Ξημερώνει ακόμη μια βροχερή μέρα. Ο ήλιος προσπαθεί να χαράξει τις ακτίνες του πάνω στον θολό -γεμάτο ομίχλη- ουρανό, χωρίς ωστόσο εξόφθαλμα αποτελέσματα. Έξω βρέχει. Ξανά. Όλο το βράδυ έως και τις πολύ πρωινές ώρες ακούγονταν οι σταγόνες της βροχής, καθώς έπεφταν πάνω στα κεραμίδια και στις τέντες των μπαλκονιών. Ήταν ο μοναδικός ήχος στην εκκωφαντική σιγή του σκουρόχρωμου της νύχτας. Σιωπή ολόγυρα με τον ρυθμό της βροχής να κρατά συντροφιά σε όσους έμειναν ξάγρυπνοι για να απολαύσουν αυτή τη μαγική στιγμή μέσα στο χάος των ημερών.
Άλλωστε, η ημέρα της καραντίνας και απαγόρευσης της κυκλοφορίας είναι πλέον άγνωστη. Άπαντα σχεδόν μαγαζιά και μέρη, εκτός αυτών των βασικών αναγκών και υποχρεώσεων, έχει ανασταλεί η λειτουργία τους για το κοντινό παρόν με την αιτιολογία της πρόληψης και ασφάλειας των ίδιων των πολιτών και της μη διασποράς του πολυσυζητημένου ιού.
Από τα τωρινά δεδομένα, όπως προκύπτει, μάλλον ο καιρός είναι συνοδοιπόρος σε αυτό το ταξίδι που -μέχρι στιγμής- μοιάζει πως δεν θα είναι τόσο σύντομο όσο νομίζονταν εξαρχής. Συνοδοιπόρος στην αρωγή των κατοίκων για την παραμονή τους εντός των σπιτιών, με περιορισμένες μετακινήσεις, δίχως την απόλαυση κάποιας πιθανής άθλησης στη γειτονιά, όπως για ολιγόλεπτο περπάτημα και λίγη βιταμίνη D.
Συνοδοιπόρος, επίσης, στη φύση που την φροντίζει και την θρέφει με τις σταγόνες του. Την δυναμώνει, τη βοηθά στην ανάκτηση των δυνάμεών της, με τον εντοπισμό της υγρασίας πάνω στα πέταλα των λουλουδιών και στα φύλλα των φυτών, στα παγκάκια και τα πεζούλια και με την παρατήρηση στην ατμόσφαιρα μιας δροσιάς ευφορίας και ελπίδας. Ευφορία και ελπίδα πως για το εξής επιτυγχάνεται η κατάλληλη προετοιμασία για τις καλύτερες μέρες που έπονται.
Τις μέρες εκείνες, δηλαδή, που δίχως φόβο για πιθανή μόλυνση και μετάδοση του ιού ή αναγκαστικής νομοθετημένης παραμονής στο σπίτι, με επιβολής προστίμου σε περίπτωση μη τήρησης των κανόνων, θα είναι πλέον «ελεύθερη» η μετακίνηση και η έξοδος των πολιτών σε όλες τις χώρες του παγκόσμιου χάρτη που πλήττονται από τον φονικό ιό.
#menoume_spiti: Ο ‘Κατάδικός μου’ της Ελένης Ράντου δωρεάν online
Η Ελένη Ράντου σε ανακοίνωσή της ενημέρωσε ότι η παράσταση «Κατάδικός μου», η οποία αγαπήθηκε πολύ από τον κόσμο, είναι πλέον διαθέσιμη δωρεάν στο διαδίκτυο μέχρι την Κυριακή 5 Απριλιίου στις 12 μμ, ως μια ελάχιστη συνεισφορά στον εγκλεισμό μας
Ήταν μεσημέρι Καθαράς Δευτέρας, 2 του Μάρτη. Το κινητό μου δονείται καθώς οδηγώ. Λαμβάνω ένα mail: “Το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ματαιώνεται”. Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα γινόταν από τις πέντε μέχρι τις 15 του μήνα. Δίνεται μικρό παράθυρο ελπίδας να μεταφερθεί στα τέλη του Μάη με αρχές Ιούνη. Η παγκόσμια υγειονομική κρίση του κορονοϊού επελαύνει, σύντομα θα χτυπήσει την πόρτα μας. Αρχίζω ενστικτωδώς να σκέφτομαι τα χειρότερα σε βάθος. Πως δηλαδή αυτό το διάστημα “αδράνειας” που επίκειται θα επηρεάσει τις ζωές μας και πως θα βγούμε δυνατοί μετά απ΄αυτή την μάχη ως κοινωνία, ως σύνολο.
Δεν πέρασαν παρά μονάχα λίγες ημέρες και ξεκίνησε ο “οδοστρωτήρας” προληπτικών μέτρων με αποκορύφωμα την απαγόρευση της κυκλοφορίας. Πρώτα έκλεισαν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, μετά τα καφέ και τα εστιατόρια και σταδιακά οι επιχειρήσεις έβαλαν προσωρινό λουκέτο. Παράλληλα άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα κρούσματα της φονικής πανδημίας. Η επιλογή της “καραντίνας κατ΄οίκον” εφαρμόστηκε στις περισσότερες των περιπτώσεων, με ταυτόχρονη ιχνηλάτηση των επαφών των νοσούντων. Για καλή μας τύχη ο κορονοϊός μας βρήκε αργά και φαίνεται πως αποφύγαμε τα χειρότερα, τουλάχιστον σε αυτήν τη φάση.
Ένα ποδοσφαιρικό παιχνίδι, μία γιορτή της κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης, το Αταλάντα-Βαλένθια στο Μιλάνο κι όχι στο Μπέργκαμο, αποτέλεσε την αφετηρία της κόλασης που περνούν σήμερα οι δύο χώρες της Μεσογείου. Η Μεγάλη Βρετανία κι η Σουηδία ακολούθησαν διαφορετική τακτική. Οι Άγγλοι το πληρώνουν καθημερινά με εκατοντάδες θύματα, στη Στοκχόλμη άπαντες συμμορφώθηκαν στις συστάσεις και με πραγματικό αίσθημα ατομικής ευθύνης έβαλαν φρένο στην εξάπλωση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τραμπ είναι ένα κεφάλαιο από μόνες τους. Σκληρό το τίμημα και πρωτοφανής οικονομική κρίση, που συνοδεύεται από χιλιάδες απολύσεις.
Φτάσαμε αισίως στις 3 του Απρίλη. Έχουμε κλείσει τρεις εβδομάδες στο σπίτι, τις δύο με τον χαρακτήρα του “υποχρεωτικού”. Σε αυτό το διάστημα περίπου εξήντα συμπολίτες μας έχασαν τη ζωή τους. Στην πλειοψηφία τους έχοντας παρακείμενα νοσήματα κι ηλικίας άνω των 70 ετών. Μοιάζει να βρισκόμαστε στο καλό σενάριο, όπως θέλει να λέει ο καθηγητής, Σωτήρης Τσιόδρας στην καθημερινή του ενημέρωση. Έχουμε κερδίσει χρόνο, πρέπει όμως να ενισχύσουμε τους ήρωές μας. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές μας. Με πράξεις κι όχι με λόγια και χειροκροτήματα. Σε ένα από τα μηνύματά τους γράφουν: “πρέπει να προστατευτούμε, για να σας προστατεύσουμε”. Δε χωρούν μικροπολιτικά παιχνίδια κι όμως τέτοια γίνονται σε ευρεία κλίμακα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Συνεχίζω να βλέπω μακριά, να περιμένω καρτερικά το μετά με αγωνία. Ο χρόνος για μένα έχει παγώσει. Σε καμία περίπτωση δε θέλω να σκορπίσω φόβο και πανικό. Είμαι αισιόδοξος. Θεωρώ πως η δύναμη των ανθρώπων κι ειδικά των Ελλήνων που πέρασαν τόσα την τελευταία δεκαετία θα τους βρει και πάλι νικητές. Αρκεί να είμαστε καλά προετοιμασμένοι, αρκεί να μην μας υπνωτίσουν, αρκεί ο χρόνος στο σπίτι να είναι εποικοδομητικός κι όχι ατέλειωτες ώρες αποχαύνωσης μπροστά την τηλεόραση και το Διαδίκτυο. Όπως ακούγεται στην μυθική ταινία του Βιμ Βέντερς, Η Αλίκη στις Πόλεις (1974): “Ακόμα κι η τελευταία διαφήμιση θέλει να πάρει κάτι από εσένα”.
Σε αναμονή της επανεκκίνησης συνεχίζω να διαβάζω, να μελετώ και να ενημερώνομαι για τις εξελίξεις. Προσπαθώ να μην πάει καμιά ώρα χαμένη. Δεν κατεβάζω ρυθμούς, δεν προσαρμόζομαι, δεν εφησυχάζω. Είναι μία αναγκαστική παύση που πρέπει ο καθένας να εκμεταλλευτεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Να κάνει την ενδοσκόπησή του, την αυτοκριτική του και να εξάγει χρήσιμα συμπεράσματα για τη συνέχεια. Αυτή πρέπει να μας βρει δυνατούς και ενωμένους. Είναι το μυστικό της “επιβίωσης” την επόμενη ημέρα. Έτσι θα κάνουμε όλοι μαζί “Ανάσταση” και θα προχωρήσουμε.
Έρευνα: Τα νέα χόμπι των Ελλήνων στην εποχή της «καραντίνας»
Ο κορωνοϊός, η κουλτούρα του «μένουμε σπίτι» και, εν τέλει, η απαγόρευση κυκλοφορίας άλλαξαν δραματικά την καθημερινότητα των Ελλήνων πολιτών.
Τα πρώτα «θύματα» του κορωνοϊού ήταν τα θεάματα (σινεμά, θέατρα, συναυλίες κλπ) και οι χώροι εστίασης, όπως τα μπαρ, τα καφέ και τα εστιατόρια. Ακολούθησε η -αναγκαία- καμπάνια για το «μένουμε σπίτι» και η γενική απαγόρευση κυκλοφορίας.
Αυτές οι αποφάσεις -με βασική και την αναστολή λειτουργίας όλων των εκπαιδευτικών δομών (σχολεία, πανεπιστήμια κλπ)- που είχαν στόχο την αποτροπή του συγχρωτισμού φαίνεται πως έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις δραστηριότητες των πολιτών στην Ελλάδα. Σε έρευνα που πραγματοποίησε η Picodi φανερώνεται η μεγάλη στροφή στα ενδιαφέροντα των πολιτών.
Ποιες δραστηριότητες… εξαφάνισε το «Μένουμε σπίτι»
Η Picodi «χτένισε» τις αναζητήσεις ων Ελλήνων στο διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας τα επίσημα στατιστικά της Google και κάνοντας σύγκριση με τον Μάρτιο του 2019, και δημιούργησε μια κατάταξη με τα πιο δημοφιλή χόμπι κατά τη διάρκεια του lockdown.
Από τα στοιχεία της Picodi παρατηρήθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, μια τρομακτική πτώση σε όλες τις δραστηριότητες που απαιτούν έξοδο. Οι αναζητήσεις για τον κινηματογράφο μειώθηκαν κατά 86%, ενώ τη δημοτικότητά τους έχασαν οι συναυλίες (-71%), το θέατρο (-67%) και ο χορός (-37%). Εντύπωση προκαλεί η μείωση κατά 12% του ενδιαφέροντος για την κηπουρική, παρότι είναι δραστηριότητα που μπορεί να γίνει εντός των ορίων μιας κατοικίας.
Τα νέα χόμπι των Ελλήνων στην εποχή της… καραντίνας
Με τα γυμναστήρια και τους οργανωμένους χώρους άθλησης να έχουν κλείσει -με κρατική εντολή- ένας πολύ μεγάλος αριθμός πολιτών άρχισε να ψάχνει τρόπους να αθληθεί… κατ’ οίκον. Είναι ενδεικτικό, σύμφωνα με την έρευνα της Picodi, ότι οι αναζητήσεις για «γυμναστική στο σπίτι» αυξήθηκαν κατά 614%!
«Πρωταθλητές» στις δραστηριότητες που συγκεντρώνουν μεγάλο ενδιαφέρον κατά την απαγόρευση κυκλοφορίας είναι επίσης η αναζήτηση τηλεοπτικών σειρών (+488%) και τα online παιχνίδια, για τον υπολογιστή ή το κινητό τηλέφωνο (+426%).
Μεταξύ άλλων, στην 20άδα με τα νέα δημοφιλέστερα χόμπι περιλαμβάνονται τα… χαρτοπαίγνια, τα επιτραπέζια, οι συνταγές μαγειρικής, τα online μαθήματα, το βελονάκι (!), οι οδηγίες για… καθάρισμα, τα βιβλία ακόμη και η κατασκευή… origami!
Δείτε τον πίνακα της Picodi για τις δραστηριότητες των πολιτών στην Ελλάδα την εποχή της καραντίνας:
#Menoume_spiti: Οι Θεσσαλονικιές αναδείχθηκαν πρωταθλήτριες στην παρακολούθηση ερωτικών ταινιών
Ενδιαφέροντα στοιχεία που αφορούν στην επισκεψιμότητα των Ελλήνων και Ελληνίδων στο site της «Sirina Tv» και στην τηλεθέαση του συνδρομητικού καναλιού Cosmote Tv κατέγραψαν οι υπεύθυνοι της εταιρείας παραγωγής ερωτικών ταινιών.
Η καταγραφή ξεκίνησε από την πρώτη μέρα επιβολής των περιοριστικών μέτρων στις μετακινήσεις έως σήμερα και διαπιστώνεται μεταξύ άλλων ότι 172.000 Ελληνίδες επισκέφτηκαν το site το παραπάνω χρονικό διάστημα για να δουν μια ερωτική ταινία της επιλογής τους, σε σύνολο 570.000 μοναδικών επισκεπτών.
Σύμφωνα με την έρευνα της Sirina, η Θεσσαλονίκη συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό θέασης ερωτικών ταινιών από γυναίκες (35%) ενώ ακολουθούν οι Σέρρες με ποσοστό 25%, η Αθήνα με 20%, η Λάρισα με 13% και τελευταία η Κρήτη με 7%.
Όσον αφορά τις ώρες αιχμής, διαπιστώνεται ότι τα μεσημέρια, από τις 14.00 έως τις 16.00 παρατηρούνται τα υψηλότερα ποσοστά τηλεθέασης και επισκεψιμότητας στο site, με τις ηλικίες 25-34 να δείχνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Στα στοιχεία της έρευνας που έχουν να κάνουν με την επισκεψιμότητα ανά φύλο, οι άνδρες συγκεντρώνουν ποσοστό 67% και οι γυναίκες 33%.
Πιο δημοφιλής μέρα για την παρακολούθηση ερωτικών ταινιών στο καιρό του κορωνοϊού αναδεικνύεται η Πέμπτη και λιγότερο δημοφιλής η Κυριακή.
Κορονοϊός: Σε καραντίνα μαζί με χαρέμι 20 γυναικών ο 66χρονος βασιλιάς της Ταϊλάνδης
Τον ορισμό της ιδανικής καραντίνας μας έδωσε να καταλάβουμε ο βασιλιάς της Ταϊλάνδης, Μάχα Βαγιραλονκόρν, καθώς απομονώθηκε σε πολυτελέστατο ξενοδοχείο της Γερμανίας μαζί με 20 γυναίκες.
Ακούς την λέξη καραντίνα για τον κορονοϊό και σου έρχεται στο μυαλό ένας άνθρωπος μόνος σε ένα δωμάτιο ή ένα σπίτι ή από την άλλη βλέπεις τους μεγάλους σταρ των αθλημάτων και της μουσικής να είναι στα τεράστια σπίτια τους με τις πισίνες και τα τζακούζι τους.
Ωστόσο υπάρχει και ο βασιλιάς της Ταϊλάνδης, Μάχα Βαγιραλονκόρν που πλέον είναι μια κατηγορία μόνος του. Τι έκανε ο 67χρονος μονάρχης της συγκεκριμένης χώρας; Τέθηκε σε καραντίνα σε ένα πανάκριβο ξενοδοχείο στις Γερμανικές Άλπεις, το οποίο το είχε μόνο γι’ αυτόν.
Και όμως αυτό δεν ήταν το καλό, καθώς ο μερακλής Βαγιραλονκόρν δεν ήταν μόνος του, αλλά είχε και το χαρέμι του μαζί το οποίο αποτελούν 20 γυναίκες. Η κίνησή του αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Ταϊλάνδη και στο twitter δεν είναι λίγοι όσοι γράφουν άσχημα πράγματα για τον ίδιο, από την στιγμή που όπως αναφέρουν τα ρεπορτάζ, έχει να βρεθεί στην Ταϊλάνδη από τον Φεβρουάριο.
Εμείς από την άλλη, τι να πούμε στον βασιλιά; Καλό κουράγιο…
Τα αποτελέσματα της καραντίνας στην ατμοσφαιρική ρύπανση
Η ατμοσφαιρική μόλυνση έχει μειωθεί κατά 40% περίπου στις αστικές περιοχές σε όλη την Ευρώπη μετά την επιβολή των περιοριστικών μέτρων για την καταπολέμηση της εξάπλωσης του κορονοϊού, σύμφωνα με τα στοιχεία των δορυφόρων παρακολούθησης της ατμόσφαιρας.
Ευρωπαϊκές πόλεις, όπως οι Βρυξέλλες, το Παρίσι, η Μαδρίτη, το Μιλάνο και η Φρανκφούρτη, κατέγραψαν μείωση στα μέσα επίπεδα των βλαβερών οξειδίων του αζώτου μέσα σε λίγες μέρες.
Εικόνες από το δορυφόρο Sentinel-5 δείχνουν συγκριτικά τις συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου κατά την περίοδο 14-25 Μαρτίου στη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία, σε σύγκριση με τον μηνιαίο μέσο όρο των συγκεντρώσεων του Μαρτίου του 2019.
«Μερικές από αυτές τις τιμές έχουν μειωθεί περίπου κατά 40%… πρόκειται για δραστική μείωση», είπε στο Reuters ο Josef Aschbacher του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA ). Το διοξείδιο του αζώτου, ένα επιβλαβές αέριο που εκπέμπεται από αυτοκίνητα και εργοστάσια, κατηγορείται για ορισμένες αναπνευστικές και καρδιακές παθήσεις.
Σχεδόν κάθε Ευρωπαίος που κατοικεί στην πόλη εκτίθεται σε επίπεδα ρύπανσης που υπερβαίνουν τα υγιή επίπεδα, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) του 2019.
Πώς ο Καποδίστριας έκλεισε τις εκκλησίες και νίκησε την επιδημία
Απέναντι σε μια επιδημία πανώλης, στην αρχή μάλιστα της διακυβέρνησής του, ο Κυβερνήτης θεωρούσε ότι τα πρώτα δύο μέτρα που έπρεπε να λάβει αμέσως, είναι ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στις οικίες όλων των κατοίκων και το κλείσιμο των εκκλησιών. Ιδού πώς το επέβαλε.
Είναι γνωστό ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν πολύ πιστός Χριστιανός. Ορισμένοι τον χαρακτηρίζουν ακόμα και θρησκόληπτο. Πολλές από τις πράξεις του μπορούν να εξηγηθούν μόνο μέσα από αυτό το πρίσμα. Θεωρούσε τον εαυτό του υπερασπιστή της Ορθοδοξίας και ήρθε σε σύγκρουση με όποιον θεωρούσε ότι την απειλούσε.
Όμως ο Καποδίστριας ήταν επίσης ένας υπεύθυνος ηγέτης που ήταν έτοιμος να λάβει δύσκολες αποφάσεις και μάλιστα από την πρώτη στιγμή που έφτασε στην Ελλάδα. Τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησής του εμφανίστηκε επιδημία πανώλης στα νησιά του Αργοσαρωνικού, στην Ύδρα πρώτα και μετά στις Σπέτσες. Μια από τις πρώτες αποφάσεις που έλαβε ήταν να κλείσει τον Απρίλιο του 1828 τις εκκλησίες στις περιοχές που είχαν εμφανιστεί κρούσματα ή ήταν πιθανόν να εμφανιστούν (π.χ. στην Αίγινα όπου είχε και ο ίδιος εγκατασταθεί). Οι εκκλησίες έκλεισαν για αόριστο χρονικό διάστημα και οι αντιδράσεις ήταν ελάχιστες. Οι Έλληνες τον σέβονταν, τον θαύμαζαν και κυρίως τον εμπιστεύονταν. Διότι ο Καποδίστριας ήταν επίσης και ένας πολύ καλός γιατρός και μάλιστα με αξιόλογη πρακτική πείρα που απέκτησε πολύ πριν ασχοληθεί πλήρως με την πολιτική. Ηξερε, λοιπόν, πολύ καλά τι έκανε – δεν ήταν μια βεβιασμένη απόφαση της στιγμής. Το αντίθετο μάλιστα.
Ο Καποδίστριας θεωρούσε ότι τα πρώτα δύο μέτρα που έπρεπε να λάβει μια κυβέρνηση αμέσως μετά την εμφάνιση επιδημίας σε μια περιοχή είναι ο υποχρεωτικός εγκλεισμός στις οικίες όλων των κατοίκων και το κλείσιμο των εκκλησιών.
Αυτό αποδεικνύεται με έναν από τους πρώτους νόμους που πέρασε ο ίδιος τον Αύγουστο του 1828, όταν πια η επιδημία βρισκόταν σε ύφεση. Στις 20 Αυγούστου του 1828 εξέδωσε Ψήφισμα «Περί υγειονομικών διατάξεων» (Ψηφ. 15/20.8.1828). Εκεί προβλέπεται το εξής στο άρθρο 285, εδ. 3. «Εμποδίζεται πάσα θρησκευτική τελετή. Δεν σημαίνονται οι κώδωνες.» Οι δε κάτοικοι υποχρεώνονται να μείνουν κλεισμένοι στα σπίτια τους. Σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του Ψηφίσματος, τα προληπτικά μέτρα εφαρμόζονται ΑΜΕΣΩΣ μόλις εμφανιστεί επιδημία στην Ελλάδα ή στα σύνορα της Ελλάδας. Το ψήφισμα υπογράφει ο ίδιος ο Κυβερνήτης («Ι.Α. Καποδίστριας»), καθώς και ο Γραμματέας της Επικράτειας («Σ. Τρικούπης»).
Έχει ενδιαφέρον να δούμε τις κινήσεις του Καποδίστρια εκείνες τις ημέρες, όπως αυτές καταγράφονται στα επίσημα έγγραφα της κυβέρνησής του, στις επιστολές του και στις εφημερίδες της εποχής.
Δεν είχαν περάσει ούτε τρεις μήνες από την άφιξή του στην Ελλάδα. Ο άνθρωπος είχε απελπιστεί με την κατάσταση που ανέλαβε. Ήταν χειρότερη απ’ ό,τι φοβόταν. Ο Ιμπραήμ βρισκόταν ακόμα στην Πελοπόννησο και η Ελληνική Κυβέρνηση δεν είχε κανένα σταθερό έσοδο. Οι Έλληνες ζούσαν από την γενναιόδωρη αμερικανική βοήθεια (ιδιωτική, όχι κρατική). Δεν θα μπορούσαν τα πράγματα να είναι χειρότερα όταν ξέσπασε και η επιδημία πανώλης. Δεν είναι βέβαιο από πού μεταδόθηκε η πανώλη, οι Έλληνες κατηγορούσαν τους Αιγύπτιους αλλά θυμίζω ότι οι μεγάλες επιδημίες στην Πελοπόννησο ξεκίνησαν μετά τη σφαγή της Τριπολιτσάς και εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των εκτεθειμένων άταφων πτωμάτων Τούρκων, Εβραίων και Αλβανών. Επιπλέον είχαν παρουσιαστεί τα πρώτα κρούσματα πανώλης στην Εύβοια και στην Κέα από τα τέλη Ιανουαρίου του 1828. Πάντως η επιδημία χτύπησε σχεδόν ταυτόχρονα Έλληνες (στην Ύδρα πρώτα) και Αιγύπτιους (στο κάστρο της Μεθώνης) στις αρχές Απριλίου.
Ο Καποδίστριας έστειλε στις 17 Απριλίου 1828 τον γιατρό Σπυρίδωνα Καλογερόπουλο στην Ύδρα και τις Σπέτσες. Ο Καλογερόπουλος κατάλαβε αμέσως ότι η κατάσταση ήταν κρίσιμη και έλαβε ο ίδιος τα πρώτα αυστηρά μέτρα με εξουσιοδότηση της κυβέρνησης. Ένα από αυτά ήταν το κλείσιμο των Εκκλησιών. Ο Καλογερόπουλος ενημέρωσε την Κυβέρνηση και ο Καποδίστριας, χωρίς να διστάσει, ανέλαβε ο ίδιος προσωπικά να αντιμετωπίσει την επιδημία:
α) Έστειλε στις 18 Απριλίου στα δύο νησιά τον Γενικό Έφορο Υγείας Αναστάσιο Λόντο και τον γιατρό Νικόλαο Καλογερόπουλο για να κάνουν την πρώτη επιθεώρηση.
β) Στις 21 Απριλίου έδωσε εντολή στον συνταγματάρχη Κάρολο Φαβιέρο να οργανώσει μια θαλάσσια υγειονομική αλυσίδα γύρω από τα δύο νησιά, χρησιμοποιώντας μια γολέτα και πέντε ένοπλες λέμβους. Κανονικός ναυτικός αποκλεισμός δηλαδή.
γ) Έστειλε ειδικούς απεσταλμένους σε όλες τις επαρχίες της ηπειρωτικής Ελλάδας και όλα τα νησιά, ενημερώνοντας τις τοπικές διοικήσεις για τα μέτρα που ελήφθησαν και παρέχοντας αναλυτικές οδηγίες για τα μέτρα που θα πρέπει να υιοθετηθούν σε τοπικό επίπεδο για να δημιουργηθούν υγειονομικές ζώνες. Διόρισε έκτακτους επιτρόπους στην Πελοπόννησο και τους ζήτησε να αναχωρήσουν αυθημερόν για τις επαρχίες ευθύνης τους.
δ) Στις 22 Απριλίου ο Κυβερνήτης εξέδωσε διάγγελμα στο οποίο τόνιζε: «Νομίζω ότι ο καλύτερος τρόπος για να εκπληρώσω το καθήκον μου είναι να επισκεφτώ ο ίδιος τους τόπους που έχουν πληγεί και να λάβω αυστηρά μέτρα για να προφυλάξω από την επιδημία την υπόλοιπη Ελλάδα». Αμέσως μετά αναχώρησε για να επισκεφτεί τα δύο νησιά, χρησιμοποιώντας τη ρωσική φρεγάτα «Ελένη».
ε) Στις 24 Απριλίου επισκέφτηκε τις Σπέτσες. Εκεί συσκέφθηκε με τους δημογέροντες και τους τοπικούς γιατρούς. Διόρισε τον Ιωάννη Κωλέττη, Έκτακτο Επίτροπο της Υγείας για τις Σπέτσες. Τον εφοδίασε με στρατιωτικές δυνάμεις και αναλυτικές οδηγίες.
στ) Στις 25 Απριλίου έφτασε στην Ύδρα ο Ολλανδός ναύαρχος του ρωσικού στόλου Λογγίνος Χέυδεν (ένας από τους τρεις ναυάρχους στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου) με δύο δίκροτα και ένα μπρίκι και συναντήθηκε με τη φρεγάτα «Ελένη» στα ανοικτά της Ύδρας. Ο Κυβερνήτης συνάντησε τον Ναύαρχο, τηρώντας όλες τις υγειονομικές προφυλάξεις και ζήτησε τη βοήθειά του στον έλεγχο της θαλάσσιας υγειονομικής ζώνης.
ζ) Στις 26 Απριλίου ο Κυβερνήτης μετέβη στην Ύδρα. Συσκέφθηκε με τους προκρίτους εκεί και άκουσε τις αναφορές των γιατρών. Διαβεβαίωσε τους Υδραίους ότι θα τους δώσει το ταχύτερο ό,τι βοήθεια ήταν αναγκαία, με κάθε μέσο.
η) Ο Κυβερνήτης επέστρεψε στην Αίγινα στις 29 Απριλίου αλλά παρέμεινε πάνω στη ρωσική φρεγάτα. Από εκεί έστελνε εντολές με μεγάλο αριθμό πλοιαρίων στους διοικητές και τις κοινότητες της ελληνικής επικράτειας. Γαλλικά και βρετανικά πλοία βοήθησαν στην αυστηρή εφαρμογή της θαλάσσιας υγειονομικής ζώνης.
θ) Ο Κυβερνήτης αποβιβάστηκε στην Αίγινα την 1η Μαΐου και κατέλυσε στην αγροικία του Δημητρίου Βούλγαρη στον κόλπο της Περιβόλας, μια τοποθεσία με ιδιαίτερα υγιεινό κλίμα. Την ίδια ημέρα έστειλε στις Σπέτσες και την Ύδρα δύο πλοία με τρόφιμα και χρήματα για να εξασφαλιστεί η βασική διατροφή για τους φτωχότερους κατοίκους των δύο νησιών. Διόρισε τον αδελφό του, Βιάρο Καποδίστρια, Έκτακτο Επίτροπο της Υγείας για την Ύδρα. Ο Βιάρος αναχώρησε αμέσως μαζί με τον γιατρό Νικόλαο Καλογερόπουλο. Έλαβε πολύ αυστηρά μέτρα που παρέλυσαν το εμπόριο και οδήγησαν στην πρώτη σύγκρουση Υδραίων-Καποδίστρια.
ι) Στις 3 Μαΐου η Κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι στην Πελοπόννησο, στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και τη Σύρο δεν έχει εμφανιστεί κανένα κρούσμα. Την ίδια ημέρα η κυβέρνηση έλαβε επιστολή των προκρίτων της Ύδρας σύμφωνα με την οποία από τις 23 Απριλίου και έπειτα κανένα νέο κρούσμα δεν εμφανίστηκε, κανείς ασθενής δεν πέθανε, επιβίωσαν όλοι όσοι νοσηλεύτηκαν σε καραντίνα.
ια) Στις 4 Μαΐου επέστρεψε ο Βιάρος Καποδίστριας από την Ύδρα επιβεβαιώνοντας τα παραπάνω. Κανένα νέο κρούσμα, κανένας θάνατος στην Ύδρα από 23 Απριλίου μέχρι 3 Μαΐου. Το ίδιο και στις Σπέτσες, σύμφωνα με επιστολές του Ιωάννη Κωλέττη από εκεί.
ιβ) Στις 5 Μαΐου η Κυβέρνηση αποφάσισε να διατηρήσει τα υγειονομικά μέτρα προφύλαξης για αόριστο χρόνο, τηρώντας τα με μεγάλη αυστηρότητα, ιδιαίτερα στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των δύο νησιών και της Πελοποννήσου. Όμως η αρρώστια έπληξε μετά τη Μεθώνη και άλλα μέρη που βρίσκονταν ακόμα υπό αιγυπτιακό έλεγχο (όπως ο Πύργος Ηλείας). Ταυτόχρονα παρουσιάστηκαν κρούσματα στη Σαλαμίνα, τα Μέγαρα, τον Πόρο και την Χαλκίδα αλλά με αυστηρά μέτρα περιορίστηκαν αμέσως. Στις αρχές Αυγούστου ο Κυβερνήτης ανακοίνωσε την άρση των μέτρων και πέρασε το Ψήφισμα 15 το οποίο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και εντυπωσιακά αναλυτικό. Είναι ένα από τα σημαντικότερα κείμενα στην ελληνική (και την ευρωπαϊκή) ιστορία της δημόσιας υγείας. Στα μέσα Δεκεμβρίου, όμως, η ασθένεια έπληξε την Αχαΐα, ξεκινώντας από τα Καλάβρυτα. Τον αποκλεισμό της περιοχής επέβαλε ο Κυβερνήτης με τη βοήθεια του γαλλικού στρατιωτικού σώματος, υπό τον στρατηγό Νικόλαο-Ιωσήφ Μαιζών.
Τον επόμενο χρόνο, το 1829, τα κρούσματα ήταν ελάχιστα και περιορίστηκαν ακαριαία. Στον περιορισμό της επιδημίας συνέβαλλε καθοριστικά ένας φιλελεύθερος φιλέλληνας που είχε φτάσει ένα χρόνο νωρίτερα στην Ελλάδα, o Ελβετός γιατρός Louis-André Gosse (1791-1873) από τη Γενεύη. Αν γνωρίζετε γαλλικά, μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για την επιδημία του 1828, τον Ιωάννη Καποδίστρια και τον γιατρό Gosse, σ’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον επιστημονικό άρθρο.
Hμερολόγια καραντίνας – Γιάννης Μπέζος: “Επιτέλους θα ωριμάσουμε, ήρθε αυτή η ώρα”
Ο Γιάννης Μπέζος περιγράφει τη ζωή του αυτές τις μέρες της καραντίνας λόγω κορωνοϊού, στην Αθήνα, τον Μάρτιο του 2020.
Αυτή τη στιγμή (απόγευμα Τετάρτης) βρίσκομαι στην πέμπτη ημέρα καραντίνας. Βεβαίως έχουν αλλάξει τα πρακτικά της καθημερινότητάς μου, όμως και οι ανάγκες μας πια δεν είναι μεγάλες, αφού δεν βγαίνουμε έξω παρά για να πάρουμε λίγο αέρα. Αν υποθέσει κανείς ότι αυτός ο αέρας είναι κανονικός… Βγαίνω ελάχιστα από το σπίτι και ξαναγυρνώ. Δεν έχει ενδιαφέρον. Νομίζω ότι τις μέρες αυτές, αν κάνεις την απόπειρα να βγεις, θα επιστρέψεις γρήγορα. Αισθανόμαστε την ανάγκη να επιστρέψουμε στη βάση μας, να ανασκουμπωθούμε, να ανατροφοδοτηθούμε.
Όταν ξεκίνησε η καραντίνα, είχα ήδη τελειώσει τις παραστάσεις στο θέατρο. Τώρα σταμάτησαν και τα γυρίσματα, υποχρεωτικά. Περνώ τις μέρες αυτές διαβάζοντας πολύ, γυμνάζομαι και ενημερώνομαι τόσο όσο χρειάζεται για να μαθαίνω τα πρακτικά, τα νούμερα, τι πραγματικά γίνεται, προσπαθώντας να καταλάβω πιο από όλα αυτά που μεταδίδουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είναι πιο κοντά στη σοβαρότητα για να το ακολουθήσω. Μόλις τέλειωσα το βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Casa Μπιάφρα» και άρχισα ένα βιβλίο για τους στωικούς φιλοσόφους. Ταυτόχρονα διαβάζω κείμενα σχετικά με τον Τσέχοφ για τα θεατρικά μου σχέδια.
Το μεγάλο θέμα για εμένα δεν είναι ότι αλλάζουν οι συνήθειες και οι χρόνοι μας μέσα από την καραντίνα. Η κατάσταση που ζούμε επιφέρει μια μεγάλη αλλαγή στον εσωτερικό μας ρυθμό, στον προσωπικό μας ρυθμό. Υπάρχει μια τάση γενικότερα -κυρίως στους νέους- να σπρώχνουν τον χρόνο να τρέξει, κάτι που είναι άνευ σημασίας, άνευ νοήματος. Να σπρώξεις τον χρόνο για να κερδίσεις τι; Τώρα, αυτή η συνήθεια αλλάζει ριζικά. Ακαριαία σταματήσαμε να προγραμματίζουμε σε βάθος μήνα, εξαμήνου, χρόνου.
Εγώ πλέον προγραμματίζω με ορίζοντα την επόμενη μέρα. Προσωπικά έχω αρχίσει εδώ και καιρό να ιεραρχώ διαφορετικά τις ανάγκες μου -τώρα αυτό θα συμβεί στους περισσότερους. Θα αλλάξει η συμπεριφορά μας προς τους άλλους. Και ο τρόπος που μιλάμε θα αλλάξει. Κάτι άλλο που παρατηρώ αυτές τις μέρες είναι ότι υπάρχει μια σύμπνοια πρωτόγνωρη για τη χώρα μας, τη συμπεριφορά των πολιτών και τη συμμετοχή των πολιτικών φορέων. Μας αναγκάζουν οι συνθήκες να ωριμάσουμε. Ήρθε η στιγμή που μας χρειάζεται ένα ταρακούνημα για να καταλάβουμε ότι τίποτα δεν είναι αυτονόητο, ότι όλα θέλουν φροντίδα.
Γιάννης Μπέζος: Το είχαμε παρακάνει με τις αγκαλιές και τα φιλιά
Παρατηρώ πώς αυτές τις μέρες που επικοινωνώ με τους άλλους τηλεφωνικά ή διαδικτυακά, αυτή η επικοινωνία αποκτά άλλη αξία. Και νιώθω ότι όταν το ξεπεράσουμε όλο αυτό, θα αποκτήσει νέα αξία το να συνομιλούμε δια ζώσης, το να παρατηρούμε το βλέμμα του άλλου, την απορία, την αμηχανία του. Όσο για τη φυσική επαφή, το άγγιγμα, τα φιλιά τις αγκαλιές δεν θα μου λείψουν – το είχαμε παρακάνει με όλα αυτά στην τηλεόραση και στις κοινωνικές συναθροίσεις, είχαμε φτάσει στην υπερβολή.
Θα γίνει μέσα μας μια συνολική αναδιάταξη των προτεραιοτήτων επειδή αυτό έχουμε ανάγκη. Θα εφαρμόσουμε αυτό που έλεγε ο παππούς όλων μας, ο Σωκράτης: το ζητούμενο θα είναι με ποιον τρόπο περνάμε την καθημερινότητά μας, πώς και με ποιον ζούμε. Οι ώρες θα αποκτήσουν αξία. Και εμείς επιτέλους θα ωριμάσουμε -ήρθε αυτή ώρα.