Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν θα μπορούσε κάποιος να τα χαρακτηρίσει υπεύθυνα. Δεν θυμούνται πάντα να βάζουν τα λερωμένα ρούχα τους στο καλάθι με τα άπλυτα. Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι θα μαζέψουν τα παιχνίδια τους. Δεν θα πλύνουν τα δόντια τους αν δεν τους το θυμίζουμε συνεχώς. Με απλά λόγια, δεν καταλαβαίνουν γιατί πρέπει να βάζουν τις υποχρεώσεις πάνω από την διασκέδαση. Αυτή η φυσική τους αποστροφή για υπευθυνότητα μας δυσκολεύει να πείσουμε τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να μας βοηθήσουν, να συγυρίσουν ή να δείξουν ενδιαφέρον για τους άλλους. Και ποιος έχει τον χρόνο να τους δείξει πως; Με τους πυρετώδεις ρυθμούς στους οποίους ζούμε, εύκολα μπορεί να αρνηθούμε στα μικρά παιδιά την ευκαιρία να αποκτήσουν την αίσθηση της υπευθυνότητας γιατί απλώς είμαστε βιαστικοί ή κουρασμένοι.

Σε αυτήν την ηλικία όμως οι δουλειές του σπιτιού είναι ένα πολύτιμο εργαλείο εκμάθησης. Όχι μόνο διδάσκουν στα παιδιά υπευθυνότητα, αλλά αυξάνουν την αίσθηση της κοινωνικής σημασίας και της συνεισφοράς – κάνουν το παιδί να αισθάνεται χρήσιμο και ικανό, γεγονός το οποίο χτίζει την αυτοδυναμία και την αυτοπεποίθησή του. Πόσο υπέροχα αισθάνεται ένα τετράχρονο όταν βοηθά την κουρασμένη μαμά του να διπλώσει τα ρούχα (χωρίς βέβαια να συνειδητοποιεί πως η κουρασμένη μαμά θα χρειαστεί να διπλώσει ξανά όλα τα ρούχα, μόλις το παιδί βγει από το δωμάτιο).

Τι υπέροχη αίσθηση επιτεύγματος έχει ένα πεντάχρονο παιδί όταν βοηθά στο πλύσιμο του αυτοκινήτου! Πόσο περήφανο αισθάνεται ένα τρίχρονο, όταν φτιάχνει σαλάτα για την οικογένεια βάζοντας τα φύλλα από το μαρούλι μέσα στο μπολ. Με τόσα πολλά που έχει να κερδίσει, είναι προφανές πως αξίζει να κάνετε υπομονή μέχρι να γίνει συνήθεια στο παιδί να βοηθά στο σπίτι.

Οι δουλειές του σπιτιού ενθαρρύνουν την ενσυναίσθηση και την ευαισθησία. Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Τορόντο, τα παιδιά που έχουν βάλει στην καθημερινότητά τους δουλειές του σπιτιού είναι πιο πιθανό να αποκτήσουν κατανόηση για τους άλλους από ότι τα παιδιά που δεν εμπλέκονται σε αυτές. Τα παιδιά εκφράζουν την κατανόηση αυτή μέσα από αυθόρμητες πράξεις όπως παρηγορώντας κάποιον που είναι λυπημένος ή βοηθώντας χωρίς να τους ζητηθεί.

Όταν αναθέτετε στο παιδί δουλειές του σπιτιού ακολουθήστε τις παρακάτω τέσσερις οδηγίες:

1. Δουλέψτε μαζί με το παιδί σας στην αρχή.

Δείξτε του πως γίνεται. Δουλέψτε εκ περιτροπής. Πρώτα, ξεχωρίστε εσείς μερικές κάλτσες μέσα από το καλάθι με τα καθαρά ρούχα και στην συνέχεια ζητήστε από το παιδί σας να κάνει το ίδιο. Βάλτε πρώτα εσείς λίγο φαγητό στο μπολ του σκύλου και στην συνέχεια αφήστε το παιδί σας να ολοκληρώσει την δουλειά.

Θυμηθείτε να είστε υπομονετικοί και ανεκτικοί. Ακόμα και μετά από πολλή εξάσκηση, το παιδί δεν θα μπορεί να κάνει την δουλειά τόσο καλά όσο εσείς. Περιορίστε λίγο τις απαιτήσεις σας για τελειότητα ώστε να επιτρέψετε στο παιδί σας να συνεισφέρει. (Αν χρειάζεται να κάνετε εσείς ξανά την δουλειά, περιμένετε μέχρι να φύγει το παιδί από το δωμάτιο).

2. Επαινέστε την προσπάθεια.

Κάθε φορά που το παιδί σας ολοκληρώνει μια εργασία χωρίς να παραπονιέται, βεβαιωθείτε πως του επικοινωνείτε την ικανοποίησή σας. Το παιδί σύντομα θα ανακαλύψει πως του αρέσει να λαμβάνει θετική προσοχή κάθε φορά που σας βοηθά και θα θέλει όλο και περισσότερο να το επαναλαμβάνει.

3. Δημιουργείστε μια συνήθεια.

Οι εργασίες στο σπίτι γίνονται πιο εύκολα όταν είναι μέρος της καθημερινής ρουτίνας. Αν είναι ευθύνη του παιδιού σας να μαζεύει τα παιχνίδια του στο τέλος της ημέρας, ορίστε μια συγκεκριμένη ώρα για αυτόν τον σκοπό. Σύντομα το παιδί σας θα ξεκινήσει να συμμαζεύει χωρίς να του το υπενθυμίζετε, μόλις ανακοινώνετε: Η ώρα είναι 7! Αν είναι ευθύνη του παιδιού σας να μαζεύει κάθε βράδυ το πιάτο του μετά το φαγητό και να το βάζει στο νεροχύτη, μετά από λίγο καιρό δε θα χρειάζεται πια να του το υπενθυμίζετε. Αν θέλετε το παιδί σας να φτιάχνει το κρεβάτι του το πρωί, βεβαιωθείτε ότι ο κανόνας αυτός θα ισχύει κάθε πρωί. Σύντομα, αυτό δεν θα αποτελεί πια θέμα διαμάχης. Θα είναι απλά μια δραστηριότητα της ημέρας.

4. Δημιουργείστε ένα σύστημα ανταμοιβής, αν το παιδί σας αντιστέκεται επίμονα να αναλάβει δουλειές.

Βάλτε ένα αστεράκι πάνω σ’έναν πίνακα με αυτοκόλλητα κάθε φορά που το παιδί σας ολοκληρώνει εγκαίρως μία εργασία που του’χετε αναθέσει. Ανταμείψτε το όταν συμπληρώσει πέντε αστεράκι στον πίνακα. Ζητήστε από το παιδί σας να διαλέξει το ίδιο την ανταμοιβή του (προτείνετε λογικές επιλογές όπως ένα παγωτό ή μια ταινία κι όχι ένα ποδήλατο ή ένα ταξίδι). Αναθέστε στο παιδί σας μια δουλειά που θα οικοδομήσει την αίσθηση της υπευθυνότητας. Σε αυτήν την νεαρή ηλικία αυτό που μετράει δεν είναι το τελικό αποτέλεσμα. Είναι το γεγονός ότι οι δουλειές βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν πολύτιμα, χρήσιμα και ικανά.

Ο ρόλος του γονέα στην διδασκαλία της υπευθυνότητας

• Θυμηθείτε ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας χρειάζονται την βοήθειά σας για να μάθουν να είναι υπεύθυνα.
• Αποδεχτείτε ότι θέλει χρόνο και υπομονή για να βοηθήσετε το παιδί σας να γίνει υπεύθυνο.
• Αναθέστε στο παιδί δουλείες κατάλληλες για την ηλικία του.
• Δείξτε στο παιδί πως γίνεται κάθε δουλειά πριν απαιτήσετε να την κάνει σωστά.
• Επαινέστε τις προσπάθειες και τα επιτεύγματα του παιδιού σας.
• Προγραμματίστε μια συγκεκριμένη ώρα για τις δουλειές έτσι ώστε να γίνουν σύντομα συνήθεια.
• Ανταμείψτε τα παιδιά ώστε να παρακάμψετε την αρχική αντίσταση ή την δυσκολία να θυμούνται μια δουλειά.

Αποφύγετε

• Να κάνετε εσείς τις δουλειές επειδή είναι ευκολότερο από το να καταφέρετε να πείσετε το παιδί σας να τις κάνει.
• Να αφήνετε το παιδί προσχολικής ηλικίας να “την γλυτώνει” επειδή δεν μπορεί ή δεν θέλει.
• Να περιμένετε τελειότητα. Υπολογίστε ότι μπορεί να γίνουν λάθη ή να έχετε άτσαλα αποτελέσματα.
• Να δείχνετε ασυνέπεια στις απαιτήσεις σας. Αν θέλετε το παιδί σας να φτιάχνει το κρεβάτι του, σιγουρευτείτε πως αυτό γίνεται κάθε πρωί.
• Να χρησιμοποιείτε τις δουλειές του σπιτιού ως τιμωρία.

Πηγή

Πόσες φορές δεν έχουμε γυρίσει τον χρόνο πίσω για να θυμηθούμε στιγμές από τη σχέση μας με τους γονείς μας; Σκεφτείτε, λοιπόν, πως το ίδιο θα κάνουν και τα δικά σας παιδιά, όταν μεγαλώσουν. Είτε μόνα τους είτε με άλλους, θα «βουτάνε» στο παρελθόν, επαναφέροντας αναμνήσεις και βιώματα  των παιδικών τους χρόνων. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να έχετε κατά νου ότι το παρόν με τα παιδιά σας, είναι το παρελθόν τους σε λίγα χρόνια. Φροντίστε, λοιπόν, να δημιουργήσετε ωραίες αναμνήσεις.

1. Τα βιβλία και τα παραμύθια που τους διαβάζετε

Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο και πιο ουσιαστικό για να έρθει κοντά ένας γονιός με το παιδί του από το να καθίσουν παρέα και να του διαβάσει μια όμορφη ιστορία. Προσπαθήστε να βρίσκετε κάθε μέρα λίγη ώρα για να τους διαβάσετε ένα βιβλίο και να θυμάστε ότι είναι καλύτερο να επιλέγετε ώρα που είστε εσείς αλλά και το παιδί σας χαλαρωμένοι.

2. Τις φορές που καθίσατε και ακούσατε τα παράπονα, τις σκέψεις, τους προβληματισμούς, τα νέα τους

Μπορεί οι τρελοί ρυθμοί της καθημερινότητας να μην μας δίνουν την ευκαιρία να σπαταλάμε χρόνο για να καθίσουμε και να ακούσουμε όλα όσα απασχολούν το παιδί μας όμως δεν πρέπει να το αποφεύγουμε συστηματικά και να το αντιμετωπίζουμε ως κάτι δευτερευούσης σημασίας. Μερικές φορές οφείλουμε να θυσιάσουμε χρόνο από κάποια άλλη δραστηριότητα ή υποχρέωση, να καθίσουμε μαζί με το παιδί μας και να συζητήσουμε οτιδήποτε θέλει να μας πει. Τα παιδιά νιώθουν άσχημα όταν οι γονείς είναι απρόθυμοι να ακούσουν τους προβληματισμούς τους και να τους δώσουν μια συμβουλή για τη διαχείριση τους. Η καλή επικοινωνία πρέπει να βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Αμοιβαίος σεβασμός σημαίνει ότι τα παιδιά και οι γονείς επιτρέπουν ο ένας στον άλλον να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και τις πεποιθήσεις τους χωρίς τον φόβο της απόρριψης. Πιθανόν να μη συμφωνούμε με όλα όσα μας λένε τα παιδιά μας, μπορούμε όμως να δείξουμε ότι δεχόμαστε τα συναισθήματα τους. Για να γίνουμε καλοί ακροατές χρειάζεται συγκέντρωση. Κάποιες στιγμές η καλή ακοή απαιτεί από εμάς τη σιωπή, ενώ άλλες φορές πάλι χρειάζεται να απαντήσουμε με λόγια.

3. Τις αγκαλιές και τα τρυφερά μας χάδια

Τίποτα δεν είναι πιο καταπραϋντικό από μία ζεστή αγκαλιά. Οι αγκαλιές, τα φιλιά και τα χάδια προσφέρουν πολύ περισσότερα στα μωρά και στα παιδιά από μια πρόσκαιρη ανακούφιση ή επιβράβευση: τους μεταδίδουν αίσθημα ασφάλειας, αυξάνουν την αυτοπεποίθησή τους, αναπτύσσουν τον εγκέφαλό τους και τους μαθαίνουν πώς «χτίζονται» οι υγιείς ανθρώπινες σχέσεις. Για αυτό το λόγο ποτέ  δεν πρέπει να  τιμωρούμε  ένα παιδί στερώντας του τη φυσική επαφή μαζί μας. Αντίθετα, όσο θυμωμένοι κι αν είμαστε με τη συμπεριφορά του, αγκαλιάζοντάς το μπορούμε να του δείξουμε ότι το αγαπάμε, ακόμα κι αν δεν εγκρίνουμε  αυτό που έκανε.

4. Τηρήστε τις οικογενειακές παραδόσεις

Αλήθεια, ποιος δε θυμάται από τα παιδικά του χρόνια τις οικογενειακές παραδόσεις; Έχουμε πολλά ήθη και έθιμα που αξίζει να μεταδώσουμε στα παιδιά μας.  Εξάλλου, οι οικογενειακές παραδόσεις είναι πολύ σημαντικές για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών και δεν χρειάζεται να είναι πολύπλοκες ή χρονοβόρες. Χρειάζεται να είναι ευχάριστες και να επαναλαμβάνονται συχνά. Με λίγη φαντασία, μπορούμε να φτιάξουμε τις δικές μας οικογενειακές παραδόσεις που θα μας κάνουν όλους χαρούμενους και θα αποτελέσουν για τα παιδιά το υλικό από το οποίο θα χτίσουν τις πιο όμορφες αναμνήσεις από την παιδική ηλικία τους.

5. Τα οικογενειακά γεύματα

Τα οικογενειακά γεύματα αποτελούν μια παραδοσιακή αξία και μια περίσταση κατά την οποία δίνεται η ευκαιρία στα μέλη της οικογένειας να επικοινωνήσουν και να αναπτύξουν τους συναισθηματικούς τους δεσμούς. Είναι μια καλή ευκαιρία για την οικογένεια ώστε να συζητήσει, να μοιραστεί την καθημερινότητα, να ακούσουν οι γονείς τα προβλήματα των παιδιών τους και όπου κρίνουν να συμβουλεύσουν .Τέλος, μην ξεχνάτε  ότι τα οικογενειακά τραπέζια μένουν χαραγμένα στο μυαλό μας και είναι ότι πιο χαρακτηριστικό θυμόμαστε από τη παιδική μας ηλικία.  Και αν τα τελευταία χρόνια, λόγω της έντονης καθημερινότητας , τα οικογενειακά γεύματα όλο και μειώνονται, δε νομίζετε πως ήρθε η στιγμή να τα επαναφέρετε;

6. Τα θετικά σας σχόλια και τα λόγια ενθάρρυνσης κάθε τους προσπάθειας 

Το παιδί χρειάζεται να ακούσει από εσάς λόγια ενθάρρυνσης, λόγια που θα του τονώσουν το ηθικό, που θα ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση του.Τα παιδιά δεν ενεργούν πάντα όπως θέλουμε εμείς. Πρέπει να τους δώσουμε το μήνυμα ότι τα εκτιμάμε σαν ανθρώπους άσχετα από την επιτυχία τους.Ο γονιός που ενθαρρύνει, δεν ενδιαφέρεται να συγκρίνει το παιδί με άλλους. Αντίθετα, ενδιαφέρεται ώστε το παιδί να δεχτεί τον εαυτό του και να καλλιεργήσει το θάρρος ν’αντιμετωπίζει τις δυσκολίες. Πείτε του πόσο χαρισματικό είναι, πόσο περήφανους σας κάνει, πόσο το θαυμάζετε. Δεν θα τα ξεχάσει ποτέ αυτά τα λόγια!

7. Τις γιορτές για κάποιο επίτευγμά τους

Απο το ποδήλατο μέχρι ένα διαγώνισμα, πείτε στα παιδάκια σας ότι είστε περήφανοι γι αυτά. Ότι χαίρεστε που τα κατάφεραν και ότι είστε χαρούμενοι για τα επιτεύγματά τους. Κάθε εορταστική εκδήλωση προς τιμήν τους μένει χαραγμένη στη μνήμη των παιδιών και πάντα τις ανακαλούν με νοσταλγία.

8. Τα παιχνίδια που παίξατε μαζί τους

Το παιχνίδι είναι ο παράδεισος των παιδιών που λατρεύουν να παίζουν όπου σταθούν και όπου βρεθούν. Για ορισμένους γονείς το παιχνίδι με τα παιδιά είναι χάσιμο χρόνου. Βέβαια, υπάρχουν και οι γονείς που ενώ αναγνωρίζουν τα οφέλη που έχει το παιχνίδι για τα παιδιά, δεν παίζουν μαζί τους θεωρώντας ότι είναι κάτι που πρέπει να κάνουν τα παιδιά ενστικτωδώς χωρίς την βοήθεια ενηλίκων. Κι όμως τα παιδιά σας χρειάζονται για το παιχνίδι τους. Επιτραπέζια παιχνίδια, βόλτες με το ποδήλατο, κυνηγητό, παιχνίδια στη θάλασσα, κατασκευές και μουσικά παιχνίδια είναι μερικές μόνο από τις δραστηριότητες που μπορείτε να μοιραστείτε με τα πιτσιρίκια σας. Και να θυμάστε ότι οι ώρες που οι γονείς περνούν παίζοντας με το παιδί τους είναι σημαντικές για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξή του, αλλά και για την ενίσχυση της μεταξύ τους σχέσης

9. Τις στιγμές που ήσασταν δίπλα του σε κάθε μικρή ή μεγάλη περίσταση της ζωής του

Μπορεί να μη θυμούνται λεπτομέρειες της καθημερινότητάς σας, θα θυμούνται, όμως, στιγμές που ζήσατε μαζί. Θα θυμούνται τα ταξίδια που κάνατε, τις βόλτες, αστείες στιγμές που περάσατε, τα γέλια που κάνατε και γενικά οτιδήποτε τους αποδεικνύει εμπράκτως πως όποτε σας χρειάστηκαν, σταθήκατε υποστηριστικά στο πλευρό τους.

10. Τις αγαπησιάρικες εκδηλώσεις προς το πρόσωπό τους

Οι γονείς οφείλουν να αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους με ευαισθησία και να σέβονται τα όνειρα και τις ικανότητές τους. Η άποψη ότι το παιδί θα ‘’κακομάθει’’ είναι παράλογη και ανυπόστατη. Η αποστέρηση της αγάπης είναι το μεγαλύτερο κακό που μπορεί ένας άνθρωπος –πόσο μάλλον  ένας γονιός- να προξενήσει στο παιδί του. Να τα αγαπάτε τα παιδιά. Και να τα θαυμάζετε. Και να τους το δείχνετε. Πάντα. Γιατί το έχουν ανάγκη.

Πηγή

Ευτυχία είναι να μεγαλώνεις ένα καλό παιδί και να το καμαρώνεις!

Η παιδοψυχίατρος  Ιουλιέτα Λαούρη, μας μιλάει για το τι σημαίνει «καλό παιδί» και «ευτυχισμένος γονιός». Δύο έννοιες αλληλοεξαρτώμενες, αφού αυτό που κάνει έναν γονιό ευτυχισμένο είναι να βλέπει πως μεγάλωσε ένα ανεξάρτητο, δίκαιο και καλό παιδί που μπορεί να φροντίζει τον εαυτό του και να βοηθάει τους γύρω του. 

Ευτυχία είναι όταν τα παιδιά σου γίνονται καλοί άνθρωποι… 

Γονιός είναι ένα επάγγελμα με αμοιβή τα φιλάκια, τις μύξες, τα δάκρυα και τις αγκαλιές. Είναι ένας ρόλος που πρέπει να διατηρηθεί όλη τη ζωή. Οι γονείς πρέπει να κατέχουν πάμπολλες γνώσεις για να αντεπεξέλθουν, όπως ιατρικές, εκπαιδευτικές, μηχανικές και ραπτικές, να έχουν απίστευτα πολλές αρμοδιότητες, όπως διευθυντικές, οργανωτικές, αστυνομικές και άλλες.

Πότε ένα παιδί έχει μεγαλώσει σωστά; 

Ένας καλός ορισμός είναι αυτός του Jourard, ο οποίος λέει: «Υγιής προσωπικότητα υπάρχει όταν τα άτομα έχουν καταφέρει να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους έτσι ώστε η προσωπικότητά τους και η συμπεριφορά τους να μην τους είναι πια εμπόδιο. Μπορούν να αποδεχτούν σε μεγάλο βαθμό τον εαυτό τους και μπορούν να διοχετεύσουν την ενέργεια και τις σκέψεις τους σε σημαντικά και κύρια ενδιαφέροντα και προβλήματα, πέραν από αυτά τα οποία έχουν να κάνουν με τη δική τους ασφάλεια, ή και αποδοχή».

Τα χαρακτηριστικά του «καλού γονιού»:

– Να είναι λειτουργικά αυτόνομος

– Να μπορεί να δει πέραν του εαυτού του

– Να έχει μια ρεαλιστική αντίληψη του εαυτού του και αυτογνωσία

– Να έχει κατακτήσει συναισθηματικό έλεγχο

– Να διέπεται από ηθικές αρχές

Ο Royers λέει ότι η προϋπόθεση για τη δημιουργία μιας υγιούς προσωπικότητας είναι η χωρίς όρους θετική αναγνώριση ενός παιδιού, δηλαδή όταν ο «γονιός» δίνει αγάπη και αναγνώριση, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά του παιδιού.

Είμαι καλός γονιός; Ναι αν . . .

1. Ακούς και προσπαθείς να καταλάβεις τι λέει το παιδί σου.

2. Προσπαθείς να δίνεις τον καλύτερο εαυτό σου, έστω κι αν κάποτε κάνεις λάθη.

3. Δε φοβάσαι να βάλεις όρια και όπως σ’ αρέσουν οι αγκαλιές και τα φιλιά του παιδιού σου, αντέχεις το θυμό και τα δάκρυα του.

4. Του επιτρέπεις να αναπτύξει τις ικανότητές του και τα ταλέντα του, αυτά που εκείνος έχει, όχι αυτά που εσύ επιθυμείς ή ονειρεύεσαι.

5. Είσαι πάντα διαθέσιμος και δείχνεις έμπρακτα ότι το παιδί σου είναι σημαντικό για σένα.

6. Εκτιμάς αυτά που κάνει, λέει και αισθάνεται.

7. Δείχνεις τρυφερότητα και αγάπη.

Ποιος είναι ο ρόλος της κοινωνίας;

Η κοινωνία στην οποία αναπτύσσεται ένα παιδί με τις αξίες και νόρμες της, επηρεάζει τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και συμβάλει στο πώς θα αντιληφθούν οι νέοι το γονεϊκό ρόλο. Οι εξελίξεις και μεταβολές της κοινωνίας δημιουργούν συχνά σύγχυση και δυσκολία στον καθορισμό του γονεϊκού ρόλου.

Και ποιος ο ρόλος της παιδείας;

Δίπλα στην οικογένεια και την κοινωνία, σημαντικός και καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της γονεϊκής ετοιμότητας είναι και η παιδεία. Το σχολείο θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα παιδιά ως ολότητα και να λειτουργήσει ως χώρος παροχής κατάλληλης πληροφόρησης των παιδιών στα θέματα της ευρύτερης ψυχοσυναισθηματικής αγωγής.

Εν κατακλείδι…

Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν εξαρτάται μόνο από την οικογένεια, κοινωνία και εκπαίδευση αλλά και από βιολογικούς και ενδοψυχικούς παράγοντες (αυτό το οποίο ονομάζουμε γενετικό υπόβαθρο), οι οποίοι είναι σημαντικοί στην εξέλιξη της προσωπικότητας των ανθρώπων.

 Από την Ιουλιέτα Λαούρη, Παιδοψυχίατρο»

Πηγή

Καθώς βλέπουμε τους γιους μας να μεγαλώνουν, χαιρόμαστε ιδιαίτερα όταν αποδεικνύονται «αντράκια» – όταν αντιμετωπίζουν το άγνωστο με θάρρος, τα στραβοπατήματα με γενναιότητα και τις προκλήσεις με πείσμα. Κάποιες φορές, όμως, ενώ φουσκώνουμε από υπερηφάνεια όταν βλέπουμε να πιστεύουν στον εαυτό τους, είμαστε εμείς οι ίδιοι που πληγώνουμε την αυτοπεποίθησή τους με τη στάση μας. Οι παρακάτω φράσεις αποτελούν γλαφυρό παράδειγμα του πότε καταρρακώνουμε το ηθικό των αγοριών μας, αντί να τους δώσουμε την ευκαιρία να χτίσουν έναν αληθινά δυνατό χαρακτήρα.

«Όχι, είσαι πολύ μικρός ακόμα γι’ αυτά.» 

Είναι λογικό ένας γονιός να ανησυχεί όταν βλέπει τον γιο του να σκαρφαλώνει σε μέρη που δεν πρέπει ή να επιχειρεί πράγματα που – θεωρητικά – δεν μπορεί να κάνει και είναι πιθανό ν’ απογοητευτεί. Και η ηλικία είναι ένα μέτρο που του επιτρέπει να τραβήξει ένα όριο στην τάση του παιδιού να ανακαλύπτει τον κόσμο με όλες τις αισθήσεις του και να αναζητά καινούργιες προκλήσεις. Είναι, όμως, φυσιολογικό για ένα παιδί να βαριέται γρήγορα με αυτά που έχει ήδη «κατακτήσει» και να ψάχνει νέα, πιο συναρπαστικά κατορθώματα που, συνήθως… δεν είναι για την ηλικία του.

Αντί, λοιπόν, να αποθαρρύνετε τον μικρούλη σας απ’ την προσπάθειά του να «μεγαλώσει» λίγο, εμψυχώστε τον και μείνετε κοντά του για κάθε ενδεχόμενο.

«Άστο αυτό, δεν θα σου αρέσει.»

Από τη μία, για έναν ενήλικα είναι πολύ φυσικό να βλέπει αυτό που έρχεται όταν π.χ. ο γιόκας του μπήξει τα δόντια του μέσα σε μια φέτα λεμόνι και να επιχειρεί να το προλάβει, αντανακλαστικά, προειδοποιώντας το παιδί γι’ αυτό που θα γευτεί. Και, σίγουρα, θα γλιτώσει λίγα δευτερόλεπτα γκρίνιας και την επίμονη αναζήτηση μιας άλλης γεύσης, πιο ευχάριστης που, συνήθως, είναι κάποιο γλύκισμα. Από την άλλη, όμως, θα στερήσει το παιδί από την ευκαιρία να μάθει μέσω της εμπειρίας του και θα του δώσει το μήνυμα ότι ο γονιός θα σκέφτεται για ‘κείνο πριν από ‘κείνο.

Αντ’ αυτού, αφήστε τον μικρό να δοκιμάσει και μετά συζητήστε γι’ αυτά που αποκόμισε απ’ την εμπειρία του.

«Εντάξει, αλλά θα το μετανιώσεις…» 

Χειρότερο απ’ το να αποθαρρύνει ο γονιός το παιδί πριν καν επιχειρήσει κάτι καινούργιο, είναι να προεξοφλήσει ότι θα αποτύχει ή δεν θα του αρέσει και να του βάλει το ενδεχόμενο στο μυαλουδάκι του, ως κάτι βέβαιο. Πρώτον, δεν υπάρχει λόγος το παιδί να μετανιώσει, απλώς και μόνο επειδή τα πράγματα δεν ήρθαν όπως ήλπιζε και δεύτερον, είναι πολύ πιθανό να αποτύχει απλώς και μόνο επειδή ο γονιός που εμπιστεύεται του είπε ότι δεν μπορεί να γίνει κάτι άλλο. Τα παιδιά μας μαθαίνουν απ’ όλες τις εμπειρίες τους, αλλά μαθαίνουν περισσότερα απ’ τα λάθη και τις αποτυχίες τους.

Γι’ αυτό, αν είστε διατεθειμένοι ν’ αφήσετε τον γιο σας να κάνει αυτό που θέλει εκφράστε του την στήριξή σας και όχι τη σιγουριά ότι… θα φάει τα μούτρα του.

«Μη μου ‘ρθεις πίσω κλαίγοντας.» 

Ακόμη και αν ο γονιός είναι σίγουρος ότι το παιδί θα αποτύχει ή θα μετανιώσει, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μεγαλοποιήσει κάτι που δεν έχει συμβεί καν. Ούτε, φυσικά, να δημιουργήσει στο παιδί την λανθασμένη εντύπωση πως αν κλάψει, δεν έχει το δικαίωμα να τρέξει για παρηγοριά στην αγκαλιά των γονιών του. Είναι μια φράση που ακούγεται σαν απειλή και το μόνο που μπορεί να καταφέρει ο γονιός είναι να φουσκώσει το διακύβευμα μιας πιθανής – εντός προγράμματος – αποτυχίας. Καταρρακώνει έτσι το ηθικό του παιδιού και του στερεί τη χαρά της περιπέτειας και την ανεμελιά της ηλικίας του.

Μην προεξοφλείτε το δράμα που θα προκαλέσει μια αποτυχία, μόνο αφήστε το αντράκι σας να τη διαχειριστεί όπως νιώθει, έχοντάς σας δίπλα του για να παίρνει θάρρος. 

«Επειδή το λέω εγώ!» 

Κάποιες φορές, είναι δελεαστικό για έναν γονιό να χρησιμοποιήσει την «εξουσία» που αντλεί απ’ τον ρόλο και την ηλικία του για να επιβάλλει τη θέλησή του στο παιδί χωρίς να δώσει καμία εξήγηση γι’ αυτό. Όταν, όμως, ένα παιδί έχει μια παρόρμηση, θέλει να πάρει μια πρωτοβουλία ή νιώθει την ανάγκη να κάνει κάτι καινούργιο, είναι λάθος να αποφασίζει ο γονιός για ‘κείνο γιατί ακυρώνει την (υπό διαμόρφωση, έστω) προσωπικότητά του και πληγώνει την αυτοπεποίθησή του. Σίγουρα, ο γονιός ξέρει καλύτερα, αλλά αυτό δεν πρέπει να γίνει τροχοπέδη καθώς το παιδί ωριμάζει και αποκτά εμπιστοσύνη στον εαυτό του και τις δυνάμεις του.

Η καλύτερη εναλλακτική είναι να το πείσετε με επιχειρήματα και να ποντάρετε στην εμπιστοσύνη και τον σεβασμό αντί για τον φόβο και την υπακοή.

Πηγή

Η μυρωδιά, λένε, είναι μνήμη, το ίδιο και η γεύση, το ίδιο και ένα τραγούδι, ένας ήχος. Και έτσι είναι. Κάπως έτσι θέλω να με θυμάσαι όταν μεγαλώσεις. Δεν με νοιάζει να αναμασάς τσιτάτα και συμβουλές που σου έδωσα κάποτε. Θα βρεις δικούς σου κανόνες, θα δοκιμάσεις στο χρόνο όλα όσα σου έχω πει. Άλλα θα τα πετάξεις, και άλλα θα τα κρατήσεις. Αλλά αυτό δεν θα είμαι εγώ. Θα είσαι εσύ, που απλά τα χρησιμοποίησες με τον δικό σου τρόπο.

Εγώ θέλω να είμαι εικόνες, και μυρωδιές και φαγητά και κακαρίσματα κάτω από τα σκεπάσματα.

Θέλω να είμαι γαργαλητά μέχρι να σου κοπεί η αναπνοή και να φωνάξεις «έλεος» για να σταματήσω, να είμαι «κούκου τσα» πίσω από τοίχους και έπιπλα, η υδατική που βάζω πριν πάω για ύπνο και κάθε φορά που την μυρίζεις κάνεις «αχ αυτό μυρίζει μαμά». Θέλω να είμαι καμένα κουλουράκια στο φούρνο, πετυχημένα τυροπιτάκια, αυτοσχέδιες τούρτες γενεθλίων με μπόλικα «σκουληκάκια» σοκολάτας από πάνω. Να είμαι  η μοναδική τόσο παράφωνη και μπάσα φωνή στα γενέθλιά σου και όλες εκείνες, οι αστείες, οι βροντερές, οι ψηλές που έκανα όταν σου διάβαζα παραμύθια.

Αυτά που θέλω να θυμάσαι είναι μια οικογένεια σαν ανοιχτό όστρακο, τη δική μας, ένα σπίτι ζωντανό, με μια γόνιμη ακαταστασία, αυτή των ανθρώπων που δημιουργούν, ζωγραφίζουν, παίζουν, αράζουν και δεν κάνουν εκπτώσεις στις στιγμές τους, στην ίδια τη ζωή για να παραμείνει το πάτωμα γυαλιστερό και οι ξύλινες επιφάνειες λείες. Με πεταμένα βιβλία στο πάτωμα, ανακατεμένα με παιχνίδια, μια κάλτσα που έχασε το ταίρι της για πάντα και άπλυτα μπολ από κορνφλέικς στο νεροχύτη.

Δεν θέλω να λες η μάνα μου «θυσιάστηκε» για μένα, γιατί δεν το έκανα ποτέ.

Κάθε στιγμή που ήμουν μαζί σου δεν έκλεβε τίποτε από την ανεξαρτησία μου, ήταν επιλογή μου. Κρατούσα χώρο για τον εαυτό μου όταν κοιμόσουν, έλειπες στο σχολείο ή για διακοπές στους παππούδες, αλλά και όταν ήμασταν μαζί, στον ίδιο χώρο, κάνοντας διαφορετικά πράγματα.

Θέλω να με θυμάσαι δίπλα σου όποτε με χρειάστηκες, όπως εκείνο το βράδυ που χώρισες και οδήγησα σαν τρελή μέσα στη νύχτα Αθήνα Κομοτηνή (που σπούδαζες) δεν ξέρω κι εγώ πόσες ώρες για να βρεθώ δίπλα σου, να σου κάνω μια αγκαλιά μόνο και να σιωπήσω στον πόνο σου. Γιατί ήξερα πως οι πρώτοι έρωτες καταλήγουν στο παράδεισο, αφού πρώτα περάσουν από την κόλαση.

Δεν θέλω να ξεχάσεις τους καυγάδες μας, τα «όχι» μου, τις μέρες που μου φώναξες ότι με μισείς γιατί δεν σε καταλαβαίνω, γιατί όλες αυτές οι στιγμές τελικά μας πήγαν πιο μπροστά. Γιατί κι εσύ σήμερα κατάλαβες ότι τα όρια ήταν ένδειξη αγάπης, αλλά κι εγώ νιώθω ήρεμη που δεν σου χαρίστηκα σε πολλά, όσο κι αν μέσα μου το μόνο που ήθελα ήταν να σου λέω μόνο «ναι σε όλα».

Κι αν δεν θυμάσαι τίποτα από όλα αυτά που εγώ θέλω, ας θυμάσαι αυτό:

Πως το μόνο όνειρο που έκανα για σένα ήταν να είσαι ευτυχισμένη και γελαστή. Τα υπόλοιπα όνειρα, για το τι θα γίνεις και τι θα κάνεις στη ζωή σου τα άφησα σε σένα, γιατί εσύ και μόνο εσύ ξέρεις καλύτερα απ’ όλους τι σου γεμίζει την ψυχή.

Γράφει η Αποστολία Καζάζη

Έρχομαι καθημερινά σε επαφή με την ελληνική οικογένεια.

Η επαφή μου με γονείς (κυρίως μητέρες) μέσω των ιδιωτικών μου ραντεβού ή μέσω των ομάδων, μου δίνει μια εικόνα. Η μεγαλύτερη εικόνα όμως έρχεται μέσα από τα λεγόμενα των γονιών και των δασκάλων για οικογένειες που δεν εμφανίζονται σε καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις ούτε καν στις δωρεάν ομιλίες που κάνω στα σχολεία.

Τί θα κάνουμε με όλους αυτούς τους πλανεμένους γονείς και παππουδογιαγιάδες που μεγαλώνουν νοσηρές προσωπικότητες και νομίζουν πως κάνουν και το σωστό;

Πώς θα τους αφυπνίσουμε; Πώς θα τους φέρουμε στο δρόμο της αναγνώρισης των ευθυνών και των ορίων, πολύ περισσότερο των συνεπειών που δημιουργούν κατ’ αρχήν στα ίδια τα παιδιά και έπειτα στην κοινωνία;

Πώς θα διδάξουμε τη διάκριση;

Παρατηρώ άκρα στις συμπεριφορές των γονιών. Έχουμε εκείνη την ομάδα των ενηλίκων που όντας μειονεκτικοί και άσημοι γαλουχούν τα παιδιά τους να γίνονται μάγκες και θύτες και έχουμε και εκείνους τους μειονεκτικούς και άσημους που με την έλλειψη αποδοχής και παραδοχής οδηγούν τα παιδιά τους στο ρόλο του θύματος. Τι θα κάνουμε για να τα αποφύγουμε και τα δύο που είναι εξ ίσου νοσηρά και απευκταία; Μεγάλος ο προβληματισμός. Μεγάλο το δίλημμα. Υπάρχουν περιπτώσεις που μόνο ο εισαγγελέας θα έπρεπε να παρέμβει. Υπάρχουν οικογενειακές συνθήκες που είναι τόσο νοσηρές για τον ψυχισμό του παιδιού που μόνο ένα υγιές κοινωνικό σύστημα θα έπρεπε να παρέμβει και να εξυγιάνει. Υπάρχει όμως; Για ποιο σύστημα να μιλήσουμε; Το ανύπαρκτο ή το διαβρωμένο;

Και έτσι μένουμε να παρατηρούμε εκ του μακρόθεν ότι πέφτει στην αντίληψή μας και να φτύνουμε τον κόρφο μας που δεν συμβαίνει σε μας. Γινόμαστε όμως μάρτυρες της νοσηρής συνθήκης, γινόμαστε συνεργοί στο τραύμα της κοινωνίας επειδή ανεχόμαστε τον αποπροσανατολισμένο, τον μη αφυπνισμένο, τον εξυπνάκια, τον ανόητο, τον μειονεκτικό που συμπεριφέρεται αλαζονικά γιατί νομίζει πως αυτός και ο κανακάρης του είναι το κέντρο του κόσμου.

Γινόμαστε μάρτυρες της νοσηρής συνθήκης που ονομάζεται «δεμένη οικογένεια» με το τριώροφο με τα κλειδιά έξω απ’ τις πόρτες, όπου δεν υπάρχει όριο, δεν υπάρχει προσωπικός χώρος και χρόνος, δεν υπάρχει απογαλακτισμός.

Γινόμαστε μάρτυρες της θυσίας της γιαγιάς – μάνας που μεγαλώνει τα εγγόνια, βάζει πλυντήρια, μαγειρεύει για «να έρθουν τα παιδιά να τα βρουν έτοιμα»! Τα παιδιά που δεν μεγαλώνουν ποτέ και δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους ποτέ. Και στο βωμό της «δεμένης οικογένειες» θυσιάζονται όλοι αλλά κυρίως παραδειγματίζονται λανθασμένα τα παιδιά.

Γινόμαστε μάρτυρες εκείνης της μάνας που αφού δεν κατάφερε να γίνει βασίλισσα επιθυμεί να γίνει βασιλομήτωρ και κάνει στον κανακάρη της αυτά που θα έπρεπε να κάνει από χαρά και επιλογή για τον πατέρα του. Και παρατηρούμε τον πατέρα αποδυναμωμένο και δυστυχή να γίνεται ένα μοντέλο προς αποφυγήν του κανακάρη του. Παρατηρούμε εκείνη τη μάνα που υπομένει τον βάναυσο πατέρα και αναγκάζεται να σκύβει με θλίψη και μελαγχολία και μόνο της μέλημα να είναι οι δουλειές και η τηλεόραση. Τι εξαίρετο παράδειγμα για την κόρη που θέλει να φύγει με την πρώτη ευκαιρία να μην βλέπει να μην ακούει να μην αντιλαμβάνεται τον συμβιβασμό.

Και φεύγει με τον πρώτο που της υπόσχεται δράση και νόημα. Αλλά είναι ο κατάλληλος; Πώς να μάθει να επιλέγει! Αφού έζησε όλη τη ζωή μέσα στο συμβιβασμό. Έμαθε να κόβει με το μαχαίρι την δόνηση του συμβιβασμού, του φόβου, του θυμού, των ενοχών μέσα στο σπίτι. Έχω ακούσει πολλούς νέους να λένε. «Δεν θέλω να γυρίσω στο σπίτι μου». «Δεν έχω τίποτα να κάνω στην απέραντη σιωπή των γονιών μου», «Δεν θέλω να τους ακούω να κατηγορεί ο ένας τον άλλο», αλλά εκείνοι αν τους ρωτήσεις θα πουν «θυσιάζομαι για τα παιδιά» και άλλα τέτοια τραγικά και ολέθρια για τον ψυχισμό του νέου ανθρώπου που υποτίθεται βάζει τα θεμέλια της δικής του συντροφικής ζωής. Πώς να χτίσει σχέσεις! Πώς να συνεργαστεί! Πώς να συνυπάρξει! Πού το είδε αυτό; Ποιος του το δίδαξε;

Χρειάζονται αφύπνιση οι γονείς. Χρειάζονται εκπαίδευση. Χρειάζονται μαθητεία.

Δεν υπάρχει σπουδαιότερος ρόλος στη ζωή. Δεν υπάρχει πιο σημαντική ενασχόληση εκτός από εκείνη του γονιού. Ποιος μας έχει πείσει ότι είναι ένστικτος ο ρόλος; Ποιος μας έχει αναγκάσει να θεωρούμε ότι ξέρουμε ενώ δεν ξέρουμε και δεν κάνουμε και καμία προσπάθεια για να μάθουμε. Αφού η πολιτεία δεν το κάνει, αφού το Σχολείο δεν μπορεί γιατί το βάζουν να κάνει άλλα, ας το κάνουν οι Σύλλογοι Γονέων και Κηδεμόνων. Ας μην ασχολούνται με τις εμπάθειες και τις ίντριγκες των μεταξύ των σχέσεων. Ας οδηγηθούν να αντιληφθούν πως ο ρόλος τους είναι να γίνουν οι ίδιοι καλύτεροι γονείς και να εμπνεύσουν την αφύπνιση και όσων κοιμούνται ακόμη.

Δεν μπορεί να ακούω από στόματος Διευθυντού Δημοτικού Σχολείου, «κυρία μου τα Σχολεία έχουν γίνει parking παιδιών. Έχω τουλάχιστον 20 ανεπίδοτα ενδεικτικά μαθητών της προηγούμενης χρονιάς στο συρτάρι μου. Δεν έχουν έρθει να τα πάρουν! Δεν έχουν έρθει να μάθουν τι κάνει το παιδί τους στο Σχολείο».
Και απ’ την άλλη έχουμε γονείς οι οποίοι παρασυρόμενοι από τις διαδόσεις διασύρουν δασκάλους, εμποδίζουν το έργο του Σχολείου, παρεμποδίζουν τη δομή και την οργάνωση γιατί αμφισβητήθηκε η πρωτιά του παιδιού τους! Ας εμπνευστούν οι Σύλλογοι ιδέες για να φέρουν τους γονείς σε δράσεις συνεργατικές, δράσεις χαράς και ομαδικότητας. Ας δουν πώς να συνδράμουν στη ανάπτυξη σχέσεων. Έτσι κι αλλιώς η γειτονιά έχει εκλείψει ας την αναπαράγουμε στην αυλή του Σχολείου.

Νοσεί η κοινωνία μας. Νοσεί βαρύτατα! Χρειάζεται να κάνουμε κάτι.

Χρειάζεται να λειτουργήσουμε ως πυρήνες αφύπνισης όποιος αντιλαμβάνεται την αλήθεια αυτών που λέγονται σ’ αυτές τις γραμμές ας τολμήσει. Ας γίνει η αλλαγή που θέλει. Ας φανταστεί! Ας οραματιστεί και ας τραβήξει το χορό. Ο δρόμος είναι δύσκολος έτσι κι αλλιώς, καλύτερα να τον πάμε χορεύοντας.

Ερατώ Χατζημιχαλάκη
Οικογενειακή Σύμβουλος

Η δημοσιοποίηση του περιστατικού στο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης όπου μαθητής κάνει μια άνευ προηγουμένη λεκτική επίθεση σε καθηγήτρια από την οποία ζητά επιτακτικά να του σβήσει μια απουσία μονοπωλεί την επικαιρότητα, στάθηκε η αφορμή ώστε η Διευθύντρια σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, Άννα Τιρικανίδου να εκφράσει τις σκέψεις της για όσα αντιμετωπίζει τόσα χρόνια στο εκπαιδευτικό της πόστο.

Μάλιστα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αδιαφορία των γονιών όταν τους ενημερώνει ότι το παιδί τους χρειάζεται να επισκεφθεί ψυχολόγο λόγω προβλημάτων συμπεριφοράς και δεν διστάζει να παραδεχθεί ότι τα «Ελληνόπουλα σήμερα μεγαλώνουν χωρίς όρια».

Αυτό είναι το κείμενο της Άννας Τιρικανίδου

Στα 9 χρόνια που ασκώ καθήκοντα διευθύντριας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, έχω συμβουλέψει περίπου 50 γονείς μαθητών, να επισκεφθούν ειδικό(κοινωνικό λειτουργό ή ψυχολόγο), προκειμένου να βοηθηθούν τα παιδιά τους. Το έκανα, αφού εξήντλησα όλα τα περιθώρια παρέμβασης από την πλευρά του Συλλόγου Καθηγητών και με βαριά καρδιά. Αφιέρωσα αμέτρητες ώρες, εντός κι εκτός ωραρίου μου, ν’ ασχολούμαι με τους εν λόγω μαθητές, σε σημείο που ένιωθα ενοχές, γιατί δε μου περίσσευε ποιοτικός χρόνος για τους υπόλοιπους μαθητές.

Είμαι φύσει και θέσει υπομονετικός άνθρωπος και δεν παραδίδω αμαχητί τα όπλα. Από τους 50 γονείς, μόνο δύο ακολούθησαν τη συμβουλή μου. Περίπου 30 γονείς με εξύβρισαν χυδαία και με απείλησαν με αναφορά στην προϊσταμένη αρχή μου. Οι υπόλοιποι 15 απλά διαφώνησαν, γέλασαν ή μου είπαν ότι χρειάζομαι εγώ ψυχολόγο, για την ακρίβεια ψυχίατρο. Όταν η χώρα αποκτήσει το νομικό εκείνο πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέπει στον Σύλλογο Καθηγητών, να παραπέμπει στις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες μαθητές, που χρήζουν αποδεδειγμένα εξατομικευμένης και εξειδικευμένης παρέμβασης, τότε δε θα συμβαίνουν θλιβερά περιστατικά, όπως αυτό που κυκλοφορεί σε βίντεο και δείχνει μαθητή να ουρλιάζει σε βάρος καθηγήτριας του και να την απειλεί χυδαία, κατά τη διάρκεια του μαθήματος σε ΕΠΑΛ της χώρας.

Εξίσου προβληματική η απάθεια των συμμαθητών

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι οι συμμαθητές του γελούν αμέριμνοι, σπάζοντας πλάκα. Δεν αισθάνθηκε ούτε ένας την ανάγκη και την ευθύνη, να τον σταματήσει, να παρέμβει πυροσβεστικά, νουθετώντας τον. Λογικά, κάποιος από αυτούς τράβηξε το βίντεο και στη συνέχεια το δημοσιοποίησε, για να εξευτελίσει την καθηγήτρια, χωρίς ν’ αναλογιστεί ότι δημοσιοποιεί ένα περιστατικό τραγικής παραβατικότητας.

Τα Ελληνόπουλα μεγαλώνουν δίχως όρια

Τα ελληνόπουλα μεγαλώνουν δίχως όρια κι ωσάν να είναι κάτι ξεχωριστό, το οποίο προορίζεται να κατοικοεδρεύσει στο σβέρκο όλων ημών, οι οποίοι επιθυμούμε συνειδητά κι αγαπητικά, να εργαστούμε παρέχοντας εκπαίδευση υψηλού(ναι, υψηλού)επιπέδου κι όχι διεκπεραιωτική. Μερικές φορές η μοναξιά της αξιοπρέπειας είναι αποκαρδιωτική και συνθλίβει.

Αυτό είναι το post της καθηγήτριας

Πηγή

Έχοντας μια ιδιαίτερη (πονεμένη, που χρήζει ψυχανάλυσης και βέβαια δεν είναι της παρούσης) σχέση με την πρωτιά, καθώς ως παιδί και έφηβη ήμουν «η πρώτη μαθήτρια», αλλά και ως μαμά έχω ένα γιο και μια κόρη «πρώτους μαθητές», το θέμα των σχολικών και εξωσχολικών επιδόσεων των παιδιών και οι ψυχολογικές προεκτάσεις του με έχει απασχολήσει και προβληματίσει πολύ. Κυρίως γιατί βλέπω ότι, όσο και αν συνειδητοποιώ ότι αυτό είναι λάθος, είμαι ιδιαίτερα απαιτητική με τα παιδιά μου. Αναρωτιέμαι, συχνά, λοιπόν, σε ποιο βαθμό η πρωτιά είναι επιδίωξη του παιδιού και σε ποιο βαθμό είναι επιδίωξη του γονέα; Τα ίδια τι θα έκαναν αν δεν με είχαν πάνω από το κεφάλι τους; Άραγε είμαι απαιτητική για το δικό τους καλό ή γιατί επιδιώκω τη δική μου ψυχική ικανοποίηση, μέσα από τις επιτυχίες τους;

Αναρωτιέμαι ακόμα τι συμβαίνει με τον συναγωνισμό ή αλλιώς με την -προ πολλού χαμένη- «ευγενή άμιλλα», που πανεύκολα μετατρέπεται σε σκληρό ανταγωνισμό και… σε ξεκατίνιασμα; Εσείς προβληματίζετε σχετικά με το πότε το κυνήγι για την πρωτιά έγινε τόσο επικίνδυνο; Και κυρίως ποια προβλήματα κουβαλάμε όλοι εμείς οι γονείς, που σε πηγαδάκια έξω από το σχολείο, σε μακροσκελή τηλεφωνήματα και σε διαδικτυακά fora κατηγορούμε δασκάλους, καθηγητές και προπονητές ότι αδικούν κατάφορα τα «αστέρια μας»; Γιατί μας ενδιαφέρει πόσο πήρε στα μαθηματικά ο Γιώργος, ενώ ο γιος μας είναι ο Δημήτρης; Γιατί χρονομετράμε πόση ώρα έπαιξε πεντάδα ο Νίκος, ενώ ο γιος μας είναι ο Κώστας; Γιατί δυσανασχετούμε με την κόρη μας την Κατερίνα που πήρε Α στο τεστ γλώσσας και όχι Α! όπως η Σοφία, της γειτόνισσας; Γιατί ερχόμαστε  στα χέρια με τον μπαμπά του Παναγιώτη που κάθεται δίπλα μας στην κερκίδα για το αν ήταν φάουλ ή όχι το κλωτσομπουνίδι που έκανε στο γιο του ο Αντωνάκης μας; (Και μετά, off the record, λέμε στον Αντωνάκη ένα μεγαλοπρεπές «Καλά του έκανες, του κωλόπαιδου, στην είχε φυλαγμένη»). Και τέλος πάντων, γιατί απαιτούμε από τα παιδιά μας να είναι πάντα εξαιρετικά σε ό,τι κάνουν και δεν αποδεχόμαστε ότι μπορεί και να μην είναι εξαιρετικά ή τουλάχιστον να μην είναι πάντα εξαιρετικά ή να μην είναι εξαιρετικά σε όλα; Και γιατί πέφτουμε στα πατώματα με τις αποτυχίες τους;

Για όλους αυτούς τους προβληματισμούς, μιλήσαμε για την πρωτιά και τον ανταγωνισμό με την ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων Δρ Λήδα Αναγνωστάκη.

Μέτρον Άριστον

Η κ. Αναγνωστάκη μάς λέει καταρχάς ότι η ανάγκη για πρωτιά (δηλαδή ο ανταγωνισμός) είναι μία μορφή επιθετικότητας. Ας μη μας φοβίζει η λέξη. Η επιθετικότητα στον άνθρωπο θεωρείται εγγενής και ως ένα βαθμό επιθυμητή και αναγκαία. Αυτή μας επιτρέπει να επιζήσουμε (να σκεφτούμε, για παράδειγμα ως αντιδιαστολή, ένα βρέφος που είναι νωθρό, υποτονικό, δεν εξερευνά το σώμα της μητέρας με στόχο να βρει τη θηλή και να κρατηθεί γερά από αυτή) και να εξερευνήσουμε τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο που λέμε «κατακτάμε» τη γνώση. Ο ανταγωνισμός, επίσης, θεωρείται ένα απαραίτητο στάδιο στην ψυχική ανάπτυξη του ανθρώπου Άλλωστε, τι άλλο είναι το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, που το παιδί καλείται να ανταγωνιστεί το γονέα του ίδιου φύλου για να κάνει δικό του το γονέα το άλλου φύλου; Όμως, όλο αυτό χρειάζεται μέτρο. Διότι η επιθετικότητα, αν δεν μετριάζεται, μπορεί να αποβεί ψυχικά επιζήμια. Το ότι έχω την επιθυμία να κατακτήσω κάτι, να διακριθώ, δεν σημαίνει (ή δεν πρέπει να σημαίνει) ότι καταστρέφομαι αν αυτό δεν συμβεί.

Στο σημείο αυτό, η κ. Αναγνωστάκη εισάγει στη συζήτηση την έννοια της αντοχής στη ματαίωση, ότι, δηλαδή, αντέχω αν κάτι δεν γίνει όπως το θέλω (και προσπαθώ ξανά). Οι ματαιώσεις είναι δεδομένες στη ζωή μας. Όλοι, μα όλοι, θα βιώσουμε αποτυχίες, δεν γίνεται διαφορετικά. Και μάλιστα, οι ματαιώσεις, οι μικρές «αποτυχίες» εισάγονται από πολύ νωρίς στη ζωή μας. Η πρώτη, ας πούμε, ματαίωση γίνεται φυσιολογικά, όταν ένα βρέφος πεινάει και δεν εμφανίζεται αυτόματα η μαμά για να το θηλάσει ή για να του δώσει το μπουκάλι. Το αφήνει λίγο να περιμένει… Όχι γιατί το έχει βάλει σκοπό να το κάνει, αλλά γιατί έτσι είναι η πραγματικότητα. Όλοι χρειάζεται να περιμένουμε κάποιες φορές. Η μαμά που δεν εμφανίζεται μαγικά (αλλά εμφανίζεται μετά από λίγο) δίνει το πρώτο μάθημα για την αντοχή στη ματαίωση, μία τόσο βασική ικανότητα για τους ανθρώπους. Σύμφωνα με τη θεωρία, αυτό που ονομάζουμε «αρκετά καλή μητέρα» (η «τέλεια μητέρα» είναι ένα αφύσικο ον) με κάποιο τρόπο καταφέρνει να συντονίζεται με το παιδί της και γνωρίζει πόσο μπορεί να το αφήσει να περιμένει, δίνοντάς του μεν την ικανοποίηση που ζητά, αλλά και από την άλλη, προετοιμάζοντάς το σιγά-σιγά να αντέχει τη ματαίωση.

Ο ρόλος των γονέων στην πρωτιά

Επιστρέφουμε στις σχολικές και εξωσχολικές επιδόσεις. Τι κάνουν ή καλύτερα τι πρέπει να κάνουν οι γονείς; Η απάντηση, σύμφωνα με την κ. Αναγνωστάκη, είναι μάλλον απλή. Δίνουμε κίνητρα στα παιδιά για να προσπαθούν, επιβραβεύουμε την προσπάθεια και την επιτυχία και δεν απογοητευόμαστε με την αποτυχία. Οι έπαινοι που δίνουμε (και πρέπει να δίνουμε) πρέπει να είναι πάντα ειλικρινείς, αντίστοιχοι με αυτό που κατάφερε το παιδί. Τα μικρά μας δεν βοηθιούνται από την υπερβολή. Άλλωστε τι νομίζουμε; Ότι δεν καταλαβαίνουν τα ίδια αν αυτό που κατάφεραν είναι σημαντικό και σε ποιο βαθμό; Από την άλλη η επιβράβευση πρέπει να δίνεται. Είναι η ενθάρρυνση και για άλλες προσπάθειες και μία σημαντική ανταμοιβή για την κατάκτηση του στόχου. Ας μην φαντάζεται κάποιος γονιός ότι τα παιδιά διαβάζουν τα μαθήματά τους για τη χαρά της γνώσης, αυτό έρχεται πολύ αργότερα, στην εφηβεία και αν… Επίσης, ο έπαινος είναι μία σοβαρή ένδειξη ότι ο γονέας «βλέπει» το παιδί, παρακολουθεί με τι ασχολείται, τι προσπαθεί και πού δυσκολεύεται…

Γονείς- νάρκισσοι

Γιατί, όμως, γύρω μας βλέπουμε τόση ανησυχία και ένταση για τις επιδόσεις των παιδιών; Όπως εξηγεί η κ. Αναγνωστάκη, το πρόβλημα αρχίζει όταν το παιδί γίνεται η ναρκισσιστική προέκταση του γονέα. Γονείς που οι ίδιοι δεν είναι ώριμοι ψυχικά για να αντέξουν τη ματαίωση και να στραφούν σε ρεαλιστικές προσδοκίες (και που πολύ πιθανό να έχουν οι ίδιοι στραπατσαριστεί από τις απογοητεύσεις της πραγματικότητας) βλέπουν το παιδί τους σαν το όγδοο θαύμα του κόσμου, καθώς προβάλλουν σε αυτό όλο το δικό τους ναρκισσισμό. Αλίμονο σε όποιον το αμφισβητήσει (δάσκαλοι, άλλοι γονείς, προπονητές), αλλά αλίμονο και στο ίδιο το παιδί, που δεν του δίνεται κανένα περιθώριο να μην τα καταφέρει. Αλλά και αν τα καταφέρει ενσταλάζεται μέσα του ότι αυτό που μετράει δεν είναι το ίδιο, αλλά οι επιδόσεις του. Ο φόβος της αποτυχίας που πιθανά έχει το παιδί αυτό δεν είναι μόνο ότι φοβάται αν θα αποτύχει σε κάτι, αλλά, πολύ περισσότερο, φοβάται γιατί η αγάπη των γονέων του μοιάζει να δίνεται υπό όρους.

Μιλάμε λοιπόν για γονείς που δεν έχουν αντοχή στη ματαίωση και αυτό μεταδίδουν στο παιδί τους, προσφέροντας του μία πολύ κακή υπηρεσία, καθώς δεν το διδάσκουν να διαχειρίζεται τις αποτυχίες (που είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα βιώσει, τουλάχιστον σε κάποιο τομέα -μαθησιακό, κοινωνικό, επαγγελματικό, ερωτικό…) και να «ξανασηκώνεται» και να ξαναπροσπαθεί. Ναι, είναι αυτοί οι γονείς που «στήνουν» το πού θα πέσει το φλουρί της βασιλόπιτας, καθώς δεν σκέφτονται (ίσως δεν αντέχουν να σκεφτούν) ότι αυτή η πιθανή μικρή, ανώδυνη, αποτυχία (το φλουρί να πέσει σε κάποιον άλλο!) είναι μία απαραίτητη και ωφέλιμη εισαγωγή στην πραγματικότητα για το παιδί τους.

Η ελληνική κοινωνία

Η κ. Αναγνωστάκη εκτιμά ότι η ελληνική κοινωνία δεν αντέχει την ματαίωση και αισθάνεται ότι αυτό αντανακλάται και στην εκπαίδευση. Με άλλα λόγια, εξηγεί, οι Έλληνες δεν αντέχουμε το γεγονός ότι έχουμε τρωτά και αδυναμίες, ότι δεν μας χρωστάνε όλοι, και ότι οφείλουμε εμείς να παλέψουμε για να κατακτήσουμε αυτό που επιθυμούμε. Και μάλιστα, αισθανόμαστε μεγάλη καχυποψία όταν κάποιος διαπρέπει σε κάποιο τομέα, σαν να απειλούμαστε από αυτό, αντί να έχουμε τη συναισθηματική ασφάλεια να αναγνωρίσουμε ότι δεν τα καταφέρνουμε όλοι σε όλα και στον ίδιο βαθμό, ότι ο καθένας οφείλει να κάνει τη δική του προσπάθεια και ότι θα αναμετράται πάντα με μέτρο τις δικές του δυνατότητες και επιθυμίες.

Συνοψίζοντας, λοιπόν, δεν υπάρχει τελειότητα. Αυτή είναι μύθος και ταυτόχρονα φυλακή για αυτόν που την κυνηγάει. Ας μην την απαιτούμε από τα παιδιά μας και ας μην έχουμε μεγάλες προσδοκίες, αλλά προσδοκίες ρεαλιστικές. Τι σημαίνει αυτό; Να αποδεχτούμε τα παιδιά μας όπως είναι. Άριστα σε κάποιους τομείς, πολύ καλά σε άλλους, μέτρια κάπου αλλού, ακόμα και… χάλια. Να μην τα συγκρίνουμε. Να μην τα βάζουμε να ανταγωνίζονται τους φίλους, τους συμμαθητές, τους συναθλητές τους. Να μην κατηγορούμε όσους τα διδάσκουν ότι τα αδικούν. Μόνο με τον τρόπο αυτό θα τα οδηγήσουμε να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν, να προσπαθούν, να αγωνίζονται, να βελτιώνονται, να έχουν ως στόχο τους το καλύτερο δυνατόν. Όχι το άριστο. Όχι το τέλειο. Ό,τι καλύτερο μπορούν, με βάση την ευφυΐα και τα ταλέντα που διαθέτουν. Αυτή θα είναι η πιο μεγάλη νίκη τους. Τότε θα είναι πραγματικοί σούπερ ήρωες.

Πηγή

«Χαιρέτισε το ΠΑΙΔΙ σου με ένα ΧΑΜΟΓΕΛΟ – ΟΧΙ ΜΕ ΤΟ ΚΙΝΗΤΟ» γράφει η μεγάλη κίτρινη πινακίδα που τοποθετήθηκε έξω από το Δημοτικό σχολείο Redwood, στην περιοχή Sinfin του Derby της Μ. Βρετανίας, καλώντας τους γονείς να ασχολούνται περισσότερο με τα παιδιά τους έπειτα από μια ολόκληρη ημέρα χωριστά.

Η πρωτοβουλία αυτή δύο δασκάλων του σχολείου, να τοποθετήσουν αντίστοιχες πινακίδες και στις τρεις εξόδους του σχολείου έγινε δεκτή με θετικές αντιδράσεις από την πλειοψηφία των γονιών, με πολλούς να συμφωνούν με την εν λόγω παρότρυνση.

Όπως χαρακτηριστικά λένε οι εκπαιδευτικοί που ανέλαβαν την τοποθέτηση των πινακίδων: «Οι πινακίδες αυτές στόχο έχουν να θυμίσουν στους γονείς πόσο σημαντικό είναι να χαιρετούν τα παιδιά τους και να τα ενθαρρύνουν να μιλήσουν για τη μέρα τους και για όσα έκαναν στο σχολείο.»

«Υπερβολικά απασχολημένοι με το κινητό»

Μια μαμά που έχει δύο παιδιά στο σχολείο είπε σχετικά: «Οι γονείς δεν θα πρέπει να περιμένουν από μία πινακίδα να τους πει, ότι πρέπει να ασχολούνται περισσότερο με τα παιδιά τους. Εγώ ρωτώ πάντα τα παιδιά μου πώς ήταν η μέρα τους και ποια η αγαπημένη τους στιγμή.

Αν, όμως, κάτσεις στην παιδική χαρά και κοιτάξεις γύρω σου θα δεις, ότι ο αριθμός των γονιών που κοιτάζουν αποκλειστικά το κινητό τους είναι σοκαριστικός. Είναι λυπηρό να βλέπεις, ότι μία συσκευή είναι πιο σημαντικό από ένα παιδί.»

Μια άλλη μαμά συμφωνεί, ότι συχνά οι γονείς είναι υπερβολικά αφοσιωμένοι στο κινητό τους, τόσο που ούτε καν βλέπουν τα παιδιά τους την ώρα που βγαίνουν από το σχολείο. «Δεν ξέρουν καν τι συμβαίνει στη ζωή του παιδιού τους», λέει η εν λόγω μαμά.

Έχει το σχολείο δικαίωμα να λέει στους γονείς τι πρέπει και δεν πρέπει να κάνουν; Ίσως όχι. Θα καταφέρει, όμως, η ταμπέλα αυτή να τους τραβήξει την προσοχή και ίσως να τους κάνει να κλείσουν το κινητό τους; Το πιθανότερο…

Πηγή

Ξέρετε ότι η Δανία είναι η πιο ευτυχισμένη χώρα και οι Δανοί οι πιο ευτυχισμένοι γονείς στον κόσμο; Οι Δανοί διακρίνονται για την ρεαλιστική άποψη που έχουν για τη ζωή και την οποία προσπαθούν διακαώς να εμφυσήσουν στα παιδιά τους από μικρή κιόλας ηλικία.

Σας παρουσιάζουμε 6 σπουδαία μαθήματα ανατροφής που μας δίνουν οι Δανοί και τα οποία πρέπει να ακολουθήσουμε όλοι οι γονείς που θέλουμε να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα, χαρούμενα και ανεξάρτητα παιδιά. Παιδιά που μπορούν να διαχειριστούν τη ζωή, δεν το βάζουν κάτω με την παραμικρή δυσκολία, έχουν αυτοεκτίμηση και ψυχική ανθεκτικότητα. Ευτυχισμένα παιδιά, που μεγαλώνουν και γίνονται ευτυχισμένοι ενήλικες που μεγαλώνουν ευτυχισμένα παιδιά.

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ

Οι Δανοί, ακολουθούν μια φιλοσοφία που ονομάζεται «εγγύς ανάπτυξη», βάσει της οποίας στα παιδιά πρέπει να δοθεί χώρος ώστε να μπορέσουν να μάθουν και να ανακαλύψουν το κόσμο από μόνα τους. Με άλλα λόγια, δίνουν στα παιδιά την ελευθερία να ανακαλύψουν εκείνα ποια είναι τα ενδιαφέροντα και οι κλίσεις τους, να παίξουν με όποια παιχνίδια και όπως θέλου, να δοκιμάσουν πράγματα και εμπειρίες και γενικότερα να παίρνουν πρωτοβουλίες. Οι γονείς είναι φυσικά κοντά στα παιδιά τους όμως σε καμία περίπτωση δεν τα καταπιέζουν και δεν τους προσφέρουν έτοιμες λύσεις σε κάθε τους πρόβλημα. Μην ξεχνάμε εξάλλου, ότι τα Lego, τα δημοφιλή τουβλάκια που αποτελούν ύμνο στο ελεύθερο και δημιουργικό παιχνίδι, έχουν δημιουργηθεί από Δανούς.

Η ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΝΙΣΧΥΕΙ ΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ, ΤΗΝ ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Οι Δανοί αναμφισβήτητα έχουν μια πιο ρεαλιστική άποψη για τη ζωή. Αυτό μπορεί να αποτυπωθεί ξεκάθαρα στο πώς επαινούν τα παιδιά τους. Επιβραβεύουν το παιδί για τη σκληρή δουλειά που κατέβαλε για να κατακτήσει μια δεξιότητα αντί να επαινέσουν την εγγενή νοημοσύνη που επέτρεψε να συμβεί αυτό. Ακολουθώντας αυτή την τακτική δείχνουν στα παιδιά τη σημασία της προσωπικής προσπάθειας και του μόχθου και ότι δεν θα πρέπει να θεωρούν τίποτα ως δεδομένο. Μπορεί να έχουν γεννηθεί με συγκεκριμμένες δυνατότητες όμως τα περιθώρια βελτίωσης και περαιτέρω εξέλιξης είναι πάντα ανοιχτά.

Η ΑΝΑΠΛΑΙΣΙΩΣΗ ΒΟΗΘΑΕΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΑΣΧΗΜΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ένα από τα κατεξοχήν χαρακτηριστικά των Δανών είναι η τάση τους να ωραιοποιούν τις καταστάσεις και να βλέπουν τη θετική πλευρά των πραγμάτων. Αν για παράδειγμα ο καιρός είναι κρύος και καταρρακτώδης, δεν θα διστάσουν να πουν ότι τουλάχιστον αυτό συμβαίνει σε μια μέρα που δεν είναι διακοπές. Με άλλα λόγια, οι Δανοί θέλουν να εμφυσήσουν στα παιδιά να μην βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο αλλά αντιθέτως να αντιμετωπίζουν τη ζωή με αισιοδοξία. Να πιστεύουν στις δυνάμεις και τις προσωπικές τους ικανότητες. Ακόμη κι αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, να μην απογοητεύονται αλλά να συνεχίζουν να θέτουν υψηλούς στόχους και να κάνουν όνειρα.

Η ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΑΡΕΤΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ

Οι Δανοί μεγαλώνουν τα παιδιά τους δείχνοντάς τους ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από εκείνα και τις ανάγκες τους μόνο, αλλά και ότι οι ανάγκες των άλλων είναι εξίσου σημαντικές με τις δικές τους. Μάλιστα μια φράση που τους λένε συχνά είναι η εξής «πώς πιστεύεις ότι νιώθει ο άλλος με αυτό που έκανες;». Με τον τρόπο αυτό το παιδί, αντί να νοιάζεται μόνο για τα δικά του αισθήματα, και να προσπαθεί να τα προβάλει στους άλλους, μαθαίνει να νοιάζεται και για τα αισθήματα των άλλων. Επιπλέον, δίνεται έμφαση στην επίλυση και τη διαχείριση των διαφορών συγκρούσεων καθώς τα παιδιά αντιμετωπίζουν εκείνους που θεωρούν «διαφορετικούς» με μεγαλύτερη ευελιξία, αφού είναι σε θέση να κατανοήσουν και να «νιώσουν» τα προβλήματά τους.

Η ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΕΧΕΙ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ

«Μια φορά λέμε όχι παιδί μου. Τι δεν καταλαβαίνεις;» «Πόσες φορές θα σου πω να μην το κάνεις αυτό;» «Μην τολμήσεις να το ξανακάνεις. Θα στο πετάξω και δεν θα ξαναπαίξεις.» Τέτοιου είδους απειλές και τελεσίγραφα προς τα παιδιά είναι άγνωστα για τους Δανούς που ακολουθούν μια εντελώς διαφορετική τακτική οριοθέτησης και πειθαρχίας των παιδιών. Δεν φωνάζουν στα παιδιά για να επιβάλλουν τη θέλησή τους, είναι υπέρ των κανόνων αλλά με ελαστικότητα, χρησιμοποιούν την ενθάρρυνση και τον έπαινο και είναι υπέρμαχοι της καθοδήγησης αντί της επιβολής. Τα παιδιά έχουν λόγο που λαμβάνεται σοβαρά από τους γονείς. Η γνώμη τους μετράει και οι γονείς έχουν μάθει να τα ακούν και να συζητούν μαζί τους. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν από μικρή ηλικία να σέβονται τις απόψεις των άλλων, να αναπτύσσουν τον διάλογο και έτσι να αποκτούν μια πιο ισορροπημένη προσωπικότητα.

 Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΠΕΡΝΑ ΠΟΛΛΕΣ ΩΡΕΣ ΜΑΖΙ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΑ ΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΡΟΝΟ

Οι Δανοί απολαμβάνουν να περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο με την οικογένειά τους. Παίζουν παιχνίδια, φτιάχνουν κατασκευές, απολαμβάνουν δημιουργικές δραστηριότητες  που αποτελούν πηγή ικανοποίησης για τα παιδιά και συμβάλλουν στην εξέλιξή τους και στην ολόπλευρη ανάπτυξή τους σε όλους τους τομείς, γνωσιολογικό, ψυχοκινητικό και συναισθηματικό.

Πηγή