Ανορεξία και Βουλιμία: Ο ρόλος της διατροφής στις Νευρικές Διαταραχές

Η διατροφή αποτελεί κλειδί για την πρόληψη πολλών ασθενειών και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μας. Σε αυτό το «ταξίδι» της γνώσης και της υγείας, «ανοίγουμε» τον δρόμο για μια υγιεινή, ισορροπημένη και ενεργή ζωή με τη συμβουλευτική των ειδικών!

Μαζί μας αυτή τη φορά βρίσκεται η Αναστασία Μαμάτσιου, Κλινική Διατροφολόγος από την Θεσσαλονίκη.

Σπούδασε στο τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Διεθνούς Πανεπιστημιού Θεσσαλονίκης.

Έχει μεταπτυχιακές σπουδές στην Κλινική Διαιτολογία και είναι εκπαιδευμένη στην αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών όπως η Νευρική Βουλιμία και η Νευρική Ανορεξία. 

Διαθέτει πολυετή εμπειρία και έχει συνεργαστεί με Αθλητικούς συλλόγους και πολυεθνικές εταιρείες στην εκπαίδευση μαθητών στην υγιεινή διατροφή.

Είναι μέλος της ένωσης Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος και επιστημονική συνεργάτιδα του Diatrofi.gr στο οποίο αρθρογραφεί συχνά.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της διατροφής που συνήθως συνοδεύουν τη Νευρική Βουλιμία και τη Νευρική Ανορεξία;

« Η Νευρική Ανορεξία χαρακτηρίζεται από άρνηση για τη διατήρηση ενός υγιούς φυσιολογικού βάρους και από φόβο για την απόκτηση βάρους. Τα άτομα παρουσιάζουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους και έχουν προκαταλήψεις σχετικά με το σώμα, το φαγητό και την διατροφή τους. Συνεχίζουν να νιώθουν πείνα, αλλά επιτρέπουν στους εαυτούς τους μόνο πολύ μικρές ποσότητες φαγητού. Η μέση ημερήσια πρόσληψη θερμίδων για άτομα με ανορεξία είναι 600-800 θερμίδες αλλά υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις ολικής αθρεψίας.

Η Νευρική Βουλιμία χαρακτηρίζεται από δύο φάσεις. Στην πρώτη, το άτομο παρουσιάζει επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας σε σύντομο χρόνο, καταναλώνοντας μεγάλες ποσότητες φαγητού. Στη δεύτερη, βιώνει αισθήματα ενοχών και δυσφορίας και ακολουθεί διάφορες καθαρτικές μεθόδους, όπως η εντατική γυμναστική, ο προκλητός εμετός και η χρήση διουρητικών και καθαρτικών. »

Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα που σχετίζονται με τη Νευρική Βουλιμία και τη Νευρική Ανορεξία, που επηρεάζουν τη διατροφή των ατόμων που πάσχουν από αυτές τις διαταραχές;

« Νευρική Ανορεξία: Προφανής, γρήγορη και δραματική απώλεια βάρους, διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος, αμηνόρροια, συχνή και επίπονη γυμναστική, κρύα άκρα/υποθερμία, κατάθλιψη, απομάκρυνση από φίλους και κοινωνικό περιβάλλον, διαταραχές ύπνου, προκλητοί εμετοί, χρήση καθαρτικών ή διουρητικών.

Νευρική Βουλιμία: Επεισόδια υπερφαγίας με γρήγορη κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής, ακόμη και χωρίς αίσθημα πείνας, προκλητοί εμετοί, χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, αίσθημα απώλεια ελέγχου, διαταραχές εμμήνου ρύσεως, αφυδάτωση και κακή υγεία δέρματος, ενοχές, ντροπή, τύψεις μετά το επεισόδιο. »

Ποιες είναι οι διατροφικές συμβουλές που μπορούμε να προσφέρουμε σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν τη Νευρική Βουλιμία και τη Νευρική Ανορεξία;

«Νευρική Ανορεξία: Καταγραφή τροφίμων και ποτών που καταναλώνονται στα κυρίως και ενδιάμεσα γεύματα, εφαρμογή μικρών και συχνών γευμάτων, έτσι ώστε να μην υπάρχουν στομαχικές διαταραχές λόγω πρόσληψης μεγάλης ποσότητας φαγητού, ποικιλία τροφίμων, κατανάλωση τουλάχιστον 1,5 λίτρου υγρών ημερησίως λόγω αφυδάτωσης από τους συχνούς εμετούς.

Νευρική Βουλιμία: Καταγραφή τροφίμων και ποτών που καταναλώνονται στα κυρίως και ενδιάμεσα γεύματα, αποφυγή παρατεταμένης ασιτίας, αποφυγή ζάχαρης και χυμών εμπορίου καθώς ανοίγουν την όρεξη, αποφυγή στερητικών διαιτών.»

Πώς μπορεί η διατροφή να συμβάλει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής σωματικής και ψυχολογικής υγείας των ατόμων που πάσχουν από αυτές τις διαταραχές;

Νευρική Ανορεξία: Η διατροφή σε συνδυασμό με άλλες γνωστικές συμπεριφορικές θεραπείες, συμβάλλει στην αποκατάσταση ενός φυσιολογικού βάρους μέσω της ανάπτυξης στρατηγικών συμπεριφορών. Ο διαιτολόγος προσφέρει καθοδήγηση για μια υγιεινή διατροφή, συμπεριλαμβανομένης της παροχής ειδικών σχημάτων διατροφής και τις θερμιδικές ανάγκες του κάθε ατόμου.

Νευρικη Βουλιμία: Ο διαιτολόγος τροποποιεί τις αρνητικές σκέψεις και τις διαστρεβλωμένες αντιλήψεις που αφορούν τη διατροφή με την εφαρμογή ενός υγιούς διαιτολογίου.Με τη διατήρηση φυσιολογικής διατροφικής συμπεριφοράς θα επέλθει διατροφική αποκατάσταση, ισορροπία στα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης και έλεγχος των υπερφαγικών επεισοδίων.

Ποια είναι τα σημεία «κλειδιά», που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη όταν διαμορφώνουμε ένα προσαρμοσμένο διατροφικό πλάνο για άτομα με Νευρική Βουλιμία ή Νευρική Ανορεξία;

«Νευρική Ανορεξία: Δημιουργία σχέσης εμπιστοσύνης, εστίαση στην επανεκπαίδευση του ασθενή όσον αφορά τη σύνθεση τροφίμων, τις ομάδες τροφίμων, τους σωστούς συνδυασμούς, τις επιπτώσεις του υποσιτισμού, τους κινδύνους από καθαρτικές συμπεριφορές, την απενοχοποίηση τροφίμων που μέχρι τώρα ήταν «απαγορευτικά», και τη διόρθωση διαστρεβλωμένων πεποιθήσεων σχετικά με την τροφή, τη μέτρηση θερμίδων ή την εμμονή στη ζύγιση.

Νευρική ΒουλιμίαΕνημέρωση για επιλογή ισορροπημένων γευμάτων που θα περιέχουν τροφές από όλες τις ομάδες, εκπαίδευση για την ανταπόκριση στα φυσιολογικά μηνύματα της πείνας, ενημέρωση σχετικά με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους, το ενεργειακό ισοζύγιο, τις επιπτώσεις της ασιτίας, τις σωματικές επιπτώσεις των εκκαθαριστικών μεθόδων, και των διαστρεβλωμένων απόψεων για τη δίαιτα και τον έλεγχο του βάρους, βοήθεια του ασθενή ώστε να απενοχοποιήσει τα “απαγορευμένα τρόφιμα” και να βρει τρόπους επίλυσης καθημερινών προβλημάτων που έχουν σχέση με το φαγητό.»

Για περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με διατροφικά ζητήματα που τυχόν σας απασχολούν, μπορείτε να ανατρέξετε στο nutriwellness.gr. Μπορείτε να περιηγηθείτε στην «πλούσια» αρθρογραφία της ιστοσελίδας, είτε εναλλακτικά να κλείσετε ένα ραντεβού με την Κλινική Διατροφολόγο, Αναστασία Μαμάτσιου.




Η Βάσια Καραμπάση «απαντά» για τα Ω3 λιπαρά!

Τις πολύτιμες γνώσεις της αναφορικά με την αξία των Ω3 λιπαρών οξέων στη διατροφή μας, μοιράστηκε μαζί μας η Βάσια Καραμπάση.

Η Διαιτολόγος – Διατροφολόγος την οποία σίγουρα έχεις αγαπήσει μέσω του Τικ Τοκ αλλά και του Instagram, έδωσε απαντήσεις σε ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο κόσμο στις μέρες μας.

Η Βάσια σπούδασε Διατροφή και Διαιτολογία (BSc Dietetics) στο Queen Margaret University του Εδιμβούργου από όπου και αποφοίτησε το 2019 πρώτη σε βαθμολογία από το τμήμα της «First class». Σήμερα διατηρεί το δικό της γραφείο στη Θεσσαλονίκη (Ερμού 36) και εξειδικεύεται στις διατροφικές διαταραχές και την παχυσαρκία. Περισσότερες πληροφορίες για την ίδια, μπορείς να αναζητήσεις εδώ

@vasias_nutristories

Γνωρίζοντας τα μαγαζιά της Θεσσαλονίκης 😉. Άργησα αλλά πιστέψτε με σας εχω κάτι πολύ καλό! Επισκέφθηκα το @salento_skg_streetfood και ενθουσιάστηκα!! Μπορούμε λοιπόν να φάμε έξω ενώ προσέχουμε τη διατροφή μας; Η απάντηση είναι στο βίντεο 😉. #vasiasnutristories #eating #eatingout #tiktok #viral #dietitian #fyp #foryou #healthy #balancedfood #eatbalanced #greektiktok #skg #foodie #pizza #diettips #foryoupage #greektiktok #healthyliving

♬ πρωτότυπος ήχος – Vasia’s nutristories

Τι είναι τα Ω3 λιπαρά οξέα και γιατί είναι απαραίτητα για τον οργανισμό μας?

« Τα Ω-3 είναι πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που θεωρούνται απαραίτητα για τον οργανισμό μας και λαμβάνονται αποκλειστικά από τη διατροφή. Κάτι τέτοιο συμβαίνει λόγω της έλλειψης κάποιων ενζύμων που χωρίς αυτά είναι αδύνατη η παραγωγή των Ω-3 λιπαρών οξέων από το σώμα. Στα Ω-3 ανήκουν το άλφα- λινολενικό οξύ (ALA), το εικοσιπεντανοϊκό οξύ (EPA) και το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA).Το σώμα χρησιμοποιεί ευκολότερα τα EPA και DHA, ενώ στην περίπτωση των ALA χρειάζεται η συμβολή ενός ενζύμου για να μετατραπούν σε μορφή που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον οργανισμό. »

Σε ποιες τροφές βρίσκουμε τα Ω3 λιπαρά οξέα? Υπάρχουν πηγές φυτικής προέλευσης των Ω3 λιπαρών οξέων για κάποιον που δεν καταναλώνει ψάρια στη διατροφή του? Μπορούν αυτές οι πηγές να καλύψουν επάξια την ανάγκη ενός ανθρώπου σε Ω3?

«Τα Ω-3 λιπαρά οξέα και συγκεκριμένα οι πηγές των DHA και EPA βρίσκονται κατά κύριο λόγο στα λιπαρά ψάρια. Τα ψάρια αυτά μπορεί να είναι η σαρδέλα, το σκουμπρί, ο σολομός, η ρέγγα κ.α. Υπάρχουν ωστόσο και πηγές φυτικής προέλευσης (ALA) όπως είναι οι σπόροι τσία, τα καρύδια, ο λιναρόσπορος, το αβοκάντο και η κολοκύθα. Παρ’όλα αυτά, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, οι πηγές φυτικής προέλευσης αδυνατούν να χρησιμοποιηθούν επαρκώς από το σώμα. »

Παρατηρείται διαφορά ανάμεσα στα ψάρια ανοιχτής θαλάσσης και ιχθυοτροφείου, όσον αφορά την περιεκτικότητα τους σε Ω3?

« Στη συγκεκριμένη ερώτηση το τοπίο είναι λίγο θολό. Παλαιότερες μελέτες δείχνουν πως τα ψάρια ιχθυοτροφείου παρουσιάζουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε Ω3 όμως και υψηλότερα επίπεδα κορεσμένων λιπαρών οξέων. Ωστόσο, πιό πρόσφατες μελέτες αναφέρουν χαμηλότερα επίπεδα Ω3 στα ψάρια ιχθυοτροφείου και υψηλότερη αναλογία Ω6 προς Ω3 λιπαρά οξέα. Παρ’όλα αυτά η περιεκτικότητα των Ω3 και στα ψάρια ιχθυοτροφείου αλλά και σε αυτά της ανοιχτής θαλάσσης είναι αξιοσημείωτη. »

Θα πρέπει να ανησυχεί κάποιος που καταναλώνει τακτικά ψάρια στη διατροφή του για τα Βαρέα Μέταλλα?

« Κάποια είδη ψαριών και ειδικά τα μεγαλύτερα ψάρια (σε μέγεθος και ηλικία) είναι πιθανό να είναι επιβαρυμένα με βαρέα μέταλλα όπως είναι ο μεθυλ- υδράργυρος. Τα βαρέα μέταλλα συσσωρεύονται στη θάλασσα, τα ποτάμια και τις λίμνες ενώ προέρχονται από ανθρώπινη δραστηριότητα και κυρίως από την καύση απορριμμάτων ή ορυκτών. Τα μεγάλα ψάρια καταναλώνουν μικρότερα ψάρια τα οποία με τη σειρά τους τρώνε πλαγκτόν όπου βρίσκονται τα βαρέα μέταλλα. Επομένως, όσο μεγαλύτερο είναι το ψάρι τόσο πιο επιβαρυμένη είναι η τροφή του με βαρέα μέταλλα. Ωστόσο, στις ελληνικές θάλασσες η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων είναι χαμηλότερη από άλλες Ευρωπαϊκές Θάλασσες. Κάτι τέτοιο κάνει την κατανάλωση μεγάλων ψαριών (πχ σολομός, ξιφίας) ασφαλή, όταν αυτή περιορίζεται σε μία φορά την εβδομάδα. Τα μικρά ψάρια μπορούν να καταναλώνονται και 2-3 φορές την εβδομάδα. »

Πότε κρίνεται απαραίτητο για έναν άνθρωπο να εντάξει ένα συμπλήρωμα Ω3 στη διατροφή του?

« Τα συμπληρώματα διατροφής δεν μπορούν ποτέ να υποκαθιστούν μία ισορροπημένη διατροφή. Ωστόσο, εάν κάποιος δεν καταναλώνει πολλά ή καθόλου ψάρια στη διατροφή του και δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του από φυτικές πηγές Ω3 ένα συμπλήρωμα διατροφής είναι πιθανό να είναι ωφέλιμο. Διαφορετικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί βοηθητικά σε κάποια παθολογική κατάσταση αφού το άτομο έχει συμβουλευθεί το διαιτολόγο και το γιατρό του. »