Σε περιπτώσεις παιδιών με ΔΑΦ, ένας τρόπος εκπαιδευτικής παρέμβασης είναι η δημιουργία κοινωνικής ιστορίας.

Η κοινωνική ιστορία θέτει ως στόχο να περιγράψει μία ιδέα, ικανότητα ή κατάσταση στα πλαίσια σχετικών κοινωνικών ερεθισμάτων και απαντήσεων. Οι κανόνες γραφής μιας κοινωνικής ιστορίας είναι οι ακόλουθοι: Δεν περιγράφει ή εξηγεί μία εσφαλμένη απόφαση, άποψη, πρόγραμμα ή συμπεριφορά.  Κατά τη διάρκεια αφήγησής της πρέπει να υπάρχει χαλαρή διάθεση, ήρεμο, περιβάλλον, λίγα ερεθίσματα και πιθανή συμμετοχή άλλων ενηλίκων. 

Αρχικά, έκαστος εκπαιδευτικός οφείλει να συλλέξει πληροφορίες για το άτομο και την κοινωνική του κατάσταση μέσω παρατήρησης και συνέντευξης από τα οικεία πρόσωπα, με αποτέλεσμα την εξατομίκευση της ιστορίας και τη δημιουργία κινήτρων με βάση τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις του ατόμου με ΔΑΦ.

Τα γενικά χαρακτηριστικά γραπτής σύνθεσης μιας κοινωνικής ιστορίας είναι τα εξής:

• H δομή της αποτελείται από: εισαγωγή, κύριο μέρος, συμπέρασμα
• Είναι σύντομη και ακριβής
• Οι κοινωνικές πληροφορίες παρουσιάζονται με σημαντικό και καθησυχαστικό τρόπο
• Χρήση πρώτου ή τρίτου προσώπου
• Χρήση θετικής γλώσσας και περιγραφικής πρότασης (προοπτικής, καθοδήγησης, τμηματικής και καταφατικής)
• Χρήση προσαρμοσμένων εικόνων με στόχο την ενίσχυση του νοήματος του κειμένου
• Απάντηση στις ερωτήσεις μερικής άγνοιας (πού, πότε, ποιος, τι)
• Τίτλος που αναφέρει τα κριτήρια που εφαρμόζονται
• Συνδυασμός των ικανοτήτων και ενδιαφερόντων του αναγνώστη
• Τήρηση της αναλογίας των προτάσεων

Παράδειγμα κοινωνικής ιστορίας: «Γιατί να πλύνω τα χέρια μου».
Μερικές φορές τα χέρια μου λερώνονται. Μπορώ να χρησιμοποιήσω νερό και σαπούνι, για να καθαρίσω τα χέρια μου. Πλένω τα χέρια μου, για να είναι καθαρά. Πλένω τα χέρια μου, για να είμαι υγιής. Είναι έξυπνο να πλένω τα χέρια μου. Είναι υγιεινό να πλένω τα χέρια μου.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Στερεοτυπική συμπεριφορά
Τα περισσότερα άτομα με ΔΑΦ παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες πράξεις, όπως για παράδειγμα σε οπτικά ερεθίσματα, στην οσμή, στην ομιλία, στη γεύση, στην αφή, στην κίνηση, τελετουργίες, όπως να τοποθετούν αντικείμενα σε μια ευθεία γραμμή.

Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη
Η θεωρία της διάκρισης των συναισθημάτων αναφέρει πως υπάρχει μία ομάδα θεμελιωδών συναισθημάτων που αποτελείται από έξι ως δέκα. Τα βασικά συναισθήματα είναι βιολογικά, καθορίζονται από τις συναισθηματικές αντιδράσεις των ατόμων, εκφράζονται και αναγνωρίζονται από όλα τα άτομα ανεξαρτήτως εθνικότητας και είναι ο θυμός, ο φόβος, η χαρά, η λύπη, η αηδία και η έκπληξη.

Συναισθηματική νοηματοδότηση
Για τα παιδιά με ΔΑΦ είναι πολύ δύσκολο να ενσωματώσουν στη γλώσσα το συναισθηματικό περιεχόμενο που κρύβεται μέσα στα νοήματα και να καταλάβουν τον κοινωνικό κόσμο. Δυσκολεύονται να ερμηνεύσουν τις διάφορες πλευρές της επικοινωνίας καθώς και να κατανοήσουν ένα αφηγηματικό κείμενο, διότι θα πρέπει να κατανοήσουν το λεξιλόγιο, το στυλ του γραψίματος, τις αντιδράσεις των ηρώων σε μια ιστορία. Έτσι, δυσκολεύονται να αντιληφθούν το συναισθηματικό κόσμο των ηρώων, να δώσουν σημασία στην ουσία ενός νοήματος, καθώς κολλάνε στις λεπτομέρειες, να κατανοήσουν αφηρημένες έννοιες (σκέψεις και συναισθήματα) και μεταφορές, ειρωνείες, ανέκδοτα, ιδιωματισμούς και σαρκασμούς, καθώς και να αναγνωρίσουν λανθασμένες αντιλήψεις.

 Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ