Η ψυχική υγεία σε περιόδους εκτός της δικής μας αντοχής

Όλες οι γενιές έχουν ένα πράγμα κοινό, τις ηθικές αξίες. Τόσα χρόνια όσο και αν άλλαζε η κοινωνία εξωτερικά, κάποια πράγματα ήταν τα θεμελιώδη στοιχεία της αντοχής της. Ο σεβασμός και η αλληλεγγύη. Βέβαια με το πέρασμα του χρόνου όλα αλλοιώθηκαν, και οι έννοιες των λέξεων πήραν άλλη μορφή. Μέχρι κάποιο σημείο είναι κατανοητό, γιατί έτσι είναι ο άνθρωπος, προσαρμόζει τις καταστάσεις έτσι ώστε να τον εξυπηρετούν.

Οι παρωπίδες όμως ήταν εκείνα που μας κάνανε και χάσαμε την οπτική ολόκληρης της εικόνας. Με αποτέλεσμα στην απότομη και γρήγορη αλλαγή της κοινωνίας, όσο και αν προσαρμοζόμαστε, μας προλαβαίνουν οι αλλαγές και ξαφνικά σαν να βρισκόμαστε στο πουθενά, στο απόλυτο μηδέν.

Η προοδευτική κοινωνία τελικά δεν έχει να κάνει με την προόδου του ίδιου του ανθρώπου κάθε αυτού, αλλά με οτιδήποτε τον περιβάλει. Τόσα χρόνια, τόσοι αιώνες και δεν κάνανε τίποτα για την δική μας νοητική ανάπτυξη, για την δική μας ψυχική ευημερία. Όλα ήταν για το φαίνεστε, για ότι μπορεί να βλέπει το μάτι. Όπως μια γλάστρα, αν δεν περιποιείσαι σωστά το χώμα, η ομορφιά του λουλουδιού δεν θα κρατήσει για πολύ, γιατί εκείνο που δίνει ζωή και διάρκεια στην ομορφιά είναι το υγειές χώμα, και όχι εκείνο που μουχλιάζει κάτω από την όμορφη επιφάνεια.

Έτσι και φτάσαμε να λέμε, το χειρότερο που μπορείς να κάνεις σε έναν άνθρωπο, είναι να τον αφήσεις μόνο, κλεισμένο με τις σκέψεις του. Μια δύσκολη διαδικασία για έναν άρρωστο, που δεν ήξερε ότι είναι άρρωστος μέχρι που ήταν αναγκασμένος να κοιτάξει εσωτερικά και όχι εξωτερικά. Εκεί όμως κρύβεται και όλη η αλήθεια για τον καθένα μας ξεχωριστά. Αφήσαμε τόσα χρόνια το μέσα απροστάτευτο και ακαλλιέργητο, και τώρα που το χρειαστήκαμε είδαμε την σαπίλα και τρομάξαμε.  

Εδώ και μήνες που παραδώσαμε τις ζωές μας στα χέρια αλλωνών, και το μόνο που μας επιτρέπεται να έχουμε είναι το Είναι μας, είδαμε για πρώτη φορά στον καθρέφτη ποιοι είμαστε πραγματικά. Για άλλους μια αρκετά χειριστική κατάσταση, για άλλους ταινία τρόμου, και για ελάχιστους μία συνέχεια από κει που το είχαν αφήσει και πριν από όλα αυτά. Δύσκολο πράγμα ένα πρωινό να ξυπνάς και να έχεις τόσες απορίες, ή να αμφισβητείς τόσες πραγματικότητες, που τώρα έπεσε η μάσκα, δεν ξέρεις τι να πιστέψεις.

Η πανδημία για τους περισσότερους αποδείχτηκε σαν το παιχνίδι θάρρος ή αλήθεια. Μόνο που όποια πτυχή και αν διαλέγανε δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Γιατί δεν είχαν έρθει ποτέ αντιμέτωποι με όλες τους τις σκέψεις και τα πιστεύω τους. Όλοι δυστυχώς ή ευτυχώς κατά την διάρκεια της πανδημίας ακούσαμε ή είδαμε πόσοι άνθρωποι κατέρρευσαν ψυχολογικά λόγο της κατάστασης. Είδαμε πόσο εύθραυστη είναι η σύνδεση του έξω με το έσω. Είδαμε πόση ελλιπείς είναι οι δικές μας αντοχές σε περιόδους που κανείς δεν νοιάζεται για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου μας.

Από τα πιο δύσκολα κατορθώματα του ανθρώπου είναι η εξέλιξη του ίδιου μας του μυαλού, γιατί εκείνο είναι που μας κρατάει ζωντανούς. Και όπως είδαμε σε αυτούς τους ανεπιθύμητους καιρούς, αν δεν είμαστε ικανοί να έχουμε <<σώας τας φρένας>> κάνουμε βουτιά στο κενό σαν να μην υπήρξαμε ποτέ. Δεν είναι κακό να αμφισβητούμε οτιδήποτε μας μοιάζει ανήκουστο, απαγορεύεται όμως να παραδινόμαστε, επειδή έτυχε να μην είχαμε τα κατάλληλα εφόδια μέχρι την σήμερον ημέραν.

Για αυτό άλλωστε υπάρχει το αύριο, δηλαδή μια ακόμη ευκαιρία να τα κάνουμε όλα πιο σωστά.   

Ιωάννα Γκαβριλίου      




Μεμονωμένες σκέψεις

Θέλοντας και μη, το μυαλό μας τρέχει όλη μέρα στα πιο απίθανα μέρη, σκοτεινά και μην. Από μικρή ηλικία μάθαμε ότι για να προοδεύεις στην ζωή σου, το μυαλό πρέπει να είναι σε εγρήγορση, όχι τίποτα άλλο, γιατί πάντα κάποιος θα σε προλαβαίνει, θα είναι καλύτερος από σένα. Πώς αλλιώς θα δείξεις στους γονείς σου ότι είσαι ένα άξιο μέλος της οικογένειας.

Αυτή η σκέψη είναι η πρώτη όταν ξυπνάς και η τελευταία όταν κοιμάσαι. Μεγαλώνεις σε αυτήν την ποντικοπαγίδα και τρέχεις όλη μέρα σαν παλαβός να αποδείξεις κάτι που μπορεί να μην είσαι εσύ ή να μην σου ταιριάζει, αλλά έτσι έμαθες. Το μυαλό λειτουργεί σε κάποια συχνότητα, ασχέτως πόσες σκέψεις θα κάνεις σε μία μέρα, που σημαίνει ότι καίει ενέργεια, κουράζεται, θολώνει την κρίση, την αντιληπτικότητα, εκεί είναι όμως και η παγίδα στην οποία πέφτουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Οι σκέψεις είναι η πραγματικότητά μας. Οι σκέψεις είναι η καθημερινότητά μας, τα συναισθήματά μας. Επομένως πρέπει να δίνουμε χώρο και χρόνο ξεκούρασης, για να μπορεί να συνεχίσει να επεξεργάζεται οποιαδήποτε πληροφορία έρχεται κατά την διάρκεια της ημέρας, ή ακόμη και κατά την διάρκεια του ύπνου, που το υποσυνείδητο, μας βομβαρδίζει το συνειδητό με ακαταλαβίστικα συναισθήματα – προμηνύματα. Με λίγα λόγια η πραγματικότητά μας αποτελείται από τρία στάδια: συναίσθημα, σκέψη, υλοποίηση.

Όλοι γνωρίζουμε πλέον ότι τα περισσότερα σωματικά προβλήματα ξεκινούν, προέρχονται πρώτα από το μυαλό, από τις σκέψεις. Ότι το μυαλό αδυνατεί να λύσει, ή να βάλει προτεραιότητες, το σώμα αναλαμβάνει δράσει έτσι ώστε να σου δείξει ότι υπάρχει πρόβλημα, ότι χρειαζόμαστε μια αλλαγή. Δυστυχώς όμως, λόγο του τρόπου που νομίζεις ότι ανέπτυξες το μυαλό σου, αδυνατείς να προλάβεις τις συνέπειες και έτσι παρασύρεσαι από τον τρόπο που κυλάει η καθημερινότητα στην σημερινή κοινωνία. Η ενηλικίωσή σου, σου έμαθε ότι πρέπει να πάρεις το κομμάτι τυριού από την φάκα, χωρίς όμως να σου έχει μάθει πως να απεγκλωβιστείς από την παγίδα. Και έτσι έχει δημιουργήσει άλλον έναν σκλάβο του μυαλού, αλλά όχι του δικού σου μυαλού.

Το πρώτο φίλτρο είναι το συναίσθημα. Πρώτα έρχεται στην επιφάνεια το συναίσθημα και έπειτα εμείς το κάνουμε σκέψη. Ανάλογα όμως με το ποσοστό επιθυμίας εκείνου του συναισθήματος, είτε μένουμε αδρανείς και βασανίζουμε το σώμα μας με εκείνο το συναίσθημα, είτε δρούμε και προσπαθούμε να το υλοποιήσουμε, ώστε να ηρεμήσει το μυαλό και το σώμα μας. Ανεξάρτητα από οποιοδήποτε τρόπο επιλέγουμε, την δράση ή την αδράνεια, το μυστικό βρίσκεται στο κατά πόσο έχουμε αντιληφθεί, ή έχουμε ξεχωρίσει ποιες σκέψεις πρέπει να υλοποιηθούν και με ποια προτεραιότητα. Με λίγα λόγια, όπως λειτουργούμε στην καθημερινότητά μας, που βγάζουμε ένα πρόγραμμα, έτσι λειτουργεί και το μυαλό μας. Το μυαλό θέλει μεμονωμένες σκέψεις. Αν το αφήνεις στο χάος, με ανεξήγητες και άλυτες σκέψεις, για το αποτέλεσμα των ηλίθιων πράξεων σου, δεν φέρνει καμιά ευθύνη, ούτε για τα ρέστα που θα σου ζητήσει ο απέναντί σου. Πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε, να βάζουμε σε κουτάκια με ταμπέλες τις σκέψεις μας. Το μυαλό μας είτε μας αρέσει είτε όχι, είναι εκείνο που κάνει κουμάντο στο σώμα μας πάνω και όχι αντίθετα. Το σώμα μας είναι σαν τον σκύλο, χρειάζεται ένα αφεντικό, και το αφεντικό του σώματός μας είναι το μυαλό. Με ότι τροφή του δίνεις, εκεί θα φανεί και η αποδοτικότητά του. Όταν το παραμελείς και το ταΐζεις με όλη την σαβούρα, μην περιμένεις στον καθημερινό μαραθώνιο να βγει πρωταθλητής.

Το μυαλό, ο εγκέφαλος είναι σαν ένα ηφαίστειο, εκεί που δεν το περιμένεις, σου πετάει άπειρες σκέψεις και εσύ πρέπει να προλάβεις να τις περιορίσεις, να τις βάλεις σε μία σειρά, πριν καείς. Σαν την φουρτούνα στην θάλασσα, αν δεν κρατάς σφιχτά το τιμόνι, θα σε ξεβράσει η θάλασσα όπου θέλει εκείνη, βγάζοντάς σε από την πορεία σου, στέλνοντάς σε μακριά από το λιμάνι σου, από τον στόχο σου.

Σίγουρα δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, άλλοτε μπορεί ούτε ευχάριστη, ανάλογα πόσο μακριά βρισκόμαστε από την κατανόηση του ίδιου μας του εαυτού. Το να αρχίσουμε ξαφνικά να προσπαθούμε να κατανοήσουμε τα συναισθήματά μας, και επομένως τις σκέψεις μας, και ακόμη περισσότερο να θελήσουμε να τις βάλουμε σε τάξη, είναι σαν το λιοντάρι στο τσίρκο που πρέπει να εξημερωθεί. Προσπάθεια στην προσπάθεια και με υπομονή όλα γίνονται, αρκεί να θέλουμε και κυρίως να έχουμε επιμονή με τον μεγαλύτερο Πινόκιο όλων των εποχών. Το μυαλό μας!!! Βοηθήστε το μυαλό σας, ώστε και εκείνο με την σειρά του να βοηθήσει εσάς!!!

Ιωάννα Γκαβριλίου