Ο ζωροαστρισμός και οι απόψεις του, αλλά και τις μεταλλάξεις του  επηρέασε επόμενες θρησκείες, όπως και πολλές αιρέσεις του χριστιανισμού. Πήγασε μία θρησκεία ζωροαστρικογενής, που σχετίζεται με τις διδαχές του Μάνη, στον 3^ο αιώνα μ.Χ. Αυτός ο Μάνης δημιούργησε τον μανιχαϊσμό και σήμερα επικρατούν οι «μανιχαϊστικές συλλήψεις».

Ο Μάνης θεώρησε το Κακό σαν αυτόνομη δύναμη που μπορεί να νικήσει το Καλό· και αυτός βασίζεται σε ζωροαστρική σύλληψη, αλλά το πηγαίνει σε μία απολυτότερη σύγκρουση Καλού και Κακού και βάζει ερωτηματικό ποιος μπορεί να κερδίσει —επομένως δίνει δύναμη στο Κακό—, πιστεύει στη μάχη Καλού και Κακού και στη συμμετοχή του ανθρώπου στο Καλό και στο Κακό και πιστεύει ότι όλα είναι δυϊστικά: φως -σκοτάδι, καλό – κακό, ύλη – πνεύμα, και πιστεύει ότι ο θεός εκφράζεται μέσα από όλους τους διδάσκοντες τις θρησκείες. Και αυτή τη σύλληψη του Μάνη οι μελετητές των θρησκειών την ανιχνεύουν και σε αιρέσεις του χριστιανισμού αλλά και σε άλλες συλλήψεις (και του Ισλάμ).

Ο ζωροαστρισμός επηρέασε επηρεάστηκε αυτονόμως δημιούργησε την άποψη ότι ο Θεός δεν μπορεί να παρασταίνεται. Ο ζωροαστρισμός ήταν ανεικονικός, όπως είναι και ο εβραϊσμός, όπως είναι και το Ισλάμ, όπου βρίσκονται επιρροές που προέρχονται από ζωροαστρική πηγή, και φυσικά και από εβραϊκή πηγή, γιατί και το Ισλάμ είναι εβραιογενής θρησκεία. Επίσης, στον ζωροαστρισμό έπρεπε κανείς να προσεύχεται πέντε φορές την ημέρα στον Αχούρα Μάζντα, το ίδιο συμβαίνει και στο Ισλάμ. Σήμερα ο κάθε μουσουλμάνος προσεύχεται πέντε φορές την ημέρα.

Επίσης στη σύλληψη του ζωροαστρισμού είναι ότι όταν θα έρθει η ώρα της Κρίσεως οι ψυχές των καλών θα πηγαίνουν μέσα από υπέροχα μονοπάτια στην αναγέννηση, ενώ οι ψυχές των κακών θα κατακρημνίζονται στο απόλυτο κενό και μέσα στην αιώνια φωτιά, περνώντας από ένα γεφύρι που γίνεται πιο λεπτό και πιο λεπτό και τελικά γίνεται ένα ξυράφι που κατακόβει τους κακούς.

Επομένως, ο ζωροαστρισμός, από τους μελετητές, θεωρείται ομπρέλα θρησκεία, μάνα θρησκεία, η οποία επηρέασε ευρύτερα όλη τη ζώνη της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Στις ύστατές του φάσεις επηρεάστηκε και από τον ελληνισμό και κάποιες πλευρές του ζωροαστρισμού εισέπραξαν και συλλήψεις ελληνικές μετά την επέκταση των Ελλήνων και των στρατιών του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο ζωροαστρισμός, δηλαδή, μπορεί σήμερα να είναι μία μικρή θρησκεία, όμως ιστορικά επηρέασε θρησκείες που —τουλάχιστον σήμερα— είναι ισχυρές.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια Ιστορία 2: Ο άνθρωπος απέναντι στο Θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/courses/course-v1:History+Hist3.2+21D/about

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

O ζωροαστρισμός είναι εξέλιξη του μαζδαϊσμού, μιας αρχαιότατης θρησκείας που δρούσε σε αυτήν εδώ πέρα την περιοχή της Μέσης Ανατολής, και στην πραγματικότητα συνεχίζεται μεταμορφωμένος μέσα στον ζωροαστρισμό.

Ο ζωροαστρισμός υπήρξε μία εύπλαστη θρησκεία, η οποία άλλαξε κατευθύνσεις και πρόσωπα, κρατώντας πάντα έναν κεντρικό πυρήνα, για μακρύ διάστημα. Και σήμερα που οι αρχαιολόγοι βρίσκουν συνεχώς και καινούριες θέσεις ζωροαστρικές και γίνονται περισσότερες μελέτες. Μάλιστα, ισχυρίζεται πως δεν είναι μια θρησκεία η οποία διαμορφώθηκε στον 6ο αιώνα π.Χ., αλλά ότι είναι παλαιότερη θρησκεία, έως πολύ παλαιότερη προ του 1000 π.Χ. και υπάρχουν ευρήματα που μας μετακινούν προς το 1200, προς το 1500 π.Χ. Και κάποιοι μελετητές μιλούν για το 2000 π.Χ.

Αν η ζωροαστρική θρησκεία έχει πράγματι τις απαρχές της στις πρώτες εκατονταετίες της 2ης χιλιετίας π.Χ., για την αρχαιότερη ζώσα θρησκεία του κόσμου.

Ο ζωροαστρισμός λέγεται αλλιώς και μαζδαϊσμός, από το όνομα του Θεού, του καλού Θεού, του μεγάλου Θεού του ζωροαστρισμού, ο οποίος λεγόταν Αχούρα Μάζντα (Ahura Mazda).

Ο ζωροαστρισμός μελετάται και εντοπίζεται αρχαιολογικά από την εξής πλευρά: οι ζωροάστρες ανάμεσα στις διάφορές τους συλλήψεις πίστευαν ότι οι νεκροί δεν πρέπει να θάβονται. Παρατήρησαν τη φύση και είδαν ότι κανένα ζώο δεν θάβει τους νεκρούς του. Άρα θεώρησαν ότι είναι στη φύση να αφήνεις τον νεκρό εκτεθειμένο ούτως ώστε να τρέφει τα όρνεα του ουρανού και τα σκουλήκια και τα ζώα της ξηράς.

Γι’ αυτό και είχαν τη συνήθεια, όταν πεθαίνουν οι νεκροί τους, να τους θρηνούν για ένα διάστημα και έπειτα να μεταφέρουν με μεγάλη αγάπη τη σορό του νεκρού και να την τοποθετούν σε κτιστά τοιχία, τα οποία συνηθίζουν να δημιουργούν, σε μια απόσταση όχι πολύ κοντινή στις κατοικίες τους, αλλά ούτε και πολύ μακρινή.

Όχι πολύ κοντινή για να μην έρχεται η αποφορά των πτωμάτων στην κατοικημένη περιοχή. Όχι όμως και πολύ μακρινή για να είναι οι νεκροί τους σχετικά κοντά. Αυτές οι κατασκευές των ζωροαστρών λέγονται «Τείχη της σιωπής». Είναι τοιχία, τα οποία κτίζονται είτε σε λόφους, αν τύχει να υπάρχουν κοντά λόφοι, είτε και στο πεδίο, αλλά έχουν τη χρησιμότητα πάνω στο πάχος του τοιχίου να μπορεί να τοποθετηθεί η σορός και να εκτεθεί.

Έτσι σήμερα, χάρις σε αυτές τις ανασκαφές που γίνονται στη ζώνη της κεντρικής Ασίας, στις στέπες της κεντρικής Ασίας, αλλά και στο Αφγανιστάν και στο Τουρκμενιστάν και κυρίως στην Περσία.

Απόσπασμα από το ελεύθερο διαδικτυακό μάθημα του Mathesis «Παγκόσμια Ιστορία 2: Ο άνθρωπος απέναντι στο Θείο» με διδάσκουσα τη Μαρία Ευθυμίου.
Σύνδεσμος: https://mathesis.cup.gr/courses/course-v1:History+Hist3.2+21D/about

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός