Έχοντας μια ιδιαίτερη (πονεμένη, που χρήζει ψυχανάλυσης και βέβαια δεν είναι της παρούσης) σχέση με την πρωτιά, καθώς ως παιδί και έφηβη ήμουν «η πρώτη μαθήτρια», αλλά και ως μαμά έχω ένα γιο και μια κόρη «πρώτους μαθητές», το θέμα των σχολικών και εξωσχολικών επιδόσεων των παιδιών και οι ψυχολογικές προεκτάσεις του με έχει απασχολήσει και προβληματίσει πολύ. Κυρίως γιατί βλέπω ότι, όσο και αν συνειδητοποιώ ότι αυτό είναι λάθος, είμαι ιδιαίτερα απαιτητική με τα παιδιά μου. Αναρωτιέμαι, συχνά, λοιπόν, σε ποιο βαθμό η πρωτιά είναι επιδίωξη του παιδιού και σε ποιο βαθμό είναι επιδίωξη του γονέα; Τα ίδια τι θα έκαναν αν δεν με είχαν πάνω από το κεφάλι τους; Άραγε είμαι απαιτητική για το δικό τους καλό ή γιατί επιδιώκω τη δική μου ψυχική ικανοποίηση, μέσα από τις επιτυχίες τους;

Αναρωτιέμαι ακόμα τι συμβαίνει με τον συναγωνισμό ή αλλιώς με την -προ πολλού χαμένη- «ευγενή άμιλλα», που πανεύκολα μετατρέπεται σε σκληρό ανταγωνισμό και… σε ξεκατίνιασμα; Εσείς προβληματίζετε σχετικά με το πότε το κυνήγι για την πρωτιά έγινε τόσο επικίνδυνο; Και κυρίως ποια προβλήματα κουβαλάμε όλοι εμείς οι γονείς, που σε πηγαδάκια έξω από το σχολείο, σε μακροσκελή τηλεφωνήματα και σε διαδικτυακά fora κατηγορούμε δασκάλους, καθηγητές και προπονητές ότι αδικούν κατάφορα τα «αστέρια μας»; Γιατί μας ενδιαφέρει πόσο πήρε στα μαθηματικά ο Γιώργος, ενώ ο γιος μας είναι ο Δημήτρης; Γιατί χρονομετράμε πόση ώρα έπαιξε πεντάδα ο Νίκος, ενώ ο γιος μας είναι ο Κώστας; Γιατί δυσανασχετούμε με την κόρη μας την Κατερίνα που πήρε Α στο τεστ γλώσσας και όχι Α! όπως η Σοφία, της γειτόνισσας; Γιατί ερχόμαστε  στα χέρια με τον μπαμπά του Παναγιώτη που κάθεται δίπλα μας στην κερκίδα για το αν ήταν φάουλ ή όχι το κλωτσομπουνίδι που έκανε στο γιο του ο Αντωνάκης μας; (Και μετά, off the record, λέμε στον Αντωνάκη ένα μεγαλοπρεπές «Καλά του έκανες, του κωλόπαιδου, στην είχε φυλαγμένη»). Και τέλος πάντων, γιατί απαιτούμε από τα παιδιά μας να είναι πάντα εξαιρετικά σε ό,τι κάνουν και δεν αποδεχόμαστε ότι μπορεί και να μην είναι εξαιρετικά ή τουλάχιστον να μην είναι πάντα εξαιρετικά ή να μην είναι εξαιρετικά σε όλα; Και γιατί πέφτουμε στα πατώματα με τις αποτυχίες τους;

Για όλους αυτούς τους προβληματισμούς, μιλήσαμε για την πρωτιά και τον ανταγωνισμό με την ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων Δρ Λήδα Αναγνωστάκη.

Μέτρον Άριστον

Η κ. Αναγνωστάκη μάς λέει καταρχάς ότι η ανάγκη για πρωτιά (δηλαδή ο ανταγωνισμός) είναι μία μορφή επιθετικότητας. Ας μη μας φοβίζει η λέξη. Η επιθετικότητα στον άνθρωπο θεωρείται εγγενής και ως ένα βαθμό επιθυμητή και αναγκαία. Αυτή μας επιτρέπει να επιζήσουμε (να σκεφτούμε, για παράδειγμα ως αντιδιαστολή, ένα βρέφος που είναι νωθρό, υποτονικό, δεν εξερευνά το σώμα της μητέρας με στόχο να βρει τη θηλή και να κρατηθεί γερά από αυτή) και να εξερευνήσουμε τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο που λέμε «κατακτάμε» τη γνώση. Ο ανταγωνισμός, επίσης, θεωρείται ένα απαραίτητο στάδιο στην ψυχική ανάπτυξη του ανθρώπου Άλλωστε, τι άλλο είναι το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, που το παιδί καλείται να ανταγωνιστεί το γονέα του ίδιου φύλου για να κάνει δικό του το γονέα το άλλου φύλου; Όμως, όλο αυτό χρειάζεται μέτρο. Διότι η επιθετικότητα, αν δεν μετριάζεται, μπορεί να αποβεί ψυχικά επιζήμια. Το ότι έχω την επιθυμία να κατακτήσω κάτι, να διακριθώ, δεν σημαίνει (ή δεν πρέπει να σημαίνει) ότι καταστρέφομαι αν αυτό δεν συμβεί.

Στο σημείο αυτό, η κ. Αναγνωστάκη εισάγει στη συζήτηση την έννοια της αντοχής στη ματαίωση, ότι, δηλαδή, αντέχω αν κάτι δεν γίνει όπως το θέλω (και προσπαθώ ξανά). Οι ματαιώσεις είναι δεδομένες στη ζωή μας. Όλοι, μα όλοι, θα βιώσουμε αποτυχίες, δεν γίνεται διαφορετικά. Και μάλιστα, οι ματαιώσεις, οι μικρές «αποτυχίες» εισάγονται από πολύ νωρίς στη ζωή μας. Η πρώτη, ας πούμε, ματαίωση γίνεται φυσιολογικά, όταν ένα βρέφος πεινάει και δεν εμφανίζεται αυτόματα η μαμά για να το θηλάσει ή για να του δώσει το μπουκάλι. Το αφήνει λίγο να περιμένει… Όχι γιατί το έχει βάλει σκοπό να το κάνει, αλλά γιατί έτσι είναι η πραγματικότητα. Όλοι χρειάζεται να περιμένουμε κάποιες φορές. Η μαμά που δεν εμφανίζεται μαγικά (αλλά εμφανίζεται μετά από λίγο) δίνει το πρώτο μάθημα για την αντοχή στη ματαίωση, μία τόσο βασική ικανότητα για τους ανθρώπους. Σύμφωνα με τη θεωρία, αυτό που ονομάζουμε «αρκετά καλή μητέρα» (η «τέλεια μητέρα» είναι ένα αφύσικο ον) με κάποιο τρόπο καταφέρνει να συντονίζεται με το παιδί της και γνωρίζει πόσο μπορεί να το αφήσει να περιμένει, δίνοντάς του μεν την ικανοποίηση που ζητά, αλλά και από την άλλη, προετοιμάζοντάς το σιγά-σιγά να αντέχει τη ματαίωση.

Ο ρόλος των γονέων στην πρωτιά

Επιστρέφουμε στις σχολικές και εξωσχολικές επιδόσεις. Τι κάνουν ή καλύτερα τι πρέπει να κάνουν οι γονείς; Η απάντηση, σύμφωνα με την κ. Αναγνωστάκη, είναι μάλλον απλή. Δίνουμε κίνητρα στα παιδιά για να προσπαθούν, επιβραβεύουμε την προσπάθεια και την επιτυχία και δεν απογοητευόμαστε με την αποτυχία. Οι έπαινοι που δίνουμε (και πρέπει να δίνουμε) πρέπει να είναι πάντα ειλικρινείς, αντίστοιχοι με αυτό που κατάφερε το παιδί. Τα μικρά μας δεν βοηθιούνται από την υπερβολή. Άλλωστε τι νομίζουμε; Ότι δεν καταλαβαίνουν τα ίδια αν αυτό που κατάφεραν είναι σημαντικό και σε ποιο βαθμό; Από την άλλη η επιβράβευση πρέπει να δίνεται. Είναι η ενθάρρυνση και για άλλες προσπάθειες και μία σημαντική ανταμοιβή για την κατάκτηση του στόχου. Ας μην φαντάζεται κάποιος γονιός ότι τα παιδιά διαβάζουν τα μαθήματά τους για τη χαρά της γνώσης, αυτό έρχεται πολύ αργότερα, στην εφηβεία και αν… Επίσης, ο έπαινος είναι μία σοβαρή ένδειξη ότι ο γονέας «βλέπει» το παιδί, παρακολουθεί με τι ασχολείται, τι προσπαθεί και πού δυσκολεύεται…

Γονείς- νάρκισσοι

Γιατί, όμως, γύρω μας βλέπουμε τόση ανησυχία και ένταση για τις επιδόσεις των παιδιών; Όπως εξηγεί η κ. Αναγνωστάκη, το πρόβλημα αρχίζει όταν το παιδί γίνεται η ναρκισσιστική προέκταση του γονέα. Γονείς που οι ίδιοι δεν είναι ώριμοι ψυχικά για να αντέξουν τη ματαίωση και να στραφούν σε ρεαλιστικές προσδοκίες (και που πολύ πιθανό να έχουν οι ίδιοι στραπατσαριστεί από τις απογοητεύσεις της πραγματικότητας) βλέπουν το παιδί τους σαν το όγδοο θαύμα του κόσμου, καθώς προβάλλουν σε αυτό όλο το δικό τους ναρκισσισμό. Αλίμονο σε όποιον το αμφισβητήσει (δάσκαλοι, άλλοι γονείς, προπονητές), αλλά αλίμονο και στο ίδιο το παιδί, που δεν του δίνεται κανένα περιθώριο να μην τα καταφέρει. Αλλά και αν τα καταφέρει ενσταλάζεται μέσα του ότι αυτό που μετράει δεν είναι το ίδιο, αλλά οι επιδόσεις του. Ο φόβος της αποτυχίας που πιθανά έχει το παιδί αυτό δεν είναι μόνο ότι φοβάται αν θα αποτύχει σε κάτι, αλλά, πολύ περισσότερο, φοβάται γιατί η αγάπη των γονέων του μοιάζει να δίνεται υπό όρους.

Μιλάμε λοιπόν για γονείς που δεν έχουν αντοχή στη ματαίωση και αυτό μεταδίδουν στο παιδί τους, προσφέροντας του μία πολύ κακή υπηρεσία, καθώς δεν το διδάσκουν να διαχειρίζεται τις αποτυχίες (που είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα βιώσει, τουλάχιστον σε κάποιο τομέα -μαθησιακό, κοινωνικό, επαγγελματικό, ερωτικό…) και να «ξανασηκώνεται» και να ξαναπροσπαθεί. Ναι, είναι αυτοί οι γονείς που «στήνουν» το πού θα πέσει το φλουρί της βασιλόπιτας, καθώς δεν σκέφτονται (ίσως δεν αντέχουν να σκεφτούν) ότι αυτή η πιθανή μικρή, ανώδυνη, αποτυχία (το φλουρί να πέσει σε κάποιον άλλο!) είναι μία απαραίτητη και ωφέλιμη εισαγωγή στην πραγματικότητα για το παιδί τους.

Η ελληνική κοινωνία

Η κ. Αναγνωστάκη εκτιμά ότι η ελληνική κοινωνία δεν αντέχει την ματαίωση και αισθάνεται ότι αυτό αντανακλάται και στην εκπαίδευση. Με άλλα λόγια, εξηγεί, οι Έλληνες δεν αντέχουμε το γεγονός ότι έχουμε τρωτά και αδυναμίες, ότι δεν μας χρωστάνε όλοι, και ότι οφείλουμε εμείς να παλέψουμε για να κατακτήσουμε αυτό που επιθυμούμε. Και μάλιστα, αισθανόμαστε μεγάλη καχυποψία όταν κάποιος διαπρέπει σε κάποιο τομέα, σαν να απειλούμαστε από αυτό, αντί να έχουμε τη συναισθηματική ασφάλεια να αναγνωρίσουμε ότι δεν τα καταφέρνουμε όλοι σε όλα και στον ίδιο βαθμό, ότι ο καθένας οφείλει να κάνει τη δική του προσπάθεια και ότι θα αναμετράται πάντα με μέτρο τις δικές του δυνατότητες και επιθυμίες.

Συνοψίζοντας, λοιπόν, δεν υπάρχει τελειότητα. Αυτή είναι μύθος και ταυτόχρονα φυλακή για αυτόν που την κυνηγάει. Ας μην την απαιτούμε από τα παιδιά μας και ας μην έχουμε μεγάλες προσδοκίες, αλλά προσδοκίες ρεαλιστικές. Τι σημαίνει αυτό; Να αποδεχτούμε τα παιδιά μας όπως είναι. Άριστα σε κάποιους τομείς, πολύ καλά σε άλλους, μέτρια κάπου αλλού, ακόμα και… χάλια. Να μην τα συγκρίνουμε. Να μην τα βάζουμε να ανταγωνίζονται τους φίλους, τους συμμαθητές, τους συναθλητές τους. Να μην κατηγορούμε όσους τα διδάσκουν ότι τα αδικούν. Μόνο με τον τρόπο αυτό θα τα οδηγήσουμε να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν, να προσπαθούν, να αγωνίζονται, να βελτιώνονται, να έχουν ως στόχο τους το καλύτερο δυνατόν. Όχι το άριστο. Όχι το τέλειο. Ό,τι καλύτερο μπορούν, με βάση την ευφυΐα και τα ταλέντα που διαθέτουν. Αυτή θα είναι η πιο μεγάλη νίκη τους. Τότε θα είναι πραγματικοί σούπερ ήρωες.

Πηγή

Δεν χρειάζεται να μεγαλώνουμε άλλους στρατιώτες. Ανθρώπους με αγάπη στην καρδιά χρειαζόμαστε.

Εμείς αποτύχαμε.

Η Αυστραλία καίγεται. Ο Αμαζόνιος κάηκε. Οι γείτονες μας πολεμούν. Εμείς βουτάμε όλο και περισσότερο στην εγκληματικότητα.

Μοιάζει σαν ο πλανήτης να καταστρέφεται. Βασικά ο πλανήτης Γη καταστρέφεται.

Εμείς αποτύχαμε.

Η μόνη ελπίδα μας είναι τα παιδιά. Να μεγαλώσουμε παιδιά με ενσυναίσθηση, να μεγαλώσουμε ανθρώπους που ξέρουν να αγαπούν και νοιάζονται.

Για αυτό μπαμπάδες και μαμάδες του κόσμου δεν έχει καμία σημασία με τι ρούχα ντύνετε τα μωρά σας, αρκεί να τους μαθαίνετε να νιώθουν ζεστασιά στην αγκαλιά σας ώστε να μπορέσουν να την προσφέρουν στον κόσμο, έπειτα.

Δεν έχει σημασία αν θηλάζετε η δίνετε ξένο γάλα, αρκεί το μωρό σας να νιώθει χορτάτο για να μπορεί να δίνει απλόχερα φαγητό σε όποιον το έχει ανάγκη έπειτα.

Δεν έχει σημασία αν πρέπει να επιστρέψετε στη δουλειά… Αρκεί όταν γυρνάτε σπίτι να αφοσιώνεστε στο παιχνίδι μαζί του. Έτσι θα του μάθετε να αφιερώνει χρόνο και προσοχή σε ότι αγαπάει.

Δεν έχει σημασία αν το κοιμήσετε στο κρεβάτι του η στο κρεβάτι σας… Αρκεί να του μάθετε να αγκαλιάζει όσους το έχουν ανάγκη.

Τίποτα δεν έχει σημασία από όσα κάθε μέρα μας βασανίζουν το μυαλό… Αν δεν έχουμε πλανήτη για να ζήσουν τα παιδιά μας.

Γυρίστε σπίτι και χορέψτε μαζί του… Χρειαζόμαστε χαρούμενους ανθρώπους.

Γυρίστε και φιλήστε το, αγκαλιάστε το…

Χρειαζόμαστε τρυφερούς ανθρώπους.

Γυρίστε και μιλήστε ΣΕ αυτό, ΟΧΙ για αυτό, όσο ημερών, μηνών η χρόνων και να είναι…

Χρειαζόμαστε ανθρώπους που θα νοιάζονται να ακούσουν.

Γυρίστε σπίτι, πάρτε το αγκαλιά και βγάλτε το έξω… Να γνωρίσει τον κόσμο.

Χρειαζόμαστε ανθρώπους που θα επιθυμούν να προστατεύσουν το “σπίτι” τους.

Είστε ο πλανήτης τους… Ότι τους δώσετε απλόχερα θα το μοιράσουν αβίαστα στο μέλλον.

Και να ξέρατε πόσο το χρειαζόμαστε στο παρόν.

Πηγή

Ξέρετε ότι η Δανία είναι η πιο ευτυχισμένη χώρα και οι Δανοί οι πιο ευτυχισμένοι γονείς στον κόσμο; Οι Δανοί διακρίνονται για την ρεαλιστική άποψη που έχουν για τη ζωή και την οποία προσπαθούν διακαώς να εμφυσήσουν στα παιδιά τους από μικρή κιόλας ηλικία.

Σας παρουσιάζουμε 6 σπουδαία μαθήματα ανατροφής που μας δίνουν οι Δανοί και τα οποία πρέπει να ακολουθήσουμε όλοι οι γονείς που θέλουμε να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα, χαρούμενα και ανεξάρτητα παιδιά. Παιδιά που μπορούν να διαχειριστούν τη ζωή, δεν το βάζουν κάτω με την παραμικρή δυσκολία, έχουν αυτοεκτίμηση και ψυχική ανθεκτικότητα. Ευτυχισμένα παιδιά, που μεγαλώνουν και γίνονται ευτυχισμένοι ενήλικες που μεγαλώνουν ευτυχισμένα παιδιά.

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ

Οι Δανοί, ακολουθούν μια φιλοσοφία που ονομάζεται «εγγύς ανάπτυξη», βάσει της οποίας στα παιδιά πρέπει να δοθεί χώρος ώστε να μπορέσουν να μάθουν και να ανακαλύψουν το κόσμο από μόνα τους. Με άλλα λόγια, δίνουν στα παιδιά την ελευθερία να ανακαλύψουν εκείνα ποια είναι τα ενδιαφέροντα και οι κλίσεις τους, να παίξουν με όποια παιχνίδια και όπως θέλου, να δοκιμάσουν πράγματα και εμπειρίες και γενικότερα να παίρνουν πρωτοβουλίες. Οι γονείς είναι φυσικά κοντά στα παιδιά τους όμως σε καμία περίπτωση δεν τα καταπιέζουν και δεν τους προσφέρουν έτοιμες λύσεις σε κάθε τους πρόβλημα. Μην ξεχνάμε εξάλλου, ότι τα Lego, τα δημοφιλή τουβλάκια που αποτελούν ύμνο στο ελεύθερο και δημιουργικό παιχνίδι, έχουν δημιουργηθεί από Δανούς.

Η ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΤΗΝ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Οι Δανοί αναμφισβήτητα έχουν μια πιο ρεαλιστική άποψη για τη ζωή. Αυτό μπορεί να αποτυπωθεί ξεκάθαρα στο πώς επαινούν τα παιδιά τους. Επιβραβεύουν το παιδί για τη σκληρή δουλειά που κατέβαλε για να κατακτήσει μια δεξιότητα αντί να επαινέσουν την εγγενή νοημοσύνη που επέτρεψε να συμβεί αυτό. Ακολουθώντας αυτή την τακτική δείχνουν στα παιδιά τη σημασία της προσωπικής προσπάθειας και του μόχθου και ότι δεν θα πρέπει να θεωρούν τίποτα ως δεδομένο. Μπορεί να έχουν γεννηθεί με συγκεκριμμένες δυνατότητες όμως τα περιθώρια βελτίωσης και περαιτέρω εξέλιξης είναι πάντα ανοιχτά.

Η ΑΝΑΠΛΑΙΣΙΩΣΗ ΒΟΗΘΑΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΑΣΧΗΜΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ένα από τα κατεξοχήν χαρακτηριστικά των Δανών είναι η τάση τους να ωραιοποιούν τις καταστάσεις και να βλέπουν τη θετική πλευρά των πραγμάτων. Αν για παράδειγμα ο καιρός είναι κρύος και καταρρακτώδης, δεν θα διστάσουν να πουν ότι τουλάχιστον αυτό συμβαίνει σε μια μέρα που δεν είναι διακοπές. Με άλλα λόγια, οι Δανοί θέλουν να εμφυσήσουν στα παιδιά να μην βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο αλλά αντιθέτως να αντιμετωπίζουν τη ζωή με αισιοδοξία. Να πιστεύουν στις δυνάμεις και τις προσωπικές τους ικανότητες. Ακόμη κι αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, να μην απογοητεύονται αλλά να συνεχίζουν να θέτουν υψηλούς στόχους και να κάνουν όνειρα.

Η ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΑΡΕΤΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ

Οι Δανοί μεγαλώνουν τα παιδιά τους δείχνοντάς τους ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από εκείνα και τις ανάγκες τους μόνο, αλλά και ότι οι ανάγκες των άλλων είναι εξίσου σημαντικές με τις δικές τους. Μάλιστα μια φράση που τους λένε συχνά είναι η εξής «πώς πιστεύεις ότι νιώθει ο άλλος με αυτό που έκανες;». Με τον τρόπο αυτό το παιδί, αντί να νοιάζεται μόνο για τα δικά του αισθήματα, και να προσπαθεί να τα προβάλει στους άλλους, μαθαίνει να νοιάζεται και για τα αισθήματα των άλλων. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην επίλυση και τη διαχείριση των διαφορών συγκρούσεων καθώς τα παιδιά αντιμετωπίζουν εκείνους που θεωρούν «διαφορετικούς» με μεγαλύτερη ευελιξία, αφού είναι σε θέση να κατανοήσουν και να «νιώσουν» τα προβλήματά τους.

Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ

«Μια φορά λέμε όχι παιδί μου. Τι δεν καταλαβαίνεις;» «Πόσες φορές θα σου πω να μην το κάνεις αυτό;» «Μην τολμήσεις να το ξανακάνεις. Θα στο πετάξω και δεν θα ξαναπαίξεις.» Τέτοιου είδους απειλές και τελεσίγραφα προς τα παιδιά είναι άγνωστα για τους Δανούς που ακολουθούν μια εντελώς διαφορετική τακτική οριοθέτησης και πειθαρχίας των παιδιών. Δεν φωνάζουν στα παιδιά για να επιβάλλουν τη θέλησή τους, είναι υπέρ των κανόνων αλλά με ελαστικότητα, χρησιμοποιούν την ενθάρρυνση και τον έπαινο και είναι υπέρμαχοι της καθοδήγησης αντί της επιβολής. Τα παιδιά έχουν λόγο που λαμβάνεται σοβαρά από τους γονείς. Η γνώμη τους μετράει και οι γονείς έχουν μάθει να τα ακούν και να συζητούν μαζί τους. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν από μικρή ηλικία να σέβονται τις απόψεις των άλλων, να αναπτύσσουν τον διάλογο και έτσι να αποκτούν μια πιο ισορροπημένη προσωπικότητα.

 Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΕΡΝΑ ΠΟΛΛΕΣ ΩΡΕΣ ΜΑΖΙ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΡΟΝΟ

Οι Δανοί απολαμβάνουν να περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο με την οικογένειά τους. Παίζουν παιχνίδια, φτιάχνουν κατασκευές, απολαμβάνουν δημιουργικές δραστηριότητες  που αποτελούν πηγή ικανοποίησης για τα παιδιά και συμβάλλουν στην εξέλιξή τους και στην ολόπλευρη ανάπτυξή τους σε όλους τους τομείς, γνωσιολογικό, ψυχοκινητικό και συναισθηματικό.

Πηγή

Με κοιτάζεις με εκείνο το βλέμμα που θα ήθελα να μην είχα γνωρίσει ποτέ. Δεν είναι αυτό το βλέμμα που πρέπει να έχουν οι μαμάδες. Η μαμά είναι γλυκιά, είναι καλή, μ’ αγαπάει όσο κανέναν άλλον στον κόσμο, μα ξεχνά καμιά φορά ότι είμαι παιδί και περιμένει να συμπεριφερθώ σαν ενήλικας. Όχι, δε μου αρέσει όταν με κοιτάζεις έτσι, μαμά. Δεν είσαι το ίδιο άτομο που τα βράδια με βάζει στο κρεβάτι για ύπνο και με σκεπάζει τρυφερά για να μην κρυώσω. Εκείνη η μαμά μυρίζει αγάπη. Η άλλη με τρομάζει.

Μη μου φωνάζεις, μαμά! Αν δυσκολεύομαι να καταλάβω με τα λόγια σου, τότε να είσαι σίγουρη πως ποτέ δε θα μάθω με τις φωνές σου. Δε μου αρέσει να σε κουράζω, μαμά, μα είναι φορές που δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να σε κάνω να με προσέξεις όσο θα ήθελα. Είναι φορές που γίνομαι περισσότερο παιδί απ’ όσο είμαι, που κάνω όλα αυτά τα παράξενα για σένα πράγματα, μόνο για να καταφέρω να στρέψεις την προσοχή σου εξ’ ολοκλήρου σε μένα. Βλέπεις, εγώ δε έχω δυνατή φωνή για να με ακούσεις και ο μόνος τρόπος να σου φωνάξω είναι να κάνω όσες περισσότερες ζημιές μπορώ.

Μη μου φωνάζεις, μαμά, σε λυπάμαι. Ναι, καλά άκουσες. Στεναχωριέμαι, όταν σε βλέπω τόσο δυστυχισμένη εξαιτίας μου. Είμαι το παιδί που χρόνια επιθυμούσες να αποκτήσεις και αυτό που γέμιζε την κοιλίτσα σου για 9 ολόκληρους μήνες. Τί έχει αλλάξει και χάνεις την υπομονή σου μαζί μου; Ξέρω, είσαι κουρασμένη. Σε άκουσα που το έλεγες εχτές στον μπαμπά, μα αν καθίσεις για λίγο μαζί μου στο δωμάτιο, σου υπόσχομαι θα σου δείξω ένα φοβερό παιχνίδι, που θα σε παρασύρει σε κόσμους μαγικούς και θα σε κάνει να ξεχάσεις όλους σου τους προβληματισμούς.

Μη μου φωνάζεις, μαμά, σε φοβάμαι. Και δε θέλω να σε φοβάμαι. Θέλω να με αφήσεις να κάνω τα λάθη μου, να πάρω πρωτοβουλίες να εξερευνήσω όλες αυτές τις νέες πληροφορίες για έμενα, να αποτολμήσω τα πιο παράτολμα πράγματα. Μπορείς απλά να έρχεσαι κοντά μου, να μου μιλάς, να μου εξηγείς, να με διορθώνεις. Μην ξεγελιέσαι, όταν κάνω πως δε σ’ ακούω. Θέλω να φανώ ισάξιο με το παιδί που ονειρεύτηκες και από πείσμα δεν παραδέχομαι το λάθος μου. Αγκάλιασέ με, μαμά και σταμάτα να με ρίχνεις στο σκοτάδι με τις φωνές σου. Σταμάτα να με εμποδίζεις να σ’ εμπιστευτώ και να σου ανοίξω την καρδιά μου. Κρύβω πολύτιμα πράγματα εκεί πέρα και, αν σταθούμε τυχεροί, θα ανακαλύψουμε μοναδικά πράγματα ο ένας για τον άλλον. Έχει κρύο σ’ εκείνο το μέρος που με στέλνουν οι φωνές σου. Ένα κρύο, που μόνο η δική σου αγκαλιά μπορεί να σπάσει και να με ζεστάνει ξανά.

Μη μου φωνάζεις, μαμά, γιατί το μόνο που μου μαθαίνεις είναι να φωνάζω κι εγώ , κάθε φορά που τα πράγματα δεν πηγαίνουν, όπως θα ήθελα. Με κάνεις να νιώθω πιο μόνος από ποτέ και με πληγώνεις ανεπανόρθωτα. Με κάνεις να μη θέλω να πιστεύω πια στην αγάπη και προσπαθώ να πάω κόντρα στη φύση μου. Μου περνάς μπερδεμένα μηνύματα, όταν η ζωή από μόνη της είναι ήδη αρκετά πολύπλοκη για μένα. Μη φωνάζεις, μαμά. Πονάει η καρδιά μου και δεν μπορώ να σταματήσω να κλαίω, γιατί μου λείπεις. Μου λείπει το χάδι σου, η ηρεμία σου και το “σ’ αγαπώ” που έπνιξες μέσα στην οργή σου.

Μη μου φωνάζεις, μαμά. Μόνο άκουσε. Δε θα είμαι για πάντα μικρός, μα το κακό που μου κάνουν οι φωνές σου θα με ακολουθεί μέχρι να μεγαλώσω. ‘Αφησέ τα όλα στην άκρη και κοίταξέ με λίγο καλύτερα. Είμαι εγώ, το παιδί σου και δεν αξίζω μία παρά τρίχα καλή μαμά. Αξίζω τον καλύτερο εαυτό σου και την πλήρη προσοχή και αγάπη σου. Αγάπησέ με, μαμά, σου ανοίγω τα χέρια μου. Αγκαλιά και πάμε από την αρχή. Μπορείς.-

Περσεφόνη

Πηγή

Ο οποιοσδήποτε μπορεί να έχει ένα παιδί. Αυτό όμως δεν σε κάνει αυτομάτως πατέρα. Η πατρότητα (αλλά και η μητρότητα) αποκτούν νόημα όταν διαθέτεις το κουράγιο, τη διάθεση και την ψυχική δύναμη να γίνεις ο πυλώνας της οικογένειάς σου. 

Με λίγα λόγια, πατέρας γίνεσαι τη στιγμή που αποφασίζεις να φιλτράρεις τις προτεραιότητές σου, να μειώσεις τον εγωισμό σου, να ανταποκριθείς στις ανάγκες του παιδιού σου και να στηρίξεις με όλες σου τις δυνάμεις τον άνθρωπό σου. Γιατί μπορεί η μητέρα να αναλαμβάνει από τη φύση της το δύσκολο έργο της βασικής ανατροφής του παιδιού, αλλά ο πατέρας είναι εκείνος που την κρατάει όρθια και δυνατή για να το φέρει εις πέρας με επιτυχία. 

Ή, όπως πολύ σωστά λέει και το παρακάτω κείμενο, καλός πατέρας είναι εκείνος που αγαπάει τη μητέρα του παιδιού του.

«Οικογένεια. Ένα από τα μεγαλύτερα ιδανικά που όσο εύκολα μπορεί να πάρεις την απόφαση να τη χτίσεις, τόσο εύκολα μπορεί σε μια στιγμή να διαλυθεί ολοσχερώς.

Οικογένεια δεν είναι μόνο τα κυριακάτικα τραπέζια και οι εκδρομές στο Ναύπλιο, είναι οι δεσμοί αίματος και αγάπης.

Μπορεί η γυναίκα στη συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής οικογένειας να είναι η κεφαλή του σπιτιού, αλλά χωρίς τον άντρα τα πράγματα δυσχεραίνουν.

Πατέρας, μπαμπάς, μάνα, μανούλα, οι πρώτες και πιο όμορφες λέξεις ενός παιδιού.

Ο πατέρας μπορεί να μην περνάει τη δοκιμασία του τοκετού, αλλά είναι «συνένοχος» για πλάσμα που έρχεται στη ζωή. Πώς να είναι άραγε ο ιδανικός πατέρας; Υπάρχει; Υπάρχουν καλούπια για να τον πλάσεις και να τον αποκτήσεις όπως εσύ θες;

Συνειδητά όχι.

Καλός πατέρας είναι αυτός που αγαπάει τη μητέρα του παιδιού. Ένα ευτυχισμένο παιδί είναι αποτέλεσμα δυο αγαπημένων γονιών.

Ακόμα και όταν οι γονείς ζουν χωριστά, ο σωστός πατέρας οφείλει να σέβεται και να αγαπάει τον άνθρωπο που ο ίδιος επέλεξε να φέρει στον κόσμο τους απογόνους του.

Ο δεσμός πατέρα και παιδιού είναι ισόβιος.

Ένας καλός πατέρας ποτέ δε θα αφήσει την ανατροφή των παιδιών του κατ’ αποκλειστικότητα στη μάνα. Είναι εκεί, παρών, συμμετέχει, παίρνει πρωτοβουλίες και δεν επαναπαύεται στη μητρική αγάπη.

Ένα υγιές παιδί θέλει να νιώθει την παρουσία του πατέρα. Πατέρας που θα πει την ατάκα «εσύ τους έκανες έτσι» για μένα έχει αποτύχει.

Με ποιο δικαίωμα αποποιείται ένα γονιός την ευθύνη της ανατροφής του παιδιού του; Και αν όντως η μητέρα έκανε λάθη, εσύ ως πατέρας πού ήσουν να της υποδείξεις το λάθος της;

Ο ιδανικός πατέρας πρέπει να αποπνέει σεβασμό και όχι να τον απαιτεί επειδή έχει τον τίτλο του γονιού.

Το πρότυπο του πατέρα ως πρότυπο δύναμης και υποταγής είναι πλέον de mode.

Αυτό  που πρέπει να εισπράξει το παιδί από τον πατέρα είναι η αφοσίωση και η αλληλοβοήθεια μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.

Να τον θαυμάζει και όχι να τον φοβάται. Να θέλει να του μοιάσει και όχι να τον μιμηθεί.

Ιδανικός πατέρας είναι αυτός που θα μπορεί να ασχοληθεί και μόνος του με το παιδί του χωρίς τη σύμπραξη της μητέρας. Δε θα χρειάζεται την εικοστετράωρη βοήθεια της, γιατί θα ξέρει πια και μόνος του να τα βγάζει πέρα.

Δε θα έχει τον τίτλο του πατέρα επειδή απλά βοήθησε στη σύλληψη, αλλά επειδή μέσα του γεννήθηκε η ανάγκη να εξελιχθεί και να εξελίξει.

Ο ιδανικός πατέρας δεν επαναπαύεται στο γεγονός ότι παρέχει οικονομική στήριξη στο από κοινού ταμείο. Στηρίζει τη μάνα και την καθησυχάζει, όπου υπερβάλλει.

Μεγαλώνουν τα παιδιά, μεγαλώνουν και τα προβλήματα.

Είναι εκεί που ο πατέρας θα φοβηθεί να αναμειχθεί με τα εφηβικά προβλήματα. Θα ρωτάει τη μητέρα γιατί κλαίει η κόρη του και γιατί ο γιος έχει τόσα νεύρα.

Ο ιδανικός πατέρας θα αγκαλιάσει τα παιδιά του και δε θα φοβηθεί μήπως τσαλακωθεί η εικόνα του άτρωτου, που έγινε τρυφερός. Δε θα κάνει κηρύγματα στα μεσημεριανά τραπέζια, δε θα φωνάζει και δε θα χτυπάει το χέρι στο τραπέζι για να επιβληθεί. Θα συμβουλεύει με κατανόηση.

Θα είναι ο πατέρας που θα φοβάται μήπως πληγώσουν την κόρη του και θα είναι εκεί να της κρατήσει το χέρι, όταν το κοριτσάκι του γίνεται γυναίκα.

Θα είναι εκεί να μάθει στο γιο του να σέβεται τις γυναίκες και να τις αγαπάει. Δε θα είναι θεατής της οικογενειακής ζωής, αλλά μέτοχος.

Θέλω ο πατέρας των παιδιών μου να είναι από επιλογή μου και όχι από τύχη.

Θέλω να αγαπάει εμένα για να μπορέσω να αγαπήσω και εγώ με τη σειρά μου αυτό που θα μας κρατάει δεμένους για μια ζωή, τα παιδιά μας. Θέλω το εμείς να γιγαντώνεται απέναντι στο εγώ μας και αυτό να εισπράττουν και τα παιδιά μας.

Θέλω να είμαστε συνυπεύθυνοι των επιλογών μας και όχι τα παιδιά μας να γίνονται έρμαιο των λαθών μας.

Δε θέλω να φοβάμαι ότι αν πάθω κάτι, πώς τα παιδιά μου θα τα βγάλουν πέρα. Θέλω να μπορώ να στηρίζομαι πάνω στον άνθρωπο που εγώ έκανα πατέρα.

Θέλω να κατακτήσει επάξια τον τίτλο του πατέρα, όχι απλά να το αποκτήσει απλά λόγω ενός τοκετού.

Θέλω, θέλω, θέλω. Τα όμορφα πρότυπα, όμορφα καίγονται.

Ποτέ δε θα υπάρξει ιδανικό, γιατί ποτέ κανένας δεν γεννήθηκε με τα προσωπικά μας πρότυπα.

Ένα τελευταίο και πιο βασικό θέλω θα πω. 

Θέλω έναν άντρα που να τον θαυμάζω με την ουσιαστική έννοια του όρου και να καμαρώνω που εγώ τον επέλεξα για πατέρα των παιδιών μου. Τίποτα άλλο δε θέλω.»

Πηγή

Οι μαθητές ηλικίας έξι έως δεκαέξι ετών στη Δανία παρακολουθούν υποχρεωτικά μαθήματα ενσυναίσθησης.

Ως ενσυναίσθηση ορίζουμε την δεξιότητα να κατανοούμε τα συναισθήματα του άλλου: μπορούμε δηλαδή να δούμε τον κόσμο με τα μάτια του και σταματάμε να τον κρίνουμε σύμφωνα με τις πεποιθήσεις μας.

Δεδομένου ότι η Δανία είναι μια από τις τρεις «πιο χαρούμενες» χώρες στον κόσμο, ίσως έχουμε κάτι να κερδίσουμε με το να μιμηθούμε τους βόρειους γείτονές μας.

Από πολύ μικρή ηλικία, αυτό που διδάσκονται οι μαθητές στα δανέζικα σχολεία είναι η προτεραιότητα στην συνεργασία και όχι στον ανταγωνισμό. Για μια ώρα την εβδομάδα τα παιδιά παρακολουθούν μαθήματα ενσυναίσθησης, τα οποία τα ενθαρρύνουν να ασχοληθούν με το ευ ζην των άλλων, να ακούν τον πλησίον με στόχο να τον κατανοήσουν καλύτερα και να ξεπεράσουν τα στεγανά που γίνονται προκαταλήψεις όσο μεγαλώνουμε.

Διαβάζω, αντιλαμβάνομαι και ακούω τα συναισθήματα των άλλων

Σύμφωνα με την Selon Brené Brown, Αμερικανίδα συγγραφέα, η δεξιότητα της ενσυναίσθησης απαιτεί την ικανότητα να μπούμε κάτω από το «πετσί» του άλλου, να μην τον κρίνουμε, να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά του και να του τα επικοινωνούμε. Σε αυτό το σημείο πρέπει να διευκρινίσουμε την διαφορά ανάμεσα στην ενσυναίσθηση και στην συμπόνια. Πρόκειται για την συναισθηματική στάση που μας κάνει να «μπαίνουμε στη θέση του άλλου», που επιτρέπει να βρίσκουμε τις κατάλληλες λέξεις για να βοηθήσουμε ένα άτομο ή για να κατανοήσουμε ακόμη και τις πιο αλλόκοτες για εμάς πράξεις του.

Στη Δανία, κατά τη διάρκεια του μαθήματος της ενσυναίσθησης, τα παιδιά μαθαίνουν να διαβάζουν, να κατανοούν και να ακούνε τα συναισθήματα των άλλων. Με τη βοήθεια εικόνων αναπαριστούν διαφορετικά συναισθήματα όπως η θλίψη, ο φόβος, η χαρά, η απογοήτευση, καλούνται να περιγράψουν τα συναισθήματα των άλλων με δικά τους λόγια και να εκφράσουν και τα δικά τους. Αυτά τα μαθήματα είναι η ευκαιρία να εκφράσουν τα συναισθήματά τους δημόσια και να ακούσουν κι εκείνα των άλλων.

Μια κουλτούρα που προάγει την συνεργασία

«Αυτή η άσκηση γίνεται με τον εξής στόχο: να εξηγήσουν αυτό που αισθάνεται ο άλλος, και να μην κρίνουν ποτέ τα συναισθήματά του» σχολιάζει η Jessica Joelle Alexander, συνεργάτης στη συγγραφή του βιβλίου «Ο δανέζικος τρόπος να είσαι γονιός».

Όπως υποστηρίζει, είναι ένας τρόπος να ενδιαφερόμαστε για τους άλλους αντί να επικεντρωνόμαστε στην προσωπική μας επιτυχία. Ένας τρόπος για να ενισχύσουμε αξίες όπως την αλληλοβοήθεια και την αλληλεγγύη. Κοινωνίες υπερβολικά επικεντρωμένες στο άτομο και στην οικονομική επιτυχία, μήπως θα έπρεπε να εμπνευστούν από αυτό το παράδειγμα;

Θα ήταν ίσως παρακινδυνευμένο να συνδέσουμε την κατάταξη της Δανίας στη λίστα των πιο ευτυχισμένων χωρών του κόσμου (3η θέση το 2017) με τα μαθήματα ενσυναίσθησης που παραδίδονται στα σχολεία. Πρέπει να λάβουμε υπόψιν και άλλους κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες, κυρίως τις ελάχιστες ανισότητες ανάμεσα στους πιο πλούσιους και στους πιο φτωχούς. Εξάλλου, το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας διακρίνεται και για άλλα χαρακτηριστικά: οι μαθητές δεν παίρνουν βαθμούς πριν την ηλικία των δεκατριών ετών, ώστε να μην ωθούνται στο να συγκρίνονται συνεχώς με τους άλλους.Η διδασκαλία της ενσυναίσθησης είναι λοιπόν περισσότερο μια ένδειξη ενός γενικότερου πνεύματος που επικρατεί στην χώρα το οποίο καλλιεργεί μια νοοτροπία συνεργασίας ανάμεσα στα άτομα πολύ περισσότερο από την προσωπική επιτυχία. Το σχολείο και ο τρόπος με τον οποίο είναι οργανωμένο είναι ένα βασικό όχημα για την διάδοση αυτής της αξίας. Αδιαμφισβήτητα, κανένα σύστημα δεν είναι αλάνθαστο, γιατί όμως να μην εμπνευστούμε από κάτι που δείχνει να λειτουργεί;

Πηγή

Νέα χρονιά, νέοι στόχοι, νέα όνειρα.

Νέα;

Και τα παλιά πού πήγαν;

Αλήθεια πού πάνε τα όνειρα που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ; Χάνονται; Αναπληρώνονται; Ξεχνιούνται οικειοθελώς; Μένουν πίσω άθελά μας;

Τα όνειρα που κάναμε παλιά, εκείνα που δεν πραγματοποιήσαμε… τους ευχόμαστε καλό παράδεισο και that’s all;

Όχι δεν μπορώ να δεχτώ κάτι τέτοιο.

Τα όνειρα που έκανα δεν τα ξεχνάω ποτέ. Ακόμα και αν εκείνα με ξεχάσουν. Ήταν οι πρώτες ακτίνες του φωτός, ήταν εκείνα που με έμαθαν να ζω, ήταν το κίνητρο για να γίνω αυτή που είμαι.

Δε θα τα τοποθετήσω σε κανέναν παράδεισο. Δε θα τα αφήσω να φύγουν από αυτή τη ζωή.

Πού ξέρω ότι δε θα ξανασυναντηθούμε; Πού ξέρω ότι κάποια στιγμή δε θα είναι η τέλεια στιγμή για να ξυπνήσουν μέσα μου;

Ξέρω, υπάρχουν όνειρα που τα εγκατέλειψα εγώ. Επειδή δεν τα πίστεψα αρκετά. Ίσως να μη με πίστεψαν και αυτά.

Όμως, ούτε τα εγκαταλελειμμένα μου όνειρα ξεχνάω. Αυτά μου έδειξαν πως ακόμα και όταν όλα πάνε στραβά, εγώ μπορώ να επιζήσω. Αρκεί να δημιουργώ νέα όνειρα.

Αρκεί να έχω τη δύναμη να γεννώ ελπίδα μέσα μου, να δημιουργώ καινούριους στόχους, να αλλάζω μονοπάτια…

Νέα χρονιά λοιπόν.

Είθε ο καθένας μας να καταλάβει πως τα όνειρα ανήκουν σε μας.

Και εμείς ανήκουμε στα όνειρά μας.

Δεν έχει δικαίωμα κανείς να μας τα στερήσει.

Εμείς αποφασίζουμε αν θα τα αγκαλιάσουμε, αν θα τα πιστέψουμε, αν θα σκύψουμε πάνω τους να τα ακούσουμε στις δύσκολες στιγμές, αν θα μείνουμε πιστοί σε αυτά, αν θα τα εγκαταλείψουμε, αν στην τελική θέλουμε να τα θάψουμε ή να τα κρατήσουμε για πάντα μέσα μας, κομμάτι από το κομμάτι μας…

Εγώ για τη νέα χρονιά κάνω πολλά καινούρια όνειρα.

Δε θα σας τα αποκαλύψω. Ανήκουν σε μένα.

Ευτυχώς με τα παλιά έχω κλείσει τους λογαριασμούς μου.

Ή έτσι θέλω να πιστεύω.

Κάποια τα έχω βάλει στο χρυσό κουτί των επιθυμιών, αυτό που θα ανοίξω λίγο πριν κάνω τον απολογισμό της ζωής μου.

Κάποια άλλα τα έχω βάλει σε ένα βάθρο και τα κοιτάζω. Τι όμορφα πού ήταν!

Κάποια άλλα… ε κάποια άλλα δεν ξέρω τι να τα κάνω. Πού να τα τοποθετήσω βρε παιδιά; Και έτσι έχουν μείνει περιπλανώμενα εδώ και χρόνια, χάρη στη δική μου αναποφασιστικότητα.

Έχω και κάποια άλλα… που… πώς να το πω… όλο και με ξεγελούν.

Παίζουν συνεχώς κρυφτό ή κυνηγητό. Σαν μικρά παιδιά. Αλλά εγώ δεν είμαι πια παιδί να τα κυνηγάω στα σκοτάδια. Θέλω φως στα όνειρά μου.

Τι δύσκολο να μην είσαι πια παιδί και να πρέπει να ονειρεύεσαι.

Τι δύσκολο να είσαι παιδί και να μην ονειρεύεσαι.

Έχω κλείσει όμως τους λογαριασμούς μου με τα παλιά όνειρα.

Τα καλώ κάθε τόσο στον ύπνο μου και τους δίνω από ένα φιλί.

Για να τα ευχαριστήσω που υπήρξαν.

Εγώ ξέρω πως ανήκω σε μένα και στα όνειρά μου.

Αλλά ξέρετε τι μου λείπει;

Μου λείπει να ονειρευτώ ξανά σαν παιδί.

Με εκείνα τα μάτια τα αθώα.

Με εκείνο το βλέμμα που ατενίζει το μέλλον με ελπίδα.

Αυτή έχω χάσει: την ελπίδα.

Εύχομαι η νέα χρονιά να με κάνει να ονειρευτώ σαν παιδί.

Ματίνα Σταθάκη

Πηγή

O χειμώνας φτάνει και μαζί του φτάνουν και τα κρυολογήματα και οι ιώσεις που ταλαιπωρούν παιδιά και γονείς. Αν και είναι αδύνατον να μην αρρωστήσει καθόλου το παιδί μας, υπάρχουν τρόποι να το προφυλάξουμε ώστε είτε να αρρωσταίνει λιγότερο συχνά, είτε να περνάει τις ασθένειες ηπιότερα. Επίσης, υπάρχουν τρόποι φροντίδας του όταν είναι αδιάθετο, που θα του (μας) διευκολύνουν την καθημερινότητα. Σας δίνουμε, λοιπόν, οδηγίες, σύμφωνα με τις συμβουλές της παιδιάτρου μας, κ. Μαρίας Θ. Αυγέρη.

Από ποιες ιώσεις και κρυολογήματα κινδυνεύουν περισσότερο βρέφη και νήπια το φθινόπωρο και τον χειμώνα;

Πιο επικίνδυνοι για βρέφη και νήπια είναι ο ιός της γρίπης και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV). Και οι δύο μεταδίδονται εύκολα μέσω των αναπνευστικών εκκρίσεων και του σάλιου. Η γρίπη εκδηλώνεται με υψηλό πυρετό, μυαλγίες, καταρροή, πονόλαιμο, πονοκέφαλο, εμετούς και διάρροιες. Οι επιπλοκές της, ειδικά στα παιδιά κάτω των 5 ετών, περιλαμβάνουν ωτίτιδα, πνευμονία και μυοσίτιδα. Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός είναι το συχνότερο αίτιο βρογχιολίτιδας και εκδηλώνεται με έντονη καταρροή, βήχα και δύσπνοια. Τα βρέφη κάτω των 6 μηνών μπορεί να παρουσιάζουν ανησυχία και άρνηση λήψης τροφής, ενώ είναι πιθανότερο να χρειαστούν νοσηλεία.

Έχω παιδί που πηγαίνει σχολείο και μωρό στο σπίτι. Πώς προστατεύω το μωρό από τα κρυολογήματα και τις ιώσεις που θα φέρνει το μεγάλο παιδί στο σπίτι;

Καταρχάς, τηρώντας τους βασικούς κανόνες υγιεινής, δηλαδή συχνό πλύσιμο των χεριών, καλό αερισμό του σπιτιού, απαγόρευση καπνίσματος στο σπίτι και στο αυτοκίνητο. Εάν το μεγαλύτερο παιδί μας αρρωστήσει, φροντίζουμε να μην έρθει σε επαφή με το μωρό. Επιπλέον, είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός όλων των μελών της οικογένειας για γρίπη και κοκκύτη (ανοσία αγέλης).

Υπάρχουν ουσιαστικοί τρόποι προστασίας από τα κρυολογήματα τις ιώσεις;

Ναι, μπορούμε να βασιστούμε στο τρίπτυχο «πλύσιμο χεριών−αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς χώρους−εμβόλια».

Πότε δίνω αντιπυρετικά; Ανά πόση ώρα; Πότε πρέπει να με ανησυχήσει ο πυρετός;

Αντιπυρετικά δίνουμε σε θερμοκρασία σώματος μεγαλύτερη ή ίση των 38 βαθμών Κελσίου. Χρησιμοποιούμε σιρόπι παρακεταμόλης και σιρόπι ιβουπροφαίνης εναλλάξ κάθε 3 με 4 ώρες. Ο πυρετός μάς ανησυχεί αν είναι πολύ υψηλός (39°-40°), αν δεν υποχωρεί με τα αντιπυρετικά, αν συνοδεύεται από έντονη καταβολή του παιδιού, κεφαλαλγία, εμετό και εξανθήματα.

Σε ποιες περιπτώσεις επιβάλλεται το παιδί να πάρει αντιβίωση;

Όταν έχει μικροβιακή λοίμωξη και όχι μια απλή ίωση και αυτό θα πρέπει να το κρίνει ο παιδίατρός του. Το ίδιο ισχύει και για τα αντι-ικά φάρμακα για τη γρίπη, που δίνονται με πολύ συγκεκριμένες ενδείξεις.

Σε ποιες περιπτώσεις επικοινωνώ με τον παιδίατρο;

Επικοινωνούμε με τον παιδίατρο, αν ένα παιδί έχει κλείσει τρία εικοσιτετράωρα με πυρετό, αν δυσπνοεί, αν πονάει η κοιλιά του, αν κάνει εμετούς και διάρροιες και γενικότερα αν το βλέπουμε πολύ καταβεβλημένο.

Ποια είναι η ιδανική θερμοκρασία και υγρασία σε ένα δωμάτιο τον χειμώνα;

Η ιδανική θερμοκρασία είναι μεταξύ 20° και 22° και η ιδανική υγρασία είναι μεταξύ 30% και 50%.

Αν το παιδί μου είναι κρυωμένο, δεν μπορεί να εμβολιαστεί;

Μπορεί, αρκεί να είναι σε καλή γενική κατάσταση και να μην έχει υψηλό πυρετό. Σε κάθε περίπτωση, ο παιδίατρος εξετάζει το παιδί πριν από τον εμβολιασμό.

Όταν το παιδί έχει πυρετό, πώς το ντύνουμε και πώς το σκεπάζουμε;

Όπως το ντύνουμε και το σκεπάζουμε ανάλογα με την κάθε εποχή και φροντίζοντας να νιώθει άνετα.

Όταν το παιδί είναι άρρωστο, κάνει κανονικά μπάνιο ή περιμένουμε να υποχωρήσουν τα συμπτώματα;

Κάνει κανονικά μπάνιο. Μάλιστα, το χλιαρό, ολόσωμο μπάνιο βοηθά στην υποχώρηση του πυρετού.

Έχω παραλείψει κάποιες δόσεις εμβολίων. Τι κάνω;

Το συζητάμε με τον παιδίατρο, ώστε να μας πει τι χρονοδιάγραμμα εμβολιασμού να ακολουθήσουμε από εδώ και πέρα. Σημειώνεται ότι δε χάνονται οι δόσεις των εμβολίων, που έχουν ήδη γίνει.

Πώς αντιμετωπίζουμε το σχεδόν μόνιμο μπούκωμα των νηπίων το φθινόπωρο και τον χειμώνα;

Με άπειρες ρινοπλύσεις!

Όταν κάνει κρύο, να αποφεύγουμε να βγαίνουμε έξω με τα παιδιά μας;

Βγαίνουμε κανονικά έξω, ντύνοντάς τα κατάλληλα, χωρίς υπερβολές.

Όταν είναι κρυωμένο, πότε κρατάμε το παιδί μας στο σπίτι και πότε το ξαναστέλνουμε στο σχολείο;

Το κρατάμε στο σπίτι αν είναι καταβεβλημένο και ιδίως αν έχει πυρετό. Το ξαναστέλνουμε στο σχολείο όταν έχει κλείσει 24 ώρες απυρεξίας.

Τι πρέπει να τρώει ένα παιδί όταν είναι άρρωστο; Τι κάνουμε αν δεν θέλει να φάει τίποτα;

Πρέπει να τρώει ελαφρά και να παίρνει πολλά υγρά, για παράδειγμα σούπες, βραστό κρέας, πουρέ, λαχανικά, γάλα, χαμομήλι με μέλι. Αν δε θέλει να φάει δεν το πιέζουμε, εστιάζουμε όμως στη επαρκή πρόσληψη υγρών.

Υπάρχουν τροφές που θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών μας;

Το ανοσοποιητικό τους σύστημα θωρακίζεται τρώγοντας από όλες τις ομάδες τροφών στις κατάλληλες ποσότητες.

Το παιδί μου αρνείται να πάρει σιρόπι και την πλειονότητα των φορών κάνει εμετό όταν του το χορηγώ με τη σύριγγα. Τι μπορώ να κάνω;

Μία λύση είναι να το ανακατέψουμε με κάτι εύγευστο και σε μικρή ποσότητα, ώστε να εξασφαλίσουμε ότι θα λάβει την κατάλληλη δόση. Σε περίπτωση μεγάλης ανάγκης μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε υπόθετο, που όμως για παιδιά υπάρχει μόνο σε αντιπυρετικό.

Ευχαριστούμε την παιδίατρο Μαρία Θ. Αυγέρη. Μπορείτε να τη βρείτε στο maria.aygeri@gmail.com και στο 694579225.

Πηγή