου Παιδείας.

Σημειωτέον, το εν λόγω πρόγραμμα φέτος έλαβε και το παγκόσμιο βραβείο αριστείας και καινοτομίας εκπαιδευτικού προγράμματος σεξουαλικής αγωγής από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Σεξουαλικής Υγείας.

Εν συνεχεία με τοποθέτησή της η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως,  δήλωσε «Η εισαγωγή της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία έχει ήδη δρομολογηθεί από το Υπουργείο, και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) επεξεργάζεται ήδη σχετικές προτάσεις. Είναι δέσμευσή μας να εκσυγχρονίσουμε το σχολείο, ώστε να εφοδιάσουμε τους μαθητές μας και με σύγχρονες δεξιότητες που θα τους επιτρέπουν να αξιοποιούν καλύτερα τη γνώση και να ανταποκρίνονται σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.»

Το πρόγραμμα Σεξουαλικής Αγωγής «Παίζω με τον Φρίξο!» επιστρέφει στα σχολεία

Χθες με ενημέρωση που λάβαμε από τις υπεύθυνες εκπαιδευτικούς που εκπονούν το εν λόγω πρόγραμμα μάθαμε ότι το πρόγραμμα Σεξουαλικής Αγωγής «Παίζω με τον Φρίξο!» χάρη στις αντιδράσεις και την θερμή υποστήριξη που έλαβε από γονείς και εκπαιδευτικούς που κινητοποιήθηκαν μέσω social media, πήρε την πολυπόθητη έγκριση για να συνεχίσει να μπαίνει στις σχολικές αίθουσες και να μιλά στα παιδιά για την προστασία του σώματός τους ώστε να προφυλαχθούν από παιδόφιλους.

Μάλιστα έγραψαν χαρακτηριστικά στο Facebook ανακοινώνοντας τη σχετική έγκρισή

«Ο Φρίξος βρήκε πάλι τον δρόμο του για το σχολείο! Σήμερα ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ από το Υπουργείο Παιδείας το πρόγραμμα Σεξουαλικής Αγωγής «Παίζω με τον Φρίξο!
Κι αναρωτιέμαι!

Γιατί τόση αναστάτωση για τα αυτονόητα κυρία Κεραμέως; Δημιουργήσατε μια ανασφάλεια σε μας…στους εκπαιδευτικούς σας, στους γονείς των μαθητών μας! Εμείς τολμήσαμε να αντισταθούμε στα ταμπού της ελληνικής κοινωνίας…να βοηθήσουμε τα παιδιά μας και να τα προφυλάξουμε από κάθε διεστραμμένο άτομο…

Κι εσείς, οι αρμόδιοι του Υπουργείου, που αντί να μας επιβραβεύετε για αυτήν την εθελοντική προσφορά και να μας παροτρύνετε..αντιθέτως, μας κόβετε τα φτερά κι επιτρέπετε σε παραεκκλησιαστικές ομάδες να μας πολεμούν …

Εμείς, όμως, σωστά πράξαμε και σωστά συνεχίζουμε και πράττουμε! Ευκαιρία λοιπόν να μπουν τα πράγματα στη θέση που τους αξίζει! Η σεξουαλική αγωγή και η πρόληψη από την παιδική σεξουαλική κακοποίηση είναι δικαίωμα κάθε μαθητή!
Μία εξήγηση για τις αποφάσεις σας κυρία Υπουργέ είναι το λιγότερο που μπορούμε να περιμένουμε απο σας…αναμένουμε στο ακουστικό μας…
Ας Παίξουμε με τον Φρίξο λοιπόν!!!»

Γνωρίστε το βραβευμένο πρόγραμμα «Παίζω με τον Φρίξο, (ένα σκατζόχοιρο) και μαθαίνω για το σώμα μου και τις διαπροσωπικές σχέσεις”

Το πρόγραμμα “Παίζω με το Φρίξο και μαθαίνω για το σώμα μου και τις ανθρώπινες σχέσεις” περιλαμβάνει πέντε ενότητες μαθημάτων για την τάξη αλλά και αντίστοιχες υποστηρικτικές ενότητες για τις/τους εκπαιδευτικούς.
Τα μαθήματα γίνονται σε μηνιαία βάση και είναι δίωρης διάρκειας, ενώ αντίστοιχη διάρκεια έχουν οι δια ζώσης υποστηρικτικές συναντήσεις των εκπαιδευτικών. Παράλληλα με τις δια ζώσης υποστηρικτικές συναντήσεις λειτουργεί και αυτός ο διαδικτυακός τόπος όπου θα υπάρχει πρόσθετο εκπαιδευτικό και άλλο υλικό.

Πηγή

Πόσες φορές δεν έχουμε γυρίσει τον χρόνο πίσω για να θυμηθούμε στιγμές από τη σχέση μας με τους γονείς μας; Σκεφτείτε, λοιπόν, πως το ίδιο θα κάνουν και τα δικά σας παιδιά, όταν μεγαλώσουν. Είτε μόνα τους είτε με άλλους, θα «βουτάνε» στο παρελθόν, επαναφέροντας αναμνήσεις και βιώματα  των παιδικών τους χρόνων. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να έχετε κατά νου ότι το παρόν με τα παιδιά σας, είναι το παρελθόν τους σε λίγα χρόνια. Φροντίστε, λοιπόν, να δημιουργήσετε ωραίες αναμνήσεις.

1. Τα βιβλία και τα παραμύθια που τους διαβάζετε

Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο και πιο ουσιαστικό για να έρθει κοντά ένας γονιός με το παιδί του από το να καθίσουν παρέα και να του διαβάσει μια όμορφη ιστορία. Προσπαθήστε να βρίσκετε κάθε μέρα λίγη ώρα για να τους διαβάσετε ένα βιβλίο και να θυμάστε ότι είναι καλύτερο να επιλέγετε ώρα που είστε εσείς αλλά και το παιδί σας χαλαρωμένοι.

2. Τις φορές που καθίσατε και ακούσατε τα παράπονα, τις σκέψεις, τους προβληματισμούς, τα νέα τους

Μπορεί οι τρελοί ρυθμοί της καθημερινότητας να μην μας δίνουν την ευκαιρία να σπαταλάμε χρόνο για να καθίσουμε και να ακούσουμε όλα όσα απασχολούν το παιδί μας όμως δεν πρέπει να το αποφεύγουμε συστηματικά και να το αντιμετωπίζουμε ως κάτι δευτερευούσης σημασίας. Μερικές φορές οφείλουμε να θυσιάσουμε χρόνο από κάποια άλλη δραστηριότητα ή υποχρέωση, να καθίσουμε μαζί με το παιδί μας και να συζητήσουμε οτιδήποτε θέλει να μας πει. Τα παιδιά νιώθουν άσχημα όταν οι γονείς είναι απρόθυμοι να ακούσουν τους προβληματισμούς τους και να τους δώσουν μια συμβουλή για τη διαχείριση τους. Η καλή επικοινωνία πρέπει να βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Αμοιβαίος σεβασμός σημαίνει ότι τα παιδιά και οι γονείς επιτρέπουν ο ένας στον άλλον να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και τις πεποιθήσεις τους χωρίς τον φόβο της απόρριψης. Πιθανόν να μη συμφωνούμε με όλα όσα μας λένε τα παιδιά μας, μπορούμε όμως να δείξουμε ότι δεχόμαστε τα συναισθήματα τους. Για να γίνουμε καλοί ακροατές χρειάζεται συγκέντρωση. Κάποιες στιγμές η καλή ακοή απαιτεί από εμάς τη σιωπή, ενώ άλλες φορές πάλι χρειάζεται να απαντήσουμε με λόγια.

3. Τις αγκαλιές και τα τρυφερά μας χάδια

Τίποτα δεν είναι πιο καταπραϋντικό από μία ζεστή αγκαλιά. Οι αγκαλιές, τα φιλιά και τα χάδια προσφέρουν πολύ περισσότερα στα μωρά και στα παιδιά από μια πρόσκαιρη ανακούφιση ή επιβράβευση: τους μεταδίδουν αίσθημα ασφάλειας, αυξάνουν την αυτοπεποίθησή τους, αναπτύσσουν τον εγκέφαλό τους και τους μαθαίνουν πώς «χτίζονται» οι υγιείς ανθρώπινες σχέσεις. Για αυτό το λόγο ποτέ  δεν πρέπει να  τιμωρούμε  ένα παιδί στερώντας του τη φυσική επαφή μαζί μας. Αντίθετα, όσο θυμωμένοι κι αν είμαστε με τη συμπεριφορά του, αγκαλιάζοντάς το μπορούμε να του δείξουμε ότι το αγαπάμε, ακόμα κι αν δεν εγκρίνουμε  αυτό που έκανε.

4. Τηρήστε τις οικογενειακές παραδόσεις

Αλήθεια, ποιος δε θυμάται από τα παιδικά του χρόνια τις οικογενειακές παραδόσεις; Έχουμε πολλά ήθη και έθιμα που αξίζει να μεταδώσουμε στα παιδιά μας.  Εξάλλου, οι οικογενειακές παραδόσεις είναι πολύ σημαντικές για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και δεν χρειάζεται να είναι πολύπλοκες ή χρονοβόρες. Χρειάζεται να είναι ευχάριστες και να επαναλαμβάνονται συχνά. Με λίγη φαντασία, μπορούμε να φτιάξουμε τις δικές μας οικογενειακές παραδόσεις που θα μας κάνουν όλους χαρούμενους και θα αποτελέσουν για τα παιδιά το υλικό από το οποίο θα χτίσουν τις πιο όμορφες αναμνήσεις από την παιδική ηλικία τους.

5. Τα οικογενειακά γεύματα

Τα οικογενειακά γεύματα αποτελούν μια παραδοσιακή αξία και μια περίσταση κατά την οποία δίνεται η ευκαιρία στα μέλη της οικογένειας να επικοινωνήσουν και να αναπτύξουν τους συναισθηματικούς τους δεσμούς. Είναι μια καλή ευκαιρία για την οικογένεια ώστε να συζητήσει, να μοιραστεί την καθημερινότητα, να ακούσουν οι γονείς τα προβλήματα των παιδιών τους και όπου κρίνουν να συμβουλεύσουν .Τέλος, μην ξεχνάτε  ότι τα οικογενειακά τραπέζια μένουν χαραγμένα στο μυαλό μας και είναι ότι πιο χαρακτηριστικό θυμόμαστε από τη παιδική μας ηλικία.  Και αν τα τελευταία χρόνια, λόγω της έντονης καθημερινότητας , τα οικογενειακά γεύματα όλο και μειώνονται, δε νομίζετε πως ήρθε η στιγμή να τα επαναφέρετε;

6. Τα θετικά σας σχόλια και τα λόγια ενθάρρυνσης κάθε τους προσπάθειας 

Το παιδί χρειάζεται να ακούσει από εσάς λόγια ενθάρρυνσης, λόγια που θα του τονώσουν το ηθικό, που θα ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση του.Τα παιδιά δεν ενεργούν πάντα όπως θέλουμε εμείς. Πρέπει να τους δώσουμε το μήνυμα ότι τα εκτιμάμε σαν ανθρώπους άσχετα από την επιτυχία τους.Ο γονιός που ενθαρρύνει, δεν ενδιαφέρεται να συγκρίνει το παιδί με άλλους. Αντίθετα, ενδιαφέρεται ώστε το παιδί να δεχτεί τον εαυτό του και να καλλιεργήσει το θάρρος ν’αντιμετωπίζει τις δυσκολίες. Πείτε του πόσο χαρισματικό είναι, πόσο περήφανους σας κάνει, πόσο το θαυμάζετε. Δεν θα τα ξεχάσει ποτέ αυτά τα λόγια!

7. Τις γιορτές για κάποιο επίτευγμά τους

Απο το ποδήλατο μέχρι ένα διαγώνισμα, πείτε στα παιδάκια σας ότι είστε περήφανοι γι αυτά. Ότι χαίρεστε που τα κατάφεραν και ότι είστε χαρούμενοι για τα επιτεύγματά τους. Κάθε εορταστική εκδήλωση προς τιμήν τους μένει χαραγμένη στη μνήμη των παιδιών και πάντα τις ανακαλούν με νοσταλγία.

8. Τα παιχνίδια που παίξατε μαζί τους

Το παιχνίδι είναι ο παράδεισος των παιδιών που λατρεύουν να παίζουν όπου σταθούν και όπου βρεθούν. Για ορισμένους γονείς το παιχνίδι με τα παιδιά είναι χάσιμο χρόνου. Βέβαια, υπάρχουν και οι γονείς που ενώ αναγνωρίζουν τα οφέλη που έχει το παιχνίδι για τα παιδιά, δεν παίζουν μαζί τους θεωρώντας ότι είναι κάτι που πρέπει να κάνουν τα παιδιά ενστικτωδώς χωρίς την βοήθεια ενηλίκων. Κι όμως τα παιδιά σας χρειάζονται για το παιχνίδι τους. Επιτραπέζια παιχνίδια, βόλτες με το ποδήλατο, κυνηγητό, παιχνίδια στη θάλασσα, κατασκευές και μουσικά παιχνίδια είναι μερικές μόνο από τις δραστηριότητες που μπορείτε να μοιραστείτε με τα πιτσιρίκια σας. Και να θυμάστε ότι οι ώρες που οι γονείς περνούν παίζοντας με το παιδί τους είναι σημαντικές για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξή του, αλλά και για την ενίσχυση της μεταξύ τους σχέσης

9. Τις στιγμές που ήσασταν δίπλα του σε κάθε μικρή ή μεγάλη περίσταση της ζωής του

Μπορεί να μη θυμούνται λεπτομέρειες της καθημερινότητάς σας, θα θυμούνται, όμως, στιγμές που ζήσατε μαζί. Θα θυμούνται τα ταξίδια που κάνατε, τις βόλτες, αστείες στιγμές που περάσατε, τα γέλια που κάνατε και γενικά οτιδήποτε τους αποδεικνύει εμπράκτως πως όποτε σας χρειάστηκαν, σταθήκατε υποστηριστικά στο πλευρό τους.

10. Τις αγαπησιάρικες εκδηλώσεις προς το πρόσωπό τους

Οι γονείς οφείλουν να αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους με ευαισθησία και να σέβονται τα όνειρα και τις ικανότητές τους. Η άποψη ότι το παιδί θα ‘’κακομάθει’’ είναι παράλογη και ανυπόστατη. Η αποστέρηση της αγάπης είναι το μεγαλύτερο κακό που μπορεί ένας άνθρωπος –πόσο μάλλον  ένας γονιός- να προξενήσει στο παιδί του. Να τα αγαπάτε τα παιδιά. Και να τα θαυμάζετε. Και να τους το δείχνετε. Πάντα. Γιατί το έχουν ανάγκη.

Πηγή

Ευτυχία είναι να μεγαλώνεις ένα καλό παιδί και να το καμαρώνεις!

Η παιδοψυχίατρος  Ιουλιέτα Λαούρη, μας μιλάει για το τι σημαίνει «καλό παιδί» και «ευτυχισμένος γονιός». Δύο έννοιες αλληλοεξαρτώμενες, αφού αυτό που κάνει έναν γονιό ευτυχισμένο είναι να βλέπει πως μεγάλωσε ένα ανεξάρτητο, δίκαιο και καλό παιδί που μπορεί να φροντίζει τον εαυτό του και να βοηθάει τους γύρω του. 

Ευτυχία είναι όταν τα παιδιά σου γίνονται καλοί άνθρωποι… 

Γονιός είναι ένα επάγγελμα με αμοιβή τα φιλάκια, τις μύξες, τα δάκρυα και τις αγκαλιές. Είναι ένας ρόλος που πρέπει να διατηρηθεί όλη τη ζωή. Οι γονείς πρέπει να κατέχουν πάμπολλες γνώσεις για να αντεπεξέλθουν, όπως ιατρικές, εκπαιδευτικές, μηχανικές και ραπτικές, να έχουν απίστευτα πολλές αρμοδιότητες, όπως διευθυντικές, οργανωτικές, αστυνομικές και άλλες.

Πότε ένα παιδί έχει μεγαλώσει σωστά; 

Ένας καλός ορισμός είναι αυτός του Jourard, ο οποίος λέει: «Υγιής προσωπικότητα υπάρχει όταν τα άτομα έχουν καταφέρει να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους έτσι ώστε η προσωπικότητά τους και η συμπεριφορά τους να μην τους είναι πια εμπόδιο. Μπορούν να αποδεχτούν σε μεγάλο βαθμό τον εαυτό τους και μπορούν να διοχετεύσουν την ενέργεια και τις σκέψεις τους σε σημαντικά και κύρια ενδιαφέροντα και προβλήματα, πέραν από αυτά τα οποία έχουν να κάνουν με τη δική τους ασφάλεια, ή και αποδοχή».

Τα χαρακτηριστικά του «καλού γονιού»:

– Να είναι λειτουργικά αυτόνομος

– Να μπορεί να δει πέραν του εαυτού του

– Να έχει μια ρεαλιστική αντίληψη του εαυτού του και αυτογνωσία

– Να έχει κατακτήσει συναισθηματικό έλεγχο

– Να διέπεται από ηθικές αρχές

Ο Royers λέει ότι η προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας υγιούς προσωπικότητας είναι η χωρίς όρους θετική αναγνώριση ενός παιδιού, δηλαδή όταν ο «γονιός» δίνει αγάπη και αναγνώριση, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά του παιδιού.

Είμαι καλός γονιός; Ναι αν . . .

1. Ακούς και προσπαθείς να καταλάβεις τι λέει το παιδί σου.

2. Προσπαθείς να δίνεις τον καλύτερο εαυτό σου, έστω κι αν κάποτε κάνεις λάθη.

3. Δε φοβάσαι να βάλεις όρια και όπως σ’ αρέσουν οι αγκαλιές και τα φιλιά του παιδιού σου, αντέχεις το θυμό και τα δάκρυα του.

4. Του επιτρέπεις να αναπτύξει τις ικανότητές του και τα ταλέντα του, αυτά που εκείνος έχει, όχι αυτά που εσύ επιθυμείς ή ονειρεύεσαι.

5. Είσαι πάντα διαθέσιμος και δείχνεις έμπρακτα ότι το παιδί σου είναι σημαντικό για σένα.

6. Εκτιμάς αυτά που κάνει, λέει και αισθάνεται.

7. Δείχνεις τρυφερότητα και αγάπη.

Ποιος είναι ο ρόλος της κοινωνίας;

Η κοινωνία στην οποία αναπτύσσεται ένα παιδί με τις αξίες και νόρμες της, επηρεάζει τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και συμβάλει στο πώς θα αντιληφθούν οι νέοι το γονεϊκό ρόλο. Οι εξελίξεις και μεταβολές της κοινωνίας δημιουργούν συχνά σύγχυση και δυσκολία στον καθορισμό του γονεϊκού ρόλου.

Και ποιος ο ρόλος της παιδείας;

Δίπλα στην οικογένεια και την κοινωνία, σημαντικός και καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της γονεϊκής ετοιμότητας είναι και η παιδεία. Το σχολείο θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα παιδιά ως ολότητα και να λειτουργήσει ως χώρος παροχής κατάλληλης πληροφόρησης των παιδιών στα θέματα της ευρύτερης ψυχοσυναισθηματικής αγωγής.

Εν κατακλείδι…

Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν εξαρτάται μόνο από την οικογένεια, κοινωνία και εκπαίδευση αλλά και από βιολογικούς και ενδοψυχικούς παράγοντες (αυτό το οποίο ονομάζουμε γενετικό υπόβαθρο), οι οποίοι είναι σημαντικοί στην εξέλιξη της προσωπικότητας των ανθρώπων.

 Από την Ιουλιέτα Λαούρη, Παιδοψυχίατρο»

Πηγή