Η πιο σημαντική σχέση ενός ατόμου είναι η σχέση που έχει με τον εαυτό του καθώς επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής του. Πιο συγκεκριμένα, τα πάντα στη ζωή μας μπορεί να αλλάξουν ανά πάσα στιγμή, επί παραδείγματι να χάσουμε τη δουλειά μας ή να χωρίσουμε ή να χάσουμε το αγαπημένο μας πρόσωπο. Δύσκολες καταστάσεις, με διαφορετική βαρύτητα στην κάθε περίπτωση, αλλά δυστυχώς συμβαίνουν.

Μόνο ένα πράγμα παραμένει σταθερό, ο εαυτός μας!

Γι΄αυτό κιόλας θέλουμε να βελτιώσουμε τη σχέση που έχουμε μαζί του και το οφείλουμε για να αλλάξουμε τη ζωή μας προς το καλύτερο. Η αυτοαποδοχή, ο αυτοσεβασμός, η αυτοεκτίμηση είναι μερικά από τα «συστατικά» που μπορούν να διαμορφώσουν μια καλή σχέση με τον εαυτό μας.

Οι γνώσεις που έχουμε για τον εαυτό μας και ο τρόπος που επικοινωνούμε με το περίγυρο μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό με τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας. Η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμηση έχουν ως κοινό στόχο τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της ψυχοσύνθεσης μας. Ωστόσο, μπορεί να επηρεαστούν από τους «σημαντικούς άλλους» της ζωής μας, δηλαδή από οικογένεια, φίλους κ.α.

Πιο συγκεκριμένα, η αυτοεικόνα είναι η ιδέα που έχουμε σχηματίσει για τον εαυτό μας με βάση τις εμπειρίες μας, τις δεξιότητες, τις ικανότητες, τις γνώσεις μας αλλά και την προσωπικότητα μας, από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Ακόμη, κι από όσα συμπεραίνουμε από τη συμπεριφορά μας και τις αντιδράσεις των άλλων απέναντι μας. Επεξηγηματικά, μέσα από τις εμπειρίες μας διαμορφώνουμε μια προσωπική εικόνα για τις ικανότητες, τις δεξιότητες, τις γνώσεις και την προσωπικότητά μας.

Η αυτοεικόνα στηρίζεται στα όσα επιλέγουμε να κάνουμε και όχι στα όσα επιλέγουμε να μην κάνουμε. Επομένως, αν έχουμε θετικές εμπειρίες συμβάλουν στην θετική ενίσχυση της αυτοεικόνας μας ενώ αν οι εμπειρίας μας είναι αρνητικές την επηρεάζουν.

Ακόμη, η άμεση επιδοκιμασία ή αποδοκιμασία από ένα άλλο άτομο είναι ένας ισχυρός «μηχανισμός» διαμόρφωσης της αυτοεικόνας μας. Τα σχόλια που δεχόμαστε από το περιβάλλον που συναναστρεφόμαστε επικυρώνουν, ενισχύουν ή αλλάζουν την εικόνα που έχουμε σχηματίσει για εμάς.

Όσο πιο ενισχυμένη είναι η αυτοεικόνα που διατηρεί ένας άνθρωπος τόσο καλύτερα μπορεί διαχειριστεί τις προκλήσεις που προκύπτουν στη ζωή του.

Από την άλλη, αυτοεκτίμηση είναι η θετική ή αρνητική αξιολόγηση της αυτοεικόνας μας. Δηλαδή, η αξιολόγηση για την προσωπική μας ικανότητα που αναπτύσσεται σταδιακά μέσα από τις εμπειρίες μας. Δεν έχει να κάνει με το πόσο καλά κάνουμε κάτι ή όχι αλλά με το τι αντιλαμβάνεται ο κάθε άνθρωπος ως σημαντικό.

Αν κάνουμε κάτι με επιτυχία η αυτοεκτίμηση μας αυξάνεται ενώ αν κάνουμε μια ανεπιτυχής προσπάθεια η αυτοεκτίμηση μας μειώνεται.

Η ακρίβεια της αυτοεικόνας και της αυτοεκτίμησης εξαρτάται από την ακρίβεια των αντιλήψεων μας αλλά και τον τρόπο που επεξεργαζόμαστε τις αντιλήψεις που έχουν οι άλλοι για εμάς. Αρκετά δύσκολο, καθώς δεχόμαστε επιρροές από το περιβάλλον μας συνεχώς.

Έτσι, καταλήγουμε πως η αυτοεικόνα και η αυτοεκτίμηση επηρεάζουν τα αντικρουόμενα εσωτερικά μηνύματα προς τον εαυτό μας, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους άλλους αλλά και το προσωπικό στυλ της επικοινωνίας που ενστερνιζόμαστε.

Αναστασία Κακλαμάνου

Κάποιες καταστάσεις παρόλο που εμείς τις διαλέγουμε, κάπου βαθιά όπου δεν φτάνει το ημερήσιο πρόγραμμα, ένα ράγισμα προκλήθηκε και απλά εμείς δεν το παίρνουμε χαμπάρι. Καλό είναι να έχουμε ανεβασμένο τον πήχη για τα δικά μας θέλω. Κακό όμως όταν μπαίνει στην μέση το πείσμα και ξεπερνάμε τα όρια της αντοχής μας.

Ναι όπως όλοι γνωρίζουμε, τα όρια είναι για να τα ξεπερνάμε. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που ακόμη και τα όρια του ορίου έχουν ξεφύγει; Η υπομονή και το πείσμα είναι μεν από τα προτερήματα του ανθρώπου, με την κατάχρηση τους όμως γίνονται μειονεκτήματα. Δεν είναι έγκλημα να καθίσεις και να πάρεις μια ανάσα, να αφομοιώσεις τα δεδομένα. Έγκλημα είναι όταν παραμυθιάζεις τον εαυτό σου ότι όλα είναι εντάξει.

Υπομένουμε πολλές φορές γιατί έχουμε ανεβάσει την αξία των προσδοκιών, χωρίς να κοιταχτούμε στον καθρέπτη να ελέγξουμε αν  παραμένουμε το ίδιο άτομο με εκείνο πριν ξεκινήσαμε την διαδρομή.  Δεν κερδίζουμε μόνο. Χάνουμε κιόλας. Αυτό που χάνουμε ή κερδίζουμε όμως είναι κατά βάση κομμάτια του εαυτού μας. Κανένα από τα δύο δεν είναι κακό, γιατί και να χάσουμε κάτι που απλά πέρασε ο χρόνος του, κερδοφόρο είναι για εμάς. Όλα πρέπει να κάνουν τον κύκλο τους.

 Τελεία σε μια κατάσταση μπορούμε να βάλουμε οποιαδήποτε στιγμή. Εμείς όμως σαν όντα με ενσυναίσθηση δίνουμε παράταση, με την ελπίδα να πεθαίνει τελευταία. Τα συμπτώματα της κάθε τελειωμένης κατάστασης γίνονται πάντα αντιληπτά, η παράταση μένει παράταση όμως. Και έτσι συνεχίζουμε να τρέχουμε, και όχι επειδή η ζωή μας κυνηγάει, εμείς κυνηγάμε την ζωή, επειδή μια μέρα λες τι κάνω και που πάω.

Κανείς δεν είναι τέλειος, και δεν θα γίνει. Οι στιγμές όμως που δεν δίνουμε σημασία στις αντοχές μας, στο πως νιώθουμε, σίγουρα μας απομακρύνουν από το να φτάσουμε έστω και κοντά στην τελειότητα. Το κάθε κρακ που κάνει η ψυχή μας, για εμάς είναι μείον. Γιατί μας δείχνει πόσο ευάλωτοι είμαστε, μπροστά στο άγνωστο, που εν τέλει η ύπαρξη μας ολόκληρη είναι μια άγνωστη αλήθεια.

Με το κάθε κρακ που αφήνουμε την ψυχή και το σώμα να βιώσει, ένα αστέρι της αιώνιας ζωής μας πέφτει. Σαν απότομο χαστούκι που σου πέφτει ο καφές από το χέρι. Κάτι μετρήσιμο χάνουμε. Όπου συνήθως σε τέτοιες καταστάσεις οι συμπτώσεις παίρνουν ζωή, και η κοσμοθεωρία σου αλλάζει.

Ιωάννα Γκαβριλίου

Στη σύγχρονη εποχή επικρατεί η άποψη πως η προστασία και η φροντίδα του εαυτού μας αποτελεί το ύψιστο ζητούμενο, το ιδανικό, τη βάση επίλυσης κάθε πιθανού επερχόμενου προβλήματος. Και η άποψη αυτή είναι σαφώς σωστή. Η αγάπη και η πλήρης αποδοχή του εαυτού θεωρείται βασική προϋπόθεση για την ομαλή ένταξη, κοινωνικοποίηση αλλά και ψυχική υγεία μας. Μήπως όμως έχουμε υπερβεί κάποια όρια κι έχουμε αποκαταστήσει την αυτο-αγάπη με τον εγωισμό;

Έννοιες όπως αλτρουισμός, αλληλεγγύη και συνεισφορά φαίνεται να έχουν χαθεί από το λεξιλόγιό μας. Στη θέση τους, δεσπόζει ο προσωπικός πλουτισμός, η ιδιοτέλεια και η ανάγκη για αναγνώριση. Σύμφωνα με αυτή τη νοοτροπία, η ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων και η εκδήλωση συναισθημάτων υποβιβάζεται. Με άλλα λόγια, ο ανταγωνισμός και η αυτοπροβολή κρίνονται πιο σημαντικές από τις κοινωνικές σχέσεις και την ανθρώπινη επαφή. Το ενδιαφέρον περιορίζεται αποκλειστικά στον εαυτό μας.

Φυσικά, η προαναφερόμενη κατάσταση δεν θα έπρεπε να ισχύει. Εξάλλου, ήδη από την εποχή του Αριστοτέλη, είναι ευρέως γνωστό πως ο άνθρωπος αποτελεί «πολιτικόν ζῷον», δηλαδή η ύπαρξη κοινωνιών και κατά συνέπεια η συναναστροφή και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους είναι αναμφισβήτητη ανάγκη του. Συνεπώς, η απαξίωση του κοινωνικού περίγυρου, σύνηθες φαινόμενο στις μέρες μας, δεν εντάσσεται στα εγγενή χαρακτηριστικά του ανθρώπινου είδους.

Γιατί, λοιπόν, να υπερβάλλουμε όσον αφορά στην αυτοπροστασία μας και να προτιμούμε την αποξένωση, η οποία πάει ενάντια στη φύση μας;

Αναμφίβολα, η επιδίωξη της προσωπικής επιτυχίας δεν αξιολογείται αρνητικά. Όμως, όταν η προσοχή και το ενδιαφέρον εστιάζονται μονάχα εκεί, τότε χάνεται η ουσία της ανθρώπινης επαφής. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί μία απλή, καθημερινή συζήτηση με τον διπλανό μας. Πολύ πιθανό, καθένας από τους δύο συνομιλητές να μην δίνει βάση στα λεγόμενα του άλλου, αλλά να υπερηφανεύεται και να επιδεικνύει τα κατορθώματά του. Με αυτό τον τρόπο, χάνεται η έννοια της ουσιαστικής επικοινωνίας και του εποικοδομητικού διαλόγου.

Ας θέσουμε το θέμα σε διαφορετική βάση.. Τι νόημα έχει η προσωπική επιτυχία, αν δεν μπορείς να την μοιραστείς με το αγαπημένο σου πρόσωπο; Στο τέλος της ημέρας, το μόνο που μετράει είναι η αγάπη που τρέφουμε και αμοιβαία λαμβάνουμε. Ας διαλύσουμε, λοιπόν, τον κόσμο του «εγώ» κι ας συνειδητοποιήσουμε πως η ευτυχία είναι διπλή όταν μοιράζεται, όταν υπάρχει ο «σημαντικός άλλος» κοντά σου να σε συγχαρεί.

Νεφέλη Καλογερή