Η αφηγηματική δομή του Algirdas Julien Greimas αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία της σημειωτικής και της αφηγηματολογίας, επιτρέποντας την ανάλυση και κατανόηση της δομής των αφηγήσεων μέσω ενός συστήματος ρόλων και σχέσεων. Η εφαρμογή της στον σύγχρονο κινηματογράφο επιτρέπει τη διερεύνηση της αφηγηματικής λειτουργίας και της συμμετοχικότητας του κοινού, καθώς και την αποκάλυψη βαθύτερων νοημάτων που διαπερνούν τα έργα αυτά.

Η κεντρική έννοια του αφηγηματικού τετραγώνου του Greimas βασίζεται στην αντίθεση μεταξύ τεσσάρων θεμελιωδών ρόλων: τον Υποκείμενο (Subject), Αντικείμενο (Object), Αντι-Υποκείμενο (Anti-subject) και Αντι-Αντικείμενο (Anti-object). Αυτή η δομή όχι μόνο οργανώνει τα αφηγηματικά γεγονότα αλλά και ενσωματώνει τις δυναμικές των συγκρούσεων και των επιδιώξεων (Greimas & Courtés, 1982).

Στον κινηματογράφο, αυτή η δομή συμβάλλει στην κατανόηση της πλοκής και της ανάπτυξης των χαρακτήρων στον αφηγηματικό ιστό. Η ενδοκειμενική αναφορά σε κινηματογραφικά έργα όπως ο «Τζόκερ» (Todd Phillips, 2019) αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι συγκρούσεις και οι αντιθέσεις που αναλύονται μέσα από το αφηγηματικό τετράγωνο καθρεφτίζουν κοινωνικές και ψυχολογικές εντάσεις.

Επιπλέον, η χρήση του αφηγηματικού τετραγώνου στον σύγχρονο κινηματογράφο επιτρέπει την ανάδειξη θεμάτων όπως η ηθική σύγκρουση, η ταυτότητα, η εξουσία και η επιθυμία, καθιστώντας το εργαλείο αυτό ιδανικό για τη διεπιστημονική προσέγγιση στην ανάλυση των μέσων αυτών (Fludernik, 2003). Η συνεχής εξέλιξη της αφηγηματικής δομής στα νέα μέσα επιβεβαιώνει τη διαχρονικότητα και την ευελιξία του μοντέλου του Greimas.

Συνοψίζοντας, η αφηγηματική δομή του Greimas αποτελεί ένα ισχυρό αναλυτικό εργαλείο για την κατανόηση και την ερμηνεία αφηγήσεων στον σύγχρονο κινηματογράφο επιτρέποντας την αποσαφήνιση των ρόλων, των σχέσεων και των νοημάτων μέσα σε πολύπλοκα αφηγηματικά περιβάλλοντα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

• Fludernik, M. (2003). The function of deixis in narrative. In D. Herman (Ed.), Narrative theory and the cognitive sciences (pp. 106–123). CSLI Publications.
• Greimas, A. J., & Courtés, J. (1982). Semiotics and language: An analytical dictionary (J. V. Harsh, Trans.). University of Minnesota Press.
• Todd Phillips. (Director). (2019). Joker [Film]. Warner Bros. Pictures.

Η επικοινωνία αποτελεί ένα θεμελιώδες στοιχείο της ανθρώπινης διασύνδεσης και αλληλεπίδρασης. Καθημερινά, επικοινωνούμε με τους γύρω μας μέσω προφορικής ή γραπτής επικοινωνίας, εκφράζοντας σκέψεις, συναισθήματα και ιδέες. Η επικοινωνιακή γραμματική αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο που βοηθά στην κατανόηση και την αποτελεσματική μετάδοση των μηνυμάτων μας.

Η επικοινωνιακή γραμματική αναφέρεται στον τρόπο που χρησιμοποιούμε τη γλώσσα για να επικοινωνήσουμε με άλλους. Αντί να εστιάζει αποκλειστικά στους κανόνες και τις δομές της γραμματικής, η επικοινωνιακή γραμματική εστιάζει στην αποτελεσματική και κατανοητή επικοινωνία.

Κύρια Χαρακτηριστικά της Επικοινωνιακής Γραμματικής

• Εστίαση στην Κατανόηση: Η επικοινωνιακή γραμματική θέτει την κατανόηση του μηνύματος στο επίκεντρο. Το σημαντικότερο δεν είναι να ακολουθούμε αυστηρούς γραμματικούς κανόνες, αλλά να εξασφαλίζουμε ότι το μήνυμά μας είναι κατανοητό από τον παραλήπτη.
• Προσαρμοστικότητα: Η επικοινωνιακή γραμματική δέχεται την ποικιλομορφία στον τρόπο που εκφραζόμαστε, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον, τον παραλήπτη και τον σκοπό της επικοινωνίας.
• Εμπλοκή του Περιβάλλοντος: Η επικοινωνιακή γραμματική αναγνωρίζει τη σημασία του περιβάλλοντος στην επικοινωνία, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών σχέσεων, του πολιτισμού και των κοινωνικών συμβάσεων.

Προϋποθέσεις Εφαρμογής της Επικοινωνιακής Γραμματικής

• Κατανόηση του Κοινού Στόχου: Οι επικοινωνούντες πρέπει να συμφωνήσουν στον κοινό τους σκοπό και στόχο της επικοινωνίας.
• Αλληλοσεβασμός: Οι συμμετέχοντες πρέπει να σέβονται τις απόψεις και τα δικαιώματα του άλλου.
• Ανοιχτή Και Ειλικρινής Επικοινωνία: Οι συμμετέχοντες πρέπει να είναι ανοιχτοί και ειλικρινείς στην έκφραση των σκέψεών τους.
• Συνεργατική Στάση: Η επικοινωνία πρέπει να βασίζεται στη συνεργασία και την ανταλλαγή ιδεών.

Σε κάθε περίπτωση, η επικοινωνιακή γραμματική αποτελεί έναν απαραίτητο παράγοντα για τη διαμόρφωση και τη διατήρηση υγιών και αποτελεσματικών ανθρώπινων σχέσεων. Καθώς εκφραζόμαστε με σεβασμό, κατανόηση και ανοιχτότητα, διαμορφώνουμε ένα περιβάλλον επικοινωνίας που είναι επωφελές για όλους τους εμπλεκόμενους.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

Τα οφέλη από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του ΕΠΕ αναμένονται πολλαπλά τόσο για τον μαθητή με κινητική αναπηρία, όσο και για την οικογένεια αλλά και τους εκπαιδευτικούς:

α) Ο μαθητής ωφελείται επειδή:

• Εντοπίζονται και προσδιορίζονται οι ανάγκες του, οι οποίες προέρχονται από την αναπηρία του,
• Οργανώνονται οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες σύμφωνα με τις ανάγκες του,
• Παρακολουθείται και αξιολογείται ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός και η πρόοδός του,
• Δίνεται η ευκαιρία στο μαθητή να αναπτύξει δεξιότητες ώστε να καταστεί ένα ανεξάρτητο και παραγωγικό μέλος της κοινότητας.
• Λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα για τον σχεδιασμό της μετάβασης του μαθητή.

β) Η οικογένεια του μαθητή ωφελείται επειδή:

• Εδραιώνεται αποτελεσματική επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ των γονέων και του σχολείου,
• Οι γονείς έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις αποφάσεις για την εκπαίδευση των παιδιών τους,
• Οι γονείς μαθαίνουν για τα καθήκοντα και τις ευθύνες τους στην εκπαίδευση των παιδιών τους,

γ) Οι εκπαιδευτικοί ωφελούνται επειδή:

• Βλέπουν καθαρά τις ικανότητες αλλά και τις ανάγκες του μαθητή,
• Αναπτύσσουν διεπιστημονικές δεξιότητες στην εργασία τους,
• Διαχειρίζονται αποτελεσματικά την εκπαιδευτική και αξιολογητική διαδικασία.

Κατάλληλες και ακατάλληλες εκφράσεις για τη διατύπωση στόχων στο ΕΠΕ

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός

Μια «έξυπνη» εφαρμογή που εξυπηρετεί τους πολίτες για την αποστολή SMS στο 13033 κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων λόγω κορονοϊού, δημιούργησε ένας φοιτητής του τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στη Λάρισα.

Πρόκειται για μια εφαρμογή για κινητά και ταμπλέτες με το όνομα «Αίτηση Έγκρισης Μετακίνησης (SMS 13033)» που βρίσκεται στο GoolglePlay και με την οποία ο χρήστης μπορεί να εξυπηρετείται γρηγορότερα κάθε φορά που επιθυμεί να μετακινείται από το σπίτι του.

Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ o δημιουργός της εφαρμογής Θεόδωρος Ίτσιος, η ιδέα προήλθε από το γεγονός ότι οι πολίτες μετά τα νέα μέτρα χρειάζεται να στέλνουν αρκετά μηνύματα προς τον πενταψήφιο αριθμό 13033 σε καθημερινή βάση.

O νεαρός φοιτητής, σημείωσε ότι το ιδιαίτερο που έχει αυτή η εφαρμογή είναι ότι προσφέρει στον πολίτη περισσότερη ταχύτητα στην αποστολή του μηνύματος, καθώς o χρήστης μπορεί να αποθηκεύσει τα στοιχεία του και να μην χρειάζεται να γράφει συνέχεια το ονοματεπώνυμο του και την διεύθυνση του κάθε φορά που στέλνει μηνύματα.

Σημειώνεται πως σύμφωνα με τον ίδιο τον δημιουργό του εγχειρήματος, η εφαρμογή διασφαλίζει το απόρρητο των προσωπικών δεδομένων και είναι δωρεάν για τους χρήστες. Αναφορικά με το ενδιαφέρον που υπάρχει από τους χρήστες, ο Θοδωρής Ίτσιος είπε ότι πως είναι έντονο μέχρι στιγμής και πως υπάρχει αισιοδοξία για το μέλλον.

Πηγή