Το έδαφος αποτελεί, γενικά, τον ενδιάμεσο αποδέκτη ανάμεσα στην ατμόσφαιρα και την υδρόσφαιρα και είναι το επιφανειακό στρώμα του φλοιού της Γης, το οποίο συνίσταται από ανόργανη και οργανική ύλη, νερό, αέρα και ζωντανούς οργανισμούς.

Ο σχηματισμός του εδάφους είναι μια εξαιρετικά αργή διεργασία, γι’ αυτό το έδαφος, ουσιαστικά, θεωρείται ως ένας μη ανανεώσιμος πόρος. Το έδαφος, χαρίζει τροφή, βιομάζα και πρώτες ύλες. Επίσης, αποθηκεύει, διηθεί και μετασχηματίζει πολλές ουσίες, μεταξύ των οποίων νερό, θρεπτικά συστατικά και άνθρακα.

Ωστόσο, το έδαφος απειλείται από πολλές διεργασίες, όπως η διάβρωση, η μείωση της οργανικής ύλης, η μείωση της βιοποικιλότητας, οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις και η ρύπανση. Ιδιαίτερα, όσον αφορά στη ρύπανση, τα τελευταία χρόνια το έδαφος και το υπέδαφος υφίστανται αλλοίωση σε βάθος μερικών μέτρων από τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα και τα ζιζανιοκτόνα. Επίσης, το έδαφος μολύνεται από τοξικές ουσίες, ρύπους, πλαστικά αντικείμενα, σκουπίδια.

Άλλες αιτίες μόλυνσης του εδάφους είναι οι ρύποι της ατμόσφαιρας και η όξινη βροχή, η οποία επηρεάζει άμεσα την ποιότητά του και έμμεσα επιδρά στη βλάστηση, τα δάση και τη γεωργική παραγωγή.

Σημαντική, εξάλλου, αιτία ρύπανσης του εδάφους είναι η υπερεκμετάλλευση της Γης για σκοπούς παραγωγής γεωργικών προϊόντων. Σε πολλές περιοχές του πλανήτη, τα εδάφη είναι εξαντλημένα με αποτέλεσμα να μην αποδίδουν εξίσου καλά, όπως τα προηγούμενα χρόνια.

Η διείσδυση μολυσματικών ουσιών στο έδαφος, μέσω καλλιεργειών παραγωγής τροφίμων και ζωοτροφών καθώς και μέσω της εκτροφής ορισμένων ζώων, επηρεάζει την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών και έμμεσα την υγεία και ασφάλεια των ανθρώπων.

Η βιολογική ή οικολογική γεωργία, ίσως, αποτελέσει στο μέλλον την ιδανική λύση για γεωργική ανάπτυξη, με μοναδικό γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η αξία του νερού είναι αδιαμφισβήτητη, καθώς απ’ αυτό εξαρτάται κάθε ζωντανός οργανισμός πάνω στη Γη προκειμένου να επιβιώσει, από τους ανθρώπους έως το πιο μικρό ζώο, έντομο και φυτό. Είναι, επομένως, πολύτιμο και πρέπει να το προστατεύουμε.

Δυστυχώς, όμως, σε όλο τον πλανήτη παρατηρείται ρύπανση των ποταμών, των λιμνών, των θαλασσών αλλά και των υπόγειων υδάτων, επειδή τα εργοστάσια εναποθέτουν εκεί τα σκουπίδια και τα απόβλητά τους.

Τα υπόγεια ύδατα μολύνονται, όταν χύνονται στο έδαφος διάφορα βλαβερά και επικίνδυνα για την υγεία υγρά, που απορροφούνται από το έδαφος και καταλήγουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Τέτοια επικίνδυνα υγρά είναι η βενζίνη, τα λάδια από αυτοκίνητα, μηχανές, τα απορρυπαντικά, τα διαλυτικά, ορισμένα λιπάσματα, φυτοφάρμακα και εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια της γης και την περιποίηση των κήπων.

Επίσης, ρύπανση προκαλούν όλων των ειδών τα πλαστικά (σακούλες, ποτήρια, παιχνίδια), τα ελαστικά (αυτοκινήτων, ποδηλάτων, εξαρτημάτων μηχανημάτων), τα είδη αλουμινίου (τενεκεδάκια αναψυκτικών, οικιακές συσκευές, πόρτες, παράθυρα).

Τα πλαστικά σκουπίδια που καταλήγουν στη θάλασσα είναι υπεύθυνα για το θάνατο χιλιάδων θαλάσσιων θηλαστικών και πουλιών που ζουν κοντά στη θάλασσα καθώς και εκατομμυρίων ψαριών.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η ανθρωπότητα εξάντλησε ήδη τους φυσικούς πόρους που μπορεί να ανανεώσει η Γη φέτος, μέσα σε 234 ημέρες. Αυτό το στοιχείο εμπεριέχει και ένα «καλό» νέο, αν και αυτό αποτελεί συνέπεια της τεράστιας κρίσης που προκάλεσε η πανδημία.

«Από το Σάββατο 22 Αυγούστου η Γη δεν μπορεί να αναπληρώσει ό,τι παίρνουμε. Αυτό αφορά κάθε δέντρο που κόβεται, κάθε ψάρι που πιάνεται, κάθε τόνο διοξειδίου άνθρακα που εκπέμπεται» αναφέρει χαρακτηριστικά το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ σε σχετικό βίντεο που ανάρτησε στα social media για την Earth Overshoot Day, όπως ονομάζεται η ημέρα κάθε χρονιάς κατά την οποία η ανθρωπότητα εξαντλεί τους φυσικούς πόρους που μπορεί να ανανεώσει ο πλανήτης μας.

Φέτος, αυτή η ημέρα ήρθε τρεις εβδομάδες αργότερα σε σύγκριση με το 2019, όταν η εξάντληση των φυσικών πόρων σημειώθηκε στις 29 Ιουλίου. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μετάθεση της συγκεκριμένης ημερομηνίας σε ετήσια βάση από τη δεκαετία του ’70, όταν υιοθετήθηκε η Earth Overshoot Day. Παρ’ όλα αυτά, θα χρειαζόταν 1,6 φορές η Γη για να στηριχτεί ο ρυθμός κατανάλωσης της ανθρωπότητας.

Αυτή η φετινή «επιτυχία» σημειώθηκε λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Χάρη στο lockdown, το οικολογικό αποτύπωμα της ανθρωπότητας μειώθηκε κατά 9,3% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό έρευνας Global Footprint Network.

«Η Earth Overshoot Day είναι ένας τρόπος αποτύπωσης του μεγέθους της βιολογικής πρόκλησης που αντιμετωπίζουμε» εξήγησε ο επικεφαλής του οργανισμού Μάτις Γουακερνάγκελ. Παρότι τα φετινά στοιχεία είναι ενθαρρυντικά, πρέπει να γίνει περαιτέρω πρόοδος «βάσει σχεδιασμού, όχι λόγω καταστροφής», υπογράμμισε.

«Υπάρχει ελπίδα. Για να μην καταναλώνουμε περισσότερα από αυτά που παράσχει ο πλανήτης η Earth Overshoot Day πρέπει να μετατίθεται κατά 5 ημέρες κάθε χρόνο, ως το 2050» αναφέρει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. «Η αντικατάσταση του 50% του κρέατος με γεύματα λαχανικών θα προκαλούσε τη μετάθεση της ημερομηνίας κατά δύο εβδομάδες. Το ίδιο θα συνέβαινε με τη μείωση κατά το ήμισυ των μετακινήσεων με αυτοκίνητο» επισημαίνει.

Πηγή

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και πρωτότυπο περιβαλλοντικό πείραμα θα πραγματοποιήσει η Ομάδα Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με τον δήμο Δυτικής Λέσβου στο πλαίσιο της πολύπλευρης συνεργασίας που αναπτύσσει ο δήμος με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

Το πείραμα θα πραγματοποιηθεί επίσης σε συνεργασία και με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency – ESA).Αφορά στον εντοπισμό πλαστικών στην θάλασσα με τη χρήση δορυφορικών εικόνων και δεδομένων από drone και οι πρότυποι στόχοι που θα κατασκευαστούν στη διάρκεια του, θα αποτελέσουν δεδομένα επαλήθευσης για πολλαπλές ερευνητικές ομάδες ανά την Ευρώπη.

«Στόχος του πειράματος, λέει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο υπεύθυνο Καθηγητής του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης Κωνσταντίνος Τοπουζέλης είναι ο εντοπισμός από απόσταση, μεγάλων επιφανειών πλαστικών απορριμμάτων στην επιφάνεια της θάλασσας, που θα επιτρέψει τη στοχευμένη και αποτελεσματικότερη παρέμβαση στην απομάκρυνσή τους».

Ας σημειωθεί ότι σε συνάντηση του Αντιδημάρχου Καθαριότητας του Δήμου Δυτικής Λέσβου Μιχάλη Ρούσση με τον Κωνσταντίνο Τοπουζέλη, συμφωνήθηκε η προοπτική να τεθούν και παραλίες της Δυτικής Λέσβου στους στόχους του πειράματος.

Μάλιστα αυτή η προοπτική ευνοείται από το γεγονός πως ο Δήμος έχει ήδη συνεργαστεί με το Εργαστήριο του Πανεπιστημίου, δίνοντας -έπειτα από το σχετικό διαχωρισμό- απορρίμματα πλαστικού στη διάθεση του ερευνητικού προγράμματος.

Πηγή

Ο Ειρηνικός Ωκεανός γίνεται πιο όξινος και τα καβούρια που ζουν στις παράκτιες περιοχές ήδη βιώνουν τις συνέπειες.

Εξαιτίας των χαμηλότερων επίπεδα pH στον οικότοπο του καβουριού στον Ειρηνικό Ωκεανό, τμήματα του κελύφους του λιώνουν, ενώ προκαλείται ζημιά στα αισθητήρια όργανά του, σύμφωνα με νέα μελέτη. Αν και τα αποτελέσματα αυτά δεν ήταν απρόσμενα, οι ερευνητές λένε ότι η ζημιά στα καβούρια είναι πρόωρη. Η οξύτητα δεν προβλεπόταν να τα βλάψει τόσο γρήγορα.

«Αν τα καβούρια επηρεάζονται ήδη, πρέπει να πραγματικά να βεβαιωθούμε ότι δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή στα διάφορα στοιχεία της τροφικής αλυσίδας προτού να είναι πολύ αργά», επεσήμανε η επικεφαλής της έρευνας, Νίνα Μπένταρσεκ, επιστήμονας του Southern California Coastal Water Research Project.

Ο ωκεανός γίνεται πιο όξινος απορροφώντας περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, κάτι που ρίχνει το επίπεδο του pH στο νερό. Αυτό το φαινόμενο αλλάζει τις ακτές, αυξάνει τη θερμοκρασία της θάλασσας και την αλμυρότητα.

Το φαινόμενο δεν επηρεάζει μόνο τα καβούρια αλλά και στρείδια, αχιβάδες, πλαγκτόν. Όλα τους βασίζονται στα ίδια ανθρακικά ιόντα για να «χτίσουν» πιο δυνατό κέλυφος, όστρακο ή περίβλημα. Και βέβαια επηρεάζονται οι τοπικές οικονομίες. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, πρέπει να μειωθεί το συνολικό αποτύπωμα άνθρακα, για να μειωθεί το διοξείδιο του άνθρακα που απορροφά η θάλασσα.

Πηγή

Η Αθήνα και το Μιλάνο είναι δύο πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου σχεδόν τα τρία τέταρτα (πάνω από το 70%) των επιβλαβών ρύπων οξειδίου του αζώτου προέρχονται από τα οχήματα και τις μεταφορές. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο από το μέσο όρο (47%) σε 30 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, ενώ σε κάποιες όπως η Λισαβόνα είναι μόνο 20%.

Αυτό προκύπτει από μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που εκτιμά ότι οι συγκεντρώσεις του μονοξειδίου και του διοξειδίου του αζώτου στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπως η Αθήνα θα μπορούσαν να μειωθούν έως 40% με τα κατάλληλα μέτρα, όσον αφορά τη μετακίνηση των οχημάτων. Περίπου το 15% της μείωσης μπορεί να προέλθει από τους περιορισμούς στα παλαιότερα πετρελαιοκίνητα ΙΧ, το 13% στα πετρελαιοκίνητα φορτηγά και 6% στα βαν με ντίζελ.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση -στην οποία συμβάλλουν σημαντικά τα οξείδια του αζώτου- είναι ο μεγαλύτερος περιβαλλοντικός κίνδυνος για την υγεία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Παρά την πρόοδο που έχει γίνει, αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις υποφέρουν ακόμη από μέτρια ποιότητα αέρα.

Μόνο του το διοξείδιο του αζώτου (ΝΟ2) ευθύνεται για τουλάχιστον 68.000 πρόωρους θανάτους στην ΕΕ ετησίως, ενώ αρκετές πόλεις -μεταξύ των οποίων η Αθήνα- τακτικά ξεπερνούν τα ευρωπαϊκά όρια και ασφαλείας για το συγκεκριμένο ρύπο (40 μικρογραμμάρια Νο2 ανά κυβικό μέτρο αέρα). Περίπου το 10% των σταθμών μέτρησης της ποιότητας του αέρα στην Ευρώπη -κυρίως μέσα σε πόλεις (και στην Αθήνα)- καταγράφουν κάθε χρόνο παραβίαση του επιπέδου των ρύπων σε ετήσια βάση.

Οι ερευνητές του JRC δημιούργησαν έναν «Αστικό ‘Ατλαντα Νο2», με στόχο να βοηθήσουν τις αρμόδιες αρχές να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν πιο αποτελεσματικά μέτρα, ώστε να μειωθούν τα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου. Μεταξύ άλλων, προτείνεται ο αυστηρότερος περιορισμός της κίνησης των μεγαλύτερης ηλικίας και πιο ρυπογόνων πετρελαιοκίνητων οχημάτων στο κέντρο της πόλης ή ακόμη και η επιβολή περιβαλλοντικών τελών στους μεγαλύτερους ρυπαντές. Ακόμη, προτείνεται η ενθάρρυνση και τα κίνητρα για τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων, η ευρύτερη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, των ποδηλάτων και του περπατήματος, έτσι ώστε να βελτιωθεί και άλλο η ποιότητα του αέρα, αλλά επίσης να μειωθούν ο θόρυβος και τα τροχαία.

Πηγή

Το θαλάσσιο κήτος ανήκει, κατά πάσα πιθανότητα, στην οικογένεια των φαλαινοειδών

Μπροστά σε ένα απίστευτο θέαμα βρέθηκαν κάτοικοι της περιοχής κοντά στην παραλία Λίγκρες όταν αντίκρισαν ένα τεράστιο θαλάσσιο θηλαστικό σε αποσύνθεση

Το θαλάσσιο κήτος ανήκει, κατά πάσα πιθανότητα, στην οικογένεια των φαλαινοειδών, όπως ανέφερε στο GOODnet o λιμενάρχης Ρεθύμνου Κωνσταντίνος Καστρινάκης.

Το κήτος εντοπίστηκε το Σάββατο και στο σημείο πήγαν άντρες του λιμεναρχείου, ενώ ενημερώθηκαν το ΕΛΚΕΘΕ, ο δήμος Αγίου Βασιλείου και η Υπηρεσία Κτηνιατρικής της ΠΕΡ για να μεριμνήσουν για τα περαιτέρω.

Ελήφθησαν δείγματα για εξετάσεις, ωστόσο δεν απομακρύνθηκε ακόμα, καθώς το σημείο είναι απομακρυσμένο και το κουφάρι έχει πολύ βάρος. Επιπλέον, λόγω του ότι ειναι χειμώνας, για την ώρα δεν αποτελεί πρόβλημα.

Πηγή