Κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου γιορτάζεται η Ημέρα προστασίας Περιβάλλοντος. Απαρτίζει την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση και δράση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Συνακόλουθα, δύναται να επισημαίνει τη σημαντικότητα της φύσης για την προστασία του φυσικού κόσμου. 

Η διαδικτυακή πλατφόρμα του ΟΗΕ για την Ημέρα προστασίας Περιβάλλοντος περιλαμβάνει οδηγούς για κάθε πολίτη ή φορέα που στοχεύει να υλοποιήσει μία τέτοιου είδους δράση, ενώ με τα hashtags  #WorldEnvironmentDay και #WithNature καλεί για τον διαμοιρασμό εικόνων και εμπειριών.

Έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα, η μέρα αυτή, για δημόσια προβολή, με τη συμμετοχή περισσότερων από 143 χωρών ετησίως. Για πρώτη φορά στην ιστορία μια κρίση, που προκάλεσε ο SARS-CoV-2, συσπείρωσε τόσο πολλούς γύρω από ένα σχέδιο εξόδου με επίκεντρο το περιβάλλον. Επήλθαν, παρεπόμενος, φωνές φέρνοντας σε εγγύτητα τον άνθρωπο με την άγρια ζωή, για τον κίνδυνο που ελλοχεύει η περιβαλλοντική ανισορροπία.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Την 25^η θέση καταλαμβάνει η Ελλάδα στον παγκόσμιο «Δείκτη Περιβαλλοντικής Απόδοσης 2020», υποχωρώντας το 2018 από την 22^η θέση. Ο δείκτης καταρτίζεται ανά διετία από επιστήμονες των αμερικανικών πανεπιστημίων Yale και Columbia κατατάσσοντας 180 χώρες με βάση 32 περιβαλλοντικά κριτήρια. Πέρυσι, το 2020, συγκέντρωσε βαθμολογία ως η 28^η τόσο σε «ζωτικότητα οικοσυστημάτων», όσο σε «περιβαλλοντική υγεία».
Για τα αναλυτικά τα στοιχεία του Δείκτη ΕΔΩ.

Επιπλέον, υφίσταται ένα φιλόδοξο σχέδιο ανάκαμψης που πρότεινε η Κομισιόν και περιλαμβάνει τη δημιουργία του νέου εργαλείου «Next Generation EU», καθώς και στοχευόμενες ενισχύσεις στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ε.Ε. για την περίοδο 2021-2027 που θα αυξήσουν τη συνολική δημοσιονομική δύναμη παρέμβασης του προϋπολογισμού της.

ΝΟΜΟΣ 4685/2020
Ο νέος νόμος 4685/2020 με τον εκσυγχρονισμό της περιβαλλοντικής νομοθεσίας που δημοσιεύτηκε στην «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως» προβλέπει την ίδρυση ενός νέου κεντρικού οργανισμού φυσικού περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής με 24 μονάδες διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών. Μετά τις πρόσφατες αλλαγές που έφερε, σε κάθε περιοχή θα οριστούν έως και τέσσερις ζώνες κλιμακούμενης προστασίας.

Μολαταύτα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δείχνει αποφασισμένο να επιλύσει τα προβλήματα που οδηγούν στην κατάρρευση των οικοσυστημάτων. Άλλωστε, πλέον, ορίζεται ως η μόνη αρμόδια αρχή για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της λίμνης Κορώνειας αναλαμβάνοντας την εκτέλεση των έργων και την παρακολούθηση των δράσεων για την αποκατάσταση της.

Συμφέρη Αικατερίνη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, και συγκεκριμένα φέτος  γιορτάζεται η 48^η επέτειος από την καθιέρωσή της. Αποτελεί την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της φύσης, και κατά συνέπεια την υγεία του πλανήτη, καθώς η ποιότητα του νερού, τα τρόφιμα και ο αέρας, όλα εξαρτώνται από τη προστασία του φυσικού κόσμου. 

Ποδηλατοπορεία – Θεσσαλονίκη

Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 στις 18:00 στο Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί ποδηλατοπορεία υπό την αιγίδα των Καλλιστώ, Κοινά υπό κατοίκηση – Commons in Residency, Περιβαλλοντική Ομάδα ΑΠΘ, Περιβαλλοντική Ομάδα ΠαΜακ, Fridays For Future Thessaloniki, Gymnosophy, Stop Climate Change Greece, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Οικόπολις – μια παράλληλη πόλη και με την υποστήριξη: Άγρυπνοι Πολίτες της Θεσσαλονίκης Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.
Η ποδηλατοπορεία θέτει ως αφετηρία τον Λευκό Πύργο και θα καταλήξει στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με τη διαδρομή της να ακολουθεί μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Θα γίνουν δυο στάσεις κατά τις οποίες θα επιδοθεί ψήφισμα για τη δημιουργία ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων και για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Με το πέρας της και ως τη λήξη της βραδιάς (στις 22:00) θα ακολουθήσουν ενημερώσεις, μουσικά δρώμενα και εκδηλώσεις στον Λευκό Πύργο, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει και εργαστήριο επισκευής ποδηλάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναλυτικό πρόγραμμα της ποδηλατοπορείας: https://www.facebook.com/events/2632571340333843/

Παγκόσμια πλατφόρμα

Το φλέγον αυτό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας προβολής των περιβαλλοντικών ζητημάτων και προβλημάτων, όπου αποσκοπεί με ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δράσεις στην ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση των πολιτών. Έχοντας, βέβαια, ως φυσικό επακόλουθο με την καθημερινή πρακτική και συμπεριφορά τους να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα περιβαλλοντική συνείδηση και κουλτούρα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση μετάβαση σε ένα κοινωνικο-οικονομικό-πολιτικό υπόδειγμα που θα διασφαλίζει νέες αξίες δικαιοσύνης και αειφόρου ανάπτυξης. 

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανθρώπινες δραστηριότητες συνοδεύονται από εκπομπές ρύπων στον αέρα. Τα στοιχεία σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση ανά τον κόσμο είναι ανησυχητικά και σε υγειονομικό επίπεδο, προκαλώντας παγκόσμια κρίση υγείας, με 9 στους 10 ανθρώπους να εισπνέουν μολυσμένο αέρα. Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, για τα μέσα μεταφοράς και για την βιομηχανία στις αστικές περιοχές, οι κίνδυνοι από τα χημικά, τα απόβλητα, το μολυσμένο νερό και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλει κατά κύριο λόγο στη ρύπανση. Εκατομμύρια είδη απειλούνται με εξαφάνιση, οι ωκεανοί είναι υπό πίεση, ενώ επίσης προκαλείται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, η κλιματική αλλαγή γίνεται μια υπαρξιακή απειλή και η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 

Πολιτικές μείωσης ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, τη συνεργασία και την οργανωμένη δράση σε μια αέναη προσπάθεια για την προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος, το σεβασμό στο δημόσιο χώρο, τη βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη, διαμορφώνοντας, με τον τρόπο αυτό, καλύτερη ποιότητα ζωής.

1. Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σταδιακή απομάκρυνση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας.
2. Περιορισμός χειμερινής ατμοσφαιρικής ρύπανσης από οικιακή καύση βιομάζας.
3. Πιο συστηματική και πλήρης παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
4. Μέτρα ελέγχου εκπομπών από βιομηχανίες, οδικές μεταφορές και συστήματα θέρμανσης.
5. Ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών για το πώς μπορούν να συμβάλουν στην καθημερινότητα.
6. Μακροπρόθεσμη διαχείριση ποιότητας αέρος που διασφαλίζει την υγεία πάντων.
7. Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης στις πόλεις.
8. Κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων.

Υδατικό περιβάλλον

Όσον αφορά στο υδατικό περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται ότι απειλείται  από πολλές πηγές ρύπανσης. Στην Ελλάδα η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών επιτυγχάνεται από αστικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις και υπεραντλήσεις που εγκυμονούν κινδύνους υφαλμύρινσης και εξάντλησης των αποθεμάτων. Για την προστασία προϋποτίθεται η ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και του εθνικού θεσμικού πλαισίου, αλλά και η συγκρότηση ορθολογικής πολιτικής διαχείρισης των υδατικών πόρων, ο συντονισμός και η εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των φορέων, η έμφαση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και των αρχών πρόληψης και ελέγχου. 

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι πολίτες θεωρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο μετά την κλιματική αλλαγή. Και αυτό, επειδή παρά την αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, πολλές περιοχές συνεχίζουν να εμφανίζουν υπερβάσεις των ορίων που έχει θέσει η Οδηγία 2008/50/ΕC του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21^ης Μαΐου 2008 «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη». 

Αικατερίνη Συμφέρη