Όλοι παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα όσα διαδραματίζονται τις τελευταίες εβδομάδες στο Αφγανιστάν, μια χώρα που οι άνθρωποι της έχουν βιώσει και βιώνουν εποχές σκοταδισμού .

Mε πικρία ακούμε τις τραγικές δηλώσεις από πρόσωπα της πολιτικής σκηνής και του χώρου της τέχνης, ενώ η αλληλεγγυή -ειδικά- προς τις γυναίκες του Αφγανιστάν εκφράζεται με κάθε τρόπο στο διαδίκτυο. Στον απόηχο αυτών των ζοφερών στιγμών , λοιπόν, μια λίστα με τα βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας για το Αφγανιστάν παρουσιάζει με μια πιο διεισδυτική ματιά τα γεγονότα που διαδραματίζονται και την ιστορία πίσω απ’ αυτά.

• ΧΑΡΤΑΕΤΟΙ ΠΑΝΩ ΑΠ’ ΤΗΝ ΠΟΛΗ

ΚΑΛΕΝΤ ΧΟΣΕΪΝΙ, εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ, μτφρ. Βαγγέλης Κατσάνης

Ο νεαρός Αμίρ ζει στην Καμπούλ με τον στοργικό αλλά αυστηρό πατέρα του. Αποφασισμένος να του αποδείξει την αξία του, παίρνει μέρος σ’ έναν παραδοσιακό αγώνα με χαρταετούς. Ο Χασάν, πιστός φίλος και υπηρέτης του, είναι πρόθυμος, όπως πάντα, να τον βοηθήσει. Κανένα απ’ τα δυο αγόρια όμως δεν μπορούσε να προβλέψει ότι αυτό που θα συνέβαινε στον Χασάν εκείνο το απόγευμα του αγώνα θα άλλαζε για πάντα τη ζωή τους.Μετά την εισβολή των Ρώσων και τη φυγή του Αμίρ στην Αμερική, ο νεαρός Αφγανός θα συνειδητοποιήσει ότι κάποια μέρα θα αναγκαστεί να επιστρέψει στην πατρίδα του μόνο και μόνο για να βρει αυτό που δεν μπορεί να του χαρίσει ο καινούριος κόσμος του: τη λύτρωση.

• ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΧΡΥΣΩΝ ΗΛΙΩΝ

ΚΑΛΕΝΤ ΧΟΣΕΪΝΙ, εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ, μτφρ. Βασιλική Κοκκίνου

Αυτή είναι η Καμπούλ. Μέσα στους δρόμους της, δυο γυναίκες, η Μαριάμ και η Λεϊλά. Αν και τις χωρίζουν αρκετά χρόνια και πολύ διαφορετικές ιδέες για την αγάπη και την οικογένεια, τις φέρνει κοντά ο πόλεμος, η απώλεια και η μοίρα. Καθώς έρχονται αντιμέτωπες με τους κινδύνους στην πόλη τους αλλά και μέσα στο σπιτικό τους, η αρχική αντιπάθεια της μίας για την άλλη μεταμορφώνεται σε μια μοναδική σχέση μητέρας-κόρης. Μια σχέση που αποδεικνύει ότι η αγάπη μιας γυναίκας για την οικογένειά της μπορεί να την οδηγήσει στην αυτοθυσία κι ότι, τελικά, η αγάπη ή η ανάμνηση της αγάπης είναι το κλειδί για την επιβίωση.Αμέτρητα τα φεγγάρια που λάμπουν πάνω στις στέγες της,κι οι χίλιοι αστραφτεροί ήλιοι που κρύβονται πίσω από τους τοίχους της.Ένα συγκλονιστικό χρονικό των τριών τελευταίων δεκαετιών του Αφγανιστάν.

Ένα υπέροχο μυθιστόρημα για μια ανελέητη εποχή, μια μοναδική φιλία και ένα μεγάλο έρωτα!

Ο πρόλογος στην ελληνική έκδοση είναι της δημοσιογράφου Εριφύλης Μαρωνίτη.

• ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΜΠΟΥΛ

ΓΙΑΣΜΙΝΑ ΧΑΝΤΡΑ, εκδ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Της Γιασμίνα Χάντρα (λογοτεχνικό γυναικείο ψευδώνυμο του Αλγερινού συγγραφέα Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ)

Στην καυτή Καμπούλ, ανάμεσα στα ερείπια του πολέμου, δύο άντρες και δύο γυναίκες ψάχνουν το νόημα της ζωής τους ένας ξεπεσμένος αστός, μία δικηγόρος που της απαγορεύεται να ασκήσει το επάγγελμά της, ένας δεσμοφύλακας που εκμηδενίζεται στη σκιά των δημόσιων εκτελέσεων, μία ανίατα άρρωστη σύζυγος.Μέσα από αυτή την αναζήτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ξεδιπλώνεται το μαρτύριο ενός έθνους λαβωμένου από τους πολέμους και την τρέλα, μιας χώρας παραδομένης στον εκμαυλισμό του κλήρου και στην τυραννία των Ταλιμπάν. Κι όμως, εκεί όπου η λογική μοιάζει χαμένη, ο έρωτας αρνείται ως εκ θαύματος να υποκύψει. Όμως, τι είναι το θαύμα σε μια χώρα όπου: «οι χαρές είναι φριχτές όσο και τα λιντσαρίσματα»;Σε αυτό το εξαιρετικό μυθιστόρημα, που ταυτόχρονα είναι ένας ύμνος στη γυναίκα, ο Γιασμίνα Χάντρα αποκαλύπτει με διαύγεια την πολυπλοκότητα των ηθών στις διχασμένες ανάμεσα στο φεουδαρχισμό και τον εκσυγχρονισμό, μουσουλμανικές κοινωνίες.

• Ο ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΗΣ ΤΗΣ ΚΑΜΠΟΥΛ

ΟΣΝΕ ΣΕΙΕΡΣΤΑΝΤ, εκδ. ΚΡΙΤΙΚΗ ,μτφρ. Άννα Παπαφίγκου

Η Όσνε Σέιερσταντ είναι η μόνη σκανδιναβή δημοσιογράφος που βρισκόταν στην Καμπούλ στη διάρκεια του πολέμου. Όταν η παγκόσμια κοινότητα έχει πια χάσει το ενδιαφέρον της για το Αφγανιστάν, εκείνη παραμένει στην ερειπωμένη από τον πόλεμο πρωτεύουσα, που επιστρέφει σε μια καθημερινότητα γεμάτη σκόνη και αβεβαιότητα, με την ελπίδα να δει έναν καινούργιο κόσμο να γεννιέται.

Φιλοξενείται στο διαμέρισμα του Σουλτάν Χαν, στο κέντρο της Καμπούλ, και μοιράζεται τα τρία δωμάτια με τη δεκαμελή οικογένειά του. Κρύβοντας τα βόρεια χαρακτηριστικά της πίσω από την παραδοσιακή μπούρκα, κινείται απαρατήρητη και καταγράφει τις ζωές και τις σχέσεις των ανθρώπων, τα συναισθήματα και τα όνειρά τους, με όση αμεροληψία διαθέτει χάρη στη δυτική της κουλτούρα.

Ο προοδευτικός βιβλιοπώλης οραματίζεται ένα σύγχρονο νέο Αφγανιστάν που πρέπει πια ν’ αναδυθεί σ’ αυτό το κομμάτι του κόσμου ύστερα από τα εικοσιπέντε χρόνια οπισθοδρόμησης που επέφεραν οι πόλεμοι και η θεοκρατική διακυβέρνηση των Ταλιμπάν. Ωστόσο, στο όραμά του αυτό δεν χωράνε τα μέλη της μεγάλης του οικογένειας.

Οι εικόνες μιας μουδιασμένης από τις αντιξοότητες κοινωνίας παρουσιάζονται ανάγλυφες, ρεαλιστικές και συγκινητικές καθώς η συγγραφέας σηκώνει το πέπλο μιας βαθιά ριζωμένης παράδοσης και μπαίνει στη ζωή των απλών ανθρώπων του Αφγανιστάν.

• ΜΟΛΥΒΕΝΙΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ

ΣΒΕΤΛΑΝΑ ΑΛΕΞΙΕΒΙΤΣ, εκδ. ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ

Το βιβλίο «Οι Μολυβένιοι Στρατιώτες» είναι ένα αποκαλυπτικό χρονικό του δεκαετούς πολέμου της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν, μέσα από τις φωνές των αφανών μαρτύρων του. Μιλούν: Στρατιώτες και αξιωματικοί που πολέμησαν εκεί και επέστρεψαν, ανάπηροι οι περισσότεροι, σε μια πατρίδα που τους υποσχέθηκε υποδοχή ηρώων και τους επιφύλαξε κατόπιν αντιμετώπιση αποσυνάγωγων και αποδιοπομπαίων.

Μητέρες που έστειλαν τους γιους τους σ’ αυτόν τον πόλεμο και παρέλαβαν ένα σφραγισμένο μεταλλικό φέρετρο, δίχως ποτέ να είναι σίγουρες αν περιείχε το πτώμα του παιδιού τους ή σακιά γεμάτα άμμο. Χήρες στρατιωτών που διερωτώνται, αν τελικά οι άντρες τους ήταν ήρωες ή εγκληματίες. Γυναίκες που στάλθηκαν στο Αφγανιστάν ως πολιτικοί υπάλληλοι του στρατού της ΕΣΣΔ και αντιμετωπίστηκαν σχεδόν ως πόρνες.

Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει και από τις Εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση του Γιάννη Κότσιφου , έχει όμως εξαντληθεί από τον εκδότη.

• ΧΑΜΕΝΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ

ΡΕΖΑ ΓΚΟΛΑΜΙ, εκδ. ΤΟΠΟΣ

Είναι μια χώρα που ελάχιστοι άνθρωποι στη Δύση γνώριζαν την ύπαρξη και την ιστορία της μέχρι την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Τα γεγονότα εκείνης της μέρας άλλαξαν τον κόσμο και έστρεψαν το βλέμμα όλης της ανθρωπότητας σε αυτό τον ξεχασμένο τόπο» γράφει ο Ρεζά Γκολαμί στο βιβλίο του «Χαμένες ταυτότητες» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τόπος.

“Το βάθος της ταλαιπωρίας που βίωσα δεν υπάρχει λέξη για να του δώσει μορφή. Για να γίνει κανείς φάλαινα πρέπει να πιει θαλασσινό νερό, να γευτεί τη γλυκόπικρη γεύση που αφήνει κάθε ιστορία. Συνήθως στη ζωή έχουμε επιλογές, αλλά υπάρχουν στιγμές που δεν μπορείς να επιλέξεις τον τρόπο με τον οποίο θέλεις να ζήσεις. Κάπως έτσι ξεκίνησε και η δική μου ζωή, δίχως επιλογή, δίχως όνειρα.„

Ο Γκολαμί γεννήθηκε στο Αφγανιστάν το 1988 και σε ηλικία εννέα ετών αποφάσισε να αφήσει πίσω την οικογένειά του για να αναζητήσει ένα καλύτερο μέλλον στο Πακιστάν. Ήδη είχε τη φριχτή εμπειρία της ζωής υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν, οι οποίοι μέσα σε μια μέρα γύρισαν τη χώρα αιώνες πίσω. Ο συγγραφέας αφηγείται την προσωπική του ιστορία από τα παιδικά του χρόνια σε μια χώρα που σπαρασσόταν από τους εμφυλίους και τη μετανάστευσή του στο Πακιστάν και στο Ιράν, μέχρι τη μεγάλη του προσπάθεια να σταθεί στην Ελλάδα και να φτιάξει τη ζωή του από την αρχή.

• ΤΟ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΟ ΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟ

ΛΑΤΙΦΑ εκδ.ΛΙΒΑΝΗ, μτφρ. Κ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΥ

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1996, την ημέρα της εισόδου των Ταλιμπάν στην Καμπούλ, η Λατίφα ήταν δεκαέξι χρονών και γεμάτη όνειρα. Βιαζόταν να μεγαλώσει για να γίνει δημοσιογράφος. Παρά τον πόλεμο που λυσσομανούσε στο Αφγανιστάν εδώ και δεκαεφτά χρόνια, εκείνη ήταν μάλλον ανέμελη και ευτυχισμένη

Ένα βιογραφικό έργο , η αφήγηση της Λατίφα, μιας νεαρής γυναίκας η οποία την εποχή που οι Ταλιμπάν κατέλαβαν την εξουσία, το 1996, ήταν δεξαέξι ετών και ονειρευόταν να γίνει δημοσιογράφος. Αντί αυτού είδε τη ζωή της να ελέγχεται πλήρως από μια εξουσία την οποία η ίδια δεν αναγνώριζε, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη χώρα της.

Το παρόν βιβλίο είναι εξαντλημένο από τον εκδότη, παρόλα αυτά εάν σταθείτε τυχεροί και το βρείτε σε κάποιο βιβλιοπωλείο αποτελεί μια αξιόλογη μαρτυρία.

Το άρθρο βασίστηκε σε προσωπική αναζήτηση καθώς και στις αναρτήσεις της Γιώτας Συρινίδου στην ιστοσελίδα beater.gr και της Έμυς Ντούρου στο documentonews.gr .

Νένα Ευθυμιάδου

Από το οικείο σήμερα στο χθές

Ηλεκτρονικό βιβλίο (ή ψηφιακό βιβλίο, αγγλικά: e-book) είναι ένα βιβλίο σε ψηφιακή μορφή που εκδίδεται με σκοπό την ανάγνωσή του σε ηλεκτρονικό αναγνώστη, σε υπολογιστή ή άλλη ηλεκτρονική συσκευή. Παρόλο που μπορεί να διατίθεται και σε τυπωμένη εκδοχή ή να συνιστά ψηφιοποίηση ενός ήδη τυπωμένου βιβλίου, το ηλεκτρονικό βιβλίο δεν προϋποθέτει αναγκαστικά και ένα αντίστοιχο τυπωμένο βιβλίο.

Το διάβασμα προϋποθέτει μια συσκευή ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων (e-reader) . Τα ηλεκτρονικά βιβλία σήμερα είναι στη μεγάλη τους πλειονότητα αρχεία ePUB, Portable Document Format (pdf) και Mobipocket (mobi). Διαβάζονται είτε με εξειδικευμένες συσκευές με οθόνες ηλεκτρονικού χαρτιού, τους ηλεκτρονικούς αναγνώστες, είτε σε υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα.

Σήμερα οι βιβλιοθήκες τείνουν να αγοράζουν ηλεκτρονικά βιβλία (παρότι έχουν μεγαλύτερο κόστος ) διότι δίνεται η δυνατότητα να γίνει ανάγνωση από πολλούς χρήστες ταυτόχρονα και χωρίς να είναι απαραίτητη η φυσική τους παρουσία στη βιβλιοθήκη.

Η ιδέα των ηλεκτρονικών βιβλίων (e-book) δεν αποτελεί καινοτομία των τελευταίων χρόνων. Ο πρόγονός τους, η «μηχανική εγκυκλοπαίδεια», εφευρέθηκε τη δεκαετία του ’40 από μία γυναίκα, το όνομα της οποίας παραμένει στην αφάνεια.

Για την Ισπανίδα Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες, κινητήριος δύναμη δεν ήταν τόσο η αγάπη για την επιστήμη και την καινοτομία, όσο η αγάπη για τα παιδιά και τη μάθηση. Γεννημένη και μεγαλωμένη στην ισπανική επαρχία του Λεόν το 1895, ανακάλυψε από μικρή την κλίση της. Μόλις τελείωσε το σχολείο, σπούδασε παιδαγωγικά. Παράλληλα εκπαιδεύτηκε σε χρήσιμες πρακτικές της εποχής, όπως η στενογραφία, η δακτυλογράφηση και η λογιστική.

Από το 1917 ξεκίνησε να διδάσκει σε σχολεία. Σταδιακά ανελίχθηκε σε διευθυντικές θέσεις. Πέρα από ικανή και αφοσιωμένη εκπαιδευτικός, κέρδιζε την αγάπη των μαθητών της, που τη φώναζαν «κυρία Ανχελίτα».

Μηχανική εγκυκλοπαίδεια

Η Ρουίζ κατοχύρωσε την πατέντα της μηχανικής εγκυκλοπαίδειας τον Δεκέμβριο του 1949. Ήταν μία ιδέα που σχεδίαζε χρόνια. Το σκεπτικό ήταν οι μαθητές της να κουβαλάνε όσο το δυνατόν λιγότερα βιβλία στο σχολείο. Η ίδια την περιέγραφε ως «μία συσκευή που συνδυάζει τη μηχανική, την ηλεκτρονική και την πίεση του αέρα για την ανάγνωση βιβλίων».

Ουσιαστικά, ήταν ένα είδος φορητού κινητοσκόπιου. Με την κατάλληλη χρήση του φωτός, λεπτές σελίδες με κείμενα γραμμένα σε πολλές κατευθύνσεις και μικρούς μοχλούς κύλισης, η «μηχανική εγκυκλοπαίδεια» περιείχε όλα τα απαραίτητα βιβλία που χρειάζονταν οι Ισπανοί μαθητές.

Η Ρουίζ κέρδισε βραβείο ευρεσιτεχνίας και η εφεύρεσή της χαρακτηρίστηκε ριζοσπαστική. Ωστόσο, η μαζική παραγωγή της απαιτούσε υψηλή χρηματοδότηση.

Η εφευρέτρια που ξεχάστηκε

Ορισμένοι ιστορικοί υποστηρίζουν πως ο λόγος που η Άνχελα Ρουίζ Ρόμπλες δεν βρήκε χρηματοδότηση για την καινοτόμα εφεύρεση, ήταν τα στερεότυπα της εποχής. Το γεγονός ότι ήταν γυναίκα, εκπαιδευτικός και ανύπαντρη μητέρα τριών παιδιών, ήταν ένας συνδυασμός που αποθάρρυνε πολλούς από το να την πάρουν στα σοβαρά.

Άλλοι πιστεύουν ότι ήταν απλώς κακή συγκυρία. Σε μία Ευρώπη που ακόμα πάσχιζε να συνέλθει από τον Β’ Παγκόσμιο, λίγοι προτίθεντο να πάρουν επιχειρηματικά ρίσκα. Έτσι, πέρα από τους επαίνους που έλαβε για την μηχανική εγκυκλοπαίδεια, η ιδέα δεν προχώρησε περαιτέρω. Η ίδια συνέχισε το εκπαιδευτικό έργο της γράφοντας και κυκλοφορώντας πάνω από 15 βιβλία. Εφηύρε ακόμα, άλλες συσκευές σχετικές με τη στενογραφία και την διδασκαλία της ορθογραφίας.

Ως εφευρέτρια του πρώτου «ebook» όμως έμεινε στην αφάνεια.

Σήμερα, η πρωτότυπη και μοναδική μηχανική εγκυκλοπαίδεια εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Λα Κορούνια.

Πηγή

Νένα Ευθυμιάδου

Τι θα λέγατε για μια βιβλιοθήκη, η οποία στα ράφια της δεν διαθέτει βιβλία; Ή μάλλον δεν διαθέτει χάρτινα βιβλία, ούτε καν βιβλία σε ηλεκτρονική μορφή. Διαθέτει όμως ανθρώπους, τις ιστορίες τους και τις εμπειρίες τους. Και κάτι παραπάνω: τη διάθεσή τους να τα επικοινωνήσουν όλα αυτά με ένα τρόπο που να ενισχύει την προώθηση της ποικιλομορφίας.

Η ζωντανή βιβλιοθήκη αντιστρέφει το ρόλο της παραδοσιακής βιβλιοθήκης αποτελεί έναν ασφαλή χώρο για διάλογο όπου τα θέματα συζητούνται ανοιχτά μεταξύ των ανθρώπινων βιβλίων και των αναγνωστών τους. Οι «αναγνώστες» «δανείζονται» τους ανθρώπους – βιβλία για ένα ημίωρο ή 20 λεπτά και τους «διαβάζουν», συνομιλώντας μαζί τους. Ο στόχος αυτού του εγχειρήματος, είναι να καταπολεμίσει τις διακρίσεις, την προκατάληψη, τον ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Έχουν έτσι τη δυνατότητα να ανακαλύψουν πως σκέφτεται, αγαπάει, φοβάται, ένας πυροσβέστης, ένας οροθετικός,  μια ανύπαντρη μητέρα, ένας μουσουλμάνος, ένα άτομο με κινητική αναπηρία, ένα άτομο με διπολική διαταραχή, ένας άστεγος, μια συγγραφέας, ένας συνταξιούχος, μια γυναίκα με νανισμό, ένας άνεργος, ένας πρόσφυγας .… ο κατάλογος των βιβλίων ατελείωτος!

Μέσα από την ζωντανή βιβλιοθήκη οι συνομιλητές καλούνται να δημιουργήσουν προσωπική εικόνα για αυτά τα πρόσωπα μέσω του διαλόγου. Ακούγοντας την ιστορία τους, συνειδητοποιεί κανείς ότι δεν πρέπει να κρίνουμε ένα βιβλίο από το εξώφυλλό του. Αυτό είναι ένα καινοτόμο έργο που ξεκίνησε στην Δανία , κερδίζει το κοινό σε όλο τον κόσμο ακόμη και στη χώρα μας και είναι μια πρωτοβουλία η οποία μας συστήνεται ως «The Human Library» ή όπως παρουσιάζεται σε άλλες χώρες Living Library.

Αν δεν μιλάτε τη γλώσσα του Ζωντανού Βιβλίου η Ζωντανή Βιβλιοθήκη θα σας παράσχει ένα Ζωντανό Λεξικό (διερμηνέα) κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης. Υπάρχουν επίσης και οι εθελοντές βιβλιοθηκονόμοι. Με έναν κομβικής σημασίας ρόλο, καθώς είναι οι κατάλληλοι για να λύσουν οποιαδήποτε απορία των αναγνωστών, τους οδηγούν στο βιβλίο που έχουν επιλέξει, το οποίο μπορούν να διαβάσουν ταυτόχρονα μέχρι τρεις αναγνώστες και με χρονικό όριο.

 Ο αναγνώστης οφείλει να επιστρέψει το Ζωντανό Βιβλίο στην ίδια πνευματική και φυσική κατάσταση που το δανείστηκε. Δεν επιτρέπεται να προκαλέσει ζημιά σε ένα Ζωντανό Βιβλίο, να του τσαλακώσει τις σελίδες ή να θίξει την αξιοπρέπειά του/της με οποιονδήποτε τρόπο.

Σύλληψη της ιδέας

Η ιδέα της ζωντανής βιβλιοθήκης πήγασε από μια δανική πρωτοβουλία νέων ονόματι Stop the Violence (Τέρμα στη Βία) . Το Stop the Violence διέκοψε τη λειτουργία του το 2001, μετά από 8 χρόνια ύπαρξης, και κατά καιρούς αριθμούσε περίπου 7000 μέλη, ως επί το πλείστον άτομα μεταξύ 12 και 18 ετών. Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν η συμμετοχή των νέων στην ενεργό πρόληψη της βίας και των προκαταλήψεων.

Πρώτα βήματα

Το Stop the Violence “λάνσαρε” την ζωντανή βιβλιοθήκη για πρώτη φορά το 2000, στο φεστιβάλ μουσικής του Roskilde, όπου έγινε υποδεκτό με επιτυχία. Ακολούθησαν πολλά Φεστιβάλ, των οποίων η ζωντανή βιβλιοθήκη υπήρξε αναπόσπαστο μέρος, ώσπου το 2003 μετεξελίχθηκε στο πρόγραμμα Η νεολαία την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής συνοχής, το οποίο προωθήθηκε από του Συμβούλιο της Ευρώπης.

Αρχικά ήταν μία τυπική “μικρή εκδήλωση στο πλαίσιο μιας μεγάλης εκδήλωσης”, όμως με τον καιρό συνάντησε υπερεθνική απήχηση και η ιδέα υιοθετήθηκε από πολλές άλλες ομάδες ανθρώπων. Ως αποτέλεσμα, τα “Ζωντανά βιβλία”, συνεχίζουν να έχουν παρουσία σε φεστιβάλ μουσικής, σε εκθέσεις βιβλίων, σε σχολεία, σε συνέδρια για τη νεολαία και, όλο και περισσότερο, σε βιβλιοθήκες.

Η ζωντανή Βιβλιοθήκη καθιστά δυνατή την άμεση επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων, οι οποίοι για διάφορους λόγους δεν θα έρχονταν σε επαφή αλλιώς. Η βασική ιδέα μπορεί να συνδεθεί με τη διεθνή αντιρατσιστική κίνηση με το γνωστό Σύνθημα, “ένας ξένος είναι ένας φίλος που δεν έχεις γνωρίσει ακόμα” („A stranger is a friend you haven’t met yet”).

Η ζωντανή βιβλιοθήκη προσφέρει έναν τρόπο για τους ανθρώπους να έρθουν σε άμεση προσωπική επαφή. Ο διάλογος και η ανθρώπινη επικοινωνία είναι ισχυρά εργαλεία για να αντιμετωπιστεί η ντροπή και η αμηχανία κατά την συναναστροφή με αγνώστους, καθώς οι σημερινές πολυπολιτισμικές και ανώνυμες κοινωνίες των πόλεων επιβάλλουν την ανάγκη της δεκτικότητας, της ανοχής και την αποδοχής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των συνανθρώπων μας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της επικοινωνίας με ανθρώπους όλων των “αποχρώσεων” και της κατανόηση που απορρέει από αυτήν.

Καταλήγουμε λοιπόν στο ότι η παιδεία που έχει καθένας από εμάς μας ανάγει σε άτομα με ανοιχτό μυαλό , δεκτικά να ακούσουν τη φωνή της διαφορετικότητας. Συνεπώς πρέπει να βλέπουμε και να κρίνουμε τις πράξεις και όχι να κατηγοριοποιούμε τους ανθρώπους σύμφωνα με ταμπέλες . Το σημαντικότερο όλων είναι  ότι οι ανθρώπινες σχέσεις που χτίζουμε είναι το πρώτο και το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή μας. Αυτό που μας απομένει είναι όλοι εκείνοι με τους οποίους τα μονοπάτια μας διασταυρώθηκαν, μοιραστήκαμε στιγμές και αλλάξαμε έστω και λίγο την πορεία της ζωής μας.

Αν λοιπόν βρεθεί στο δρόμο σου μια “Ζωντανή Βιβλιοθήκη”, μην χάσεις την ευκαιρία και διάβασε ένα βιβλίο διαφορετικό από τα συνηθισμένα. Και να θυμάσαι: “Don’t judge a book by its cover”.

Νένα Ευθυμιάδου

Η αλήθεια είναι ότι αν κάτι εκνευρίζει κυρίως  τα νεότερα παιδιά είναι  η αγορά ενός εξωσχολικού  βιβλίου και η παρότρυνση από τους γονείς  να το  διαβάσουν, ειδικά την περίοδο των  διακοπών. Το βιβλίο όσο περνάνε τα χρόνια τείνει να αντικατασταθεί  και αυτό από την ισοπεδωτική  κυριαρχία του Ιντερνέτ στην ζωή μας και μαζί του να χαθούν όλες αυτές οι όμορφες ιστορίες που συνοδεύουν την ανάγνωσή του.

Αρχικά  ένα από τα  θετικά  που προσφέρει το βιβλίο και είναι το πιο εμφανές  είναι η βελτίωση του λεξιλογίου και  του χειρισμού του λόγου. Διαβάζοντας μπορείς να ανακαλύψεις  τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας και  την μαγεία του να εκφράσεις αυτό που θέλεις με ποικίλους τρόπους. Είναι καλό να ξεφύγουμε ειδικά οι νεότεροι από τις καθημερινές  μας συζητήσεις που εμπεριέχουν την αγαπημένη βρισιά όλων των  Ελλήνων σε συνδυασμό με μια σειρά από ξένες λέξεις. Είναι αρκετά στενάχωρο να βλέπεις  νέα παιδιά  να μην μπορούν να εκφράσουν τις σκέψεις  τους και το χειρότερο από  όλα να μην θέλουν να την βελτιώσουν. Ένα ακόμα στοιχείο και κατά την γνώμη μου το σημαντικότερο είναι η ενίσχυση της δημιουργικότητας και της φαντασίας. Δύο συστατικά που λείπουν, αλλά είναι  εξίσου απαραίτητα  στην  καθημερινότητα των νέων. Ένα βιβλίο σε ταξιδεύει και σου δημιουργεί εικόνες που δύσκολα μια οθόνη του υπολογιστή θα σου δημιουργήσει. Επιπρόσθετα, έχω παρατηρήσει την γιαγιά μου που συχνά μου ζητάει να της δώσω ένα βιβλίο να διαβάσει ή μια εφημερίδα. Έχετε αναρωτηθεί γιατί ; H  απάντηση είναι απλή. Η κριτική σκέψη και  η μνήμη βελτιώνονται αισθητά όταν διαβάζεις .

Λίγο πριν τον επίλογο θα ήθελα να μοιραστώ μια δική μου προσωπική ιστορία.  Ήμουν ένας μαθητής αρκετά μέτριος στην ιστορία και μου φαινόταν τρομερά δύσκολο να απομνημονεύσω τις σελίδες που μας έβαζε ο δάσκαλος. Η μητέρα μου αγόραζε βιβλία σχετικά με την ιστορία , όπως ο Βουλγαροκτόνος, Το Νήμα, ουδέποτε γύρισα να κοιτάξω ούτε καν τον εξώφυλλο. Στην πρώτη καραντίνα έπεσε τυχαία στα χέρια μου το Νήμα και πιστέψτε με ήταν καθηλωτικό. Ο συνδυασμός του μυθιστορήματος με την εξιστόρηση γεγονότων που σημάδεψαν την ιστορία τόσο της πόλης μου όσο και της χώρας, ήταν ο κυριότερος λόγος που ξεκίνησα να διαβάζω όλων των ειδών τα βιβλία.

 Κλείνοντας, είμαι σίγουρος ότι για τους περισσότερους φαντάζει αγγαρεία, για άλλους υποχρέωση και για άλλους ένα κίνητρο. Το μόνο που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι το εξής: Αν την  επόμενη φορά δεις ότι κάτι δεν το καταλαβαίνεις  ίσως μέσα σε ένα μυθιστόρημα είναι  η απάντηση  που ψάχνεις. Το συμπεράσμα μου για το βιβλίο δεν θα μπορούσε να εκφραστεί καλύτερα από τον σπουδαίο αυτό συγγραφέα.

Το διάβασμα είναι όπως η τροφή και το νερό. Το πνεύμα που δεν διαβάζει χάνει βάρος, όπως ένα σώμα που δεν τρώει.

Βίκτωρ Ουγκώ, 1802-1885, Γάλλος συγγραφέας

Πηγή: Γνωμικά για το βιβλίο,Γνωμικολογικόν

Μια έξυπνη μεταφορά στο σήμερα της ιστορία του μυθικού «κλέφτη-τζέντλεμαν» και μετρ των μεταμφιέσεων Αρσέν Λουπέν (Arsène Lupin), χαρακτήρα που δημιούργησε ο Γάλλος συγγραφέας Maurice Leblanc, το 1905. Ηδη από αρχές του έτους , είναι διαθέσιμο , στην δημοφιλή πλατφόρμα του Netflix το πρώτο μέρος της καθηλωτικής σειράς, το οποίο περιλαμβάνει πέντε μόλις επεισόδια,  με τις ανατροπές να διαδέχονται η μία την άλλη και ερμηνείες που καθηλώνουν .

Στη γαλλική σειρά «Lupin», η ζωή του βασικού χαρακτήρας που ονομάζεται Assane Diop (Omar Sy) αναστατώνεται όταν ο πατέρας του κατηγορείται άδικα για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε και, στη συνέχεια, πεθαίνει στη φυλακή. 25 χρόνια μετά, ο Ασάν αντλεί έμπνευση από τις συμβουλές ένα βιβλίο που του είχε χαρίσει ο πατέρας του , τη σειρά ιστοριών «Αρσέν Λουπέν, Αριστοκράτης Λωποδύτης»σκαρώνει μια ευφυή ληστεία στο Λούβρο για να βρει απαντήσεις και να αποδείξει την αθωότητα του πατέρα του, και ξετυλίγει την κρυφή πλευρά των προνομιούχων και πλούσιων που δρουν υπεράνω του νόμου.

Το «Lupin», όμως, δεν είναι απλά άλλη μια ανατρεπτική περιπέτεια γεμάτη που ξετυλίγεται γύρω από μια ληστεία. Είναι μια ιστορία εξιλέωσης για μια αδικία του παρελθόντος. Είναι ο αγώνας του γιου να αποδείξει την αθωότητα του πατέρα του, φέρνοντας στο προσκήνιο την αθέατη πλευρά των προνομιούχων και πλουσίων που μηχανορραφούν, λειτουργώντας υπεράνω του νόμου.

Η σειρά του Netflix πραγματεύεται ζητήματα της κοινωνικής τάξη, φυλετικά και παρουσιάζει την ανισότητα στο υπάρχον σύστημα δικαίου που αντιμετωπίζει τους πλούσιους διαφορετικά από ότι τις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο Παρίσι και σε φυσικούς χώρους του Λούβρου , όπου ο Assane Diop, ως πολυεκατομμυριούχος συλλέκτης υλοποιεί μια λεπτομερώς σχεδιασμένη ληστεία ενός κολιέ της Μαρίας Αντουανέτας , το οποίο δημοπρατείται από την οικογένεια Πελεγκρίνι. Μόλις μάθουμε τους λόγους πίσω από τη κλοπή του κολιέ, καθίσταται σαφές ότι δεν είναι όντως κλέφτης . Ο Assane είναι ένας ενδιαφέρων και συμπαθητικός χαρακτήρας. Εν μέρει η εικόνα αυτή οφείλεται στις ικανότητες του να αλλάζει πρόσωπα, καθιστώντας την παρακολούθηση της σειράς μια διασκεδαστική εμπειρία.

Τόσο η ακρίβεια στο σενάριο , η προσεγμένη σκηνοθεσία και οι τεχνικές , όσο και η ασύγκριτη ερμηνεία του πρωταγωνιστή Omar Sy σε συνδυασμό με την άρτια διανομή όλων των ρόλων , συνθέτουν μια σειρά που θα σας κερδίσει ήδη από το πρώτο επεισόδιο. Το πρώτο μέρος του «Λουπέν» είναι ότι πρέπει για binge-watching, δηλαδή για παρακολούθηση χωρίς σταματημό, ενώ σίγουρα βοηθάει το γεγονός κατάφερε να γίνει μέρος της λίστας σειρών χωρίς ιδιαίτερη διαφήμιση και το ότι οι περιπέτειες του Λουπέν είναι τόσο συναρπαστικές, που το «pause» δεν αποτελεί επιλογή. Η υποτιμημένη βαθμολογία που αποδόθηκε στο IMDB είναι 7,8/10 δεν φαίνεται όμως να πτοεί τους συνδρομητές της γνωστής πλατφόρμας και όσους την αναζητούν σε πειρατικές ιστοσελίδες ταινιών.

Η πολλά υποσχόμενη δεύτερη σεζόν αναμένεται από κοινό και κριτικούς το καλοκαίρι του 2021 και οι θαυμαστές της γαλλικής  τηλεοπτικής έκπληξης της χρονιάς αυξάνονται μέρα με τη μέρα.

Πάρτε μια γεύση από την σειρά

Νένα Ευθυμιάδου

Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με ψυχολογικά και συναισθηματικά προβλήματα, όπως άγχος και κατάθλιψη ή πένθος, ορισμένες φορές είναι δύσκολο να κατανοήσουμε τι συμβαίνει στο νου και στο σώμα μας, ειδικά αν δεν έχουμε κάποια άλλη εμπειρία για να το συγκρίνουμε. Η βιβλιοθεραπεία στοχεύει στη γεφύρωση του χάσματος, χρησιμοποιώντας τη λογοτεχνία ως ένα μονοπάτι για να βελτιώσουμε τη ζωή μας, παρέχοντάς μας πληροφορίες, στήριξη και καθοδήγηση με τη μορφή της ανάγνωσης.

Υπάρχουν δύο κατηγορίες βιβλιοθεραπείας:

1. Διαδραστική βιβλιοθεραπεία

Στη Διαδραστική Βιβλιοθεραπεία υπάρχει τριαδική σχέση ανάμεσα στο άτομο, το έργο λογοτεχνίας και τον ειδικό. Η εστίαση δεν αφορά την πράξη της ανάγνωσης, αλλά τα συναισθήματα, τις εικόνες και τους συνειρμούς που γεννά στον ψυχισμό του ατόμου και κυρίως η διεύρυνση αυτών μέσα από ένα επιλεγμένο κείμενο , κατάλληλο οπτικοακουστικό υλικό ή και ένα κείμενο δημιουργικής γραφής που το ίδιο το άτομο έχει συντάξει. Η διερεύνηση των «αντιδράσεων» του ατόμου με τη καθοδήγηση ενός κατάλληλα εκπαιδευμένου ατόμου (facilitator) , μέσα από καθοδηγούμενο διάλογο και κυρίως η αναγνώριση, η επεξεργασία και η επανενσωμάτωση των «αντιδράσεων», θα οδηγήσουν τελικά στην επίτευξη της προσωπικής εξέλιξης και της θεραπευτικής αλλαγής.

2. Αναγνωστική βιβλιοθεραπεία

Η Αναγνωστική Βιβλιοθεραπεία στηρίζεται στην άποψη ότι η ανάγνωση ενός κατάλληλου βιβλίου μπορεί να έχει, από μόνη της, θεραπευτικά οφέλη. Προσέγγιση που εστιάζει καθαρά στη θεραπευτική δύναμη της ανάγνωσης (θεραπευτική ανάγνωση) και στην αλληλεπίδραση που δημιουργείται ανάμεσα στον αναγνώστη και στο κείμενο (δυαδική σχέση). Στην Αναγνωστική Βιβλιοθεραπεία, όταν διαβάζουμε λογοτεχνία, περνάμε από τα τρία στάδια που έχουν περιγραφεί από την Caroline Shrodes, α)την ταύτιση (identification) του αναγνώστη με το έργο και τους χαρακτήρες/πρωταγωνιστές, β) την κάθαρση(catharsis), η οποία αποτελεί μια εμπειρία συναισθηματικής ανακούφισης και λύτρωσης, λόγω της συναισθηματικής εμπλοκής του αναγνώστη και γ) την ενόραση-κατανόηση (insight), όπου το άτομο βρίσκει αναλογίες, ανάμεσα στην ιστορία και στις δικές του εμπειρίες/θέματα.

Περιεχόμενο της βιβλιοθεραπείας

Η ιδέα της ανάγνωσης ως ένας τρόπος διευκόλυνσης της θεραπευτική διαδικασία και της επίτευξης θεραπευτικών στόχων αποτελεί συχνή στρατηγική σε πολλές θεραπευτικές προσεγγίσεις. Όμως, αυτό που ξεχωρίζει την βιβλιοθεραπεία από άλλες θεωρίες ψυχοθεραπείας, όπως η γνωστική-συμπεριφορική είναι το γεγονός ότι ένας θεραπευτής θα τη χρησιμοποιήσει συμπληρωματικά της συνολικής προσπάθειας και συνεπώς θα την προσαρμόσει στη βασική προσέγγιση που ήδη χρησιμοποιεί.

Είναι κατάλληλη για ενήλικες κάθε ηλικίας, ενώ στα παιδιά και στους εφήβους χρησιμοποιούνται μεν ιστορίες, αλλά με έναν άλλο προσαρμοσμένο στο επίπεδο ανάπτυξής τους τρόπο. Όταν η βιβλιοθεραπεία χρησιμοποιείται στην ομαδική ψυχοθεραπεία, επιτρέπει στα μέλη να λάβουν και να προσφέρουν ανατροφοδότηση σχετικά με τις ερμηνείες της ιστορίας και πώς αυτές συνδέονται με τις προσωπικές τους δυσκολίες. Βελτιώνει επίσης την επικοινωνία και ενθαρρύνει τις εις βάθος συζητήσεις και συνδέσεις με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.

Ο θεραπευτής ή η θεραπεύτρια δίνει την επιλογή του βιβλίου στον θεραπευόμενο, ώστε να υπάρχει κάποια ταύτιση και σχέση με το υφιστάμενο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν μαζί στη θεραπεία. Ένας εκπαιδευμένος θεραπευτής σε αυτή την συμπληρωματική προσέγγιση πιθανότατα να διαθέτει μια λίστα προτεινόμενων βιβλίων που αντιστοιχούν σε διαφορετικές διαταραχές και δυσκολίες.

Πώς βοηθά η βιβλιοθεραπεία

Μέσα από τη χρήση σύντομων ή εκτενών ιστοριών (πραγματικών και μη πραγματικών), ποίησης, τα θεατρικών έργων,και το υλικού αυτοβοήθειας, ο ειδικός μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε βαθύτερη κατανόηση των ανησυχιών που μας έχουν εξαρχής φέρει στο γραφείο του.

Προσωπικές προκλήσεις

Η βιβλιοθεραπεία μας επιτρέπει να αποκτήσουμε μια πιο πλήρη εικόνα των προσωπικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουμε και μας βοηθά να αναπτύξουμε στρατηγικές για να διαχειριστούμε τα πιο κρίσιμα ζητήματα. Μπορεί επίσης να προάγει την αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων, την κατανόηση και την αυτεπίγνωση.

Οφέλη και έξω από τη θεραπεία

Συμφωνώντας ο θεραπευόμενος να διαβάσει ένα βιβλίο μέχρι την επόμενη συνεδρία «παίρνει» μαζί του και μια μορφή «εργασίας για το σπίτι». Αυτή η διαδικασία βοηθά στο να εμβαθύνει στο νόημα μιας θεραπευτικής συνεδρίας και να διευκολυνθεί η μάθηση. Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας θεραπευτής να χρησιμοποιεί την βιβλιοθεραπεία είναι μέσω ενός μοντέλου πρόληψης. Σε αυτό, ο θεραπευόμενος μαθαίνει τρόπους διαχείρισης των προκλήσεων που πιθανότατα θα εμφανιστούν στη ζωή του και υιοθετεί πιο υγιείς μεθόδους και στάσεις απέναντι στα προβλήματά του.

Διαφορετικές οπτικές μέσω των ιστοριών

Ένας από τους πιο χρήσιμους λόγους εφαρμογής της βιβλιοθεραπείας είναι ότι μας βοηθά να δούμε πώς οι άλλοι άνθρωποι, οι χαρακτήρες ενός βιβλίου, αναλύουν και διαχειρίζονται παρόμοια ζητήματα. Όταν ταυτιζόμαστε με έναν φανταστικό ή μη φανταστικό χαρακτήρα, ειδικά σε συναισθηματικό επίπεδο, μπορούμε να δούμε καθαρά ότι υπάρχουν κι άλλοι που συναντούν και καλούνται να αντιμετωπίσουν προσωπικά εμπόδια και προκλήσεις.

Ευεργετικές ιδιότητες της στοχευμένης βιβλιοθεραπείας

Αν και η ανάγνωση είναι γενικά ευεργετική για τους περισσότερους, οι ειδικοί αναφέρουν ότι η στοχευμένη βιβλιοθεραπεία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα βοηθητική στα ακόλουθα προβλήματα:

– Άγχος

– Κατάθλιψη

– Κατάχρηση ουσιών

– Διατροφικές διαταραχές

– Δυσκολίες στις σχέσεις

– Υπαρξιακές ανησυχίες όπως απομόνωση, έλλειψη νοήματος, ελευθερίας και θάνατος

– Ενοχοποίηση συναισθημάτων και υγιή τους έκφραση, όπως ο θυμός και η ενοχή

– Πένθος

– Απόρριψη (ειδικά κατά την εφηβεία)

– Ρατσισμός, σεξισμός

Το παραπάνω άρθρο βασίστηκε στο άρθρο της Sara Lindberg Bibliotherapy: How Stories Can Help Guide the Therapeutic Process – Using Books for Healing και αναφορικά με τα είδη στη μελέτη της  Εύης Κραβαρίτη.

Νένα Ευθυμιάδου

Το νέο βιβλίο της Αγγελικής Νικολούλη είναι γεγονός. Μετά από τρία επιτυχημένα βιβλία,βασισμένα σε αληθινές υποθέσεις, έρχεται το τέταρτο να συμπληρώσει την συλλογή των εγκλημάτων που θάφτηκαν για λίγο στο σκοτάδι έως ότου φάνηκε το φως στο τούνελ.

Απο τον τίτλο του και μόνο υπόσχεται να βάλει τον αναγνώστη σε μια σειρά γεγονότων όπου η λογική προσπαθεί να ανταπεξέλθει έναντι του μυστηρίου και του ψέμματος ενω η αγάπη παλεύει με την εμμονή και τη ζήλεια. Μία νεαρή κοπέλα εξαφανίζεται μυστηριωδώς μετά απο συνάντηση με φίλους. Ένας άντρας-φάντασμα στη ζωή της, ένας καθηγητής κι ένας παιδικός φίλος είναι κάποια απο τα άτομα που εμπλέκονται ώστε να ξετυλιχτεί το κουβάρι της υπόθεσης. Ένα βιβλίο-μια υπόθεση που όσο εκπλήσσει τον αναγνώστη στην αρχή άλλο τόσο τον καθηλώνει με την εξιστόρηση των γεγονότων και το ανατρεπτικό του τέλος.

Με τον καυτό της όπως πάντα λόγο, δίνει πληροφορίες στον αναγνώστη οι οποίες δεν είχαν βγει στη δημοσιότητα κατά τη διάρκεια της υπόθεσης και τον ωθεί να σκεφτεί με τον τρόπο που η ίδια σκέφτεται και χειρίζεται τέτοιου είδους συμβάντα. Οι λάτρεις του αντικειμένου αυτής της φύσεως, καθώς και οι αστυνομικοί δημοσιογράφοι που ψάχνουν συνεχώς νέες τεχνικές ανακριτικών συνεντέυξεων σίγουρα θα πιάσουν τον εαυτό τους να εκπλήσσεται απο τις στρατηγικές της Αγγελικής Νικολούλη μπροστά σε αποτρόπαια εγκλήματα και στηγνούς δολοφόνους.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη όπως και τα προηγούμενα με τίτλους ” Ονειρεύτηκα τον δολοφόνο σου” (2012), ”Θάνατος με χείλη κόκκινα” (2013) και ” ‘Ερωτας φονιάς” (2016). Το 2018 κυκλοφόρησε επίσης και η τριλογία των παραπάνω με τίτλο ”Φως στο τούνελ”.

Τα βιβλία είναι φαντασία, χαρά ,λύπη, μυστήριο και γνώση μαζί. Όμως δεν είναι πάντα ο δεδομένος τρόπος ψυχαγωγίας. Βάση ενός “μύθου” τα βιβλία είναι ένας τρόπος διασκέδασης περισσότερο για τις μεγάλες παρά για τις νέες ηλικίες , ποια είναι όμως η πραγματικότητα;

Σύμφωνα με έρευνα τα ποσοστά των αναγνωστών στην Ελλάδα δεν είναι τόσο ανησυχητικά όσο κανείς θα πίστευε. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς βιβλιοφάγος για να μπορέσει να απολαύσει ένα βιβλίο, βέβαια άλλα τύποι διασκέδασης όπως μουσική και τηλεόραση έρχονται πιο πάνω στην λίστα του ελληνικού πληθυσμού.

Η ερώτηση όμως που θα μπορούσε να ξαφνιάσει τους περισσότερους από τα αποτελέσματα είναι “Σε σχέση με πέρυσι διαβάζετε τον ίδιο αριθμό βιβλίων, λιγότερο ή περισσότερο;” στις ηλικίες 18-24 υπήρχε 18% αύξηση ενώ στις ηλικίες 65-74 59% μείωση, ενώ ενδείξεις δείχνουν πως πάντα υπάρχει μία εξάρτηση με το κοινωνικό επίπεδο. Από ότι φαίνεται και θα μπορούσε κανείς να πει πως είναι λογικό, οι νέοι έχουν περισσότερο χρόνο και διάθεση για την ανάγνωση ενός βιβλίο. Για πιο λόγο όμως θα μπορούσε να συμβαίνει αυτό;

Υπάρχουν τόσα πολλά υπέροχα βιβλία που πολλοί θα θέλαμε να διαβάσουμε, στις ηλικίες των 18-24 ίσως να είναι και η κατάλληλη στιγμή στην οποία μπορεί ο άνθρωπος να κατανοήσει και ,ίσως, να εκτιμήσει το βιβλίο. Κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε να κάνει μέχρι εκείνο το διάστημα της ζωής του. Δεδομένου του φόρτου εργασίας που αντιμετωπίζουν οι σημερινοί νέοι κάτω των 18 είναι λογικό ο χρόνος που μπορούν να διαθέσουν για την ανάγνωση ενός βιβλίο, λογοτεχνικού ή όχι , να είναι λίγος.

Λίγος διότι ο νέος καλείτε να δώσει χρόνο για μαθήματα προετοιμασίας. Το όριο της ηλικίας των 18 ή καλύτερα της τελευταίας τάξης του λυκείου, είναι αυτό που θα μπορούσε να περιορίζει τις δραστηριότητες και πολλές φορές να αγχώνει τους νέους με αποτέλεσμα ασχολίες όπως η ανάγνωση να είναι μία μακρινή ιδέα και πολλές φορές ανύπαρκτη.

Θα μπορούσε κανείς να ερωτηθεί “Θα ήταν καλό οι νέοι κάτω των 18 να είχαν περισσότερο χρόνο και αν ναι θα διάβαζαν βιβλία ή όχι;”. Δυστυχώς στην έρευνα δεν υπήρχε δειγματοληψία κάτω των 18 οπότε η ιδέα πως οι νέοι κάτω των 18 δεν διαβάζουν ,σε μεγάλο ποσοστό, βιβλία θα μπορούσε να είναι επίσης ένας μύθος ή απλά μια αντίληψη .

Πηγή

Μπούτης Ηλίας

Η ανάγνωση παιδικών βιβλίων, ήδη από τη βρεφική ηλικία, προσδίδει στο παιδί την δυνατότητα να χτίσει γερά θεμέλια πάνω στα οποία, μετέπειτα, θα στηριχθούν οι ικανότητές του για ανάγνωση και συλλήβδην για μάθηση. Το Βιβλίο, άλλωστε, ως υλικός φορέας έντυπου λόγου, εικαστικού περιεχομένου, και πνευματικού έργου αποτελεί το κατεξοχήν μέσο διάδοσης της γνώσης με την εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Ιωάννη Γουτεμβέργιο. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα αφενός εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό μέσο αφετέρου.

Διάβασμα και γονείς
Ίσως, μια από τις σημαντικότερες λειτουργίες της προαναφερθείσας δραστηριότητας έγκειται στο γεγονός ότι δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας και στέρεους, συναισθηματικούς δεσμούς ανάμεσα στο παιδί και στον γονιό. Όσο ο τελευταίος διαβάζει στο παιδί, τόσο δημιουργείται μια ζεστή και όμορφη σχέση, όπου εκατέρωθεν οι πλευρές απολαμβάνουν τη συντροφιά του άλλου και δένονται έτι περισσότερο μεταξύ τους.

Διάβασμα και διεύρυνση πνευματικών οριζόντων: γνώση
Επιπρόσθετα, το παιδί βρίσκεται σε θέση να αντλήσει νέα στοιχεία και μέσα από την εικονογράφηση. Ανεξαρτήτου γνωστικού αντικειμένου, προστίθενται πληροφορίες στον εγκέφαλο είτε αποβούν άμεσα χρήσιμες, είτε πάλι όχι. Βέβαια, «η γνώση είναι δύναμη», συμβάλλοντας στην καλύτερη προετοιμασία και προσαρμοστικότητα στις προκλήσεις της ζωής, εφόσον, είναι αναπόσπαστο εφόδιο, που λειτουργεί ως εφαλτήριο υπό την όποια αντίξοη συνθήκη.

Διάβασμα και συγκέντρωση: μνήμη
Ακόμη, αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για την απερίσπαστη αφοσίωσης στο βιβλίο. Το παιδί μαθαίνει να κάθεται ήσυχα και να συγκεντρώνεται βελτιώνοντας την αναγνωστική του ικανότητα, διότι χρειάζεται η συγκράτηση από μια σειρά χαρακτήρων, στοιχείων και η ακολουθία της πλοκής. Ενισχύεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου με το να θυμάται δημιουργώντας νέες συνάψεις, συνδέσεις, ενδυναμώνοντας τη βραχυπρόθεσμη μνημονική του ικανότητα.

Διάβασμα και φαντασία: κριτική σκέψη
Το βιβλίο αποτελεί το παράθυρο στη φαντασία. Ο συνδυασμός της εικόνας με το κείμενο προσφέρει πολύ-αισθητική απόλαυση. Η δύναμη που έχουν οι εικόνες και οι λέξεις επιτρέπουν στο παιδί να ταξιδέψει στο χώρο της φαντασίας, να ονειρευτεί και να σκεφτεί δημιουργώντας την αντίστοιχη εικόνα στο μυαλό του με αποτέλεσμα να επεκτείνει τη δυνατότητα της αντίληψης του για τον κόσμο σε βαθύτερο επίπεδο και προσθέτοντας στη δεξιότητα της δημιουργικότητας σε έκαστο τομέα. Συνεπώς, συμβάλει στη διατήρηση της πνευματικής εγρήγορσης, στην εξέλιξη της κριτικής ικανότητας -λειτουργώντας ως πυξίδα- και στην όξυνση του νου του.

Διάβασμα και εμπλουτισμός λεξιλογίου
Ένα ακόμη προτέρημα είναι το εξής, επιτυγχάνεται η βελτιωτική ικανότητα του παιδιού -ερχόμενο σε επαφή- με πλειονότητα καινούργιων, ασυνήθιστων λέξεων να μαντεύει τη σημασία τους από τα συμφραζόμενα. Είναι, βέβαια, πολύτιμο εργαλείο στη μάθηση νέων γλωσσών, καθώς συμβάλει στην ευχέρεια του λόγου προφορικού και γραπτού.

Διάβασμα και κοινωνικοποίηση
Με την ανάγνωση βιβλίων βοηθιέται, επίσης, στην καλύτερη και αποτελεσματικότερη έκφραση των σκέψεων και των αναγκών του. Κατά συνέπεια, αναπτύσσονται οι επικοινωνιακές του δεξιότητες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται και πιο εύκολα φιλίες. Επιπλέον, τα βιβλία προσδίδουν τροφή για συζήτηση, καθώς είναι ένα ανεξάντλητο θέμα σε οποιοδήποτε πλαίσιο κοινωνικής συναναστροφής. Εν τέλει, το παιδί αντιλαμβάνεται την έννοια του βιβλίου, χτίζοντας παράλληλα και σταδιακά την αυτοεκτίμηση του παιδιού.

Διάβασμα και χαλάρωση: γαλήνη
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστήμιου του Sussex εν έτη 2009, το διάβασμα εδραιώνεται ως ο πιο αγχολυτικός τρόπος συμβάλλοντας στην βελτίωση της ποιότητας του ύπνου και του εγκεφαλικού ιστού. Ακόμη, κατά την Mayo Clinic, η ανάγνωση βοηθάει τον οργανισμό να χαλαρώσει και δημιουργεί συναισθήματα εσωτερικής γαλήνης και ηρεμίας, σε αντίθεση με την παρακολούθηση τηλεόρασης, αποφεύγοντας, έτσι, το έντονο φως των ηλεκτρονικών συσκευών. Αποτελεί, εν ολίγοις, μέσο επίτευξης πνευματικής και ψυχικής ισορροπίας και ευεξίας, μέρος ενός συνολικότερου υγιεινού τρόπου ζωής.

Διάβασμα και ψυχαγωγία
Μολαταύτα, είναι μια επένδυση στο χρόνο με τις βιβλιοθήκες να διαθέτουν βιβλία όλων των ειδών, για όλες τις ηλικίες και τα γούστα. Επίσης, υπάρχουν και πολλές πηγές στο διαδίκτυο από τις οποίες μπορούν να αντληθεί υλικό, όπως, ακόμη ο δανεισμός από φίλους και συγγενείς. Έτσι, πρόκειται για μια μορφή ψυχαγωγίας, δωρεάν ή μη, προσβάσιμη ανά πάσα στιγμή.

Διάβασμα και υγεία: μακροζωία
Το 2016, ερευνητές από το τμήμα Δημόσια Υγείας του Yale ανακάλυψαν ένα ενδιαφέρον μοτίβο σχέσης ότι τα 30 λεπτά ημερησίου διαβάσματος επεκτείνει τον μέσο όρο ηλικίας κατά 2 έτη. Ακόμη, μειώνεται, με αυτό τον τρόπο, η αρτηριακή πίεση, καθώς και ο κίνδυνος να νοσήσει το παιδί από ασθένειες, όπως το Alzheimer. Το βιβλίο καθίσταται η ίαση της ψυχής και το καταπραϋντικό της όποιας διαταραχής, «διάβασε για να ζήσεις», όπως έλεγε ο Gustave Flaubet.

Είναι χρήσιμο να μην παραλειφθεί ότι το βιβλίο δεν συμβάλει μόνο στην αφύπνιση από τον πνευματικό λήθαργο και τον φορέα των ατελεύτητων γνώσεων και πληροφοριών, αλλά, επίσης, ασκεί θετική επίδραση στη ψυχοσύνθεση του παιδιού -και όχι μόνο- με απόρροια τον εμπλουτισμό της προσωπικότητάς του και τον εξοστρακισμό των αρνητικών στοιχείων του.

Σύμφωνα με την άποψη του Joseph Addison, Άγγλου δοκιμιογράφου «το διάβασμα είναι για το μυαλό ό,τι η γυμναστική για το σώμα», ενώ κατά τον Κικέρωνα «αν έχεις έναν κήπο και μια βιβλιοθήκη, έχεις όλα όσα σου χρειάζονται».

Καταλήγοντας, απαύγασμα της επιτακτικής αυτής ανάγκης είναι για τις νέες γενιές, ως άξιοι συνεχιστές του κόσμου, να αγαπήσουν το βιβλίο, την μάθηση και να αναγνωρίσουν ότι πρόκειται τόσο για έναν υλικό θησαυρό, όσο και πνευματικό. Στο έργο αυτό, για την πνευματική καλλιέργεια των παιδιών, δύνανται να συμβάλλουν εξίσου η οικογένεια και το σχολείο.

Αικατερίνη Συμφέρη

Ο βρεφονηπιακός σταθμός Froggy συλλέγει βιβλία για τους ασθενείς των αντικαρκινικών νοσοκομείων.

Καθημερινά μέχρι τις 24 Ιουλίου μπορείτε να φέρετε όποια βιβλία επιθυμείτε να χαρίσετε , είτε είναι λογοτεχνία, ιστορία, επιστημονικής φαντασίας, ποίηση, κόμικς, προκειμένου όσα βιβλία συγκεντρωθούν να προσφερθούν στα Ογκολογικά Νοσοκομεία στην Ελλάδα και σε μανούλες που υποβάλλονται σε θεραπεία.

Η νοσηλεία σε ένα αντικαρκινικό νοσοκομείο είναι μια σκληρή δοκιμασία, για το σώμα, το μυαλό και την ψυχή των συνανθρώπων μας, αλλά ο μαγικός κόσμος ενός βιβλίου μπορεί να την απαλύνει.

Πληροφορίες για τη συγκέντρωση βιβλίων

Βρεφονηπιακός  Σταθμός Froggy

Λεωφόρος Δημοκρατίας 13, Μελίσσια, Αττική

210 8044222

Πηγή