Κάτι που πολλές φορές δεν μας απασχολεί συνειδητά αλλά μας δημιουργεί πολλά, θα μπορούσε κανείς να πει, προβλήματα είναι τα συναισθήματα μας και πως ακριβώς τα εκφράζουμε. Η ψυχική υγεία συνδέεται άμεσα με το πως ένας άνθρωπος μπορεί να εξωτερικεύει τον εσωτερικό του κόσμο και τις σκέψεις του, γιατί όμως πολλοί μπορεί να νιώθουν πως πνίγονται στην ίδια τους τη ζωή;
Πολύ πιθανόν κάτι που λείπει είναι το μέσο με το οποίο μπορεί ο καθένας να αποβάλει το βάρος των δυνατών συναισθημάτων του. Ένα από αυτά τα μέσα είναι και η τέχνη, τέχνη με όποιο από τα διάφορα πρόσωπα της, είτε αυτό είναι ζωγραφική, μουσική, χορός ή κάτι άλλο. Μέσω αυτών των μέσων είναι δυνατό το άτομο να αποτυπώσει αυτό που νιώθει σε ένα χαρτί, σε μία ενέργεια, σε έναν ρυθμό. Είναι δυνατό να ξεφύγει αλλά και να σκεφτεί λίγο διαφορετικά αν αυτό είναι που χρειάζεται. Ποια είναι όμως η σχέση μας με αυτό το τομέα;
Δεν γνωρίζω το ποσοστό των νέων που ασχολούνται με κάποια τέχνη, είτε αυτό είναι χόμπι είτε κάτι πιο επαγγελματικό. Δεν θα έκανε εντύπωση όμως, πιστεύω, τα νούμερα να μην ήταν τόσο μεγάλα. Στην σύγχρονη αυτή καθημερινότητα όλοι τρέχουν με τέτοια ταχύτητα που δεν προλαβαίνουν να δουν και να απολαύσουν τα μικρά πράγματα καθώς κυνηγούν το μεγάλο όνειρο. Θα μπορούσε όμως η χαρά να κρύβεται στα πιο απλά πράγματα και όχι στην πολυτέλεια. Θα μπορούσε ,για παράδειγμα, ο χορός την κατάλληλη στιγμή και με το κατάλληλο τραγούδι να προσφέρει μια αξέχαστη εμπειρία που θα έδινε στον καθένα μια ανάμνηση που θα τον στήριζε για καιρό. Δεν είναι κακό να χορεύεις μόνος στο σπίτι σου αν αυτό είναι που σε κάνει να νιώθεις καλά.
Βέβαια ο χορός είναι ένα πολύ συγκεκριμένο παράδειγμα, αλλά ένα πολύ κοινό ενώ σύμφωνα με τον A. Einstein “Οι χορευτές είναι οι αθλητές του Θεού”. Όλοι θα μπορούσαμε να ανήκουμε σε αυτή την ομάδα και πολύ πιθανόν να απορροφούσε κάποιο στρες από τη ζωή μας.
Αν είχες ελεύθερο χρόνο θα έκανες κάτι για να εξωτερικεύσεις τα συναισθήματα σου; Τι θα ήταν αυτό και γιατί δεν ξεκινάς;
Είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός πως τα social media έχουν γίνει ένα κομμάτι της καθημερινότητας, ειδικά για την καθημερινότητα των νέων. Άσχετα με το ποια διαδικτυακή πλατφόρμα θα είναι αυτοί συνήθως οι νέοι ακολουθούν τα “trends” και αποτελούν έναν χρήστη για όλες. Όμως, τι μπορεί να σημαίνει αυτό;
Σύμφωνα με πολυετές έρευνα της Αμερικής το 17% των εφήβων που εξετάσθηκαν δεν έκαναν καθόλου χρήση social media. Το 32% αφιέρωναν σε αυτά λιγότερο από 30 λεπτά τη μέρα, το 31% μισή ώρα έως τρεις ώρες, το 12% τρεις έως έξι ώρες, ενώ το 8% -δηλαδή ένα παιδί στα δέκα- πάνω από έξι ώρες τη μέρα. Βέβαια άσχετα με τις ώρες που περνάει κάποιος σε αυτές τις “εφαρμογές” τα αποτελέσματα μπορεί να είναι τα ίδια.
Αποτελέσματα από τα οποία τα αρνητικά είναι αυτά που συνήθως έρχονται πρώτα στο μυαλό κάποιου. Σύμφωνα και με την έρευνα οι νέοι που τείνουν να έχουν μία “αγάπη” για τα social media σε διάρκεια ενός χρόνου και παραπάνω ενδέχεται να εμφανίσουν προβλήματα κοινωνικής συμπεριφοράς, εσωτερίκευσης και εξωτερίκευσης.
Σε μακροχρόνια οπτική , τα αποτελέσματα αυτά είναι κάτι που σίγουρα έχει μεγάλη επίπτωση στη ζωή του νέου, μπορούμε όμως να ξέρουμε αν πραγματικά οι επιπτώσεις αυτές είναι αποτέλεσμα μόνο της χρήσης των social media;
Πάντα όμως υπάρχουν δυο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Όπως υπάρχουν αρνητικά στη χρήση των social media με τον ίδιο τρόπο πρέπει να υπάρχουν θετικά. Σίγουρα η ευκολία με την οποία μπορείς να επικοινωνήσεις με κάποιον φίλο σου ο οποίος βρίσκεται μακρυά, αλλά και να τον δεις, είναι κάτι το οποίο είναι “μαγικό” και δεν προϋπήρχε. Γενικότερα είναι ένα μέσω το οποίο παρέχει πολλές ευκολίες και με τη σωστή χρήση του πολλά θετικά.
Το σημαντικότερο όμως θα ήταν η γνώμη των ίδιων των νέων που είναι χρήστες αυτών των μέσων. Οι ίδιοι θα μπορούσαν να δουν τις διαφορές στον εαυτό τους μετά και πριν την έντονη χρήση των social media. Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή;
Ένα πάρα πολύ διχασμένο θέμα για τους νέους ,κυρίως τα αγόρια, είναι τα video games. Οι γνωστοί σε όλοι gamers πολλές φορές κρίνονται με αρνητικό τρόπο από την κοινωνία ενώ οι ίδιοι προσπαθούν να υπερασπιστούν την επιλογή τους, τι ισχύει όμως πραγματικά;
Σίγουρα τα ηλεκτρονικά παιχνίδια είναι πλέον ένας τρόπος διασκέδασης ο οποίος έχει κερδίσει πολύ κόσμο, πόσο μάλλον όταν το παιχνίδι δίνει την δυνατότητα στο χρήστη να συναντήσει τους φίλους του σε αυτό το κόσμο εικονικής πραγματικότητας. Κάτι το οποίο τα καθιστά ίδιο όπως κάθε άλλο χόμπι που μπορεί να έχει ένα παιδί, δεδομένου πως η κοινότητα των παιχνιδιών αυτών έχει αναπτυχθεί σε αθλητικό σύλλογο πολλοί θα μπορούσαν να πουν πως ένα παιδί που ασχολείται θερμά με το gaming είναι το ίδιο με ένα παιδί που θέλει να ακολουθήσει πιο σοβαρά τον αθλητισμό. Πότε όμως ο νέος ξεπερνάει τα όρια του φυσιολογικού, πότε το χόμπι του ξεκινάει να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του;
Σχετικές έρευνες έχουν δείξει πως όταν η ενασχόληση του νέου με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια μπει σε ένα στάδιο εθισμού, ένα υπερβολικό στάδιο εθισμού, τότε ο νέος μπορεί να οδηγηθεί σε ακραίες συμπεριφορές όπως την άρνηση κατανάλωσης φαγητού για λίγες ώρες παραπάνω παιχνιδιού. Σύμφωνα με έρευνα της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο, οι Έλληνες είναι οι πιο εθισμένοι στο Διαδίκτυο μεταξύ των λαών της Ευρώπης, μετά τους Βρετανούς.
Ωστόσο η έννοια του εθισμού ίσως να μην είναι η καλύτερη για όλες τις περιπτώσεις, δεδομένου πως πολλοί νέοι χρησιμοποιούν τα παιχνίδια αυτά για την κοινωνικοποίηση τους, κάτι όχι αναγκαστικά σωστό αλλά και πάλι ίσως βοηθητικό για τις ζωές τους. Επίσης, δεδομένου πως αυτή η εξέλιξη των παιχνιδιών σε τέτοιο επίπεδο είναι κάτι σχετικά καινούριο(e-sports), πως μπορούμε να ξέρουμε και να κρίνουμε με τέτοιο τρόπο, από την στιγμή που υπάρχει πιθανότητα κάποιος να χτυπήσει και σε άλλα ήδη αθλητισμού γιατί μόνο αυτό θεωρείται τόσο κακό;
Τελικά όμως μπορούμε να γνωρίζουμε πότε τα ηλεκτρονικά παιχνίδια κάνουν κακό και πότε καλό; Αυτό που θα έπρεπε να δεχθούμε, όμως, είναι πως σίγουρα προσφέρουν και τα δύο. Το κομβικό σημείο θα βρεθεί όταν μάθουμε περισσότερα για αυτό το κομμάτι της νέας πραγματικότητας, όταν μπορέσουμε να εντάξουμε και αυτό το παιχνίδι σε κάτι παραπάνω από απλά ένα παιχνίδι.
Τα βιβλία είναι φαντασία, χαρά ,λύπη, μυστήριο και γνώση μαζί. Όμως δεν είναι πάντα ο δεδομένος τρόπος ψυχαγωγίας. Βάση ενός “μύθου” τα βιβλία είναι ένας τρόπος διασκέδασης περισσότερο για τις μεγάλες παρά για τις νέες ηλικίες , ποια είναι όμως η πραγματικότητα;
Σύμφωνα με έρευνα τα ποσοστά των αναγνωστών στην Ελλάδα δεν είναι τόσο ανησυχητικά όσο κανείς θα πίστευε. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς βιβλιοφάγος για να μπορέσει να απολαύσει ένα βιβλίο, βέβαια άλλα τύποι διασκέδασης όπως μουσική και τηλεόραση έρχονται πιο πάνω στην λίστα του ελληνικού πληθυσμού.
Η ερώτηση όμως που θα μπορούσε να ξαφνιάσει τους περισσότερους από τα αποτελέσματα είναι “Σε σχέση με πέρυσι διαβάζετε τον ίδιο αριθμό βιβλίων, λιγότερο ή περισσότερο;” στις ηλικίες 18-24 υπήρχε 18% αύξηση ενώ στις ηλικίες 65-74 59% μείωση, ενώ ενδείξεις δείχνουν πως πάντα υπάρχει μία εξάρτηση με το κοινωνικό επίπεδο. Από ότι φαίνεται και θα μπορούσε κανείς να πει πως είναι λογικό, οι νέοι έχουν περισσότερο χρόνο και διάθεση για την ανάγνωση ενός βιβλίο. Για πιο λόγο όμως θα μπορούσε να συμβαίνει αυτό;
Υπάρχουν τόσα πολλά υπέροχα βιβλία που πολλοί θα θέλαμε να διαβάσουμε, στις ηλικίες των 18-24 ίσως να είναι και η κατάλληλη στιγμή στην οποία μπορεί ο άνθρωπος να κατανοήσει και ,ίσως, να εκτιμήσει το βιβλίο. Κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε να κάνει μέχρι εκείνο το διάστημα της ζωής του. Δεδομένου του φόρτου εργασίας που αντιμετωπίζουν οι σημερινοί νέοι κάτω των 18 είναι λογικό ο χρόνος που μπορούν να διαθέσουν για την ανάγνωση ενός βιβλίο, λογοτεχνικού ή όχι , να είναι λίγος.
Λίγος διότι ο νέος καλείτε να δώσει χρόνο για μαθήματα προετοιμασίας. Το όριο της ηλικίας των 18 ή καλύτερα της τελευταίας τάξης του λυκείου, είναι αυτό που θα μπορούσε να περιορίζει τις δραστηριότητες και πολλές φορές να αγχώνει τους νέους με αποτέλεσμα ασχολίες όπως η ανάγνωση να είναι μία μακρινή ιδέα και πολλές φορές ανύπαρκτη.
Θα μπορούσε κανείς να ερωτηθεί “Θα ήταν καλό οι νέοι κάτω των 18 να είχαν περισσότερο χρόνο και αν ναι θα διάβαζαν βιβλία ή όχι;”. Δυστυχώς στην έρευνα δεν υπήρχε δειγματοληψία κάτω των 18 οπότε η ιδέα πως οι νέοι κάτω των 18 δεν διαβάζουν ,σε μεγάλο ποσοστό, βιβλία θα μπορούσε να είναι επίσης ένας μύθος ή απλά μια αντίληψη .
Ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας είναι η άθληση, πόσο μάλλον για τους νέους Έλληνες που πολλές φορές στρέφονται στον αθλητισμό για τα θετικά που τους προσφέρει. Πότε όμως ο αθλητισμός ξεκινά να έχει ένα, περισσότερο, αρνητικό παρά θετικό αντάλλαγμα για την υγεία τους;
Ένα σκοτεινό κομμάτι της κουλτούρας του αθλητισμού είναι τα αναβολικά η υπερβολική χρήση των οποίων δημιουργεί προβλήματα στον οργανισμό των ανθρώπων. Σύμφωνα με σχετική έρευνα(2016) του ΑΠΘ 1 στους 4 νέους που ασχολείται σε μεγάλο η μικρό επίπεδο με τον αθλητισμό είναι χρήστης αυτών των ουσιών. Για ποιο λόγο όμως ωθείται κάποιος στην χρήση ; Οι νέοι θέλουν να καταφέρουν πολύ γρήγορα τον τελικό τους στόχο με αποτέλεσμα να ψάχνουν μια εύκολη διέξοδο που πολλές φορές οδηγεί στην καταστροφή τους;
Επίσης η πρόσβαση σε αυτές τις ουσίες αποτελεί κάτι αρκετά εύκολο για αυτούς που επιθυμούν να χορηγηθούν, είτε αυτό θα είναι μέσω φίλων και συναδέλφων είτε αυτό θα είναι μέσω των ίδιων των προπονητών τους. Μιας και όταν μιλάμε για πρωταθλητισμό το ντοπάρισμα είναι κάτι αρκετά διαδεδομένο. Οπότε αυτό ίσως να οδηγεί τον αθλητή στην πεποίθηση πως η χρήση για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων στην προπόνηση του να είναι κάτι το φυσιολογικό.
Πέρα όμως από τους νέους που ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό υπάρχουν πολύ που απλώς προσπαθούν να ‘χτίσουν’ σώμα. Σώμα που πολλές φορές δομούν με βάση αυτές τις ουσίες, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθετικές συμπεριφορές και άλλες παρενέργειες. Για ποιο λόγο όμως η χρήση ουσιών είναι κάτι το οποίο θα επιχειρήσει ο οποιοσδήποτε νέος; Μήπως η άθληση θα έπρεπε να παρέχει και μία γενικότερη εκπαίδευση για τα επιβλαβές αποτελέσματα που θα μπορούσε να παρέχει η λάθος διαχείριση του σώματος μας και η χορήγηση ουσιών σε αυτό;
Μήπως όμως αυτή η ανάγκη των νέων να επιτύχουν το γρηγορότερο δυνατό έχει δώσει την ευκαιρία να τους εκμεταλλευτούν και να επωφεληθούν οικονομικά κάποιοι άλλοι; Αν ίσχυε κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να σταματήσει η εκμετάλλευση των νέων;
Θα μπορούσε κάποιος να πει πως όλη η πίεση που δέχονται οι νέοι αθλητές και πόσο μάλλον όσοι ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό είναι αυτό που τους οδηγεί στην χρήση και ίσως πολλές φορές στο να ‘μισήσουν” αυτό που μέχρι τώρα τους έκανε ευτυχισμένους.
Στην σύγχρονη καθημερινότητα οι σχέσεις μεταξύ των νέων σπανίζουν, ακόμα περισσότερο οι μακροχρόνιες . Είναι πολύ εύκολο να βρεις κάτι που ξέρεις πως δεν θα κρατήσει, παρά να αφήσεις τον εαυτό σου να ρισκάρει και πολύ πιθανόν να πληγωθεί; Πως όμως και γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο ως κοινωνία;
Σύμφωνα με Αμερικανική έρευνα οι νέοι που γεννήθηκα την δεκαετία του 90’ επιλέγουν να μειώσουν τις σεξουαλικές τους επαφές σε σχέση με τις προηγούμενες γενιές. Είτε αυτό οφείλεται στην ευρύτερη γνώση των σεξουαλικός μεταδιδόμενων νοσημάτων είτε αυτό οφείλεται στην πίεση που νιώθουν οι νέοι. Βάση της έρευνας ένα 15% δήλωση πως μετά τα 18 δεν είχε κανέναν σεξουαλικό σύντροφο, ένα ποσό που από μόνο του δεν κάνει μεγάλη εντύπωση αλλά σε σύγκριση με το 6% (που δεν είχε σεξουαλικό σύντροφο) της πρωθύστερης γενιάς έχει μία σημαντική διαφορά. Τι μπορεί να είναι αυτό που κάνει τους νέους να αποφεύγουν την σεξουαλική επαφή στην ηλικία που θεωρητικά θα έπρεπε να έχουν περισσότερες ορμές;
Το παραπάνω ερώτημα είναι ένα δύσκολο, το οποίο δεν δίνεται να απαντηθεί σε αυτό το άρθρο. Ο σχολιασμός του όμως είναι ένα άλλο θέμα. Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας αλλά και εφαρμογών που έχουν δομηθεί αποκλειστικά για την εύρεση συντρόφου ο νέος έχεις πολλές “εύκολες” διεξόδους. Εύκολες διεξόδους που στην πραγματικότητα μπορεί να δημιουργούν αυτό το συναισθηματικό χάσμα. Τα πρότυπα αλλάζουν και οι νέοι έχουν να ανταγωνιστούν ένα μεγαλύτερο ποσοστό , κάτι που θα μπορούσε να τους πιέζει και τελικά να τους οδηγεί στον εγκλεισμό. Τα αρνητικά συναισθήματα που μπορεί να δημιουργηθούν από όλη αυτή την “αποβλάκωση” στα “social media” για τον σωματότυπο του καθενός θα μπορούσε να είναι ένας λόγος που ο νέος φοβάται να “βγάλει” τον εαυτό του προς τα έξω.
Πότε όμως έγινε αυτή η αλλαγή; Πότε χάθηκε ο ρομαντισμός και η πραγματική σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων; Είναι κάτι το οποίο αντιμετωπίζει ο μεγαλύτερος πληθυσμός των νέων ή τελικά βρίσκει ο καθένας τον δικό του σύντροφο;
Αν σκεφτεί κανείς το πόσο προβάλλονται οι σεξουαλικές σχέσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και γενικότερα στο διαδίκτυο θα μπορούσε να πει κανείς πως η νεολαία θα είχε μεγαλύτερα ποσοστά από ότι φαίνονται στις σχετικές έρευνες. Μήπως τελικά αυτή η γενιά είναι μία παρεξηγημένη γενιά σε αυτό το κλάδο; Αν ναι μήπως θα έπρεπε να σκεφτούμε για πιο λόγο υπάρχει αυτό το συναισθηματικό εμπόδιο για τις σχέσεις των νέων;
Η κατάθλιψη και οι τάσεις αυτοκτονίας των νέων είναι ένα θέμα το οποίο έχει απασχολήσει το ευρύτατο κοινό σε μεγάλο βαθμό τα τελευταία χρόνια. Πιο συγκεκριμένα σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο η αυτοκτονία είναι το κύριο αίτιο χαμού για νέους από 20-34 ετών. Με την ραγδαία ανάπτυξη και εύκολη πρόσβαση του διαδικτύου θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε αν και οι νέοι στη χώρα μας αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Εφόσον το διαδικτυακό “bullying” καλπάζει και στη χώρα μας.
Λόγο του ιού και της έγκλησης πολλοί ήταν αυτοί που πρότειναν την επίσκεψη σε έναν αρμόδιο. Ο εγκλεισμός και το μεγάλο χρονικό διάστημα “μοναξιάς” ίσως να οδήγησε ένα μεγάλο ποσοστό νέων σε σκέψεις και πράξεις που διαφορετικά δεν θα είχαν συμβεί. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΑΠΘ το μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισε αισθήματα άγχους και κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της καραντίνας. Ειδικότερα για τους φοιτητές θα μπορούσε να πει κάποιος πως ήταν κάτι το αναμενόμενο λόγο του στρες που αντιμετωπίζουν με τον θεσμό των εξετάσεων και του μεγάλου αριθμού μαθημάτων που μπορεί να καλούνται να “περάσουν”. Επίσης το όλο ζήτημα του εάν θα υπήρχε εξεταστική ή όχι μπορεί να έπαιξε έναν σημαντικό ρόλο στην αίσθηση του άγχους και στρες που αντιμετώπισαν φέτος οι φοιτητές.
Πέρα από τους νέους φοιτητές , υπάρχουν και πολλοί νέοι οι οποίοι εργάζονται και μπορεί να βίωσαν και αυτοί ακριβώς τα ίδια συναισθήματα. Η οικονομική αστάθεια που ήρθε μαζί με την πανδημία δημιούργησε μία μεγάλη αβεβαιότητα που θα τρόμαζε τον καθένα. Μία αβεβαιότητα η οποία επιδεινώνεται με το κλείσιμο επιχειρήσεων , τουριστικών εστιών και γενικότερα θέσεων εργασίας. Μία αβεβαιότητα που πολύ πιθανόν ο νέος Έλληνας να μην γνώριζε πως να την αντιμετωπίσει δεδομένου πως το φετινό συμβάν ήταν κάτι πρωτόγνωρο για την γενιά αυτή.
Γιατί όμως αυτό το γεγονός πυροδότησε τόσο μεγάλη αύξηση ή ίσως παρατήρηση αυτού του προβλήματος ; Ο εγκλεισμός ήταν πραγματικά αυτός που οδήγησε στην αύξηση της εμφάνισης ψυχολογικών προβλημάτων στους νέους Έλληνες ή η κακή ψυχολογική υγεία αυτών ήταν ένα φαινόμενο που προϋπήρχε και τους οδήγησε στο να την εκφράσουν ; Μήπως θα έπρεπε να σκεφτούμε εάν το πρόβλημα προϋπήρχε και πολύ απλά όλο αυτό ήταν μία αφορμή εμφάνισης αυτού;
Το μεγαλύτερο ποσοστό ψυχικών ασθενειών εμφανίζεται στην παιδική ηλικία, ενώ τις περισσότερες φορές δεν λαμβάνεται η σωστή θεραπεία για την εκάστοτε περίπτωση. Ακόμα στην εφηβική ηλικία, ανάλογα με την πίεση που δέχονται τα παιδιά, είτε αυτή είναι λόγο του εκπαιδευτικού συστήματος είτε λόγο του κοινωνικού προτύπου που καλούνται να αφομοιώσουν, αυτή μπορεί να δημιουργήσει αισθήματα και σκέψεις κατάθλιψης. Κάτι το οποίο έχει παρατηρηθεί περισσότερο σε χώρες όπως Αμερική και Αγγλία αλλά σίγουρα προβληματίζει και τους νέους Έλληνες.
Θα μπορούσε η άγνοια του προβλήματος ή της επίλυσης αυτού να οδηγήσει στην κατάθλιψη; Δηλαδή αν ο νέος δεν αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα οι σκέψεις μέσα στο μυαλό του πολύ πιθανόν να μεγαλώσουν, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διαχειριστεί την ζωή που τον περιμένει μπροστά. Μία ζωή που πολύ πιθανόν να έχει πολλές αλλά και διαφορετικές δυσκολίες για τον κάθε διαφορετικό άνθρωπο.
Μήπως οι ρυθμοί της πραγματικότητας που ζούμε είναι πολύ γρήγοροι για να καταλάβουμε πολλά από τα προβλήματα που έχουμε; Πως θα μπορούσε το σύστημα αλλά και οι νέοι γονείς να αποφύγει αλλά και να μειώσει τους βαθμούς κατάθλιψης στην χώρα;
Στην Ελλάδα του 2020 το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων έχουν ακολουθήσει μία ακαδημαϊκή καριέρα. Με άλλα λόγια η πλειοψηφία των νέων έχει συνεχίσει τις σπουδές του σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Σύμφωνα με την Eurostat το 2016 υπήρχαν 19.6 εκατομμύρια σπουδαστές τριτοβάθμιες εκπαίδευσης. Όλοι αυτοί οι νέοι θα διεκδικούν θέσεις εργασίες το 2020 και με το όλο και μεγαλύτερο ανταγωνισμό ένα μεταπτυχιακό είναι το λιγότερο που θα χρειαστεί κάποιος αν θέλει να βγει νικητής στον αγώνα για την πολυπόθητη θέση εργασίας . Ποιες είναι όμως οι επιλογές που έχουν;
Οι περισσότεροι ίσως επιλέξουν να δοκιμάσουν την τύχη τους με ένα μεταπτυχιακό στο εξωτερικό το οποίο θα μπορούσε να τους δώσει περισσότερες διεξόδους για την συνέχεια μιας ομαλής ζωής. Τι είναι όμως ακριβώς αυτό που προσφέρουν τα μεταπτυχιακά του εξωτερικού που τα κάνουν τόσο δελεαστικά; Σίγουρα για πολλούς το να ζήσεις σε μία άλλη πόλη είναι κάτι καινούριο το οποίο σε ενθουσιάζει σαν ιδέα, πόσο μάλλον το να ζήσεις σε μία άλλη χώρα. Ωστόσο όπως κάθε άλλη αρχή το να ζήσεις κάπου μόνος σου είναι κάτι αρκετά προκλητικό. Δεν είναι όμως μόνο ο ενθουσιασμός που οδηγεί τον νέο στην επιλογή της “ξενιτιάς “ για σπουδές στο εξωτερικό. Μπορεί το ποσό που θα χρειαστεί να διαθέσει ο κάθε φοιτητής να είναι αρκετό, με τιμές να διαφέρουν ανά χώρα, η σιγουριά όμως της επαγγελματικής αποκατάστασης είναι αυτό που κάνει αυτή την ιδέα τόσο ελκυστική. Ενδεικτικές τιμές μεταπτυχιακών ανά χώρες είναι Δωρεάν για χώρες όπως Δανία ,Σουηδία και Νορβηγία(στην πλειοψηφία αυτών), 2000 ευρό ανά έτος για χώρες όπως Γερμανία, Ολλανδία και Ιταλία(στην πλειοψηφία αυτών) και σε τιμές κοντά στα 8000-10000 ευρό για χώρες όπως Αγγλία , Ιρλανδία και Σκοτία.
Τι εννοούμε όμως σιγουριά; Τα περισσότερα πανεπιστήμια του εξωτερικού έχουν επαφές με εταιρίες και με την αγορά εργασίας , ενώ κάποια από αυτά στις διαδικτυακές τους σελίδες υπόσχονται και άμεσα θέσεις εργασίας για τους φοιτητές του. Αυτό πολλές φορές επιτυγχάνεται με την διεξαγωγή πρακτικής η οποία και δημιουργεί την πρώτη επαφή με την αγορά εργασίας. Βέβαια η πρακτική είναι μία επιλογή που έχει ο κάθε Έλληνας φοιτητής, λόγο του ανταγωνισμού ,όμως, είναι σπάνιες οι περιπτώσεις στις οποίες ο ¨πρακτικάριος” θα κρατήσει την θέση μετά το πέρας της πρακτικής.
Είναι φανερό πως το εκπαιδευτικό σύστημα του εξωτερικού λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο από αυτό της Ελλάδας κανείς όμως δεν μπορεί να πει πως οι γνώσεις με τις οποίες εφοδιάζεται ο φοιτητής είναι λιγότερες, κάθε άλλο. Το 4ετές πτυχίο για το οποίο αγωνίζονται οι νέοι, στα αγγλικά ptychion, είναι ανώτερο από το 3ετές bachelor και παρέχει το ίδιο πλήθος ,αν όχι περισσότερο ,γνώσεων. Όμοια τα μεταπτυχιακά της Ελλάδας παρέχουν τους εν δυνάμει μεταπτυχιακούς τους με ότι μπορεί να χρειαστούν για μια μελλοντική δουλειά. Οπότε για πιο λόγο η ιδέα του εξωτερικού εξακολουθεί να είναι τόσο όμορφη;
Έχοντας πει τα παραπάνω ας εξετάσουμε λίγο την πορεία του μέσου φοιτητή στην Ελλάδα. Μετά το πέρας των σπουδών του και οποιασδήποτε άλλης υποχρέωσης έρχεται η ώρα που θα πρέπει να βρει κάποια δουλειά για να συντηρήσει τον εαυτό του. Η πλειοψηφία θα ήθελε να ασχοληθεί με το πτυχίο που έχει πλέον στα χέρια της. Όμως αυτό πολλές φορές είναι ένα όνειρο μιας και οι θέσεις αλλά και οι επιλογές είναι περιορισμένες. Αυτό έχεις ως κατάληξη ο νέος να οδηγηθεί σε μία δουλειά την οποία ίσως έκανε στο παρελθόν, είτε αυτό είναι σέρβις ή κάτι άλλο. Με αποτέλεσμα έναν μισθό που ο καθένας θα ένιωθε πως ήταν λίγος για τον κόπο την επιμονή και υπομονή που έδειξε τα προηγούμενα χρόνια. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Πέρα από την έλλειψη θέσεων εργασίας , αυτό που δεν είχαν οι φοιτητές ήταν επαφή με τον εργοδότη. Βέβαια δεν μπορούμε να προκαθορίσουμε τον καθένα, αυτό που αναφέρεται είναι πως ο φοιτητής θα πρέπει να δείξει μόχθο και να ασχοληθεί αρκετά με το κομμάτι της αγοράς εργασίας από μόνος του πριν το τέλος των σπουδών του.
Ανακεφαλαιώνοντας οι επιλογές στο μεταπτυχιακό που έχει κάποιος μπορεί να είναι εξωτερικού ή εσωτερικού με τα πανεπιστήμια του εξωτερικού να σου προσφέρουν μία πιο ομαλή διαδικασία για την εύρεση εργασίας, κάτι που οι περισσότεροι σκέφτονται. Είναι δύσκολο όμως να βγεις έξω για σπουδές και για δουλειά, οπότε ίσως θα μπορούσαμε να σκεφτούμε τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να κρατήσουμε τους νέους Έλληνες στην Ελλάδα.
Οι νέοι είναι πάντα οπαδοί του καλού και γι’ αυτό υπηρετώντας το καλό μένεις για πάντα νέος!
Η παιδική αθωότητα μοιάζει να είναι εκείνη η Κιβωτός που περιέχει τις όλες τις σπάνιες, αυθεντικές και μοναδικές αρετές, οι οποίες κινδυνεύουν σήμερα με αφανισμό, αν δεν έχουν ήδη εκλείψει από την επικράτηση αυτού του κάλπικου κόσμου που ζητούμενο του είναι το όλο και περισσότερο κέρδος και των δίχως περιεχόμενο υλικών αναζητήσεων μας.
Κι αυτό γιατί στις μαζικές δυτικές κοινωνίες κυριαρχεί πια ο μέσος, ο συνηθισμένος άνθρωπος που έχει μάτια και νου αφιερωμένα μόνο στη συσσώρευση πλούτου.
Ο κόσμος δηλαδή των ενηλίκων δηλαδή που δεν είναι παρά αυτό καθαυτό το σύστημα προσωποποιημένο.
Η μόνη δυνατότητα ουσιαστικής ανυπακοής που μας προσφέρεται, ταυτίζεται με την εφηβεία (την κανονική, την παρατεταμένη, την αιώνια).
Ξεκινώντας τις ζωές μας όλοι έχουμε τις πιο αγνές προθέσεις και απεχθανόμαστε όσο τίποτε άλλο να διαφθαρούμε και να υποχωρήσουμε σε αυτά που θεωρούμε σαν ιερά και δίκαια πιστεύω μας, την ανθρωπιά μας, την αξιοπρέπεια μας και φυσικά το αυτόβουλο της ύπαρξής μας.
Δεν επιθυμούμε να τα ανταλλάξουμε με καμία θέση και για κανένα προνόμιο χρηματικό ή θέσεων,αξιωμάτων και ιεραρχικών αναβαθμίσεων.
Κι ενώ πάντα ξεκινάμε με τις καλύτερες προθέσεις και είμαστε πολύ παθιασμένοι σαν νέοι με την καλοσύνη προμετωπίδα, την αλήθεια φυλακτό μας, την δημιουργικότητα συνοδοιπόρο μας και είμαστε διατεθειμένοι και αποφασισμένοι να μπούμε στον κοινωνικό και οικονομικό στίβο έχοντας στο μυαλό μας τον ηθικότερο, τον ευγενικά και δοτικά προσανατολισμένο χαρακτήρα μας και τον κοινωνικά πιο ωφέλιμο και ανθρωπιστικό τρόπο να εργαζόμαστε.
Πιστεύουμε ότι τα συστατικά εκείνα της ύπαρξής μας που μας διαπερνούν και μας καθορίζουν σαν ανθρώπους, τα χαρακτηριστικά μας γνωρίσματα, τα αδιαπραγμάτευτα θέλω μας και όλα τα τροχειοδεικτικά της αγαθής μας πρόθεσης πράγματα είναι αρκετά και θα αποδειχθούν ικανά για να σταθούμε με αξιοπρέπεια εργαζόμενοι και ταυτόχρονα καταθέτοντας τα πιο εκλεκτά στοιχεία του εαυτού μας.
Θέλουμε να σταθούμε με την συνειδησιακή μας επάρκεια ζώσα και δεν επιθυμούμε επουδενί να μας τα διαβρώσουν, δεν τα διαπραγματευόμαστε με τίποτε…
Με το πέρασμα των χρόνων αλλά και τις νέες συνθήκες και υποχρεώσεις που δημιουργούνται στη ζωή μας όλα αυτά που πριν κάποια χρόνια τα θεωρούσαμε σημαίες που ποτέ δεν θα υποστέλλαμε, τώρα έχει φτάσει η ώρα να τα συζητάμε, έστω για την χαλάρωση τους ή ακόμη και γι’ αυτήν την ακύρωσή τους.
Αυτό γίνεται μέσω των υποχωρήσεων αλλά και διαβρώσεων που καθημερινά μας ζητούνται από τις απαιτήσεις της ζωής ή της εργασίας μας και από τον τρόπο που θεωρούν θεμιτό όσοι άνθρωποι έχουν σχέση με αυτά. π.χ. ο ανώτερος μας,ο προϊστάμενος μας κτλ.
Το παιδί μέσα μας θα αντιστέκεται σθεναρά πολλές φορές και θα θεωρεί ορθώς, αδιανόητα αυτά που μας ζητούνται να πράξουμε προς χάριν του βιοπορισμού μας ή για την κατάκτηση κάποιων αξιωμάτων που μας ανήκουν ούτως η άλλως, σύμφωνα με τις δυνατότητές μας αλλά και την απόδοσή μας…
Άλλη μια φορά στη ζωή μας μια απόπειρα ευτελισμού και δουλοπρέπειας έχει ξεκινήσει και εντός ολίγου θα μας ζητηθεί ευθαρσώς!
Δεν θα αργήσει η ώρα που αυτό θα μας ανακοινωθεί με τον πλέον ψυχρό και κοφτό τρόπο κι είναι ένα δίλημμα του τύπου: μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα… ένα αδιέξοδο…
Να αδιαφορήσουμε και να παραμείνουμε ο εαυτός μας χάνοντας πολλές αν όχι όλες τις προοπτικές ενός άνετου ή έστω ανεκτού βιοπορισμού?
Να ενδώσουμε και να αυτοκαταδικαστούμε από τον ίδιο μας τον εαυτό σε αιώνια απαξίωση και ταυτόχρονα να χάσουμε τον αληθινό εαυτό μας και την αυτοεκτίμηση μας, κερδίζοντας όμως πολλές ευκολίες και ανέσεις για μας τους ίδιους και για τους ανθρώπους για τους οποίους είμαστε υπεύθυνοι κερδίζοντας πόντους στην επαγγελματική μας σκακιέρα κάτι που συνιστά και θα μας επιφέρει μελλοντικά αλλεπάλληλα οφέλη και ευνοϊκές εξελίξεις .
Παραδίδοντας όμως οικειοθελώς την παιδικότητά μας και την αλήθεια μας στον δήμιο της;
Πολύ δύσκολη περίοδος για κάθε άνθρωπο που έχει να διαλέξει ανάμεσα σε αυτές τις δύο επιλογές…
Ταυτόχρονα σκέψεις που θα τις διαβάσεις και θα τις ακούς παντού,όπως: αν δεν είσαι ανεκτικός και ευλύγιστος, σήμερα δεν επιβιώνεις, πρέπει να μάθεις να προσαρμόζεσαι, να ελίσσεσαι…!!!
Σήμερα για να τα πας καλά, ο συμβιβασμός είναι μέσα στη ζωή μας στη σημερινή κοινωνία, η κακώς νοούμενη ευελιξία είναι αρετή.
Ο υποσχόμενος την ανέλιξη μας,ο πιο πάνω ,ο παρακάτω στόχος και σκοπός που έχεις αξίζει έναν συμβιβασμό στο παρόν, θα ψιθυρίσει ο πιο υποτακτικός και συμφεροντολόγος εαυτός σου,που σιγά σιγά ανδρώνεται εντός σου…. και άλλα τέτοια παρόμοια!!!
Δεν θα το πίστευες ποτέ και ποτέ δεν φανταζόσουν ότι μπορεί να βρεθείς σε ένα τέτοιο αδιέξοδο .
Ταυτόχρονα θα σου έρθουν στο νου περιπτώσεις γνωστών σου ή θα συγκρίνεις την κατάσταση κάποιων συμμαθητών σου που απολαμβάνουν μια πιο άνετη και διασκεδαστική ζωή, ενώ εσύ γνωρίζεις πολύ καλά και την ελάχιστη αξία που διαθέτουν και ότι δεν αξίζουν το αξίωμα, τα χρήματα που παίρνουν ή την κοινωνική θέση που τώρα κατέχουν κι απολαμβάνουν…
Αξιολογικά εάν σκέφτεσαι και ταυτόχρονα με κριτήρια αξιοκρατικά και δίκαια μπορείς με άνεση να ξέρεις ποιος και τι αξίζει!!!
Σου είναι αρκετά σαφές!!!
Επιπλέον, μια ακόμη κοινωνική και κατά κύριο λόγο κανονιστική έκφραση της σημερινής κοινωνίας, ο κομφορμισμός (του να μην είσαι διαφορετικός από τους άλλους) κάνει εμφατικά την πιεστικά της εμφάνιση του, είτε μέσα από την οικογένεια, το περιβάλλον σου, την εργασία σου.
Ο πολιτισμός μας ενισχύει αυτήν την λειτουργία και ουσιαστικά καταπνιγεί κάθε αυθόρμητο συναίσθημα μαζί με την ανάπτυξη κάθε αυθεντικής και φυσιολογικής ατομικότητας, στο πλαίσιο της ομογενοποίησης όλων των ανθρώπων, κάτι βέβαια που αρχίζει από πολύ νωρίς, από τα πρώτα στάδια διαπαιδαγώγησης του κάθε σημερινού παιδιού.
Σε αυτό συμμετοχή έχει και η αγχωτική και υπό προϋποθέσεις αγάπης πίεση εκ μέρους της οικογένειάς σου, που όπως κάθε οικογένεια φορτώνει στους απογόνους της όλο το βάρος της γης με δικές τους φιλοδοξίες, παράλογους φόβους και ανεκπλήρωτες προβολές,
Πλέον όλα είναι ξεκάθαρα διατυπωμένα μπροστά σου και περιμένουν την δική σου επιλογή…
Τα αποτελέσματα των οποίων επιλογών κάνεις και αυτά γνωστά εκ των προτέρων!!!
Υπάρχουν όμως πολλές μορφές αλλοτρίωσης:
Αλλοτρίωση του εγώ από τον ίδιο τον εαυτό του. (αυτοαλλοτρίωση)
Όταν ο άνθρωπος γίνεται ένας άλλος, ένας ξένος, διαφορετικός από την αληθινή του ύπαρξη και στην ουσία απομακρύνεται από το είδωλο του από αυτό που στην πραγματικότητα ήθελε να είναι, που το είχε ονειρευτεί
Από παιδί, έρχεται σε ρήξη με τον πρωταρχικό του εαυτό και αποξενώνεται βίαια αποσυρόμενος από τους στόχους, τους σκοπούς και το νόημα που μέχρι πρότινος όριζε τη ζωή του…που αποτελούσε τον κορμό της συνειδήσεως του, το ουσιαστικό δεσμό σχετιζεσθαι με την ύπαρξή του!
Οι ανθρώπινες σχέσεις και η αλλοτρίωση συνδέονται με την εμπορευματοποίηση των πάντων και την χρηματική τους αποτίμηση, επηρεάζοντας φανερά κι αποφασιστικά τις ανθρώπινες σχέσεις .
Έτσι αυτές προσδιορίζονται από καχυποψία, μοναξιά, ιδιοτέλεια, σκληρότητα ή και ελαφρύτητα, επιφανειακή επαφή, αδιαφορία, γιατί όταν κάποιος γνωρίζει ότι τον αντιμετωπίζουν σαν εμπόρευμα κρατά κι αυτός την ανάλογη στάση!
Δεν σχετίζεται ουσιαστικά, ούτε κοινωνικά, ούτε ανθρώπινα και παραμένει αγωνιωδώς και επιφυλακτικά απών σε μια συνεχή αναμονή και σε μια διαρκή παλάντζα στην λογική των ίσων αποστάσεων, μιας αμφίπλευρης,το δυνατόν ισοκατανεμημένης κι εν τέλει ουδέτερης, άχρωμης και κενής πορείας.
Όσο ο άνθρωπος έχει την εργασία του μόνο σαν πηγή βιοπορισμού κι όχι και σαν εξέλιξη του χαρακτήρα του και της ανθρώπινης ολοκλήρωσής του, απομακρύνεται από το προϊόν ή την υπηρεσία της εργασίας του και ξέχνα τα ενδιαφέροντα του, τα ταλέντα του, τις επιθυμίες του,την δημιουργικότητα του.
Δεν αισθάνεται την εργασία σαν κάτι που τον ευχαριστεί, που θα διοχετεύσει τη ενέργεια του και θα αυτοπραγματώνεται μέσα από αυτή αλλά καταντά για αυτόν ένας βασανιστικός φορέας άγχους και άνοιας.
Οι σύγχρονες αιτίες που οδηγούν στον ακρωτηριασμό της νεότητας, της αυθεντικότητας και ενέχουν αλλοτριωτικά για την αυτοεκτίμηση μας στοιχεία είναι κυρίως η επιστημονική εξέλιξη που δημιουργεί νέες απαιτήσεις και το γεγονός ότι η εκπαίδευση γίνεται όλο και πιο τεχνοκρατική και όλο και πιο εξειδικευμένη και πιο συγκεκριμένη η γνώση που μας πασάρεται (επιβάλλεται), μιας και δεν ευνοείται η κριτική σκέψη και η πολύπλευρη καλλιέργεια κάθε προσωπικότητας παρά μόνο η επαναλαμβανόμενη παραγωγή συγκεκριμένου έργου.
Από αυτή την οπτική η μηχανιστική αυτή εκπαίδευση συνεχίσει και στις μέρες μας την “πνευματοκτόνο” της δράση.
Στον τομέα των ηθικών θεμάτων και επιλογών μας ο άκρατος ωφελιμιστικός τρόπος στη ζωής και το ατομικό συμφέρον έχουν επικρατήσει ως άποψη .
Οι ηθικές αρχές ,ο σεβασμός, το καλό και η ανωτερότητα του δικαίου αγνοούνται και παραμερίζονται επιδεικτικά.
Respect Ethics Honest Integrity Signpost Meaning Good Qualities
Η συνείδηση, η παιδικότητα και η αυθεντικότητα έχουν αλλοιωθεί έως και διαβρωθεί ολοσχερώς…
Έτσι και στις κοινωνικές μας σχέσεις, οι άνθρωποι δεν είναι κοινωνικά και ψυχικά προετοιμασμένοι να αναπτύξουν υγιείς κοινωνικές σχέσεις λόγω του εντατικού ρυθμού ζωής, των στείρων αντιλήψεων, της καχυποψίας, της διάχυτης επιφυλακτικότητας που πρέπει να δείχνουν άλλα κι άλλα να ισχύουν.
Αλλά και της προσαρμογής όλων των κοινωνικών μας σχέσεων σε άμεση σχέση και εξάρτηση με τις χρηματικές αμοιβές και επιδιώξεις μας, δηλαδή την πλήρη εμπορευματοποίηση των σχεσιακών μας οπτικών και προοπτικών.
Την συμπεριφορά βασιζόμενη στη υστεροβουλία σε μια γνωστή κι από όλους μας αποδεκτή σιωπή και υποκριτική τακτική.
Ο Έριχ Φρομ μας αναφέρει ότι κάθε πράξη υποταγής είναι μια μορφή αλλοτρίωσης:
“Ο άνθρωπος γίνεται δούλος της εργασίας του.
Ο εσωτερικός του κόσμος του ανθρώπου αλλοτριώνεται τόσο όσο πιο πολύ ο ίδιος υποτάσσεται στην παραγωγή, τους σκοπούς και τις αξίες της.
Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αποξένωσης του ανθρώπου από τον ίδιο του τον εαυτό είναι η απάθεια και η έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας ”!!!
Ο Φρομ αποδίδει το φαινόμενο στην ολοένα και πιο διαχωρισμένη λειτουργία του ίδιου ανθρώπου: άλλο σκέφτεται με την λογική και νοητική του ικανότητα και εντελώς άλλο με την συναισθηματική και συγκινησιακή του νόηση…
Υπάρχει έτσι χάος ανάμεσα στη σκέψη και το συναίσθημα,στο μυαλό και στην καρδιά,στην αλήθεια και στο πάθος.
Αυτή η αποξένωση του ανθρώπου δεν περιορίζεται μόνο στον εργασιακό του βίο, αλλά επεκτείνεται και σε όλα τα πεδία της ατομικής του ζωής και σε έναν κόσμο στον οποίο δεν βρίσκει κανένα νόημα και κανένα χαρακτηριστικό, που να το αναγνωρίζει σαν δικό του και να τον κάνει να ξεχωρίζει και να ορίζεται σαν ξεχωριστή προσωπικότητα.
Και αυτός ο διχασμός στον ίδιο τον άνθρωπο μονάχα καταστρεπτικός δύναται να είναι.
Μπορεί σε όλο αυτόν τον κυκεώνα αναρωτήσεων να υπάρχουν και απαντήσεις που έχουν να κάνουν με ισορροπίες και εμπειρίες και προσωπικές τακτικές που να έχουν σταθεί εν μέρει επιτυχημένες.
Άλλοι φτάνουν στο άλλο άκρο και για να εξυπηρετήσουν τους εγωιστικούς και πλεονασματικούς στόχους έχοντας ξεπουλήσει εντελώς και διαγράψει οριστικά κάθε σχέση με τον εαυτό τους.
Καθώς όμως ο άνθρωπος αποξενώνεται από τον ίδιο του τον εαυτό και δεν αισθάνεται πλέον δημιουργός των πράξεών του και αφεντικό του εαυτού του, αλλά τρέχει πίσω από ψεύτικες, εφήμερες, επιφανειακές και στρεβλές ανάγκες και καθορίζεται από την εμπορική ανταλλαξιμότητα στην όποια έχει υποβάλει τον εαυτό του, οι ψυχικές και όχι μόνο ασθένειες είναι κάτι αρκετά πιθανό.
Κι όμως αυτή η αποξένωση παρουσιάζεται στις μέρες μας και ως ένα βαθμό σαν να είναι ένα μέσο αυτοπροστασίας!
Και μας προστατεύει λένε από πολλά, εκτός από τον αληθινό και πραγματικό μας εαυτό, γιατί από αυτόν δεν μπορούμε να κρυβόμαστε για πάντα!
Το μόνο σίγουρο είναι ότι όλο αυτό οδηγεί σε οδυνηρά αποτελέσματα και διαταράσσει ανεπανόρθωτα την αλληλουχία,την αρμονία, την φύση της ανθρώπινης εξέλιξης και την ψυχική μας ισορροπία.
Όλοι μας θέλουμε το καλύτερο για μας, την οικογένειά μας και τους δικούς μας ανθρώπους.
Ίσως περισσότερα ονειρευτήκαμε, λιγότερα κάναμε στην πράξη και ανθρώπινα τα λάθη και οι ατέλειες….
Όμως μην ξεχνάμε ότι η παιδική μας ηλικία, η αληθινή πατρίδα όλων μας και τα παιδικά μας όνειρα κάποτε θα πάρουν την εκδίκηση τους…
