Έχετε σκεφτεί ποτέ τι ακριβώς συμβαίνει στην ψυχή και το μυαλό ενός παιδιού όταν του φωνάζουμε; Κάποιες φορές είναι αναπόφευκτο θα μου πείτε, και ούσα μάνα και η ίδια, θα συμφωνήσω μαζί σας. Ή μάλλον, θα συμφωνούσα μαζί σας μέχρι πριν λίγο που διάβασα τι σκέψεις ενός παιδιού, ενώ του φώναζαν:

«Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες να σε φοβάμαι…

Ενώ εσύ μου φώναζες, τραυμάτιζες την αυτοπεποίθηση μου…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες ότι δεν είχα αξιοπρέπεια επειδή ήμουν μικρός…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες να μην τολμάω, να μη δοκιμάζω, να μην προσπαθώ να ανακαλύπτω, να μην παίρνω πρωτοβουλίες, για να μη θυμώνεις…

Ενώ εσύ μου φώναζες, με έκανες να νιώθω ασήμαντος και αδύναμος…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου έδειχνες ότι δεν μπορούσα να σε εμπιστεύομαι…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες ότι δεν μπορούσα να σου μιλήσω αν είχα κάποιο πρόβλημα ή κάποιος μου έκανε κακό, γιατί φοβόμουν πώς θα αντιδρούσες…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες ότι όταν αγαπάμε κάποιον, έχουμε δικαίωμα να του φερόμαστε άσχημα…

Ενώ εσύ μου φώναζες, η φωνή σου δεν με άφηνε να σκεφτώ τα λόγια σου…

Ενώ εσύ μου φώναζες, ίδρωνα, η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά, το στομάχι και τα αυτιά μου πονούσαν…

Ενώ εσύ μου φώναζες,, θύμωνα που δεν νοιαζόσουν για αυτά που ήθελα να σου πω

Ενώ εσύ μου φώναζες, αναρωτιόμουν που πήγε ο μπαμπάς μου…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες να φωνάζω κι εγώ…

Ενώ εσύ μου φώναζες, ήμουν μόνος μου…

Ενώ εσύ μου φώναζες, σκεφτόμουν ότι δεν μ’ αγαπάς πια…

Ενώ εσύ μου φώναζες, μου μάθαινες ότι επιτρέπεται να φέρομαι άσχημα σε κάποιον πιο αδύναμο από μένα…

Ενώ εσύ μου φώναζες,  μου μάθαινες πώς να φερθώ στα παιδιά μου όταν μεγαλώσω…

Ενώ εσύ μου φώναζες, δεν φανταζόσουν τον αγώνα που πρέπει να δώσω τώρα που μεγάλωσα, για να μη γίνω σαν εσένα…

 Κατερίνα Μάλλιου».

Πριν βάλετε τις φωνές, κάντε κάτι που σας αποφορτίζει

Όσο δύσκολο κι αν φαίνεται κάποιες φορές να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, υπάρχει τρόπος. Μια βόλτα, λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή να μετρήσουμε από μέσα μας μέχρι το εκατό είναι κάποιοι πρόχειροι τρόποι για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας για να μην ξεσπάσουμε στο μικρό μας. 

Αν βάλετε τις φωνές, ζητήστε συγνώμη

Ακόμα όμως κι αν αυτό συμβεί, όμως, ας προσπαθήσουμε να επανορθώσουμε. Μία συγνώμη, μια μεγάλη αγκαλιά και ίσως μία ειλικρινής εξήγηση στο παιδί μας: «Συγνώμη, δεν έφταιγες εσύ, ήμουν νευριασμένη με τη δουλειά. Πώς ένιωσες; Μπορώ να επανορθώσω;». 

Τα παιδιά νιώθουν, σκέφτονται και αισθάνονται ακριβώς όπως και εμείς οι ενήλικοι και αξίζουν την καλύτερη συμπεριφορά μας. Και μην ξεχνάτε, πως τα παιδιά μας είναι οι καθρέφτες μας…  

Πηγή

Όταν φτάσει σε σημείο το παιδί σας να σας χτυπήσει, τότε μπορεί η όλη κατάσταση να είναι από ενοχλητική έως απογοητευτική ή απελπιστική για σας. Να σας εξαγριώσει ή ακόμη και να σας δημιουργήσει ντροπή.

Μάλιστα, πολλοί γονείς ανησυχούν ότι η επιθετικότητα που δείχνει το παιδί τους απέναντί τους αποτελεί ένα σημάδι προσωπικής τους αποτυχίας.

Σύμφωνα με τους ειδικούς ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε στο χτύπημα του παιδιού μας είναι το κλειδί για να σταματήσουμε αυτή τη συμπεριφορά εν τη γενέσει της! Ιδού, κάποιες στρατηγικές πειθαρχίας που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ενώ τους διδάσκετε καλύτερους τρόπους χειρισμού των συναισθημάτων τους και διαχείρισης της συμπεριφοράς τους.

Φτιάξτε κανόνες μέσα στο σπίτι

Καταστήστε σαφές ότι το χτύπημα, οι κλωτσιές, το δάγκωμα και οποιαδήποτε άλλη εκδήλωση επιθετικότητας με σωματική βία δεν επιτρέπονται στο σπίτι σας. Ντύστε τους κανόνες σας με θετικό πρόσημο, όπου είναι δυνατόν. Αντί να πείτε, «Μην χτυπάς», πείτε «Ό,τι έχεις να πεις, πες το ήρεμα». Συζητήστε με το παιδί σας σχετικά με τους κανόνες για να βεβαιωθείτε ότι κατανοεί τις συνέπειες της παράβασής τους. Να είστε σταθεροί στην συμπεριφορά σας για να διδάξετε στο παιδί σας ότι δεν επιτρέπεται το χτύπημα και ότι δεν θα το ανεχτείτε

Εάν το παιδί σας γνωρίζει τους κανόνες αλλά συνεχίζει να χτυπά, χρησιμοποιήστε μερικές από τις ακόλουθες συνέπειες για να το αποτρέψετε από να χτυπήσει ξανά.

Time-out ή time-in

Για ορισμένα παιδιά, το time-out ή το time-in μπορεί να είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να τα αποτρέψετε από το να χτυπήσουν ξανά.

Η συμβατική μέθοδος time-out, είναι η πειθάρχηση του παιδιού μέσω της απομάκρυνσης και της απομόνωσής του. Ο φόβος της απομόνωσης μπορεί να διακόψει μια συγκεκριμένη συμπεριφορά, οπότε νομίζουμε ότι έχουμε πετύχει τον στόχο μας. Αλλά η διάθεση των παιδιών να συμμορφωθούν στη συνέχεια οφείλεται στο αίσθημα της ανασφάλειας που βιώνουν κατά τη διάρκεια της απομόνωσης – και αυτός είναι ο τελευταίος λόγος για τον οποίο θα θέλαμε να συμμορφωθούν και σίγουρα δεν τα βοηθά να γίνουν καλύτερα.

Μπορείτε όμως να εφαρμόσετε τη μέθοδο του time-in παίρνοντας το παιδί στην αγκαλιά σας ή πηγαίνοντας μαζί του στη «γωνιά χαλάρωσης» που έχετε ορίσει μέσα στο σπίτι σας. Καθίστε κοντά του για να ασχοληθείτε μαζί με κάποιες ήρεμες δραστηριότητες. Μόλις αντιληφθείτε ότι είναι δεκτικό στο να ακούσει, πείτε του εν συντομία ποιο όριο ξεπέρασε και πώς μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα τη συμπεριφορά του.

Να χάσει τα προνόμια

Η κατάργηση προνομίων μπορεί να είναι μια αποτελεσματική στρατηγική πειθαρχίας όταν τα πράγματα ξεφεύγουν και το παιδί δεν ανταποκρίνεται σε άλλες μεθόδους. Περιορίστε την πρόσβαση του παιδιού σας σε ηλεκτρονικά είδη ή σε ορισμένα παιχνίδια για 24 ώρες ή λιγότερο, ανάλογα με την ηλικία του.

Να σας “αποζημιώσει”

Κάντε το παιδί σας να κάνει μια επιπλέον δουλειά για εσάς, όχι σαν τιμωρία αλλά σαν έναν καλός τρόπος να διορθώσετε μια δυσάρεστη κατάσταση. Η ενίσχυση καλών συμπεριφορών με θετικές συνέπειες μπορεί να ενθαρρύνει το παιδί σας να σταματήσει να χτυπά. Μπορείτε επίσης να παινέψετε το παιδί σας όταν κάνει τρυφερές χειρονομίες. Όταν σας αγκαλιάζει, πείτε του γλυκά πόσο πολύ σας αρέσουν αυτές οι αγκαλιές.

Δείξτε την κατάλληλη συμπεριφορά

Δεν αρκεί απλώς να πεις στα παιδιά, «Μην χτυπάς». Διδάξτε επίσης στο παιδί σας τις ικανότητες διαχείρισης θυμού. Πώς; Ενθαρρύνετε το να διαβάσει ένα βιβλίο, να σχεδιάσει μια ζωγραφιά, να πάρει μια βαθιά ανάσα ή να πάει στο δωμάτιό του όταν αισθάνεται θυμωμένο και το θέλει το ίδιο. Βοηθήστε το παιδί σας να ανακαλύψει στρατηγικές που το βοηθούν να αντιμετωπίσει τα συναισθήματά του με ασφάλεια.

Αποφύγετε τη σωματική τιμωρία

Εάν χρησιμοποιείτε το χτύπημα ως τιμωρία, το παιδί σας θα μπερδευτεί για ποιο λόγο επιτρέπεται σε σας να το χτυπάτε και σε εκείνο όχι. Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα για τη συμπεριφορά από ό, τι βλέπουν να κάνετε, παρά από αυτά που ακούνε να λέτε.

Δείξτε στο παιδί σας πώς να αντιμετωπίσει τον θυμό, τη θλίψη και την απογοήτευση με κοινωνικά κατάλληλους τρόπους. Εάν έχετε ένα μεγαλύτερο παιδί που σας χτυπά, ή έχετε ένα ιδιαίτερα επιθετικό παιδί προσχολικής ηλικίας, ζητήστε επαγγελματική βοήθεια. Ένας ειδικός μπορεί να παραπέμψει το παιδί σας σε μια αξιολόγηση για να βοηθήσει στον προσδιορισμό της αιτίας της επιθετικότητας και σε ένα σχέδιο για την αντιμετώπισή της.

Πηγή

Ο γιος σας πλησιάζει στην εφηβεία και έχετε ήδη αρχίσει να αγχώνεστε για το τι θα συμβεί; Η εφηβεία είναι κομμάτι της ανάπτυξης ενός παιδιού και όπως τα περισσότερα στάδια αυτής δεν έρχεται με οδηγίες χρήσης ούτε για τους γονείς ούτε για τα παιδιά. Τα παιδιά συνήθως εισέρχονται σε αυτήν λιγάκι… απότομα και οι γονείς προσγειώνονται στην πραγματικότητά της… επίσης απότομα. Συνήθως, λένε, πως ξεκινά γύρω στα 12 έτη, αλλά μπορεί να ξεκινήσει και πολύ νωρίτερα, ειδικά για τα αγόρια, πράγμα το οποίο ορισμένες φορές αποτελεί έκπληξη για τους γονείς, που θα ήθελαν να έχουν πει πολλά στα παιδιά τους για αυτό το στάδιο της ανάπτυξής τους, αλλά δεν πρόλαβαν ή δεν ένιωσαν έτοιμοι εγκαίρως.

Μία μαμά, η οποία βλέπει την εφηβεία να πλησιάζει τον μεγάλο της γιο σαν …χιονοστιβάδα, συγκεντρώνει όλα αυτά που αποφάσισε να αρχίσει να του λέει καθημερινά, ελπίζοντας ότι έτσι θα μεγάλωσει έναν σωστό άνθρωπο:

1. Υποστήριξε τη γνώμη σου και όσα πιστεύεις ότι είναι σωστά. Δεν θα είναι πάντα εύκολο, αλλά θα νιώθεις πιο όμορφα αν υπερασπίζεσαι τα πιστεύω σου και δεν δειλιάζεις να πεις τη γνώμη σου.
2. Το παιδιάστικο χιούμορ δεν θα σε βοηθήσει με τα κορίτσια. Σε παρακαλώ μην κάνεις περίεργους ήχους με το σώμα σου μπροστά σε κορίτσια. Μην τα προσβάλλεις και πάντα να τα σέβεσαι. Οι αηδιαστικοί χαρακτήρες ποτέ δεν είχαν πραγματική επιτυχία.
3. Μην κάνεις bullying και μην ανέχεσαι όποιον εκφοβίζει τους άλλους. Υπερασπίσου και πάλι τη γνώμη σου και τους άλλους και θα δεις ότι πολλοί θα ακολουθήσουν το παράδειγμά σου.
4. Σε παρακαλώ, μη σταματήσεις να μου μιλάς και να κάνεις παρέα μαζί μου. Λατρεύω αυτές τις στιγμές και ξέρω ότι κάποια στιγμή θα με θεωρείς ξινή και «ξεπερασμένη», αλλά αν δεν μου μιλάς για την καθημερινότητά σου, το σχολείο, τους φίλους σου, πραγματικά νομίζω… θα πεθάνω.
5. Εμπιστεύσου το ένστικτό σου. Τις περισσότερες φορές δεν κάνει λάθος. Αν νιώθεις ότι κάτι δεν πρέπει να το κάνεις, μην το κάνεις όσο κι αν σε πιέζουν οι συμμαθητές σου.
6. Επίλεξε την ευτυχία. Η ευτυχία είναι επιλογή, αρκεί να το θέλουμε. Να είσαι αισιόδοξος, διαφορετικά η ζωή σου θα είναι δυστυχισμένη…
7. Να είσαι ευγνώμων για όσα έχεις. Μην ασχολείσαι με εκείνα που έχουν οι άλλοι και με το τι δεν έχεις εσύ. Να είσαι ευχαριστημένος για την καλύ σου υγεία, την οικογένειά σου και τους φίλους σου. Να νιώθεις εντάξει με τις επιλογές σου. Τα ρούχα και τα κινητά δεν καθορίζουν ποιος είσαι!
8. Τα αδέρφια σου μπορεί να σε εκνευρίζουν, αλλά θα γίνουν οι καλύτεροί σου φίλοι. Σου ακούγεται απίστευτο τώρα, αλλά είναι η αλήθεια.
9. Μείνε ταπεινός, αλλά όχι χωρίς αυτοπεποίθηση. Μην σε παρασύρει κάποια επιτυχία σου ή τα θετικά σχόλια των άλλων, όλοι είμαστε ικανοί για πολλά, αλλά κανένας δεν αξίζει περισσότερα από τον άλλο. Καμία ζωή και καμία ύπαρξη δεν έχει λιγότερη ή περισσότερη αξία από τη δική σου.
10. Ο μπαμπάς και εγώ σε αγαπάμε πάρα πολύ. Τώρα και για πάντα. Και αυτό είναι το μόνο «για πάντα» που πρέπει να πιστεύεις και να θυμάσαι σε όλη σου τη ζωή. Θα είμαστε πάντα δίπλα σου σε ό,τι κι αν χρειαστείς, θα σε υποστηρίξουμε, θα σε καθοδηγήσουμε, θα σε αγαπάμε…

Πηγή

Η έννοια της αποτελεσματικής πειθαρχίας των παιδιών αποτελεί ένα από τα σημαντικά στοιχεία της επιτυχίας του γονικού ρόλου. Με τον όρο πειθαρχία νοείται η διαδικασία που βοηθά τα παιδιά να μάθουν κατάλληλες συμπεριφορές και να τις εφαρμόσουν αντίστοιχα, πραγματοποιώντας σωστές επιλογές.

Ενσυνείδητη ή Εσωτερική πειθαρχία
Ορίζεται η υπακοή σε αρχές και κανόνες με τη θέληση του ατόμου και αποτελεί διαδικασία, που προκύπτει μέσα από τη διαχρονική σχέση με τα παιδιά. Πρόκειται, δηλαδή, για το εργαλείο στα χέρια των γονέων που φέρει διδακτικό χαρακτήρα, διότι μαθαίνει τα παιδιά να σκεφτούν ποιες ήταν οι συνέπειες της ανάρμοστης συμπεριφοράς, πού φέρθηκαν άσχημα, και με ποιο τρόπο μπορούν να τις αλλάξουν.

Φυσικά, τα παιδιά ακολουθούν την ίδια συμπεριφορά κυρίως όταν δεν έχουν κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους πρέπει να την αλλάξουν. Με την πειθαρχία ενθαρρύνονται να υιοθετούν ευγενική συμπεριφορά και ωθούνται στην μάθηση του τί περιμένουν οι άλλοι από αυτά επιτρέποντας την αναγνώριση των αναγκών και των συναισθημάτων τους. Η πειθαρχία καλλιεργεί την αυτοπειθαρχία.

Εύλογα αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση θετικού γονικού ρόλου, που βασίζεται στο συμφέρον του παιδιού. Η άσκηση αυτή θέτει τις ρίζες της στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των παιδιών και αποσκοπεί στη δημιουργία ενός μη βίαιου περιβάλλοντος, με την απουσία χρήσης της τιμωρίας. Ακόμη, απαιτεί τη διάθεση χρόνου από πλευράς των γονέων, ιδιαίτερα σημαντικό από τα πρώτα χρόνια ζωής ενός παιδιού έως και την ενηλικίωσή του.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Μπορεί να ανήκει στον προηγούμενο αιώνα , ως μέθοδο πειθαρχίας , μπορεί να το θεωρείτε ένα απλό “μάθημα” για το παιδί σας , μπορεί να μην δίνετε σημασία στις επιπτώσεις που έχει. Κάποιος , όμως οφείλει να επιστήσει την προσοχή σε νεοσύλλεκτους γονείς – παλαιούς για την μέθοδο διαπαιδαγώγησης που έχει ως βάση …. την βία , σωματική και λεκτική. Η φράση “Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο “κάποτε μας έκανε να γελάμε , βλέποντας την Αλίκη Βουγιουκλάκη , ως μαθήτρια να δέχεται ράπισμα από τους καθηγητάς της. Φούσκωνε τα περήφανα στήθη των γονέων που το παιδί τους , είχε εξελιχθεί σε ήρεμο και υπάκουο στρατιωτάκι. Και αναρωτιόταν , πολλές φορές , έχοντας την λύση στα χέρια τους , τι έφταιγε και εκείνο επαναστατούσε και ήθελε να κόψεις τις επαφές μαζί τους. Μπορεί να μην ανήκουμε στην σφαίρα του 19ου , στην εποχή που η ψυχή του μικρού Καζαντζάκη δεχόταν αλλεπάλληλα στίγματα από την βάναυση και παράλληλα αδιανόητη συμπεριφορά του πατέρα του , καθώς και του δασκάλου του . Όμως , μέχρι και σήμερα , αρκετοί γονείς θεωρούν ότι το να σηκώσει χέρι κάποιος επάνω στο παιδί του ,αποτελεί την τέλεια διδακτική μέθοδο !

Είναι κρίμα να συγκρίνουμε γονείς με παιδιά και την συμπεριφορά αμφότερων. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα τέτοιο οικογενειακό περιβάλλον έχουν συχνές εκρήξεις και ξεσπάσματα , ενώ οικιοποιούν το αίσθημα της ανάγκης να επιβληθούν σε κάποιον διά της βίας . Μα φυσικά , πρότυπο τους είναι η συμπεριφορά των γονιών , οπότε δεν μου φαίνεται διόλου παράξενο , που παρατηρείται συχνά διαμάχη με κινήσεις βίας , μεταξύ αδελφών , όταν οι ίδιοι οι γονείς αδυνατούν να διαχειριστούν την ιδιοσυγκρασία των παιδιών τους και καταφεύγουν στην χρήση βίας. Και το να σύρεις από τα μαλλιά ένα δεκάχρονο παιδί , ναι είναι βία. Και το να πετάξεις ένα αντικείμενο πάνω στο αδύναμο σώμα του παιδιού , πάνω στα νεύρα σου , ναι είναι βία. Γιατί γνωρίζεις πως εκείνο , επειδή σέβεται την ιεραρχία της οικογένειας δεν θα μπορέσει να κάνει το ίδιο. Και το να βομβαρδίσεις το παιδί με ανούσιες κατηγορίες τύπου “ θα μείνεις μόνος σου , δεν θα σε θέλει κανένας” , “ είσαι άχρηστος /ανίκανος” , ναι είναι βία. Ψυχολογική μεν , λεκτική δε , όμως πάλι είναι βία. Και κανένα δικαστήριο , κανένας ουρανός , καμιά δύναμη δεν πρόκειται να δικαιολογήσει την βίαιη συμπεριφορά σου , επειδή απλά είσαι ο γονιός και έχεις το δικαίωμα να συνετείς το παιδί σου.

Οι γονείς συχνά χρησιμοποιούν την εξουσία που τους δίνεται , βάσει της ιεραρχίας της κοινωνίας και συνάμα της οικογένειας , για να επιβληθούν πάνω στην προσωπικότητα του ατόμου και να το χειραγωγήσουν προς όφελος τους. Κανένας χαρακτήρας παιδιού , δεν αξίζει μια βίαιη , σε συνδυασμό με σκληρές τιμωρίες , αντιμετώπιση. Το να χτυπήσεις το παιδί σου είναι εύκολο, το να κερδίσεις τον σεβασμό του όμως , είναι η αληθινή σου πρόκληση. Σαφώς , δεν υπονοούμε να μεγαλώσει ένα παιδί χωρίς όρια και παραδείγματα. Εφόσον πιστεύετε ότι είναι ο καθρέφτης της ψυχής σας , πως νομίζετε ότι ένα παιδί αποκτά ειρωνική – βίαιη συμπεριφορά απέναντί σας ; Ξυπνώντας μια μέρα με κακή διάθεση , αποφασίζοντας να χαλάσει το σύμπαν ; Ή μήπως υιοθετώντας την στάση σας , ως προς αυτό ; Τα σωματικά τραύματα είναι καταδικαστέα και αξίζουν αμέριστη προσοχή. Τι γίνεται όμως , με τα ψυχολογικά ; Το ξύλο φαίνεται να αποδίδει όσο πίστευαν παλαιότερα ; Τα ψυχικά τραύματα , είναι εκείνα που διαμορφώνουν σε μεγάλο ποσοστό την συμπεριφορά των ατόμων και καλλιεργείται η εικόνα του χεριού που σηκώνεται , με βία , πάνω στο σώμα του παιδιού ως η αποτελεσματικότερη μέθοδος για να μάθει ένα παιδί.

Στον αντίποδα , ο διάλογος , τα όρια και η ηρεμία μπορούν να διαπαιδαγωγήσουν με τον καλύτερο τρόπο το παιδί , χωρίς βίαια ξεσπάσματα και σωματικούς τραυματισμούς. Μιλήστε στο παιδί σας , για τον τρόπο που συμπεριφέρεται . Ξανά και ξανά . Εξηγείστε του ότι ο σωστός τρόπος για να μιλάμε μεταξύ μας εμπεριέχει σεβασμό και διάλογο , όχι φωνές και φασαρία. Δείξτε του ότι το εμπιστεύεστε , καθώς με αυτόν τον τρόπο εμπνέετε σεβασμό και συγκρατήστε τον θυμό σας , σε περίπτωση που προβεί σε μη επιτρεπτές ενέργειες. Εκφράστε την δυσαρέσκεια σας και την απογοήτευση σας για ένα ζήτημα με λόγια και όρια , όχι με το σήκωμα του χεριού . Το παιδί σας θα μάθει , ότι για να λύνουμε τα προβλήματα μας, χρησιμοποιούμε βία και όχι διάλογο. Αργότερα , ως καλλιεργημένο άτομο πλέον , θα μπορεί να αντιμετωπίζει προβληματικές καταστάσεις με λόγια και ψυχική ηρεμία. Για το κομμάτι της λεκτικής βίας , θα μπορούσα να μιλάω για ώρες. Σκεφτείτε εσάς , στην θέση του και τους γονείς σας , κάθε φορά που μαλώνετε ( γιατί φυσιολογικό είναι , εφόσον είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι) να εκφράζουν με βίαια ξεσπάσματα τον θυμό τους. Σκηνές , βγαλμένες από ταινία του ‘60 , με γονείς να λένε στα παιδιά τους “ Αν συνεχίσεις έτσι , θα μείνεις μόνος σου “ και “ δεν θα καταφέρεις τίποτα “. Ευτυχώς , για μερικούς από εμάς , τέτοιες ανούσιες προσβολές μόνο καλό μας κάνουν , γιατί συνειδητοποιούμε πως πρέπει να δουλέψουμε σκληρότερα . Μετατρέποντας την βία ( λεκτική και σωματική ) σε όπλο , καταλαβαίνουμε ότι δεν μας χρειάζεται και μπορούμε να σταθούμε πλέον στα πόδια μας , με ηρεμία και αυτοπεποίθηση.

Είναι δύσκολο να κάνεις παιδιά και να τα μεγαλώνεις σωστά , το γνωρίζω. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευθύνη από το να βγάλεις στην κοινωνία σωστούς ανθρώπους , όπως λέει και ο λαός μας. Το ξύλο , η βία , δεν είναι και δεν πρέπει να είναι μέρος αυτής της διαπαιδαγώγησης. Διάλογος και πάλι διάλογος. Όσες φορές και αν χρειαστεί. Όρια , σαφή και απλά όρια . Εκείνο επιτρέπεται , το άλλο δεν επιτρέπεται. Κάποια οφείλετε να τα συζητήσετε μαζί με το παιδί σας , για να κάνει ο καθένας αμοιβαίες υποχωρήσεις και να βρείτε μια κοινή πορεία. Μην ξεχνάτε όμως , πως τα παιδιά μιμούνται με ιδιαίτερη ευκολία τις κινήσεις σας και τον τρόπο που τα αντιμετωπίζετε. Εάν ένα παιδί , την επικείμενη στιγμή του καυγά , εισπράξει βία και άσχημα λόγια , θα αποδεχτεί την όλη φάση , ως κάτι νορμάλ και ενδέχεται να υιοθετήσει αυτήν την στάση , αργότερα στην ζωή του. Εάν ένα παιδί νιώσει την αγάπη και την διαλεκτική συζήτηση που του προσφέρετε ως λύση , θα μάθει να λύνει τις διαφορές του με αυτόν τον τρόπο. Σαφώς , να τονίζετε κάθε φορά πως ο διάλογος έχει και αυτός όρια , καθώς εάν ξεφύγουν τα πράγματα θα καταφύγουμε σε άλλες λύσεις , που ωστόσο δεν εμπεριέχουν βία. Γίνε η αλλαγή που εσύ επιθυμείς για τον κόσμο , με μικρά σταδιακά βήματα , προς την κατανόηση και τον σεβασμό. Άλλωστε , το χρωστάμε σε αυτές τις ευγενικές και μικρές ψυχούλες….

Αριάδνη Εμμανουηλίδου

Χρειάστηκαν πολλά χρόνια αυτοπαρατήρησης και αυτοανάλυσης για να συνειδητοποιήσω πως μερικά από τα «αρνητικά» χαρακτηριστικά μου, είχαν φυτρώσει μέσα μου ήδη στην παιδική ηλικία, από κουβέντες που είχαν ειπωθεί επιπόλαια και αστόχαστα από τη μητέρα ή από τον πατέρα μου, πάνω στο θυμό ή πάνω σε έναν καυγά. Επειδή αργούσα να ξυπνήσω, για παράδειγμα, τα πρωινά της Κυριακής, άκουγα συχνά πίσω από την πόρτα του εφηβικού μου δωματίου, τη μητέρα μου, ανάμεσα από τους ήχους της ηλεκτρικής σκούπας, να λέει:  «Έτσι όπως πας θα γίνεις τεμπέλα».

Ο χαρακτηρισμός γινόταν χωρίς κακή πρόθεση, απλώς για να με κινητοποιήσει σε δράση. Γιατί, στην πραγματικότητα, δεν ήμουν καθόλου τεμπέλα. Ήμουν επιμελής και δραστήρια σε όλη τη μαθητική μου ζωή, και βοηθούσα με κάθε τρόπο την οικογένειά μου, είτε κάνοντας μπέιμπι- σίτινγκ στον αδελφό μου, είτε κάνοντας δουλειές για να βοηθήσω τη μητέρα μου που εργαζότανε. Βέβαια, αγαπούσα το χουζούρεμα και, ειδικά στην εφηβεία, σηκωνόμουν από το κρεβάτι αργά το μεσημέρι της Κυριακής, λίγο πριν το φαγητό,  αφού το προηγούμενο βράδυ είχε προηγηθεί συνήθως η τυπική – και μοναδική- Σαββατιάτικη έξοδος με την παρέα.

Ωστόσο, η λέξη «τεμπέλα» καρφώθηκε στο μυαλό μου και στην ψυχή μου με ένα πολύ δυνατό καρφί. Παρόλο που η μητέρα μου με επαινούσε συχνά για τις μαθητικές μου επιδόσεις και με ευχαριστούσε ζεστά για την βοήθειά μου στο σπίτι, εκείνο το Κυριακάτικο «τεμπέλα» με στοίχειωσε. 

Για χρόνια μετά από την ενηλικίωσή μου, σε ανύποπτες στιγμές, και χωρίς να το συνειδητοποιώ, αυτός ο χαρακτηρισμός ερχόταν στον μυαλό μου και με «μαστίγωνε», όπως ένα καμουτσίκι μαστιγώνει ένα άλογο. Έπρεπε να αποδείξω πως δεν είμαι τεμπέλα, οπότε δούλευα από το πρωί ως το βράδυ. Έπρεπε να αποδείξω πως είμαι εργατική, οπότε υποχωρούσα και στις πιο παράλογες απαιτήσεις του αφεντικού μου, μένοντας ως αργά στην εταιρία χωρίς καμία φορά να πληρώνομαι για τις υπερωρίες μου. Έπρεπε να αποδείξω πως δεν είμαι τεμπέλα οπότε υποχωρούσα και στους φίλους μου, κάνοντας τα  «θελήματα» και τις δικές τους αγγαρείες ακόμη κι αν ήμουν πτώμα στην κούραση.

Μετά παντρεύτηκα κι συνέχισα το ίδιο βιολί: έπρεπε να μη ζητώ βοήθεια για το σπίτι, αν και δούλευα 12ωρο, για να μην με θεωρήσουν τεμπέλα. Έπρεπε να μαγειρεύω ακόμη κι όταν κουτουλούσα από τη νύστα τα βράδια και να μην παραγγείλω φαγητό απ’ έξω, γιατί αν το έκανα θα ένιωθα πως είμαι «τεμπέλα» στα μάτια του άντρα μου. Στο τέλος οδηγήθηκα σε μία βαρβάτη υπερκόπωση, σωματική και ψυχική, η οποία με οδήγησε σε ψυχολόγο. Με την ψυχανάλυση κατάφερα να βρω την πηγή του κακού. Δεν ήμουν τεμπέλα, αλλά εκείνος ο χαρακτηρισμός  μού είχε δημιουργήσει αυτή τη βασική πεποίθηση. Κι όλη η ζωή μου ήταν ένας αγώνας για να ξεκολλήσει από πάνω μου αυτή η ετικέτα. Όταν έγινα μητέρα λοιπόν άρχισα να παρατηρώ και τον εαυτό μου και άλλες μητέρες. Και έφριξα!

Άκουγα τις φίλες μου και τον εαυτό μου (!) να κολλάνε χωρίς να το ξέρουν ετικέτες στα παιδιά. Όλες βέβαια οι «ετικέτες» έμπαιναν πάνω στο θυμό, χωρίς κακιά πρόθεση, παρόλο που όλες μας, φυσικά, λατρεύαμε τα παιδιά μας.

Τέτοιοι χαρακτηρισμοί, όμως, μπορούν να εντυπωθούν στο μυαλό των παιδιών και να τα πληγώσουν ανεπανόρθωτα. Είναι υποχρέωσή μας να διηθούμε τα λόγια μας, εμείς οι γονείς. Να μην χαρακτηρίζουμε το παιδί όταν η συμπεριφορά του μας δυσαρεστεί ή μας θυμώνει, αλλά να «χαρακτηρίζουμε» μόνο τη δυσάρεστη συμπεριφορά. Αντί να πούμε πάνω στην οργή της στιγμής: «Ανόητε!», να πούμε: « Ήταν παρακινδυνευμένο που ανέβηκες στο δέντρο, θα μπορούσες να βλάψεις τον εαυτό σου…».

Αντί να πούμε: «Παλιόπαιδο!», να πούμε: «Με στεναχώρησε και με προβλημάτισε που χτύπησες τον συμμαθητή σου».

Είναι φυσικά πολύ δύσκολο να συγκρατήσουμε το θυμό μας και να κοντρολάρουμε τον εαυτό μας, αλλά είναι υποχρέωσή μας. Ένας επιπόλαιος χαρακτηρισμός εκ μέρους μας σήμερα, μπορεί να δημιουργήσει διάφορα προβλήματα στο μέλλον, καθώς σιγά- σιγά, εγκαθίσταται « βασική πεποίθηση» στο παιδί.

Με απλά λόγια, κάτι που εμείς λέμε πάνω στο θυμό μας και που συνήθως δεν το εννοούμε, μπαίνει και ριζώνει στη ψυχή του παιδιού και του μετέπειτα ενήλικα, τροποποιώντας τον τρόπο που διαχειρίζεται τη ζωή του.

Μόνο θετικές δηλώσεις πρέπει να βγαίνουν από το στόμα ενός γονιού. Οι αρνητικές δηλώσεις όχι μόνο δεν διορθώνουν μία συμπεριφορά αλλά την ενισχύουν. Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να «κακομαθαίνουμε» τα παιδιά, αφήνοντάς τα έρμαια σε κακές συνήθειες από φόβο μην τα βλάψουμε. Αντίθετα πρέπει να αποδυναμώνουμε την ενοχλητική συμπεριφορά, εξηγώντας στα παιδιά με σαφήνεια τη βλαπτική επίδραση που μπορεί να έχει αυτή στην εξέλιξη της ζωής τους, αποφεύγοντας όμως με κάθε τρόπο να πετάμε «βατράχια».

Οι γονείς είναι οι γεωργοί που πρέπει να σπείρουν το χωράφι της ψυχής των παιδιών τους, χρησιμοποιώντας «υγιείς» σπόρους. Η θετική ενίσχυση, η ενθάρρυνση, η επιβράβευση, αλλά και τα «όρια» χτίζουν υγιείς προσωπικότητες. Αντίθετα, οι αρνητικές δηλώσεις, οι αρνητικοί χαρακτηρισμοί, η επίκριση και, τελικά, η έμμεση απόρριψη, κάνουν μόνο κακό.

Πηγή

Η Διεθνής Ημέρα Εξαφανισμένων Παιδιών διοργανώνεται κάθε χρόνο στις 25 Μαΐου για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με το παγκόσμιο πρόβλημα της εξαφάνισης παιδιών και παράλληλα να επισημάνει στους γονείς τα μέτρα που πρέπει να λάβουν για την προστασία των παιδιών τους.

Θα ήξερε το παιδί σας τι να κάνει αν τυχόν χωριζόταν από εσάς σε έναν πολυσύχναστο δημόσιο χώρο, όπως ένα πάρκο, μια παραλία ή ένα εμπορικό κέντρο; Είναι ένα από τα πιο τρομακτικά σενάρια για έναν γονέα, αλλά αποτελεί κρίσιμο θέμα ενημέρωσης και προετοιμασίας.

Πρέπει να δημιουργήσετε από κοινού ένα οικογενειακό σχέδιο έτσι ώστε να μην επικρατήσει σύγχυση αν το παιδί σας βρεθεί κάποτε σε αυτή την κατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ούτε να υπερπροστατεύετε το παιδί σας, ούτε να του δημιουργήσετε άγχος γι’ αυτό το θέμα. Πρέπει απλώς να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας ξέρει τι πρέπει να κάνει και πώς να παραμείνει ασφαλές.

Σαφώς θα πρέπει να υπάρξει ενημέρωση και συνεργασία με όλους τους ενήλικες που ασκούν επιρροή στη ζωή ενός παιδιού, όπως είναι ένας δάσκαλος ή ένας προπονητής, καθώς για να εξαφανιστεί ένα παιδί, δεν χρειάζεται παραπάνω από ένα λεπτό. Και αυτό φαίνεται και από τις τόσες πολλές περιπτώσεις εξαφάνισης ανηλίκων που ακούμε στις ειδήσεις, τόσο παγκοσμίως, όσο και στη δική μας χώρα.

Ποιες είναι οι βασικές οδηγίες που πρέπει να διδάξετε στο παιδί σας;

1. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει τις βασικές πληροφορίες. Ότι έχει απομνημονεύσει, δηλαδή, τόσο το πλήρες όνομά σας, όσο και το δικό του, τον αριθμό τηλεφώνου σας και τη διεύθυνσή σας. Ορισμένα παιδιά από 3 ετών μπορεί να θυμούνται τον αριθμό τηλεφώνου ενός γονέα. Λάβετε υπόψη, ωστόσο, ότι ορισμένα μικρά παιδιά μπορεί να ξεχάσουν τα ονόματά σας, καθώς δεν τα χρησιμοποιούν για να αναφέρονται στους γονείς τους.

Εάν το παιδί σας είναι πολύ μικρό για να απομνημονεύσει τις πληροφορίες σας, γράψτε τα σε ένα κομμάτι χαρτί και βάλτε τα σε ένα ασφαλές μέρος όπως ένα παπούτσι ή μια τσέπη. Υπενθυμίστε στο παιδί σας πού βρίσκεται το χαρτί πριν πάτε στον προορισμό σας, ώστε να μπορεί να πει σε έναν ασφαλή ενήλικα ότι είναι εκεί σε περίπτωση που χωριστήκατε.

2. Διδάξτε στο παιδί σας πώς να ζητήσει βοήθεια με ασφάλεια. Αντί να διδάξετε στο παιδί σας να μην μιλάει ποτέ σε αγνώστους, ενημερώστε το παιδί σας και πείτε του να ζητήσει βοήθεια από συγκεκριμένα άτομα, όπως μια μητέρα με ένα παιδί. Εάν δεν μπορούν να εντοπίσουν ένα, πείτε τους να αναζητήσουν μια γυναίκα, έναν πωλητή καταστήματος ή έναν αστυνομικό.

Διδάξτε τους να πουν στον ενήλικα ότι έχουν χαθεί και να δώσουν το πλήρες όνομά τους, τον αριθμό τηλεφώνου σας, το όνομά σας και άλλες βασικές πληροφορίες.

3. Πείτε στο παιδί σας να μην σας ψάξει ποτέ αν χαθεί. Το καλύτερο που πρέπει να κάνουν είναι να μείνουν ακριβώς εκεί που είναι, έτσι ώστε να μπορείτε να έρθετε και να τα βρείτε. Επίσης, μάθετε το παιδί σας να λέει «όχι», καθώς και να μην ακολουθεί ξένους.

4. Κανονίστε ένα σημείο συνάντησης από πριν. Με τα μεγαλύτερα παιδιά (άνω των 9 ετών) μπορείτε να επιλέξετε ένα συγκεκριμένο σημείο όπου θα δώσετε ραντεβού σε περίπτωση που χαθείτε μεταξύ σας, πχ κάπου με έντονα χρώματα ή ιδιαίτερη διακόσμηση, ώστε να μπορούν να τα ξεχωρίσουν.

5. Εξασκηθείτε στο role-playing με το παιδί σας. Ανατρέξτε σε αυτές τις συμβουλές περιοδικά, ειδικά προτού πάτε σε μια πολυσύχναστη τοποθεσία. Μπορείτε να εξετάσετε διάφορα σενάρια, με ερωτήσεις τύπου: «Τι θα έκανες αν..;» ή «Τι θα έκανες αν ένας ξένος είπε ότι πρέπει να πας μαζί τους για να με βρεις;». Αυτό βοηθά να δείτε σε τι βαθμό έχει κατανοήσει το παιδάκι σας όλα όσα του έχετε διδάξει.

6. Συμβουλέψτε το να παραμείνει ήρεμο. Μάθετέ του ότι ο πανικός δεν αποτελεί καλό σύμβουλο. Διαβεβαιώστε το πως ακόμα κι αν μείνετε κάποια λεπτά χωριστά, θα κάνετε τα πάντα για να το βρείτε και θα είστε και πάλι μαζί. Έχει φανεί πως τα παιδιά που φαίνονται αναστατωμένα, γίνονται ευκολότεροι και πιο ελκυστικοί στόχοι σε επιτήδειους που έχουν πρόθεση να τα εκμεταλλευτούν.

Μια σημαντική συμβουλή για όταν ξαναβρεθείτε είναι να μην το μαλώσετε που απομακρύνθηκε από κοντά σας. Μην ξεχνάτε ότι, όπως και εσείς, έτσι και το παιδί, είναι το ίδιο αναστατωμένο και αγχωμένο! Όταν ηρεμήσει και νιώσει ασφαλές, χρησιμοποιήστε την εμπειρία για να του διδάξετε μία ακόμα φορά όλες τις συμβουλές που του μάθατε.

Πηγή

Είναι μεγάλο πλεονέκτημα για τα παιδιά αν οι γονείς τους έχουν ξεκαθαρισμένη στάση ζωής.

Αν έχουν, δηλαδή, ήθος, με το οποίο κρίνουν τα γεγονότα. Το ήθος ενεργεί σαν οικοδομικό υλικό στο χαρακτήρα του παιδιού. Όσο πιο ξεκάθαρες και γεμάτες αποδοχή είναι οι αντιλήψεις σας για τον κόσμο, τόσο πιο σταθερά θα εδραιώνεται αυτή η ηθική στάση και τόσο πιο εύκολο θα είναι για τα παιδιά σας να προσαρμοστούν στους κοινωνικούς κανόνες.

Η στάση σας απέναντι στα προβλήματα της ζωής αποκαλύπτεται από τις συζητήσεις σας. Αυτά που ακούνε τα παιδιά στο σπίτι έχουν μεγάλη σημασία για την ανάπτυξή τους. Πρέπει να είστε προσεκτικοί μ’ αυτά που λέτε μπροστά στο παιδί σας, και ποτέ μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη τον. Καταλαβαίνει πολύ περισσότερα απ’ όσα εσείς νομίζετε. Μπορεί να μη γνωρίζει ακόμα κάποιες λέξεις, αλλά κι απ’ την πολύ μικρή του ηλικία είναι ικανό να “πιάσει” το νόημα μιας συζήτησης ανάμεσα στους ενήλικους. Και, προσοχή:

Οι αισιόδοξες απόψεις -δικές σας ή του περιβάλλοντος σας- δεν είναι δυνατό να παρακινήσουν το παιδί στη χαρά της ζωής και τη δημιουργικότητα. Οι συνεχείς επικρίσεις σας για την κατάπτωση του ανθρώπου και τη διαφθορά του κόσμου δεν μπορούν να παρακινήσουν τα παιδιά, ώστε να γίνουν χρήσιμα μέλη της κοινωνίας.

Θα πρέπει να δείξετε στο παιδί την ομορφιά της ζωής και την αξία της Τέχνης. Το παιδί πρέπει να διδαχτεί να θαυμάζει τη Φύση και τη χαρά της γνώσης και του προβληματισμού. Θ’ αρχίσει να νιώθει ένα πρώιμο ενδιαφέρον γι’ αυτά τα πράγματα, αν εσείς του μιλάτε σχετικά την ώρα του φαγητού στο τραπέζι ή βγαίνοντας περίπατο μαζί του. Η ίδια η ατμόσφαιρα του σπιτιού, εκτός από τις ειδικές σχολικές ανάγκες, παίζει καθοδηγητικό ρόλο στη διανοητική, πνευματική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Ασκεί μια ζωντανή επίδραση πάνω στο χαρακτήρα του, στη νοοτροπία και στο ταμπεραμέντο του. Πολλή και κοπιαστική εργασία θα εξοικονομηθεί από την κατοπινή του εκπαίδευση, αν η ανατροφή του είναι ήρεμη και δημιουργική από τον πρώτο καιρό της κοινωνικής του ζωής μέσα στην οικογένεια.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι η ήρεμη οικογενειακή ατμόσφαιρα είναι δύσκολο να βρεθεί στην εποχή μας, μια εποχή ανασφάλειας, αβεβαιότητας και έντονου ανταγωνισμού. Οι γονείς, ωστόσο, μπορούν να φυλαχτούν απ’ τον πειρασμό και να μη ρίξουν το σφάλμα -για την έλλειψη αρμονίας- στις συνθήκες της ζωής τους, στους παππούδες, στα πεθερικά ή ο ένας στον άλλο. Αν γίνει αυτό, η ατμόσφαιρα στο σπίτι θα βαρύνει ακόμα πιο πολύ. Και θα φέρει κι άλλες συγκρούσεις.

Μπορείτε να βελτιώσετε (ίσως και να αλλάξετε) τις συνθήκες αλλάζοντας τη δική σας συμπεριφορά, και προσπαθώντας με κάθε τρόπο να βελτιώσετε τη συμβολή σας στην αλλαγή αυτής της κατάστασης. Οι οικονομικές δυσκολίες, τα ελαττώματα του χαρακτήρα, η ασυμφωνία των γονιών, ο στενός χώρος στην κατοικία, οι ανεπιθύμητοι γείτονες ή συγγενείς, οι αρρώστιες – δηλαδή, η κάθε ανωμαλία στο οικογενειακό καθεστώς, η κάθε διατάραξη της γαλήνης- όλα αυτά απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στον τρόπο που χρησιμοποιούμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Η αγανάκτηση και η αποθάρρυνση, ένας καυγάς -ανεξάρτητα πόσο δικαιολογημένα ή κατανοητά είναι όλα αυτά- μπορούν να προσθέσουν νέες δυσκολίες στην, ήδη, δύσκολη κατάσταση, και να βλάψουν την ανάπτυξη του παιδιού, πολύ περισσότερο από τα ίδια δυσάρεστα γεγονότα ή καταστάσεις.

Πηγή

Το διαζύγιο είναι οριστικό. Συχνό φαινόμενο συνιστά το γεγονός ότι τα παιδιά χωρισμένων γονιών αδημονούν την επανασύνδεση της οικογένειας και είναι φυσικό να επιθυμούν και τους δύο γονείς τους μαζί.

Καταρχάς, όσο πιο ξεκάθαροι, ακριβείς και σαφείς είναι οι γονείς για την οριστικότητα της απόφασής τους, τόσο εκείνα προσαρμόζονται σταδιακά στη νέα κατάσταση, εναλλακτικά τους δημιουργείται σύγχυση.

Επιπρόσθετα, έκαστος γονιός εξηγεί ότι είναι αμετάκλητη η απόφαση και δεν δύναται να ανατραπεί από τα παιδιά, καθώς δεν εξαρτάται και ούτε ανακύπτει από εκείνα. Οι γονείς δεν θα είναι ποτέ ξανά μαζί ως ζευγάρι, μα ατέρμονα τα παιδιά τους θα συναποτελούν το συνδετικό κρίκο.

Προς τούτοις, είναι σημαντικό να προετοιμαστούν κατάλληλα για τις δύσκολες ερωτήσεις και για την διαχείριση των δικών τους συναισθημάτων, προκειμένου να λειτουργήσουν ως αρωγοί στην προσαρμογή των παιδιών τους στην νέα πραγματικότητα.

Τουτέστιν, να επιτραπεί στα παιδιά να αισθανθούν, όπως νιώθουν, παρέχοντας χώρο, και ως εκ τούτου να εκφράσουν συναισθήματα, με τους γονείς να βρίσκονται εκεί για να ακούσουν σκέψεις και τυχόντα παράπονα. Βέβαια, αυτό, μπορεί να υλοποιηθεί και μέσα από μια ζωγραφιά ή ένα βιβλίο.

Ομοίως, είναι καλό να βιώσουν την θλίψη, να πενθήσουν, με το συναίσθημα αυτό να απαρτίζει μια από τις πρώτες αντανακλαστικές συναισθηματικές αντιδράσεις. Είναι, άλλωστε, η μεγαλύτερη απώλεια που έχουν βιώσει.

Επιπροσθέτως, οι ίδιοι οι γονείς οφείλουν να εκφράζουν και να μοιράζονται με τα παιδιά τους το πως νιώθουν, με μεγάλη, όμως, προσοχή και φροντίδα, ώστε να μην τα επιβαρύνουν, κι ούτε εκείνα να αισθάνονται την υποχρέωση να τους παρηγορήσουν.

Κλείνοντας, μια ακόμη τεχνική που συμβάλει στην κατανόηση χωρισμού γονέων είναι η αίσθηση ασφάλειας με χρήση και προγράμματος, όπου τα παιδιά διαθέτουν σταθερή επαφή και με τους δυο γονείς και σταθερή καθημερινότητα με οικεία πρόσωπα και περιβάλλοντα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός-Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ

Αυτή η περίοδος είναι εξαιρετικά δύσκολη για όλους μας, ιδίως για τα παιδιά που αντιμετωπίζουν μια μεγάλη ανατροπή στη ζωή τους. Τα νέα μέτρα προστασίας και η καραντίνα έχουν επηρεάσει ραγδαία την αίσθηση του φυσιολογικού μέσω της μείωσης των καθημερινών δραστηριοτήτων που φαίνεται πως έχει αυξήσει την αίσθηση μοναξιάς, άγχους και θλίψης. Με τα (περισσότερα) σχολεία κλειστά, τα παιδιά έχουν απολέσει ένα σημαντικό μέρος της αίσθησης πλαισίωσης και δομής που δίνει το σχολικό περιβάλλον. Έχοντας λιγότερες επαφές με τους φίλους τους, απολαμβάνουν όλο και λιγότερο την κοινωνική και ψυχική αλληλοϋποστήριξη που χρειάζονται απαραιτήτως για την υγιή ανάπτυξή τους. Ταυτόχρονα, καλούνται να αυξήσουν την ψυχική τους ανθεκτικότητα, να κάνουν υπομονή με τις νέες συνθήκες, να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στα νέα δεδομένα που έχουν άγνωστη διάρκεια.

Τι νιώθουν τα παιδιά στην καραντίνα;

Τα παιδιά είναι πιθανό να βιώνουν αρνητικά συναισθήματα όπως ανησυχία, άγχος και φόβο και αυτό μπορεί να περιλαμβάνει φόβους παρόμοιους με εκείνους των ενηλίκων, όπως φόβο θανάτου, φόβο απώλειας αγαπημένων προσώπων ή φόβο της ίδιας της νόσου και της επακόλουθης απομόνωσης. Αυτό μάλιστα συμβαίνει χωρίς να έχουν τα μέσα ψυχικής εκφόρτισης και εκτόνωσης όπως το κοινωνικό παιχνίδι, τα αθλήματα ή τους φίλους τους.

Το κοινωνικό παιχνίδι και οι κοινωνικές συναναστροφές σε έναν αναπτυσσόμενο ψυχισμό είναι απαραίτητα συστατικά ψυχικής δόμησης και η έλλειψή τους φέρνει τα παιδιά αντιμέτωπα με μια καθημερινή αίσθηση βαρεμάρας. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως η περίοδος της πανδημικής κρίσης που περνάμε είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για την εμφάνιση καταθλιπτικών και αγχωδών διαταραχών στα παιδιά και τους εφήβους με βασικούς προγνωστικούς παράγοντες την άγνωστη διάρκεια της πανδημίας και των περιορισμών της, τον φόβο μόλυνσης, την απογοήτευση και τη βαρεμάρα, τις μη συγκεκριμένες πληροφορίες, την απώλεια της πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνίας με τους φίλους τους, τους συμμαθητές τους, τους δασκάλους τους, την έλλειψη προσωπικού χώρου στο σπίτι, τις οικονομικές αλλαγές στην οικογένεια. Αυτά δημιουργούν φαύλους κύκλους διαρκούς ψυχικής διέγερσης για τα παιδιά χωρίς αντίστοιχη ψυχική ανακούφιση.

Τι θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη πηγών ανθεκτικότητας στα παιδιά μας αυτή τη δύσκολη για όλους μας περίοδο; Η ουσιαστική επικοινωνία με τα παιδιά μας: να τους ακούσουμε να μας μιλάνε για όλα όσα θέλουν να πουν αλλά πρωτίστως να ακούσουμε το συναίσθημά τους χωρίς να προσπαθήσουμε να το φέρουμε αμέσως στο πλαίσια της λογικής.

Η σημασία της επικοινωνίας και της ρουτίνας μέσα στην καραντίνα

Επικοινωνήστε στα παιδιά σας πως κάθε συναίσθημα έχει σημασία να βιωθεί και να ακουστεί. Με τη δική σας παρουσία και δεκτικότητα, επιβεβαιώστε στα παιδιά σας πως όλοι μαζί θα φροντίσετε και θα στηρίξετε ο ένας τον άλλον. Η εστιασμένη, αποτελεσματική και κατάλληλη για την κάθε ηλικία πληροφόρηση θα λειτουργήσει προστατευτικά για τις πιθανές ψυχικές συνέπειες της πανδημίας.

Ξεκινήστε από το μηδέν: ρωτήστε τα παιδιά σας τι γνωρίζουν και διερευνήστε τις απορίες τους. Τα παιδιά και οι έφηβοι συνήθως θα κάνουν ερωτήσεις που αφορούν συγκεκριμένα δικά τους θέματα, ειδικά ερωτήματα για το πώς όλη αυτή η συνθήκη θα αλλάξει τη ζωή τους, τα οικογενειακά πλάνα. Ακούστε τις αγωνίες και δώστε τους ασφαλείς οδηγίες για το καλύτερο που μπορούν να κάνουν.

Προσπαθήστε να παραμείνετε συνδεδεμένοι με τα παιδιά σας μέσα από κοινές δραστηριότητες, οργανώστε συνομιλίες με φίλους και συγγενείς, διατηρήστε τις ανθρώπινες κοινωνικές συνδέσεις. Προσπαθήστε να διατηρήσετε μια σταθερή ρουτίνα σε ορισμένες τουλάχιστον πτυχές της καθημερινότητας, όπως το πρόγραμμα των μαθημάτων, του φαγητού και του ύπνου που θα βοηθήσει τα παιδιά να μην απομονώνονται και αποσύρονται για μεγάλα διαστήματα. Κρατήστε όμως στο νου σας να επιτρέψετε ευελιξία ψυχικά και πρακτικά, αυτήν την περίοδο προτεραιότητα έχουν οι σχέσεις και τα συναισθήματά μας κι όχι η αυστηρή τήρηση των προγραμμάτων.

Προσπαθήστε να ενθαρρύνετε και να συμμετέχετε σε κοινές αθλητικές δραστηριότητες με τα παιδιά σας. Με αυτόν τον τρόπο βοηθάτε στην ψυχική εκφόρτισή τους, στη σωματική έκφραση των συναισθημάτων τους, στο χτίσιμο της αίσθησης αυτοπεποίθησης και της κοινωνικής συμμετοχής. Διαφυλάξτε τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών και το ελεύθερο παιχνίδι. Χορέψτε, τραγουδήστε, ακούστε μουσική, ζωγραφίστε. Όλες αυτές οι δραστηριότητες ενισχύουν την αίσθηση του ανήκειν και της ομάδας αλλά ταυτοχρόνως ενισχύουν τους γονεϊκούς μας δεσμούς που τα παιδιά χρειάζονται περισσότερο από ποτέ.

Σε αυτές τις δύσκολες μέρες χρειάζεται να βρούμε την ουσία στις σχέσεις μας και στους ψυχικούς δεσμούς με τα παιδιά μας για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στη φροντίδα μας και στη φροντίδα τους. Και, εν τέλει, τα οδηγήσουμε με ασφάλεια στην επόμενη μέρα.

H Καλλιόπη Κρεμαστιώτη είναι Ψυχολόγος(Bsc)-Ψυχοθεραπεύτρια(PgD)

Πηγή