Ο αριθμός των πυρκαγιών στο τμήμα του τροπικού δάσους του Αμαζονίου που εκτείνεται στη βραζιλιάνικη επικράτεια αυξήθηκε κατά 20% τον Ιούνιο σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρσι, με 2.248 πυρκαγιές, καταγράφοντας τον υψηλότερο αριθμό για τον μήνα αυτό τα τελευταία 13 χρόνια, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, με τους ειδικούς να εκφράζουν φόβους ότι αυτή η αύξηση μπορεί να είναι προάγγελος μιας επανάληψης των περσινών καταστροφικών δασικών πυρκαγιών.

Παράλληλα, ειδικοί της υγείας φοβούνται ότι ο καπνός που καλύπτει συχνά την περιοχή κατά την περίοδο ξηρασίας, προκαλώντας αναπνευστικά προβλήματα, μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές στους ασθενείς με Covid-19.

Τον Ιούνιο το βραζιλιάνικο Εθνικό Ινστιτούτο Διαστημικών Ερευνών (INPE) κατέγραψε 2.248 πυρκαγιές στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου, από 1.880 τον Ιούνιο του 2019. Τα στοιχεία αυτά που έρχονται μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές τον περασμένο Αύγουστο, που προκάλεσαν παγκόσμια κατακραυγή, υπενθυμίζουν τον ισχυρισμό ότι η Βραζιλία δεν κάνει αρκετά για να προστατεύσει το μεγαλύτερο τροπικό δάσος του κόσμου.

Τον Ιούνιο 2020 ξέσπασαν στον Αμαζόνιο κατά μέσο όρο 75 πυρκαγιές κάθε μέρα, σε σύγκριση με τον μέσο όρο των περίπου 1.000 πυρκαγιών που σημειώνονταν καθημερινά όταν οι πυρκαγιές είχαν κορυφωθεί τον Αύγουστο του 2019.

«Είναι μια κακή ένδειξη, αλλά αυτό που πραγματικά θα μετρήσει είναι ό,τι θα συμβεί από δω και στο εξής», δήλωσε ο Φίλιπ Φερνσάιντ, οικολόγος στο Εθνκό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών στην Αμαζονία της Βραζιλίας. Ένας πιο ανησυχητικός δείκτης είναι η αυξανόμενη αποψίλωση των δασών, είπε, επειδή οι πυρκαγιές συνήθως ξεκινούν για τον καθαρισμό της γης μετά την κοπή δέντρων. Η αποψίλωση των δασών αυξήθηκε κατά 34% τους πρώτους πέντε μήνες του έτους, σε σύγκριση με πέρσι, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία του INPE.

Ο Φερνσάιντ τόνισε ότι η ανεπαρκής επιβολή περιβαλλοντικού ελέγχου από την κυβέρνηση του ακροδεξιού προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου ευθύνεται για την αυξανόμενη καταστροφή. Η κυβέρνηση Μπολσονάρου, που διάκειται εχθρικά απέναντι στους περιβαλλοντικούς ακτιβιστές, τάσσεται υπέρ των σχεδίων οικονομικής ανάπτυξης, ιδίως της λειτουργίας μεταλλείων και αγροκτημάτων, στο δάσος του Αμαζονίου. Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος ανέπτυξε τον στρατό για να προστατεύσει τον Αμαζόνιο τον Μάιο, όπως έκανε και τον Αύγουστο του περασμένου έτους. Παρά την κίνηση αυτή, η αποψίλωση των δασών αυξήθηκε 12% τον Μάιο σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα και αυξήθηκε και τον Ιούνιο.

Το Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών στην Αμαζονία (IPAM), μια βραζιλιάνικη μη κυβερνητική οργάνωση, προβλέπει ότι με τον τρέχοντα ρυθμό αποψίλωσης των δασών, μέχρι τα τέλη Ιουλίου θα υπάρχουν περίπου 9.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της Αμαζονίας που θα έχουν κοπεί αλλά δεν έχουν καεί μετά τις αρχές του 2019, όταν ο Μπολσονάρου ανέλαβε την προεδρία.

Πηγή

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών, 129 εκατομμύρια εκτάρια δάσος, έκταση ίση με το μέγεθος της Νότιας Αφρικής έχουν χαθεί για πάντα από τη γη από το 1990. Κάθε χρόνο επίσης χάνεται σε δάσος μία περιοχή ίση με το μέγεθος του Παναμά.

Το 15% των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου προέρχεται από την αποψίλωση των δασών. Αμέτρητα είδη φυτών και ζώων χάνουν τον οικότοπό τους κάθε ημέρα, εξέλιξη που είναι απόλυτα καταστροφική για τον πλανήτη μας και δεν μπορούμε πολύ απλά να επιτρέψουμε να συνεχιστεί.

Τι μπορείς όμως να κάνει μπροστά στη μεγάλη καταστροφή; Μπορεί να γίνει κάτι από τον καθένα ώστε να υπάρξει διαφορά προς το καλύτερο; Ο Βραζιλιάνος φωτογράφος Sebastião Salgado και η γυναίκα του Lélia Deluiz Wanick Salgado αποφάσισαν να δείξουν πως μια μικρή ομάδα παθιασμένων και αφοσιωμένων ανθρώπων μπορεί να αντιστρέψει την αποψίλωση των δασών και να ξεκινήσει πετυχημένες προσπάθειες αναδάσωσης.

Ο Salgado είναι ένας ιδιαίτερα αναγνωρισμένος και πετυχημένος φωτογράφος, ο οποίος έχει κερδίσει κάθε σημαντικό βραβείο στο φωτορεπορτάζ και έχει κυκλοφορήσει πολλά βιβλία. Στη δεκαετία του ’90 εξουθενωμένος σωματικά και συναισθηματικά από τη γενοκτονία στη Ρουάντα, επέστρεψε στην πατρίδα του στη Βραζιλία, σε μια περιοχή που κάποτε ήταν ένα πλούσιο τροπικό δάσος. Αντικρίζοντας το θέαμα σοκαρίστηκε, καθώς η περιοχή είχε γίνει άγονη και είχε μείνει χωρίς άγρια ζωή. Παρόλα αυτά η γυναίκα του Lelia πίστευε ότι μπορούσε ο τόπος να βρει πάλι τη χαμένη του ομορφιά.

«Η γη ήταν τόσο άρρωστη όσο εγώ – τα πάντα ήταν κατεστραμμένα», δήλωσε ο Salgado στον Guardian το 2015. «Μόλις το 0,5% της γης ήταν καλυμμένο από δέντρα. Τότε η σύζυγός μου είχε μια υπέροχη ιδέα να φυτεύσουμε και να ζωντανέψουμε το δάσος. Και όταν αρχίσαμε να το κάνουμε, τότε όλα τα έντομα, τα πουλά και τα ψάρια επέστρεψαν. Χάρη στην αύξηση των δέντρων, αναγεννήθηκα κι εγώ».

Ο Sebastiao και η Lelia ίδρυσαν το ινστιτούτο Terra, μια μικρή οργάνωση που έχει φυτέψει από τότε 4 εκατομμύρια φυτά και έχει αναστήσει το δάσος. «Ίσως έχουμε λύση», ανέφερε ο Salgado. «Υπάρχει μια οντότητα στον πλανήτη μας που μπορεί να μετατρέψει το διοξείδιο του άνθρακα σε οξυγόνο, που είναι το δέντρο. Πρέπει να ξαναφυτέψουμε τα δάση.»

Ωστόσο σημειώνει ότι η αναδάσωση πρέπει να είναι προσεκτική: «Χρειαζόμαστε δάση από γηγενή δέντρα. Διαφορετικά τα ζώα δεν πρόκειται να έρθουν και τα δάση θα παραμείνουν σιωπηλά.»

Αφού εξασφάλισαν να φυτευθούν μόνο γηγενή φυτά, η περιοχή γνώρισε αξιοσημείωτη ανάπτυξη τα επόμενα 20 χρόνια. Η άγρια ζωή επέστρεψε και εκεί όπου υπήρχε θανατηφόρα σιωπή, τώρα υπάρχει μια «κακοφωνία» από καλέσματα πουλιών και ζουζουνίσματα εντόμων.

Συνολικά έχουν επιστρέψει 172 είδη πουλιών, όπως και 33 είδη θηλαστικών, 293 είδη φυτών, 15 είδη ερπετών και 15 είδη αμφίβιων. Ένα ολόκληρο οικοσύστημα ξαναχτίστηκε από το μηδέν.

Το πρότζεκτ ενέπνευσε εκατομμύρια κόσμου, καθώς έδωσε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα οικολογική δράσης που δείχνει πόσο γρήγορα το περιβάλλον μπορεί να επανέλθει με συλλογικές και μελετημένες δράσεις.

Πηγή