Σήμερα κάποιοι φτιάχνουνε στεφάνια από λουλούδια για” να πιάσουνε τον Μάη”, ενώ κάποιοι άλλοι έστω και τηρώντας αποστάσεις διαδηλώνουν για τα δικαιώματα της εργατικής τάξης.

 Σαν σήμερα οι εργάτες στο Σικάγο πρώτοι και ύστερα ακολουθώντας όλη η χώρα,εξεγέρθηκαν για να μπορούμε σήμερα εμείς 8ώρες και 6 μέρες την εβδομάδα και να έχουμε εργατικά δικαιώματα που σε εμάς σήμερα φαίνονται δεδομένα,τα οποία όμως αποκτήθηκαν από την εργατική τάξη τον Μάιο του 1886.

 Σήμερα η εικόνα των διαδηλώσεων στη χώρα μας για την εργατική πρωτομαγιά είναι πρωτόγνωρες με τους διαδηλωτές να κρατούν αποστάσεις 2 μέτρα ο ένας από τον άλλο ενώ οι συγκεντρωμένοι λόγω κορωνοϊού είναι πολύ λιγότεροι σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές.

 Η μέρα όμως αυτή δεν παύει και δεν θα παύσει ποτέ να είναι μια μέρα τιμητικής γιορτής για τους εργάτες που με αιματοβαμμένες εξεγέρσεις κατάφεραν να καθιερώσουν το δικαίωμα του 8ώρου στην εργασία που μέχρι τότε έφτανε μέχρι και τις 12 ώρες καθώς και την αργία της Κυριακής ,μετρώντας νεκρούς διαδηλωτές αλλά και αστυνομικούς.

  Η εργατική πρωτομαγιά στην Ελλάδα

   Το 1892 έγινε η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στο νεοελληνικό κράτος, από το Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Το 1893, 2.000 εργάτες διαδήλωσαν ζητώντας οκτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Το 1894, γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση με τα ίδια αιτήματα που λήγει με 10 συλλήψεις και τον Αύγουστο ακολουθεί η σύλληψη του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη.

Στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944, η εργατική Πρωτομαγιά συνέπεσε με την εκτέλεση 200 Ελλήνων πατριωτών, κομμουνιστών και αριστερών αγωνιστών, ως αντίποινα για τον φόνο ενός Γερμανού στρατηγού και των τριών συνοδών του, που έγινε στις 27 Απριλίου 1944 σε τοποθεσία κοντά στους Μολάους Λακωνίας . Οι 200 της Καισαριανής  μεταφέρθηκαν απ’ το στρατόπεδο Χαϊδαρίου, όπου ήταν κρατούμενοι, στο σκοπευτήριο της Καισαριανής και εκεί εκτελέστηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Η ίδια ημέρα είναι ημέρα ιστορικής τιμής και μνήμης.

  Απο τότε η 1η μαιου έχει καθιερωθεί να γιορτάζεται ως εργατική πρωτομαγιά και είναι και πρέπει πάντα να είναι καθολική αργια.

 Την μέρα αυτή,με συγκεντρώσεις και πορείες η εργατική τάξη κάθε χρόνο καθορίζει το μέλλον της. Ας τελειώσει ο ταξικός πόλεμος. Σήμερα είναι μια μέρα που πρέπει να μας βάζει σε σκέψεις. Να απαιτούμε ίσα δικαιώματα για όλους. Να λέμε όχι στον ταξικό πόλεμο. Να θυμόμαστε ότι για τα δικαιώματα που έχουμε σήμερα εμείς στην εργασία , κάποτε έχυσαν αίμα και να απεργούμε και να διαδηλώνουμε για ακόμη περισσότερα δικαιώματα και για ένα τέλος επιτέλους στον ταξικό πόλεμο.

Ερμιόνη Ταυλαρίδου

Η Πρωτομαγιά είναι απεργία και όχι αργία, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα και σε πολλές ακόμη χώρες της υφηλίου, με υπηρεσίες και επιχειρήσεις να παραμένουν κλειστές.

1. Αφενός πρόκειται για τη μέρα των λουλουδιών και της Άνοιξης κι αυτό έγκειται στο εξής:
   Για τους αρχαίους λαούς ημερολογιακά η εν λόγω ημέρα βρίσκεται, για το βόρειο ημισφαίριο, μεταξύ εαρινής ισημερίας και θερινού ηλιοστάσιου. Άλλωστε, θέτει τις ρίζες της στις παγανιστικές εορτές του παρελθόντος, με πολλά από τα αρχαία έθιμα να επιβιώνουν μέχρι και σήμερα. Στην Ελλάδα εορτάζεται εθιμοτυπικά με τη δημιουργία στεφανιών από λουλούδια. 

Απαρχή:

Οι πρώτοι εορτασμοί της ορίζουν ως αφετηρία την προ-χριστιανική Ευρώπη με γιορτές, όπως το κέλτικο Μπελτέιν και την εωσφορική γιορτή της Νυκτός του Walpurgis, στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Με τον εκχριστιανισμό, όμως, ακολούθησε η απαγόρευση και η λήψη χριστιανικού χαρακτήρα, χάνοντας έτσι το θρησκευτικό της νόημα. Ακόμη και σήμερα επιβιώνουν τα έθιμά της, όπως ο χορός γύρω από το Γαϊτανάκι, με τις νέο-παγανιστικές ομάδες να προσπαθούν να αναβιώσουν ανάλογα αρχαία έθιμα. Για πολλές προ-χριστιανικές παγανιστικές κοινωνίες της Ευρώπης εορταζόταν ως η πρώτη ημέρα του καλοκαιριού με το Θερινό Ηλιοστάσιο στις 21 Ιουνίου να συμπίπτει με τη μέση του καλοκαιριού.

2. Η πρώτη Μαΐου είναι η μέρα ορόσημο για τους αγώνες του εργάτη, μετά από την εξέγερση των εργατών του Σικάγου.

   Τότε με το σχεδόν ανύπαρκτο κανονιστικό πλαίσιο εργασίας στις ΗΠΑ, οι εργοδότες μπορούσαν να απασχολούν το προσωπικό τους κατά το δοκούν, ακόμη και τις Κυριακές. Έτσι, τη 1^η Μαΐου του 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας οκτάωρο ωράριο και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Περίπου μισό εκατομμύριο πληθυσμού συμμετείχε στις απεργίες διαδηλώνοντας ειρηνικά στην πλατεία Haymarket, που αστυνομικές εντολοδόχοι δυνάμεις διέλυσαν δια της βίας τη συγκέντρωση. Την επομένη αποφασίστηκε συλλαλητήριο για καταδίκη της αστυνομικής βίας από τους αναρχικούς έχοντας ως συνέπεια την επίσημη κατάληξη οκτώ νεκρών αστυνομικών και τεσσάρων διαδηλωτών.

Η διεθνής προβολή της αποτέλεσε λίκνο της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως Εργατικής Εορτής.

Μιας ετήσιας γιορτής, με παγκόσμιο χαρακτήρα των ανθρώπων της μισθωτής εργασίας. Με συγκεντρώσεις και πορείες, η εργατική τάξη καθορίζει το διεκδικητικό της πλαίσιο για το μέλλον, προβάλλοντας τα κοινωνικά και οικονομικά της επιτεύγματα.

Πότε θεσπίζεται:
Θεσπίζεται στις 20 Ιουλίου 1889, κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δεύτερης Διεθνούς (Σοσιαλιστικής Διεθνούς) στο Παρίσι.

Ελλαδικός χώρος:
Τα πρώτα εργατικά κινήματα συσπειρώθηκαν τον 19ο αιώνα παράλληλα με την ανάπτυξη της καπνοκαλλιέργειας. Υπό οθωμανική διοίκηση, η πρώτη απεργία πραγματοποιήθηκε στη Δράμα το 1888, με κύριο αίτημα τη μείωση στις 10 ώρες εργασίας ημερησίως από τις υπάρχουσες 13. Η πρώτη συγκέντρωση έλαβε χώρα το 1892 από το Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Σταύρου Καλλέργη, ενώ το επόμενο έτος πραγματοποιήθηκε ο πρώτος εορτασμός και διαδήλωση με εγκεκριμένο ψήφισμα: οκτάωρο εργασίας, Κυριακή-αργία και κρατική ασφάλιση σε θύματα εργατικών ατυχημάτων. Ακρογωνιαίος λίθος στάθηκε η απεργία και διαδήλωση των καπνεργατών, που «πνίγηκε στο αίμα» από την κυβέρνηση Μεταξά, με συνολικά δώδεκα νεκρούς.

Πότε καθιερώνεται:
Καθιερώνεται το 1937 ως η «Ημέρα Εορτασμού της Εργασίας», και η τελευταία εβδομάδα του Απριλίου ως «Εβδοµάς Εργατικής Αµίλλης». Επειδή 1^η Μαΐου ήταν Σάββατο και εργάσιμη, επελέγη η επομένη, Κυριακή 2 Μαΐου, γιορτή με μαζικό χαρακτήρα. Πλέον, με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης μετατίθεται η αργία της 1^ης  Μαΐου σε άλλη εργάσιμη ημέρα, εφόσον συμπίπτει: με Κυριακή, ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας ή Δευτέρα του Πάσχα. 

Καραντίνα:

Παρά τα μέτρα της τρέχουσας κατάστασης της καραντίνας και της απαγόρευσης της κυκλοφορίας που θα ισχύουν έως και την 4^η Μαΐου, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ), προέβη σε προκήρυξη 24ωρης πανελλαδικής υποχρεωτικής απεργίας την Παρασκευή 1^η  Μαΐου 2020 σύμφωνα με το άρθρο 14 του Ν. 4468/2017- ΦΕΚ Τεύχος Α 61/28.04.2017, προκειμένου η εργατική τάξη να αποτίσει φόρο τιμής στην ιστορία, τους αγώνες και τους νεκρούς της, με κατάθεση στεφάνων σε μνημεία αγωνιστών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι συμβολικοί εορτασμοί της -με τήρηση κανόνων και αποστάσεων- μεταφέρονται για το πρώτο Σάββατο μετά την άρση των περιοριστικών μέτρων. 

Συμπερασματικά:
Όπως προκύπτει από τα προαναφερθέντα, το ζητούμενο είναι να αναδεικνύεται η έννοια της αλληλεγγύης μεταξύ των κοινοτήτων και των κρατών, συνιστώντας το διαχρονικό αντίδοτο. Άλλωστε, πρόκειται για μια ημέρα με έντονο αγωνιστικό χαρακτήρα της Εργατικής Τάξης για την πάλη στην σφαίρα της ισότητας και δικαιοσύνης.

Ο αγώνας των εργατών του Σικάγο για την καθιέρωση του οκταώρου σήμερα αποκτά ξανά νόημα, διότι σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο επιχειρείται να ανατραπεί ό,τι κατακτήθηκε με σκληρούς αγώνες από την εργατική τάξη. Μέλει, δηλαδή, να είναι μια ατέρμονη κατάσταση πάλης των τάξεων στη νεότερη εποχή. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός