Στα μάτια των γονιών, το παιδί τους είναι φυσικά το πιο όμορφο και το πιο έξυπνο από όλα. Απ’ όταν ακόμα είναι βρέφος, η μαμά κι ο μπαμπάς βλέπουν όλα τα σημάδια που μαρτυρούν ότι γέννησαν έναν καινούριο Αϊνστάιν, έναν επιστήμονα που θα αλλάξει τον κόσμο. Ή μπορεί να ονειρεύονται τον μεγάλο καλλιτέχνη της γενιάς του. Όλοι κάνουν όνειρα για τα παιδιά τους και λαχταρούν να τα δουν να θριαμβεύουν.

Μιλάει πολύ; Θα γίνει δικηγόρος. Φοράει τα τακούνια της μαμάς; Θα γίνει το επόμενο τοπ μόντελ. Παίζει τον γιατρό, τον δάσκαλο, κλπ; Μαντέψτε τι επάγγελμα θα ακολουθήσει. Ακόμα και με μικρές κινήσεις, τα παιδιά βαφτίζονται διάνοιες, με κριτήριο το πόσο νωρίς μίλησαν, αν μπόρεσαν να πουν δυο-τρεις λέξεις στη σειρά, ή επειδή έμαθαν να δένουν τα κορδόνια τους. Έτοιμοι να στείλουν τα παιδιά τους στο ΜΙΤ, μη χαθεί τέτοιο μυαλό.

Όλοι οι γονείς βλέπουν τα μικρά τους χαρισματικά, με ιδιαίτερα ταλέντα και μοναδικές δυνατότητες.

Πολλές φορές υπερβάλλουν στο τι κρίνουν ως ταλέντο ή χάρισμα, αλλά αυτό εξαρτάται κι απ’ την ίδια την οπτική και τις προσδοκίες τους. Αλλού περιμένει ο ένας εξαιρετικές επιδόσεις, αλλού ο άλλος. Κάποιοι εύχονται τα παιδιά τους να μαθαίνουν γρήγορα και να διαβάζουν καλά, άλλοι να ‘ναι ανήσυχα και να ‘χουν περιέργεια για τον κόσμο που ζουν, ορισμένοι λαχταράν μία εξαιρετική ικανότητα που θα τα ξεχωρίζει, κλπ.

Είναι λογικό να ‘χεις όνειρα για το παιδί σου και να θέλεις να εμφανίσει κάποιο ταλέντο ή να αποδειχτεί ένα εξαιρετικό μυαλό.

Κι ως γονέας έχεις το χρέος να προσπαθήσεις να αναδείξεις το παιδί σου, να το σπρώχνεις μπροστά και να το βοηθάς να εξελίσσεται. Όχι, όμως, να πιέζεις καταστάσεις και να το οδηγείς στον δρόμο που θα ήθελες εσύ να βαδίσει. Εσύ μπορεί να περιμένεις από τον διάδοχό σου να ακολουθήσει το επάγγελμά σου, ή να γίνει διδάκτωρ στο πανεπιστήμιο, αλλά αυτό το πλάσμα το ρώτησες τι θέλει απ’ τη ζωή του;

Είναι αλήθεια ότι ένα παιδί τις βάσεις του τις παίρνει απ’ την οικογένεια, όπως και τις κατευθύνσεις του. Τις κλίσεις του, όμως, όχι απαραίτητα. Αυτές πρέπει ενστικτωδώς να τις εντοπίζεις και να τις ενθαρρύνσεις ως γονέας. Να βοηθάς το παιδί σου να πηγαίνει μπροστά σε ό,τι κι αν επιλέξει να κάνει και να του δίνεις κατευθυντήριες γραμμές κι υποστήριξη σε κάθε βήμα. Το ταλέντο που περιμένεις να ‘ρθει φυσικά, δε θα αναδειχτεί ποτέ αν δεν οδηγήσεις το παιδί σου στο να δουλέψει πάνω σ’ αυτό για να το εξελίξει. Οι προσδοκίες, λοιπόν, είναι ένα θέμα, το να μάθεις να τις διαχειρίζεσαι είναι το επόμενο.

Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι κι υγιές αυτό το άγχος του πώς θα διαχειριστείς το ταλέντο του παιδιού του, την κλίση του, τις δυνατότητές του σ’ αυτά που του αρέσει να κάνει. Γιατί μπορεί το στρες, η πίεση, οι απαιτήσεις, η αγωνία κι ο ανταγωνισμός, όλα αυτά που κρύβονται πίσω απ’ την επιθυμία σου το παιδί σου να ξεχωρίσει και να ‘ναι καλύτερο απ’ τα άλλα, να φέρουν λάθος αποτελέσματα. Χρειάζεται απλά να ακολουθείς το παιδί σου, να το συμβουλεύεις και να το σπρώχνεις εκεί που μόνο του επιλέγει να ανέβει. Πρέπει να του μάθεις πώς να κάνει αυτό που κάνει, όχι τι να κάνει. Να το μάθεις να επιμένει, να αποφασίζει, να αφοσιώνεται.

Στην τελική, το παιδί σου χρειάζεται κυρίως αγάπη.

Είτε είναι μεγαλοφυΐα είτε όχι, σημασία έχει να νιώθει τη στήριξη της οικογένειάς του σε ό,τι κι αν αποφασίσει ότι θέλει να προσπαθήσει να κάνει στη ζωή του. Το παιδί σου είναι ούτως ή άλλως ταλαντούχο, είτε το ταλέντο του εμφανιστεί νωρίτερα είτε αργότερα.

Αν το χωράφι που καλλιεργείς, το φροντίζεις, αν τα κάνεις όλα στον χρόνο τους και στον βαθμό που χρειάζονται, τότε αυτό θα αποδώσει τους καλύτερους και τους πιο γλυκούς καρπούς, την κατάλληλη στιγμή.

Πηγή

8 Λόγοι που ΔΕΝ θέλω το παιδί μου να είναι υπάκουο!

1. Κανένας υπάκουος άνθρωπος δεν έγραψε ποτέ ιστορία !!!

Ε …Ναι …τον προορίζω για πρωθυπουργό το Κώτσο …(χα χα αστειάκι)…Στους καιρούς που ζούμε θεωρώ ότι είναι ορθότερο να μπορείς να σκεφτείς, να έχεις άποψη και να μη σε φοβίζει καμία μορφή εξουσίας ! Να μην είσαι υπάκουος σε κανόνες που δεν εξυπηρετούν το γενικό καλό… διότι οι αλλαγές που χρειάζονται δε γίνονται από ανθρώπους που λένε ΝΑΙ και σκύβουν το κεφάλι !!!!

2. Η Εξουσία δεν είναι πάντα καλοπροαίρετη !!

Μπορεί εγώ τώρα να χαίρομαι όταν ο μικρός κάνει αυτό που του λέω αλλά αν το παιδί συνηθίσει στο να υπακούει όλους τους νόμους και όλους τους κανόνες που ορίζονται για αυτό πιθανόν να υπακούσει και σε κάποιο κανόνα που ΔΕΝ θέλω …..από κάποιον άλλο…

3. Η υπακοή αφήνει το παιδί απροστάτευτο!!!

Ένα υπάκουο παιδί σαφώς και είναι βολικότατο !! Ένα υπάκουο παιδί δεν ορθώνει το ανάστημα του σε κάποιον που του επιβάλλεται! Όλα είναι νορμάλ για αυτό και τα δέχεται χωρίς αντιδράσεις !!

4. Το υπάκουο παιδί αλλάζει την υπακοή του από το γονιό ..στο φίλο …στο δάσκαλο …

ΔΕΝ θέλω το παιδί μου να είναι υπάκουο διότι διατρέχει το κίνδυνο να μη μπορεί να διαχειριστεί ένα πιεστικό φίλο …(β.λ bullying…)! Πιθανόν να κάνει ότι του λέει το κολλητάρι του για να μη τον πει φλουφλη (β.λ κάπνισμα , ναρκωτικά…)! Μπορεί η εξουσία να αλλάξει μορφή και να γίνει κάποιος δάσκαλος που δεν έχει το καλύτερο σκοπό για το παιδί… δε θέλω να σας τρομάξω αλλά ακούμε τα μύρια πλέον για εκπαιδευτικούς, προπονητές κτλπ .Μπορεί το υπάκουο κορίτσι να δέχεται ένα καταπιεστικό φίλο …και αργότερα ένα πιεστικό σύζυγο …Στατιστικά πολλά κορίτσια που υπήρξαν υπάκουα έτυχε στη ζωή τους να βιώσουν κακοποίηση!

5. Το υπάκουο παιδί δεν μπορεί να πάρει ευθύνες!

Όταν δεν έχει κάποιον να τον διατάζει δε μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες και να κάνει κάτι μόνο του ! Θέλει πάντα την καθοδήγηση και τη πίεση ότι κάποιος βρίσκεται από πάνω του! Φοβάται πολύ να κάνει λάθος και πολλές φορές δε θέλει καν να προσπαθήσει …..

6. Όταν λείπει ο γάτος χορεύουν τα ποντίκια !!

Όταν η εξουσία είναι απούσα γίνεται χαμός ! Δεν έχει καμία αρχή ούτε συνοχή …θέλει να κάνει όλα όσα του απαγορεύουν …απλά για να τα κάνει ..

7. Τα παιδιά που υπακούν τυφλά φοβούνται και αυτό τα εμποδίζει να αναπτύξουν όλες τις δεξιότητες τους!!

Ένα παιδί για να δοκιμάσει και να αναπτύξει τις δεξιότητες του χρειάζεται χώρο για λάθη , για δοκιμές και πιθανόν έντονα συναισθήματα ! Όταν όμως τιμωρείται για αυτά και πρέπει να υπακούσει σε ένα τρόπο που δεν είναι δικός του αλλά κάποιου άλλου μπλοκάρεται η ανάπτυξη των φυσικών του ταλέντων , η εσωτερική του φωνή , τα θέλω του, τα μπορώ του …..

8. Πάντα φταίει κάποιος άλλος !!

Τα παιδιά που έχουν συνηθίσει να υπακούν όταν θα κάνουν κάποιο λάθος, από φόβο θα ρίξουν το φταίξιμο αλλού ! Μπορεί να μπλέξουν τον αδερφό για τη ζημιά αλλά και το φίλο…από τα απλά μέχρι τα πιο σύνθετα …Aργότερα θα κατηγορούν οποιονδήποτε άλλο απο τον εαυτό τους για το ζαβο το ριζικό τους …για τη ζωή που τους μισεί ….Αυτό ομως δεν αφήνει χώρο για να κατανοήσει κάποιος τα λάθη του, να διορθώθει ….και κατ επεκταση να βετλτιωθει σαν ανθρωπος !!

ΔΕΝ θέλω το παιδί μου να είναι υπάκουο θέλω το παιδί μου να είναι ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΜΟ!!!

Να δουλεύουμε μαζί και να αποφασίζουμε παρέα !! Να μην αποφασίζω εγώ γι αυτόν ερήμην του και μετά να απαιτώ να κάνει αυτό που του λέω εγώ Γιατί το λέω εγώ!!!

Θέλω να με αμφισβητεί και να με ρωτάει ! Να εναντιώνεται αν πιστεύει πως κάποιος κανόνας μου δεν είναι δίκαιος ώστε να βρούμε μια πιο συμφέρουσα λύση και για τους δυο μας με επικοινωνία ώστε να μάθει να ζητάει τα δικαιώματα του !! Θέλω να είναι ένα χαρούμενο παιδί που θα υποστηρίξει το δίκαιο και θα κάνει αλλαγές όταν χρειαστεί !! Θέλω να ακούει την εσωτερική του φωνή και ποτέ να μη κάνει κάτι που δε θέλει !

Να ξέρει και να βάζει όρια σε όλους και να προστατεύει τον εαυτό του διότι δεν θα είμαι πάντα εκεί για να το κάνω εγώ για αυτόν!

Να παίρνει την ευθύνη των πράξεων του και είτε είμαι εκεί είτε όχι να κρατάει το ήθος και τις αρχές που του μετέδωσα!!

Να είναι ένας άνθρωπος της δράσης και να μεγαλώσει με δύναμη ψυχής που ακόμα και σε κακοτοπιές να λυγίζει αλλά να μη σπάει !!

Να είναι ένα υπέροχο, ευτυχισμένο παιδί με εσωτερική γαλήνη και να απολαμβάνει το ταξίδι της ζωής χωρίς φόβο και πάθος !!

…..και του το εύχομαι….

Μαμά Εύη

Το σχολείο μπορεί να έχει κλείσει για το άμεσο μέλλον, αλλά τα παιδιά πρέπει να εκπαιδευτούν και να διασκεδάσουν, ακόμη και κλεισμένα μέσα στο σπίτι. Μπορεί να έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο πλέον, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αφήσουν τελείως τις εκπαιδευτικές τους δραστηριότητες.

Όμως κάθε βήμα πρέπει να γίνει με προσοχή και με πλήρη επίγνωση των περίεργων συνθηκών που επικρατούν λόγω του αναγκαστικού εγκλεισμού στο σπίτι.

Δείτε μερικές συμβουλές για τα παιδιά σας από εκπαιδευτικούς

Η ευημερία του παιδιού σας πάντα στο πρώτο πλάνο

Η σωστή εκπαίδευση γίνεται μόνο όταν τα παιδιά αισθάνονται ευτυχισμένα, ασφαλή και ξέγνοιαστα. Παρέχετε στα παιδιά σας επιβεβαίωση και αγάπη.

Κρατήστε μια ρουτίνα

Τα παιδιά χρειάζονται κανονικότητα, εξοικείωση και οργάνωση. Συνεχίστε, λοιπόν, σε μια ρουτίνα. Κάνει το διάβασμα στο σπίτι ευκολότερο και βοηθά τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν ότι αυτό δεν είναι διακοπές και ότι οι δάσκαλοι αναμένουν ότι η μάθηση θα συνεχιστεί.

Δώστε στο παιδί σας κάποια αυτονομία

Αφήστε το παιδί σας να δημιουργήσει τη δική του δομή ή χρονοδιάγραμμα για την ημέρα, συνδυάζοντας τις ιδέες τους για την εκμάθηση στο σπίτι. Αν προσπαθούν να προγραμματίσουν PlayStation κάθε πρωί, τότε ίσως είναι καιρός οι γονείς να παρέμβουν. Πολλοί γονείς θα εντυπωσιαστούν με το αποτέλεσμα.

Αφήστε το παιδί σας να βαρεθεί

Αφήστε τα παιδιά σας να κάνουν διακοπές και να απολαύσουν τον εαυτό τους μέχρι να βαρεθούν. Στη συνέχεια, θα θέλουν να ξεκινήσουν τα καθήκοντα τους. Η εργασία θα έρθει σχεδόν φυσικά για να μειώσουν την πλήξη.

Περιορίστε τις έξυπνες συσκευές, τα τηλέφωνα και την τηλεόραση

Είναι σημαντικό για τους φίλους να κρατούν εικονική επαφή μεταξύ τους, αλλά πρέπει να αποφεύγεται μια ανθυγιεινή και υπερβολική χρήση της οθόνης σε όλες τις μορφές της. Ο υπερβολικός χρόνος στην οθόνη έχει πολύ αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία και διαταράσσει επίσης τον ύπνο. Η ποικιλία είναι το κλειδί: η άσκηση, η ανάγνωση ενός μεγάλου βιβλίου και η εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας είναι όλοι κατάλληλοι τρόποι αποφυγής της μονότονης θέασης μιας τηλεόρασης και μιας οθόνης.

Δώστε έμφαση στην ανάγνωση και την αριθμητική

Συνεχίστε την πρακτική άσκηση της βασικής γλώσσας και μαθηματικών. Επανεξέταση των θεμελιωδών μαθηματικών δεξιοτήτων. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να γράψει για ευχαρίστηση για ό,τι έκαναν εκείνη την ημέρα ή να ζωγραφίσει κάτι.

Να ακούτε τα παιδιά σας

Ακούστε το παιδί σας. Απολαύστε τις αφηγήσεις του παιδιού σας, να σας εξηγεί τι τους ζητείται να κάνουν και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Σκεφτείτε τις επιπτώσεις της κοινωνικής απομόνωσης και της συνεχούς εποπτείας

Είναι ζωτικής σημασίας τα παιδιά να πάρουν χρόνο για να είναι ανεξάρτητα και να χαλαρώσουν. Ενθαρρύνουμε τους μαθητές μας να γράψουν ο ένας στον άλλο, δίνοντάς τους έναν σκοπό αλλά βοηθώντας τους να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι.

Ενθαρρύνετε την ανάγνωση κάθε μέρα

Ας διαβάσει για τον εαυτό του, για έναν γονέα, για έναν αδελφό ή ακόμα και στο κατοικίδιο σας, αλλά είναι σημαντικό τα παιδιά να συνεχίσουν να διαβάζουν. Η οποιαδήποτε ανάγνωση, μετράει.

Μην περιμένετε τα παιδιά να εργάζονται χωρίς διακοπή

Όσο μικρότερο είναι το παιδί, τόσο λιγότερο χρόνο μπορεί να καθίσει και να μάθει. Τα συχνά διαλείμματα είναι σημαντικά για την παραγωγικότητα.

Μην το παρακάνετε

Θα συνιστούσα περίπου δύο ώρες μάθησης συνολικά ημερησίως για τα παιδιά, ενώ αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τέχνες και πρακτικές δραστηριότητες. Τα παιδιά στο βασικό στάδιο 2, το οποίο καλύπτει το έτος 3 έως το έτος 6, θα μπορούν να κάνουν περισσότερα: περίπου τρεις έως τέσσερις ώρες τη μέρα. Αλλά και πάλι, αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει και πιο δημιουργικά καθήκοντα.

Υποστηρίξτε τη μάθηση που αρέσει στα παιδιά

Ενθαρρύνετε το παιδί σας να διερευνήσει κάτι που τους ενδιαφέρει και να δείξει τι μαθαίνει με ένα δημιουργικό έργο. Αφήστε τα παιδιά σας να πειραματιστούν.

Υποστηρίξτε τα τακτικά διαλείμματα κίνησης

Τα διαλείμματα κίνησης – όπως ο χορός, οι μιμήσεις ή άλλα παιχνίδια παρέχουν στα παιδιά αισθητηριακή ανατροφοδότηση και τους προσφέρουν την ευκαιρία να φορτίσουν την μπαταρία τους. Βρείτε τι λειτουργεί για το παιδί σας. Θα βοηθήσει πραγματικά με τη μάθηση και τη συγκέντρωση.

Επιβραβεύστε τις προσπάθειες και τη συμπεριφορά των παιδιών, όχι τα επιτεύγματά τους

Ο θετικός εποικοδομητικός έπαινος που στοχεύει στην προσπάθεια, τη συμπεριφορά και τις συγκεκριμένες πτυχές του έργου ενός παιδιού είναι πολύ πιο ισχυρός από το να λέει κανείς απλώς, μπράβο που τελείωσες τα μαθήματα σου.

Δεθείτε με το παιδί σας

«Απολαύστε τον επιπλέον χρόνο μαζί. Δημιουργήστε κάποιες χειροτεχνίες, παίξτε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι, κάντε ένα γεύμα μαζί, κάντε ένα παζλ, γράψτε ένα τραγούδι ή φτιάξτε ένα βίντεο. Ίσως θα μπορούσατε να το στείλετε σε συγγενείς για να τους κάνετε μια έκπληξη.

Πηγή

Είναι απολύτως φυσιολογικό να υπάρχουν διαφωνίες και εντάσεις ανάμεσα σε μία οικογένεια. Σκεφτείτε πως μέσα σε ένα σπίτι συμβιώνουν τελείως διαφορετικοί άνθρωποι, οι οποίοι προσπαθούν να συνυπάρξουν αρμονικά και μέσα σε ένα πλαίσιο κανόνων και ορίων.

Ωστόσο, κάποιες φορές η μαμά τσακώνεται με το ένα από τα παιδιά της (ή με το μοναχοπαίδι της) πολύ περισσότερο απ’ ότι με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας!

Σύμφωνα με μια μελέτη, αυτό δεν σημαίνει πως η μαμά δεν ταιριάζει με το συγκεκριμένο παιδί, αλλά το ακριβώς αντίθετο: πως μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερό!

Οι ψυχολόγοι μας λένε πως αυτά που μας εκνευρίζουν στους άλλους είναι τα χαρακτηριστικά που έχουμε κι εμείς αλλά δεν θέλουμε να τα αποδεχτούμε. Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν πως συχνά οι γονείς δεν δέχονται τις συμπεριφορές των παιδιών που βλέπουν και στον εαυτό τους κι αυτό οδηγεί σε συγκρούσεις.

Μην ξεχνάτε, άλλωστε πως τα παιδιά είναι οι καθρέφτες μας αφού όχι μόνο μας μιμούνται αλλά κληρονομούν και τα… ενοχλητικά στοιχεία του χαρακτήρα μας! Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε, λοιπόν, είναι να αποδεχτούμε τα στραβά του εαυτού μας και σταδιακά να τα διορθώσουμε. Έτσι, θα δώσουμε το καλό παράδειγμα και στα παιδιά μας και οι καβγάδες θα μειωθούν.

Πηγή

Συμβουλές για την κατανομή του χρόνου, την αντιμετώπιση του άγχους και του φόβου των παιδιών μπροστά στην κρίση από την Παιδοψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου Ηρακλείου

Όπως σημειώνεται,  η παρούσα κρίση που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε προκαλεί σε όλους και όλες άγχος και φόβο. «Τα συναισθήματα αυτά των γονέων, όπως γνωρίζουμε, μεταδίδονται με άμεσο τρόπο στα παιδιά τους. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ισορροπία και σταθερότητα στο ψυχισμό των παιδιών και εφήβων, οι γονείς χρειάζεται να διαχειριστούν τα δικά τους άγχη, να νοηματοδοτήσουν τα δρώμενα και να φροντίσουν για μια σταθερή καθημερινότητα μέσα στο σπίτι».

Ακολουθούν χρήσιμες συμβουλές από τη Διεπιστημονική Ομάδα της Πανεπιστημιακής Παιδοψυχιατρικής Κλινικής ΠαΓΝΗ για όλες τις οικογένειες.

Οργανώνουμε το πρώτο μας οικογενειακό συμβούλιο με σύνθημα «Μαζί ενωμένοι ποτέ νικημένοι» στοχεύοντας:

– στην ενημέρωση των παιδιών για την παρούσα κατάσταση, ανάλογα με την ηλικία τους, με τρόπο σαφή και κατανοητό, ώστε να μη δημιουργούνται ανασφάλειες,

– στην προφύλαξη των παιδιών από το βομβαρδισμό των ειδήσεων,

– στην απάντηση σε ερωτήσεις των παιδιών του τύπου «θα αρρωστήσουμε;» ή «θα πεθάνουμε;» με αμεσότητα, κάνοντας μικρές αναδρομές, ακόμα και μέσα από την οικογενειακή ιστορία, σε κρίσεις που ήδη ξεπεράστηκαν (είναι βέβαιο ότι σε κάθε οικογένεια υπάρχουν σχετικές καταγραφές προηγούμενων ή και τωρινών γενεών). Το συμπέρασμα που θα προκύψει είναι ότι «κανείς δεν θα πεθάνει εάν όλοι/ες προσέξουμε και συνεργαστούμε»,

– στην ευαισθητοποίηση των παιδιών με στόχο την ενίσχυση της ατομικής ευθύνης ως προς τη συμμόρφωση και τη συμμαχία τους με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Δίδουμε εντολές όπως «Πλένε συχνά τα χέρια σου». «Θα με βοηθάς στο στρώσιμο του τραπεζιού». «Θα παρακολουθείς εάν έχουμε σαπούνι» κ.λπ.,

– στον προγραμματισμό διαχείρισης της καθημερινότητας μέσα στο σπίτι με τη σύμφωνη γνώμη όλων των μελών της οικογένειας.

Προτάσεις

Πρωί… η μάθηση συνεχίζεται

απασχοληθείτε μέσω διαθέσιμων διαδικτυακών εφαρμογών:

α) των σχολείων ή και λοιπών φροντιστών

β) των πολιτιστικών και λοιπών οργανισμών

Μεσημέρι … ώρα κοινής ησυχίας

επιλέξετε δραστηριότητες χωρίς θόρυβο, παρακολούθηση ταινίας, διάβασμα ενός βιβλίου κ.λπ.

Απόγευμα… το σπίτι μετατρέπεται σε παιχνιδότοπο

γίνετε δημιουργικοί και περάστε το χρόνο σας ευχάριστα με τις δραστηριότητες που σας προτείνουμε παρακάτω

Βραδάκι… ώρα χαλαρής συνάντησης παιδιών και με τους δύο γονείς

Στόχος είναι η ανακούφιση όλων των μελών της οικογένειας, βλέποντας ότι η οργάνωση βοήθησε στη διαχείριση άλλης μιας «δύσκολης» ημέρας, καθώς και η επιβράβευση των παιδιών για τη συμμετοχή τους σε όσα έχουν συμφωνηθεί.

Τηλεφωνική καληνύχτα με γιαγιά και παππού.

Η σχέση με τη γιαγιά και τον παππού

Στην παρούσα κρίση η γιαγιά και ο παππούς αισθάνονται μόνοι και απομονωμένοι, αδικημένοι και φοβισμένοι. Για πολλούς από αυτούς η υποχρεωτική απομόνωση παρότι γίνεται για την προστασία τους εισπράττεται σαν εγκατάλειψη. Ενισχύουμε την εξ αποστάσεως επικοινωνία (π.χ. μέσω τηλεφώνου). Όπου είναι εφικτό προμηθεύουμε κινητά τηλέφωνα στους παππούδες/γιαγιάδες, εγκαθιστώντας τους μια εφαρμογή βιντεοκλήσης, προκειμένου δύο φορές την ημέρα να έχουν σύντομη συνομιλία με τα εγγόνια. Έτσι και οι παππούδες/γιαγιάδες αισθάνονται λιγότερο μόνοι/ες και τα εγγόνια δεν φορτώνονται την «ενοχή εγκατάλειψης τους».

Παιδιά προσχολικής και παιδικής ηλικίας

…αυτές τις μέρες το σπίτι θα γίνει… Παιχνιδότοπος

Ένας παιχνιδότοπος πρέπει να προσφέρει τη δυνατότητα για:

Κινητικό παιχνίδι (γυμναστική, ασκήσεις εδάφους, κουτσό, παιχνίδια με μπαλόνια, παιχνίδια κίνησης όπως «τα μήλα», «μουσικές καρέκλες», «τα αγάλματα», «το κρυφτό» κ.λπ.).
Συναισθηματικό παιχνίδι (κούκλες και ιστορίες, κουκλοθέατρο, παιχνίδια μίμησης τύπου παντομίμα, θέατρο, κατασκευές, ψηφιδωτά, ζωγραφική, μάσκες, κολάζ, ντεκουπάζ, πηλός, πλαστελίνη κ.λπ.).
Κοινωνικό παιχνίδι (επιτραπέζια όπως μονόπολη, σκάκι, τάβλι κ.λπ., παιχνίδια με χαρτιά κ.λπ.).
Γνωστικό παιχνίδι (ερωτήσεις, έλεγχος γνώσεων, φαντασία, ιστορίες μυστηρίου, παιχνίδι «όνομα, ζώο, φυτό, πράγμα, επάγγελμα», παιχνίδια κρυμμένου θησαυρού κ.λπ.).
Μαγειρική με τα παιδιά.
Αφήγηση και δημιουργία παραμυθιών, μύθων, ποιημάτων. Διοργάνωση διαγωνισμών. Θεατρικά δρώμενα με κοστούμια και σκηνικά.
Μουσική (μουσικά όργανα, τραγούδι, καραόκε) και χορό.

Έφηβοι/ες

Ο/η έφηβος/η χρειάζεται την ησυχία του/της και την ομάδα.

Προτείνονται ομάδες συζήτησης, ομάδες συγκεκριμένων ενδιαφερόντων, παρακολούθηση ταινιών, σχολιασμός επικαιρότητας.

Ο/Η έφηβος/η βιώνει μεγάλη ανασφάλεια σε κατάσταση που δεν «αναγνωρίζει» και δεν ελέγχει και ως εκ τούτου η συμμόρφωσή του/της είναι δυσκολότερη. Επίσης, ο/η έφηβος/η, στα πλαίσια της αυτονόμησής του/της, δεν μπορεί εύκολα να ενταχθεί σε προγράμματα «ελεύθερων πολιορκημένων».

Οι γονείς θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι και να λειτουργούν με ήπιο και ευέλικτο τρόπο, απορροφώντας την ευερεθιστότητα των εφήβων.

Στην παρούσα φάση, η ενασχόληση με το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι βοηθητική.

Είναι μια ευκαιρία για τους γονείς να ξαναβρούν στον/ην έφηβο/η το παιδί τους!

Ειδικές δυσκολίες παιδιών και εφήβων

Για παιδιά με υπερκινητικότητα, ευερεθιστότητα, ΔΕΠΥ προτείνονται:
– προσαρμογές και ρυθμίσεις στο χώρο τους, ώστε να παρέχεται ασφάλεια π.χ. δωμάτια χωρίς πολλά αντικείμενα και χωρίς πολλά ερεθίσματα,

– δραστηριότητες αποφόρτισης κυρίως κινητικές π.χ. παιχνίδια με μπάλες γυμναστικής, βοήθεια στις δουλειές του σπιτιού με εντολές και εποπτεία γονέων

Για παιδιά που παρουσιάζουν επιδείνωση στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα ψυχικής υγείας προτείνεται τηλεφωνική ενημέρωση του θεράποντα ιατρού.
Για παιδιά τα οποία, λόγω της παρούσας κατάστασης, παρουσιάζουν δυσκολίες στον ύπνο, διαταραχές στην πρόσληψη τροφής, επιδείνωση των χρόνιων προβλημάτων υγείας, αυξημένη ανησυχία για τη σωματική και ψυχική υγεία των ίδιων και των υπολοίπων μελών της οικογένειας, έντονα άγχη αποχωρισμού, υπερβολικούς φόβους, φαντασιώσεις καταστροφής προτείνεται τηλεφωνική επικοινωνία με παιδοψυχίατρο, προκειμένου να δοθούν κατευθύνσεις.
Μην προσέρχεστε στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των Δημοσίων Νοσοκομείων χωρίς προηγούμενη τηλεφωνική συνεννόηση.

To κείμενο συντάχθηκε από την Πανεπιστημιακή Παιδοψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου

Διευθύντρια:

Ευγενία Σουμάκη. Αν. Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης

Σύνταξη -επιμέλεια:

Χριστίνα Πεδιαδιτάκη, Κοινωνική Λειτουργός

Νικόλαος Κορνάρος, Εργοθεραπευτής

Δείτε τι συμβουλεύει το Παναπιστήμιο Ιωαννίνων:

Πηγή

Το παρακάτω κείμενο το διάβασα στην enallaktikidrasi.com. Πρόκειται για αλήθειες που πολλά παιδιά έχουν ζήσει, ζουν και θα ζήσουν. μέσα σε περιβάλλον που υπάρχουν τοξικοί γονείς και φροντιστές. Κάποιοι ίσως βρείτε τον εαυτό σας ως παιδί εκεί μέσα. Ή ίσως βρείτε κάποιο παιδί που γνωρίζετε. Αλλά είναι σπάνιο να βρει κάποιος τον εαυτό του ως γονιό μέσα στο κείμενο. Γιατί οι άνθρωποι που ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία δεν μπορούν να παραδεχθούν κάτι τέτοιο.

Η περιγραφή του ψυχαναλυτή Gerald Schoenewolf μου θυμίζει πολύ περισσότερο έναν ναρκισσιστή γονιό, που ο ίδιος ονόμασε “δηλητηριώδη”. Και το να είναι ναρκισσιστής ένας γονιός, ίσως είναι χειρότερο από το να είναι δηλητηριώδης. Γιατί πρόκειται για μια αόρατη, αλλά σκληρή μορφή ψυχολογικής βίας.

Άρθρο του Gerald Schoenewolf, Ph.D – Ψυχαναλυτής

Οι δηλητηριώδεις γονείς είναι συνήθως άτομα που δεν φαίνονται σε καμία περίπτωση πως είναι τέτοιοι. Κρύβουν καλά την όλη τους υπόσταση δείχνοντας στον έξω κόσμο το πρόσωπο του καλού και φυσιολογικού γονέα. Πολλές φορές ούτε τα ίδια τους τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν με τι έχουν να κάνουν, μέχρι το σημείο που πλέον είναι αργά.

Υπάρχουν και γονείς, δυστυχώς, που είναι κακοποιητικοί προς τα παιδιά τους με εμφανή τρόπο (σεξουαλική, σωματική κακοποίηση, άσκηση βίας κλπ). Σε αυτήν την περίπτωση, μπορεί να μιλάμε για κάτι απεχθές και τερατώδες. Αλλά πρόκειται για κάτι φανερό που γίνεται αμέσως αντιληπτό από το παιδί ή κάποιο άτομο του κοντινού του κύκλου. Με αποτέλεσμα να μπορούν να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα. Στην περίπτωση, όμως, των γονέων που είναι δηλητηριώδεις προς τα παιδιά τους κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Πολλές φορές μέχρι να το αντιληφθούν τα παιδιά και να το κατανοήσουν, έχει ήδη γίνει ζημιά στο ψυχισμό τους.

Οι δηλητηριώδεις γονείς είναι συχνά επιφανή άτομα με κύρος στην τοπική κοινωνία όπου ζουν. Είναι μέλη επιτροπών, κάνουν φιλανθρωπικές πράξεις και φροντίζουν να δείχνουν πως είναι ενάρετοι και πως σκέφτονται το καλό της κοινότητας. Η συμπεριφορά τους είναι κρυφή και αυτό είναι το χειρότερο. Είναι αυτό που λέμε: «Δεν πήγαινε το μυαλό μας, δεν είχε δώσει κανένα δικαίωμα».

Χαρακτηριστική περίπτωση δηλητηριώδους γονέα είναι η ακόλουθη.

 Η μητέρα μια διαταραγμένη προσωπικότητα, η οποία προέβαλε τη δική της διαταραχή στην κόρη της. Αρνούμενη ότι στην ουσία αυτό συνέβαινε στην ίδια. Ας θεωρήσουμε ότι την κόρη την έλεγαν Μέγκαν. Η Μέγκαν, λοιπόν, αντιμετωπιζόταν από ολόκληρη την οικογένειά της ως ένα διαταραγμένο άτομο. Επειδή αυτό το ρόλο της «έδωσε» από μικρή η μάνα της. Έτσι, μεγάλωνε νιώθοντας αφύσικη και παίρνοντας παράλογες αποφάσεις στη ζωή της. Γεγονός που ενίσχυε την εικόνα που λανθασμένα είχε υιοθετήσει η ίδια και η οικογένειά της για τον εαυτό της.

Η μητέρα, έπαιξε το ρόλο της μάνας που τα τραβάει όλα, που σηκώνει το τεράστιο αυτό βάρος στις πλάτες της. Έτρεχε από γιατρό σε γιατρό ψάχνοντας τη λύση. Αυτό, βέβαια, συνέχιζε να εντείνει το πρόβλημα της Μέγκαν κάνοντάς την να νιώθει πιο διαταραγμένη. Μέσα της όμως ήξερε πως η μητέρα της υποκρινόταν και όσες προσπάθειες έκανε ώστε να επικοινωνήσει την αλήθεια της, έπεφταν στο κενό.

Η Μέγκαν, κάποια στιγμή, εγκατέλειψε τις προσπάθειες και μετατράπηκε στο διαταραγμένο τέρας που η μάνα της επέμενε πως είναι. Έφτασε στο σημείο να λέει στους γιατρούς της «Θέλω να τη σκοτώσω». Και η «πολύπαθη» μάνα απελπιζόταν αφού «είχε δοκιμάσει τα πάντα». Η συμπεριφορά της Μέγκαν ξέφυγε και στο σπίτι και στο σχολείο, μέχρι την εφηβεία της όπου την έκλεισαν σε ψυχιατρείο. Ο πατέρας και τα αδέρφια της δεν ένιωθαν καμία έκπληξη, φαινόταν σαν να το περίμεναν. Παρόλα αυτά η Μέγκαν ένιωσε ανακούφιση όταν μπήκε στο ίδρυμα. Εκεί, υπήρχαν άτομα που την καταλάβαιναν και την άκουγαν. Όμως λόγω έλλειψης χώρου στο ψυχιατρείο, επέστρεψε στην οικογένειά της, όπου και χειροτέρεψε.

Τέτοιες περιπτώσεις κρυφής κακοποίησης είναι συχνές και δεν μαθαίνονται ποτέ. Πολλές φορές συμβαίνει τα παιδιά να κάνουν τους γονείς να νιώθουν ότι απειλείται η εύθραυστη και διαταραγμένη προσωπικότητα τους. Δημιουργώντας μια υποσυνείδητη ζήλια. Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο, το ίδιο να έχει συμβεί και στο γονέα στην παιδική του ηλικία ολοκληρώνοντας το φαύλο κύκλο. Αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν και καταστρέφονται ως διαταραγμένες προσωπικότητες, απλά εκπληρώνοντας την «προφητεία» που τους φόρτωσαν οι τοξικοί γονείς τους…

Πηγή

Υπάρχει μια σιωπηλή τραγωδία που εκτυλίσσεται σήμερα στα σπίτια μας και αφορά στα πιο πολύτιμα κοσμήματά μας: τα παιδιά μας. Τα παιδιά μας βρίσκονται σε μια συναισθηματική κατάσταση καταστροφική! Τα τελευταία 15 χρόνια, οι ερευνητές μας πρόσφεραν στατιστικές κάθε φορά και πιο ανησυχητικές σχετικά με την οξυμένη και επίμονη αύξησης παιδικής ψυχασθένειας που τώρα έχει φτάσει αναλογίες επιδημίας:

Οι στατιστικές δεν ψεύδονται:

• 1 κάθε 5 παιδιά έχει προβλήματα ψυχικής υγείας

• παρατηρήθηκε αύξηση 43% στη Δ.Ε.Π.Υ.( Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας)

• παρατηρήθηκε αύξηση 37% στην εφηβική κατάθλιψη

• παρατηρήθηκε αύξηση 200% στον αριθμό των παιδικών (μεταξύ 10 και 14 ετών) αυτοκτονιών

Τι συμβαίνει και τι κάνουμε λάθος;

Τα σημερινά παιδιά βρίσκονται σε υπερδιέγερση και είναι γεμάτα υλικά δώρα, αλλά στερούνται των βασικών για μια υγιή παιδική ηλικία, όπως:

• συναισθηματικά διαθέσιμους γονείς

• όρια ξεκάθαρα βαλμένα

• υπευθυνότητες

• ισορροπημένη διατροφή και επαρκή ύπνο

• κίνηση εν γένει, ειδικά όμως, στην ύπαιθρο

• δημιουργικό παιχνίδι, κοινωνική αλληλεπίδραση, ευκαιρίες για μη-καθοδηγούμενο παιχνίδι και «ευκαιρίες» για να βαριούνται

Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια τα παιδιά χόρτασαν από:

• γονείς με την προσοχή τους αποσπασμένη από την ψηφιακή τεχνολογία

• γονείς επιεικείς και επιτρεπτικούς που αφήνουν τα παιδιά τους «να κυβερνούν τον κόσμο» και να είναι εκείνα που βάζουν τους κανόνες

• μια αίσθηση δικαιωμάτων, του να τα αξίζουν όλα χωρίς να τα κερδίζουν ή να γίνονται υπεύθυνα μόλις το αποκτούν

• ακατάλληλος ύπνος και μη ισορροπημένη διατροφή

• καθιστικός τρόπος ζωής

• ατελείωτη διέγερση, τεχνολογικές νταντάδες, άμεση επιβράβευση κι απουσία βαρετών στιγμών

21 συμβουλές για να μεγαλώσετε υγιή συναισθηματικά παιδιά με γνώσεις και ταλέντα

Αν θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν άτομα ευτυχισμένα και υγιή, πρέπει να ξυπνήσουμε και να επιστρέψουμε στα βασικά. Είναι ακόμη δυνατόν! Πολλές οικογένειες είδαν άμεση βελτίωση λίγες εβδομάδες αφότου εφάρμοσαν τις ακόλουθες συστάσεις:

• Βάλτε όρια και να θυμάστε ότι εσείς είστε ο καπετάνιος του καραβιού. Τα παιδιά σας θα αισθανθούν πιο σίγουρα ξέροντας πως εσείς έχετε τον έλεγχο του πηδαλίου

• Προσφέρετε στα παιδιά έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής, γεμάτο από αυτό που τα παιδιά ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ, όχι από αυτό που ΘΕΛΟΥΝ. Μη φοβάστε να πείτε «όχι» στα παιδιά σας, αν αυτό που θέλουν δεν είναι αυτό που χρειάζονται

• Δώστε τους θρεπτική τροφή και περιορίστε την τροφή-σκουπίδι

• Να περνάτε τουλάχιστον μια ώρα ημερησίως στον καθαρό αέρα με δραστηριότητες όπως: ποδήλατο, περπάτημα, ψάρεμα, παρατήρηση πουλιών/εντόμων

• Απολαύστε καθημερινά ένα οικογενειακό βραδινό φαγητό χωρίς έξυπνα τηλέφωνα ή τεχνολογία που θα τους αποσπά την προσοχή

• Παίξτε επιτραπέζια παιχνίδια με όλη την οικογένεια ή, αν τα παιδιά είναι πολύ μικρά για επιτραπέζια, αφεθείτε να παρασυρθείτε από τα ενδιαφέροντά τους κι επιτρέψτε να είναι εκείνα που θα καθοδηγούν το παιχνίδι

• Εμπλέξτε τα παιδιά σας σε κάποια από τις δραστηριότητες ή τα καθήκοντα του σπιτιού σύμφωνα με την ηλικία τους (να διπλώνουν τα ρούχα, να τακτοποιούν τα παιχνίδια τους, να απλώνουν τα ρούχα, να ξεπακετάρουν τα φαγητά, να στρώνουν το τραπέζι, να ταΐζουν τον σκύλο κλπ.)

• Καθιερώστε μια συνεπή ρουτίνα ως προς την ώρα ύπνου, για να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας κοιμάται όσο χρειάζεται. Τα ωράρια θα είναι ακόμη πιο σημαντικά για παιδιά σε σχολική ηλικία.

• Διδάξτε υπευθυνότητα κι ανεξαρτησία. Μην τα προστατεύετε υπερβολικά έναντι κάθε απογοήτευσης ή κάθε λάθους. Το να κάνουν λάθη θα τους βοηθήσει να αναπτύξουν ανθεκτικότητα και να μάθουν να υπερνικούν τις προκλήσεις της ζωής.

• Μη φτιάχνετε την τσάντα του παιδιού σας, μην τους την κουβαλάτε, μην τους πηγαίνετε την εργασία που ξέχασαν, μην τους ξεφλουδίζετε την μπανάνα ή το πορτοκάλι, αν μπορούν να το κάνουν μόνα τους (4-5 ετών). Αντί να τους δίνετε το ψάρι, μάθετέ τους να ψαρεύουν.

• Μάθετέ τους να περιμένουν και να αναβάλουν την ικανοποίηση.

• Δώστε ευκαιρίες για «πλήξη», μια και η πλήξη είναι η στιγμή οπότε και ξυπνά η δημιουργικότητα. Μην αισθάνεστε υπεύθυνος να διασκεδάζουν τα παιδιά όλη την ώρα.

• Μη χρησιμοποιείτε την τεχνολογία ως θεραπεία για τη βαρεμάρα, μήτε να τους την προσφέρετε στην πρώτη ευκαιρία απραξίας.

• Αποφύγετε τη χρήση τής τεχνολογίας στο τραπέζι, στο αυτοκίνητο, στα εστιατόρια, στα εμπορικά κέντρα. Χρησιμοποιείστε αυτές τις στιγμές ως ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, εκπαιδεύοντας έτσι τον εγκέφαλό τους να ξέρει να λειτουργεί όταν βρίσκονται σε κατάσταση: «πλήξη»

• Βοηθήστε τους να φτιάξουν ένα «βαζάκι πλήξης» με ιδέες για δραστηριότητες για όταν θα βαριούνται.

• Να είστε συναισθηματικά διαθέσιμος ούτως ώστε να «συνδέεστε» με το παιδί σας και να του διδάσκετε αυτορρύθμιση και κοινωνικές δεξιότητες.

• Τα βράδια απενεργοποιείστε τα τηλέφωνα, όταν τα παιδιά πρέπει να πάνε για ύπνο, ούτως ώστε να αποφύγετε την ψηφιακή απόσπαση προσοχής.

• Γίνετε ένας συναισθηματικός ρυθμιστής ή προπονητής των παιδιών σας. Διδάξτε τους να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται την απογοήτευση ή την οργή τους.

• Μάθετέ τους να χαιρετούν, να αλλάζουν ρόλους, να μοιράζονται χωρίς να μένουν με άδεια χέρια, να λένε «ευχαριστώ» και «παρακαλώ», να παραδέχονται τα λάθη τους και να ζητούν συγγνώμη (μην τους το επιβάλετε), και να είστε το πρότυπο όλων αυτών των αξιών που θέλετε να μεταδώσετε..

• Συνδεθείτε συναισθηματικά – χαμογελάστε, αγκαλιάστε, φιλήστε, γαργαλήστε, διαβάστε, χορέψτε, παίξτε ή μπουσουλήστε μαζί τους.

Άρθρο του Δρα. Λουίς Ρόχας Μάρκος,  Ψυχιάτρου

Πηγή

Αν για τους ενήλικες είναι πολλές φορές αρκετά δύσκολο να κατανοήσουν την οπτική ενός άλλου ατόμου, για τα μικρά παιδιά τούτο μοιάζει σχεδόν αδύνατο, αφού δεν είναι ακόμη σε θέση να αντιληφθούν ότι οι άλλοι άνθρωποι έχουν διαφορετικά συναισθήματα και εμπειρίες από τις δικές τους. Ωστόσο με τη βιολογική, γνωστική και κοινωνική τους ανάπτυξη η ικανότητα αυτή της κοινωνικής επίγνωσης μπορεί να αναπτυχθεί, ιδιαίτερα μάλιστα όταν συνδυαστεί με την κατάλληλη διαπαιδαγώγηση. Έτσι το παιδί μεγαλώνοντας θα συνειδητοποιεί όλο και περισσότερο ότι διαφορετικοί άνθρωποι μπορούν να αντιδρούν διαφορετικά κάτω από τις ίδιες συνθήκες και θα διαπιστώνει με ποιον τρόπο οι διαφορετικές πολιτισμικές και κοινωνικές αξίες επηρεάζουν τις αντιλήψεις των ανθρώπων. Όσο δηλαδή περισσότερο τα παιδιά εξασκούνται και αναλύουν τη συμπεριφορά των άλλων και τη δική τους, τόσο περισσότερο θα αναπτύσσονται αυτές οι πολύτιμες ικανότητες εξηγεί η Τζωρτζίνα Στασινοπούλου, δασκάλα ειδικής αγωγής.

Παρατηρώντας λοιπόν τα στάδια εξέλιξης της κοινωνικής επίγνωσης, θα διαπιστώσουμε ότι τα παιδιά ηλικίας 3–6 ετών αν και αναγνωρίσουν ότι οι άλλοι μπορούν να έχουν διαφορετικά συναισθήματα από τα δικά τους, ωστόσο εύκολα τα μπερδεύουν. Τα παιδιά όμως του Δημοτικού κατανοούν ότι υπάρχουν διαφορετικές οπτικές, είναι σε θέση να μπουν στη θέση του άλλου ατόμου, αντιλαμβάνονται τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές τους από την οπτική των άλλων και αναγνωρίζουν ότι και οι άλλοι μπορούν να κάνουν το ίδιο. Από την εφηβεία και έπειτα τα άτομα κατανοούν πια ότι η οπτική μπορεί να επηρεαστεί από ένα ή περισσότερα συστήματα ή κοινωνικές αξίες. Με λίγα λόγια τα άτομα, για να επιτύχουν να αναπτύξουν την κοινωνική επίγνωση, θα πρέπει να επεξεργαστούν τις πληροφορίες που λαμβάνουν σε πολλά επίπεδα. Έτσι στην αρχή επεξεργάζονται τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, έπειτα εξετάζουν, συγκρίνουν και αντιπαραβάλλουν τις δικές τους απόψεις με αυτές των άλλων προσαρμόζοντας παράλληλα την επικοινωνία τους, τους στόχους τους και τις συμπεριφορές τους στα νέα δεδομένα. Πρόκειται δηλαδή για πραγματικά πολύπλοκες διεργασίες που γίνονται μάλιστα σε εκπληκτικά σύντομο χρόνο (για τους ειδικούς σε 1–2 δευτερόλεπτα).

Με την ανάπτυξη λοιπόν της κοινωνικής επίγνωσης το άτομο καταφέρνει να μπει τελικά στη θέση του άλλου, να κατανοήσει τα συναισθήματά του και να αποκτήσει αυτό που στην ψυχολογία ονομάζεται «ενσυναίσθηση». Βέβαια η πραγματική ενσυναίσθηση δεν είναι μόνο η ικανότητα να μπορούμε να καταλαβαίνουμε τι νιώθουν οι άλλοι, αλλά και να βιώνουμε οι ίδιοι αυτά τα συναισθήματα. Με τον τρόπο αυτό θα ενισχύσουμε την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη μας με τους άλλους ανθρώπους, θα έρθουμε πιο κοντά, αποφεύγοντας τις συγκρούσεις, επιλύοντας τις διαφορές μας μέσα από το διάλογο και την τέχνη του «να σκεφτόμαστε μαζί». Επομένως, γίνεται νομίζω σαφές, ότι αναπτύσσοντας στα παιδιά την ικανότητα να κατανοούν την οπτική του άλλου ατόμου είναι το σημαντικότερο βήμα για την επίλυση και τη διαχείριση των διαφορών και των συγκρούσεων τους, επειδή έτσι οδηγούνται στην ενσυναίσθηση και αντιμετωπίζουν εκείνους που θεωρούν «διαφορετικούς» με μεγαλύτερη ευελιξία, αφού είναι σε θέση να κατανοήσουν και να «νιώσουν» τα προβλήματά τους.

Πώς όμως μπορούμε αλήθεια να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας στην ενσυναίσθηση; Καταρχήν εστιάζοντας στα συναισθήματα, βοηθώντας τα παιδιά να ταυτίζονται συναισθηματικά με ένα άλλο άτομο, αφού πρώτα επικεντρωθούν στα δικά τους συναισθήματα και μάλιστα σε εκείνα που σχετίζονται με συγκεκριμένες καταστάσεις. Έπειτα επικεντρωνόμαστε στις ομοιότητες με τους άλλους βοηθώντας τα παιδιά να εστιάσουν και να ανακαλύψουν αυτές τις ομοιότητες, ώστε να αντιληφθούν ότι σε πολλά μοιάζουν. Με το παιχνίδι ρόλων μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να μπουν στο ρόλο ενός πραγματικού ή φανταστικού προσώπου ή ζώου και να φανταστούν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του. Έτσι θα καλλιεργήσουμε την επίγνωση διαφορετικών οπτικών, τα παιδιά θα κατανοήσουν ότι πρέπει να αποφεύγουν την επιπολαιότητα και την επιφανειακή εξέταση των προβλημάτων και θα διαπιστώσουν τη διαφορά της αδιαλλαξίας και της ευελιξίας στην επίλυση των διαφορών τους. Στα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας μπορούμε να περιγράψουμε τη δυστυχία άλλων ανθρώπων ενισχύοντας τα συναισθήματά τους και την ενσυναισθηματική τους ανταπόκριση. Επίσης η απόδοση θετικών χαρακτηριστικών στους άλλους αποτελεί ισχυρό μέσο ενίσχυσης της συναισθηματικής κατανόησης και συμπεριφοράς. Παράλληλα είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξηγούμε στα παιδιά τις συνέπειες της συμπεριφοράς τους στους άλλους, να τους δείχνουμε ότι έχουν τη δύναμη να κάνουν τους άλλους να νιώθουν ευτυχισμένοι αν τους φέρονται με ευγένεια και γενναιοδωρία, να τους δείχνουμε τρόπους με τους οποίους μπορούν να επανορθώσουν τα αποτελέσματα μιας λανθασμένης συμπεριφοράς, να τα ενθαρρύνουμε να συζητούν για τα συναισθήματα και τα προβλήματά τους και φυσικά εμείς οι ίδιοι – γονείς και εκπαιδευτικοί – να γινόμαστε πρότυπα ενσυναισθηματικής συμπεριφοράς.

Κι αν όλα τούτα ακούγονται σε κάποιους δύσκολα, πολύπλοκα ή «σπουδάγματα», ας ακολουθήσουν το εξής απλό: δίπλα στη σοφή φράση «μην κάνεις παιδί μου στους άλλους αυτό που δε θέλεις να κάνουν οι άλλοι σε σένα» προσθέστε και τη φράση «… και μην κάνεις παιδί μου τους άλλους να νιώσουν αυτό που δε θα ήθελες να σε κάνουν οι άλλοι να νιώσεις εσύ». Θα έχετε κάνει ένα τεράστιο βήμα για την ανάπτυξη της ενσυναίσθησης στο παιδί σας!

Πηγή

Μη φανταστείς ότι θα έχεις τις ώρες της ησυχίας σου όπως πριν.

Μη φανταστείς ότι δε θα καταπατηθούν τα δικαιώματά σου.

Μη φανταστείς ότι δε θα πενταπλασιαστούν οι υποχρεώσεις σου.

Μη φανταστείς, επίσης, ότι θα πίνεις τον πρωινό σου καφέ σουλατσάροντας στο ίντερνετ με τις ώρες.

Μη φανταστείς ότι θα βλέπεις στην τηλεόραση τα σίριαλ που έβλεπες ή ότι θα ακούς τη μουσική που άκουγες.

Μη φανταστείς ότι η κομμώτρια ή η γυμνάστρια ή η μανικιουρίστα σου θα σε βλέπουν το ίδιο συχνά.

Πολύ περισσότερο μη φανταστείς ότι μπορείς να λείπεις ατέλειωτες ώρες από το σπίτι.

Μη φανταστείς ότι μπορείς να προσπερνάς προβλήματα ή συζητήσεις που σε θέλουν εκεί.
Μη φανταστείς, με λίγα λόγια, ότι δε θα αλλάξει ο – προ παιδιών – ρυθμός της ζωής σου.

Γιατί αν κάτι τέτοιο είναι που φαντάζεσαι θα πέσεις από τα σύννεφα όταν μια ωραία πρωία αποφασίσεις να το παίξεις μαμά ή μπαμπάς και συνειδητοποιήσεις ότι τίποτα δεν έγινε όπως το υπολόγιζες.

Το παιδί σου, για παράδειγμα, μπορεί να έχει να πατήσει κάνα μήνα στο σχολείο.

Μπορεί να μην ανοίγει βιβλίο από την αρχή του χρόνου.
Μπορεί να άρχισε το κάπνισμα ή το ποτό ή τίποτα χειρότερο και να μην πήρες μυρωδιά.
Μπορεί να έμπλεξε σε παρέες με ξυρισμένα κρανία.
Μπορεί να κάνει bullying σε συμμαθητές του.

Να μιλάει με παιδεραστές στο φέισμπουκ.

Μπορεί να έχει βυθιστεί σε κατάθλιψη.

Να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τις παρατηρήσεις σου.

Ή μπορεί πολύ απλά να μη θέλει να σε βλέπει στα μάτια του.

Μην ξαφνιάζεσαι. Τα πράγματα, ξέρεις, δε συμβαίνουν μαγικά γύρω μας. Τα παιδιά δε μεγαλώνουν μόνα τους για να γίνουν ξαφνικά λαμπροί επιστήμονες όπως ονειρεύεσαι. Τίμιοι πολίτες όπως εύχεσαι. Ή απλά ευτυχισμένοι άνθρωποι, όπως είναι η βαθύτερη επιθυμία σου.

Θέλει κόπο όλο αυτό. Θέλει χρόνο. Θέλει να θέλεις να είσαι γονιός. Όχι κατ’ όνομα. Ουσιαστικά γονιός.

Πρέπει να χύσεις ιδρώτα, μεταφορικά και κυριολεκτικά, μέρα με τη μέρα για χρόνια ολόκληρα προκειμένου να δεις το σημαντικότερο έργο της ζωής σου (κακά τα ψέματα αλλά όταν έχεις παιδιά αυτό είναι) να αποκτά έστω ρίζες που θα το στηρίζουν στα δύσκολα και θα το ‘’σηκώνουν’’ στα στραβοπατήματα.

Να είσαι εκεί, λοιπόν. Στα ατέλειωτα πρώτα άυπνα βράδια. Στα κουραστικά απογεύματα που διαβάζεις ιστορία ή ελέγχεις ορθογραφία και ασκήσεις αριθμητικής. Στα ‘’άχαρα’’ παιδικά πάρτι. Στις ‘’βαρετές’’ συνελεύσεις του Συλλόγου Γονέων. Στις βόλτες στις παιδικές χαρές. Να παίζεις μαζί τους. Να συζητάς ακόμα κι όταν νομίζεις ότι δεν είναι σε ηλικία να καταλάβουν. Και αργότερα να είσαι εκεί. Να τα πηγαίνεις στις δραστηριότητές τους. Να ξαγρυπνάς για να τα γυρίζεις σπίτι από τις βραδινές εξόδους τους. Να βάζεις κανόνες. Και να ελέγχεις ότι τηρούνται. Και πάλι να συζητάς. Και να ακούς.

Κολλητός φίλος τους όταν πρέπει αλλά γονιός τους κάθε φορά.

Μάντης, ξέρεις, δεν οφείλει να είναι κανείς – πόσο μάλλον τα παιδιά – για να προβλέπουν τις αντιρρήσεις που τυχόν θα εξέφραζες αν ήσουν εκεί. Μην θυμώνεις αλλά θα σπάσεις τα μούτρα σου όταν, μετά τόσα χρόνια ‘’απουσίας’’ σου, κάπου κοντά στα δεκάξι ή δεκαεπτά τους, σκεφτείς ότι ήρθε η ώρα να μαζέψεις τα ασυμμάζευτα.

– Καλά, τώρα το θυμήθηκες;

Και μην μπεις καν στον κόπο να τα στραβοκοιτάξεις, να τα επιπλήξεις ή ακόμα χειρότερα να τα απειλήσεις με τιμωρίες και τσαμπουκάδες. Ο σεβασμός χτίζεται. Η αγάπη κερδίζεται.

Έχασες και δεν ήταν παιχνίδι.

Είπαμε: γονιός εκ των υστέρων δε γίνεσαι.

Πηγή

Σκεφτόμουν σε απλά ελληνικά (είναι σωτήριο, ξέρεις, να σκέφτεσαι έτσι) ότι η ανατροφή ενός παιδιού θα μπορούσε να είναι μια πολύ απλή υπόθεση γραμματικής. Με κανόνες και ασκήσεις, με εξηγήσεις και επαναλήψεις και -αναπόφευκτα-με εξετάσεις. Θα μπορούσε, ας πούμε, να περιορίζεται στη διδασκαλία λιγοστών λέξεων, που όμως φωτίζουν κάθε ζωή και της δίνουν ευγένεια, θάρρος, πείσμα και σίγουρα περηφάνια και αξιοπρέπεια.

Πρώτο μάθημα, για παράδειγμα, θα μπορούσε να είναι η λέξη ”ναι”.

Ναι. Για σκέψου λίγο. Είναι η πιο θετική λέξη που υπάρχει στο λεξιλόγιό μας. Η μαγική λεξούλα των θετικών ανθρώπων και όσων ο ουρανός είναι το όριο τους. ‘’Να σκέφτεσαι θετικά’’ ακούμε από παντού και είναι ορατό τοις πάσι ότι οι φορείς του ‘’ναι’’ είναι οι πιο χαμογελαστοί, αποφασιστικοί και ήρεμοι άνθρωποι γύρω μας.

-Ναι, θα το κάνω.

-Ναι, θα το μάθω.

-Ναι, θέλω.

Και το αποτελεσματικότερο όλων:

-Ναι, μπορώ.

Δεύτερο μάθημα οι λέξεις «παρακαλώ» και «ευχαριστώ». Οι λέξεις της ευγένειας και της καλής ανατροφής, λέξεις που ανοίγουν και κλείνουν συντομότατους διαλόγους οι οποίοι όμως φτιάχνουν τις πρώτες εντυπώσεις.

-Κύριε, μπορείτε να το επαναλάβετε αυτό, παρακαλώ;

-Παρακαλώ, μπορώ να περάσω;

-Μπορώ να έχω μια σφραγίδα, λίγο νερό ή έστω την ησυχία μου, παρακαλώ; Σας ευχαριστώ.

Ξεπερασμένες λέξεις; Παρωχημένες; Φυσικά, αν αποφασίσουμε ότι μας αρέσει η αγένεια γύρω μας και είναι αυτό που θέλουμε να διατηρήσουμε στον πλανήτη.

Και έρχεται η λέξη «συγγνώμη» που κουβαλάει μέσα της όλες τις λέξεις του κόσμου: Αγαπάω, συμπονώ, συμπάσχω, μετανιώνω, πιστεύω. Η λέξη της δεύτερης ευκαιρίας, πολύ δύσκολη να τη μάθεις, τόσο για να τη ζητάς όσο και για να τη δέχεσαι. Λέξη που δε σηκώνει εγωισμούς και πολλά πολλά. Απλή και ξεκάθαρη:

-Συγγνώμη. Δε θα το ξανακάνω αυτό, ήταν λάθος μου.

-Συγγνώμη που σε έκανα να υποφέρεις.

-Φυσικά και δέχομαι τη συγγνώμη σου. Πάμε παρακάτω.

Και το ουσιαστικότερο:

-Συγχωρώ τον εαυτό μου και άρα μπορώ να δεχτώ τη συγχώρεση όσων πλήγωσα.

Μεγάλη υπόθεση η συγγνώμη, σπουδαία λέξη όταν την εννοείς. Ποια άλλη λέξη, αν το καλοσκεφτείς, απομακρύνει τόσο δραστικά την κόλαση;

Ναι. Η λέξη «αγαπώ». Σημαντικό μάθημα αυτό. Θέλει ασκήσεις και παραδείγματα.

Αγαπώ άνευ όρων και άνευ ορίων, αγαπώ ανθρώπους, αγαπώ ζώα, αγαπώ άσπρους, μαύρους, κόκκινους, αγαπώ άντρες, αγαπώ γυναίκες, αγαπώ πλούσιους και φτωχούς, υγιείς και άρρωστους, έξυπνους και ηλίθιους, αγαπώ τους στρέιτ, αγαπώ τους γκέι, αγαπώ τα παιδιά, αγαπώ τον εαυτό μου και όλη αυτή η αγάπη γίνεται καθήκον υπεράσπισης, φροντίδας και προστασίας, γίνεται ασπίδα και φωνή για όσους τρέμουν μέσα σε μια σκληρή κοινωνία, νομίζοντας ότι δεν τους αγαπάμε.

Μπορώ να αγαπώ.

«Μπορώ». Ρήμα μόνο ενεργητικής φωνής που σημαίνει ότι καθετί είναι στο χέρι μου. Προϋποθέτει το ρήμα ‘’πιστεύω’’, πιστεύω σ’ εμένα και σε έναν Θεό γιατί είναι χρέος μου να πιστεύω και να μπορώ, γιατί μόνο έτσι είναι δυνατόν να πάω μπροστά και μαζί μου να κάνει ένα βήμα κι ο κόσμος ολόκληρος. Και πώς θα μάθουμε στα παιδιά μας να μπορούν; Με ένα ακόμα μάθημα γραμματικής.

Ρήμα «προσπαθώ», λοιπόν.

Ό,τι κι αν γίνει, όσο δύσκολο κι αν μου φαίνεται, όσο κι αν κουραστώ, εγώ θα προσπαθώ. Γιατί είναι το μόνο που μπορώ να κάνω όταν όλα τα άλλα έχουν αποτύχει. Και είναι το μόνο που μπορεί να έχει αποτέλεσμα.

Προσπαθώ να είμαι καλός μαθητής γιατί προσπαθώ να γίνω γιατρός και μετά θα προσπαθώ να είμαι καλός γιατρός ή καλός δάσκαλος ή καλός ηλεκτρολόγος ή καλός δημόσιος υπάλληλος.

Προσπαθώ να είμαι συνεπής, χρήσιμος άνθρωπος, φωτεινός φάρος για τα σκοτάδια άλλων.

-Μα δεν κουράζεσαι να προσπαθείς;

-Όχι.

Όχι: η τελευταία λέξη για σήμερα. Το χρυσό «όχι». Μάθετε στα παιδιά να λένε όχι. Όχι στις καραμέλες από ξένους, όχι στην τεμπελιά, όχι σε σχέσεις που τα κρατούν ομήρους, όχι στο ψέμα, την απάτη, την κακοποίηση, όχι σε εργοδότες που αναζητούν σκλάβους, όχι στα ναρκωτικά, όχι στο σεξ χωρίς προφυλακτικό, όχι στα εύκολα, όχι στην ψυχολογική βία, όχι στη βία γενικώς. Μάθετε στα παιδιά να μη φοβούνται. Να υψώνουν το παράστημά τους, να κοιτάνε στα μάτια και να λένε «όχι».

Ζήτω το όχι, λοιπόν. Και το ναι. Και το ευχαριστώ.

Ζήτω όλες οι πολύτιμες λεξούλες της ζωής μας που φτιάχνουν μια τέλεια πρόταση:

Μεγάλωσα ένα παιδί.

Πηγή