Ως προς τα εξωτερικάχαρακτηριστικά, ισχύουν τα εξής:
Χώρος: Η συνέντευξη μπορεί να γίνεται οπουδήποτε, ιδανικά όμως ο χώρος αυτός δεν πρέπει να έχει θόρυβο, να είναι απλό δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό και διακόσμηση που δεν αποσπά υπερβολικά την προσοχή. Καλό είναι να υπάρχουν δύο άνετες και ίδιες καρέκλες σε γωνία 90 μοιρών με ένα τραπεζάκι μεταξύ τους. Αποφεύγεται η αντικριστή τοποθέτηση των καρεκλών, για να μην αισθάνεται ο συμβουλευόμενος ότι ανακρίνεται και για να μπορεί να έχει οπτική επαφή με τον σύμβουλο αλλά ταυτόχρονα να κοιτάζει και αλλού όταν το έχει ανάγκη λόγω συναισθηματικής φόρτισης. Επίσης, καλό είναι να αποφεύγεται ο σύμβουλος να κάθεται πίσω από ένα γραφείο, γιατί δημιουργεί απόσταση και σχέσεις εξουσίας. Για τους ίδιους λόγους αποφεύγεται το ντιβάνι. Στο τραπέζι μπορεί να τοποθετούνται αντικείμενα ασήμαντα εκ πρώτης όψεως, αλλά χρήσιμα για να νιώσει άνετα ο συμβουλευόμενος. Τέλος, πρέπει να υπάρχει μέριμνα για να προλαμβάνονται ενοχλητικές διακοπές.
Χρόνος: Η συνέντευξη μπορεί να λάβει χώρα οποιαδήποτε ώρα, αλλά αποφεύγεται πριν ή μετά από ένα γεύμα ή όταν ο συμβουλευόμενος είναι σωματικά καταπονημένος. Η διάρκειά της δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μία ώρα, γιατί επέρχεται κούραση και φυσικά δεν πρέπει να υπερφορτώνεται με πολλά θέματα.
Ως προς τα εσωτερικάχαρακτηριστικά, ισχύουν τα εξής:
Στάσεις: Ο σύμβουλος πρέπει να είναι αληθινός και να εκφράζει τα συναισθήματά του χωρίς να υποκρίνεται, να νοιάζεται πραγματικά για το άτομο που έχει απέναντί του και να σέβεται τη μοναδικότητα και διαφορετικότητά του.
Χαρακτηριστικά προσωπικότητας: Ο σύμβουλος είναι σημαντικό να διαθέτει ισχυρή προσωπικότητα, να έχει αυτογνωσία, να εμπνέει εμπιστοσύνη και να δημιουργεί μια ζεστή και φιλική ατμόσφαιρα.
Γλώσσα του σώματος: Ο σύμβουλος πρέπει να είναι ήρεμος, να ακούει με προσοχή τον συμβουλευόμενο, να μην υπερβαίνει τα όρια του και να αξιοποιεί τα κανάλια της μη λεκτικής του επικοινωνίας για να επικοινωνεί αποτελεσματικά μαζί του.
Σύμφωνα με το Rogers, η Συμβουλευτική είναι μια πορεία κατά την οποία το άτομο διευκολύνεται στο να αναλάβει την ευθύνη να παίρνει αποφάσεις, σύμφωνα με τις δικές του προσωπικές αξιολογήσεις.
Στόχος αυτής της προσέγγισης στη Συμβουλευτική δεν είναι να λύσει το άτομο ένα ειδικό πρόβλημά του, αλλά να βοηθηθεί να αναπτυχθεί για να μπορέσει να αντιμετωπίσει, τόσο το τρέχον πρόβλημα του, όσο και κατοπινά του προβλήματα, με πιο συγκροτημένο τρόπο.
Η ενίσχυση των δυνάμεων του προσώπου και η αναδόμηση της προσωπικότητάς του βοηθούν το συμβουλευόμενο να γίνει κύριος του εαυτού του και να μάθει τον τρόπο με τον οποίο θα το πετύχει αυτό.
Ο ίδιος ο Rogers ονόμασε «μη κατευθυντική» την αρχική θεωρητική του τοποθέτηση, διότι πίστευε πως ο άνθρωπος έχει το δικαίωμα να επιλέγει τους δικούς του στόχους, έστω και αν είναι αντίθετοι με αυτούς του συμβούλου του.
Στέκεται ιδιαίτερα στις στάσεις του συμβούλου και στον τρόπο με τον οποίο υπάρχει στη συμβουλευτική διαδικασία. Θεωρεί ότι η αυτογνωσία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, προκειμένου ο σύμβουλος να είναι σε θέση να βοηθήσει έναν άλλο άνθρωπο. Ακόμη, οφείλει να είναι ο αληθινός εαυτός του και να μην προσποιείται στη συμβουλευτική σχέση.
Η υπαρξιακή θεωρία του May
Στοχεύει στο να βοηθήσει το απομονωμένο άτομο να γίνει δραστήριο και ενεργό μέλος της κοινωνίας. Το ενθαρρύνει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να θέτει στόχους κατάλληλους για τις ικανότητες του. Η θεωρία του May αποτελεί ένα πολύ πετυχημένο συνδυασμό ψυχανάλυσης και υπαρξισμού.
Επιδίωξη της προσπάθειας του συμβούλου είναι η παροχή βοήθειας στο άτομο για κατανόηση του κόσμου και του εαυτού του και η αναζήτηση τρόπων επικοινωνίας με τους γύρω του.
Η γνωστικο-συναισθηματική θεραπεία συμπεριφοράς του Ellis
Στόχος της είναι να αλλάξει τον παράλογο τρόπο σκέψης, με τον οποίο ο συμβουλευόμενος βλέπει τα πράγματα. Πρόκειται για θεωρία με κατευθυντικό χαρακτήρα και αντλεί στοιχεία από συμπεριφοριστικές και ανθρωπιστικές θεωρίες.
Κάποιες μέθοδοι και τεχνικές που μπορεί να αξιοποιήσει ο σύμβουλος κατά το πρώτο στάδιο της πορείας της συμβουλευτικής που στοχεύει στη συλλογή και ανάλυση έγκυρων και αξιόπιστων πληροφοριών για τον συμβουλευόμενο, ώστε να γνωρίσει καλύτερα ο σύμβουλος τον ίδιο και το πρόβλημα και να μπορέσει να τον βοηθήσει είναι οι ακόλουθες:
Το ατομικό δελτίο Έχει ως στόχο να συγκεντρώσει πληροφορίες για κάθε μαθητή, τις οποίες οφείλει να γνωρίζει τόσο ο σύμβουλος όσο και ο εκπαιδευτικός, προκειμένου να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους. Βασικά στοιχεία που πρέπει να συγκεντρώνονται αφορούν τις εξής περιοχές: στοιχεία ταυτότητας, οικογενειακά στοιχεία, πληροφορίες για την υγεία, εκπαιδευτικό ιστορικό, ανέκδοτα στοιχεία, περιλήψεις περιπτώσεων, υποδείξεις.
Η παρατήρηση Η παρατήρηση αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη συλλογή πληροφοριών και τη σωστή άσκηση συμβουλευτικής. Με τη συστηματική παρατήρηση λαμβάνονται πληροφορίες για το κλίμα και τη δυναμική της τάξης, τις λεκτικές αντιδράσεις των μαθητών, τις δραστηριότητές τους. Βασικό της πλεονέκτημα είναι το γεγονός ότι ο μαθητής παρατηρείται στο φυσικό περιβάλλον που βρίσκεται και μάλιστα χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει κι έτσι μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς άλλες μεθόδους, που χαρακτηρίζονται από απουσία αντικειμενικότητας. Ωστόσο, ένα μειονέκτημα που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ο χρόνος που απαιτείται για την παρατήρηση.
Οι τεχνικές αυτοδιερεύνησης και οι κλίμακες εκτίμησης Πρόκειται για ερωτήσεις ή προτάσεις που αφορούν κάθε πτυχή της προσωπικότητας του ατόμου και δίνουν τη δυνατότητα το ίδιο το άτομο για αυτοδιερεύνηση και αυτοεκτίμηση και στον σύμβουλο για αξιολόγηση. Βασικό πλεονέκτημα είναι το γεγονός ότι δίνει την εικόνα για τον εαυτό του ή για τους άλλους αντί να ακολουθείται η αντίστροφη πορεία. Επιπλέον, δεν επιβάλλονται οι απόψεις και οι γνώμες του συμβούλου ισχυροποιώντας την άποψη ότι η συμβουλευτική έχει ως απώτερο σκοπό το συμφέρον του.
Η ανάληψη ρόλων και η υπόκριση Η ανάληψη ρόλων βοηθάει το άτομο να αντιληφθεί καλύτερα τον εαυτό του και τους άλλους. Ενδείκνυται για άτομα με περιορισμένες πνευματικές ικανότητες ή που προέρχονται από αυταρχικές οικογένειες στις οποίες δεν αναπτύχθηκε η πρωτοβουλία τους. Με την ανάληψη ρόλων, το άτομο μαθαίνει τους φόβους και τις στάσεις των ατόμων που υποδύεται, ενώ του δίνεται η ευκαιρία να παίξει και τους αντίθετους ρόλους. Με την τεχνική αυτή, αναπτύσσεται η δεξιότητα της ενσυναίσθησης, της πρόβλεψης της συμπεριφοράς των άλλων και της αποτελεσματικότερης επικοινωνίας. Η υπόκριση δεν διαφέρει ουσιαστικά από την ανάληψη ρόλων. Βασική διαφορά τους είναι ότι με την τελευταία τονίζεται η δεξιότητα της έκφρασης συμπάθειας και διαφόρων απόψεων, ενώ με την πρώτη τονίζεται η κοινωνική συμπεριφορά και οι κοινωνικές δεξιότητες, όπως η αντίληψη των συμφωνιών και των κανόνων ανάμεσα στα άτομα και οι ποινές για τη μη τήρηση των κανόνων.
Η συνέντευξη Η συνέντευξη είναι η σοβαρή, σκόπιμη και δομημένη συνομιλία μεταξύ δύο ανθρώπων. Σε μια συνέντευξη διακρίνονται δύο ρόλοι: εκείνου που παίρνει τη συνέντευξη και εκείνου που την παραχωρεί. Όταν εξυπηρετείται εκείνος που δίνει τη συνέντευξη με στόχο να βοηθηθεί, τότε αυτή κατατάσσεται στην ψυχολογική συνέντευξη. Η ψυχολογική συνέντευξη είναι συνήθως ημι-δομημένη, δηλαδή ακολουθείται μία συνειδητή πορεία αφήνοντας ταυτόχρονα αρκετό περιθώριο ελευθερίας στον συμβουλευόμενο να αφαιρέσει, προσθέσει ή αναδιατυπώσει ερωτήσεις, ώστε να φέρει στην επιφάνεια τις ανάγκες και τις προτεραιότητες του συμβουλευόμενου. Βασικές τεχνικές που αξιοποιούνται στο πλαίσιο μιας συνέντευξης είναι η ερώτηση, η σιωπή, η επαναδιατύπωση, η διευκρίνιση, η αντανάκλαση, η εξήγηση, η εισήγηση.
Τα ψυχολογικά τεστ Τεστ γενικής νοημοσύνης, ειδικών ικανοτήτων, προσωπικότητας, με τα οποία συγκεντρώνονται στοιχεία για η φύση και έκταση των ατομικών διαφορών, τον εντοπισμό των ψυχολογικών χαρακτηριστικών, τον υπολογισμό των περιβαλλοντικών επιδράσεων.
Πρόκειται για θεωρίες προσανατολισμένες στη μάθηση, οι οποίες γενικά στοχεύουν στη μάθηση της επιθυμητής συμπεριφοράς και την απώθηση της ανεπιθύμητης. Αυτές ανάλογα με τον τρόπο μάθησης διακρίνονται κυρίως σε:
κλασική εξάρτηση, με κύριο εισηγητή και εκπρόσωπο τον Pavlov και
συντελεστική ή ενεργός, με κύριο εισηγητή και εκπρόσωπο τον Skinner.
Ο σύμβουλος, οπαδός της Θεωρίας της Συμπεριφοράς, δεν ασχολείται καθόλου με το ιστορικό του παιδιού, αλλά με τα συγκεκριμένα αίτια τα οποία προκάλεσαν την ανεπιθύμητη συμπεριφορά.
Στη σχολική πρακτική υπάρχει το σύστημα των ποινών και αμοιβών και σύμφωνα με τη λογική αυτή λειτουργούν οι κανονισμοί του σχολείου. Ο σύμβουλος έχει έναν ιδιαίτερα κατευθυντικό, καθοδηγητικό ρόλο, ρόλο «αυστηρού» δασκάλου που επιβραβεύει, τιμωρεί, επιβάλλει, εγκρίνει ή απορρίπτει.
Η θεωρία διευρύνθηκε και αναμορφώθηκε από μελετητές της προς περισσότερο ανθρωπιστικές κατευθύνσεις και ο ρόλος του συμβούλου έγινε λιγότερο κατευθυντικός και η διαδικασία περισσότερο υποστηρικτική προς τον συμβουλευόμενο.
Από πού να ξεκινήσεις και που να τελειώσεις. Θέλεις μια ολόκληρη ζωή για να περιγράφεις την εμπειρία των πανελλαδικών εξετάσεων. Τα στραβά και τα καλά. Τα άσχημα και τα λιγότερα άσχημα . Τα δίκαια και τα άδικα. Την αγωνία και τον φόβο , την ανακούφιση και την θλίψη . Τα πάντα όμως συνδέονται με ένα πράγμα : με επιτυχία. Κανένα αποτέλεσμα , δεν είναι αποτυχία και όποιος λέει το αντίθετο , μάλλον δεν βρήκε κάτι πιο έξυπνο να πει .Η αποτυχία εφευρέθηκε από τα συστήματα του 1800 , για να χαρακτηρίζει τις πράξεις εκείνες που δεν συμβάδιζαν με τα θέλω και τα πρέπει της κοινωνίας . Για αυτό , να έχεις στο μυαλό σου ότι η δοκιμασία των πανελληνίων , δεν είναι , παρά μια ανηφόρα , στην οποία περπατάς με ψηλοτάκουνα μεγέθους 15 εκατοστών και κοιτάζεις προς την κορυφή . Ένα σέρφινγκ ανάμεσα σε κύματα , μια δυσκολία της ζωής που ευτυχώς δεν κρατά για πολύ. Θα σε ανακουφίσω , σημειώνοντας πως έχω περάσει από την κόλαση των πανελληνίων . Δις . Αυτό μου δίνει, ένα κάπως άλλοθι για να μπορέσω να μεταφέρω το συνηθισμένο μήνυμα προς τους υποψήφιους των πανελλαδικών . Ένα , ιδιαίτερο μήνυμα που δεν περιλαμβάνει τις λέξεις αποτυχία και τέλος . Μια ελπίδα για το αύριο – όπως ξέρετε τίποτα δεν τελειώνει με μερικές ψωροχιλιάδες μόρια . Μια ανάσα οξυγόνου για τα ταλαιπωτημένα ( σωματικά και ψυχικά ) σώματα σας . Ένα χαμόγελο για τον κόπο σας .
Αγαπητέ υποψήφιε των πανελλαδικών , η ζωή δεν τελειώνει εδώ που λέει και το τραγούδι . Έχεις μπροστά σου χρόνια και χρόνια , μέρες και μήνες να πραγματοποιήσουν τα όνειρα σου . Να αγαπήσεις και να αγαπηθείς , να κάνεις πράξη τις ιδέες σου και να τα βάλεις με το θεριό που λέγεται κοινωνία . Ο εχθρός σου , μονόφθαλμος , απαιτητικός , αλύγιστος στο πέρασμα του χρόνου , δεν θέλει παρά 3 ώρες από την όμορφη ζωή σου . Μην τον αφήσεις να σπαταλήσει έστω 3 δευτερόλεπτα περισσότερα από αυτά που καθορίζει . Μην του ανοίξεις την πόρτα του μυαλού σου , προσφέροντας γεύσεις των εμπειριών σου . Σε αυτήν την μάχη , εσύ είσαι ο κυρίαρχος . Ο δυνατός , ο ισχυρός , ο μαχητής , ο μέγιστος . Μαθηματικά και Ιστορία , Βιολογία και Αρχαία , Αοθ και Χημεία , δεν αποτελούν παρά λέξεις και αριθμοί γραμμένοι σε χαρτί που η κοινωνία επιβάλλει να μάθουμε . Και , δεν λέω , η γενική παιδεία είναι προτέρημα και άσσος , για όσα θέλουν να εντρυφήσουν , μα ποιος το σκέφτηκε θαρρώ , να γράφουμε εξετάσεις , σε ένα βιβλίο παμπάλαιo γεμάτο στείρες γνώσεις . Το ένα και το αυτό – δεν μπορούμε δυστυχώς να επέμβουμε στην αρμοδιότητα του υπουργείου – μπορούμε όμως να καυτηριάζουμε τα κακώς κείμενα της εκπαίδευσης , συγκρίνοντας τα με άλλα . Είναι κατόρθωμα αυτό που κάνουμε . Που κάνετε . Δεν έχει μόνο ο Ηρακλής άθλους – θυμηθείτε , η ζωή θέλει θυσίες , ιδρώτα για να καλυτερέψει .
Θυμηθείτε τις μέρες που ξοδεύατε για να μάθετε τα ολοκληρώματα , οι ώρες που έφευγαν πάνω απο την εισαγωγή των λατινικών , εκείνο το παραπονεμένο DNA που μόνο του κλαίει και καίει ( τους μαθητές στα θέματα του υγείας) , την μακροοικονομία που στο άκουσμα της , ένα μικρό μωρό θέλει να βάλει τα κλάμματα . Οι τραυματικές στιγμές που ζήσατε , οι μέρες που περάσαν είναι εκείνες που οφείλουν να σας κρατήσουν εν ενεργεία στον αγώνα . Μην τους κάνετε την χάρη . Μην τους αφήσετε να νομίζουν πως τα ξεχάσατε . Επανάληψη . Ξανά και Ξανά . Μην τα αφήσετε , θα σας αφήσουν . Και τότε θα κρυφογελούν , πεινασμένα από φθόνο , που σας στέρησαν το θέμα Δ . Θα σας κουνάνε το δάχτυλο για την αφηρημάδα σας , ξεχνώντας τον δρόμο που φτάσατε ως εδώ . Με δάκρυα και αίμα . Το καθένα με την δική του προσπάθεια , τις δικές του θυσίες , τα δικά του θέλω . Μικρή ή μεγάλη , ψηλά ή χαμηλά , όπου και αν στοχεύετε , ο αγώνας και τα πάθη δικά σας . Και δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί , να εθελοτυφλεί , να κάνει πως δεν τα ξέρει . Άξια επαίνου , η εκάστοτε προσπάθεια , η κάθε αίτηση πανελλαδικών που φτάνει στα χέρια του Υπουργείου. Και ας πουν ότι θέλουν , ας μιλάνε ακατάπαυστα πως τεμπελιάζουν οι γενιές και τα χέρια τους ακροβατούν στα πληκτρολόγια των κινητών. Aγκαλιάστε την προσπάθεια σας , φιλήστε την και πείτε της , σε λίγο τελειώνουν όλα …..
Αγαπητέ υποψήφιε των πανελλαδικών , να ρίχνεις και μια ματιά στον ψυχικό σου κόσμο . Είναι εκείνος που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος . Εκείνος που δεν δει να καταρρεύσει , τα χάδια σου σταγόνα δροσιάς για τα μάτια του . Βγάλε από μέσα σου όσα νιώθεις και θες να αρθρώσεις , δεν σε παρεξηγούν , άλλωστε συμμερίζονται το ζόρι που περνάς . Μην τον εξουθενώνεις . Κοιμήσου όταν κλείνουν τα μάτια σου , κόψε βόλτες όταν σε τρελάνει η άσκηση και πιες ένα ποτήρι νερό . Επιβράβευσε τον με ένα πιάτο φαγητό επιλογής σου και αγκάλιασε τα σημάδια που δείχνουν τις μάχες που έχει δώσει . Είναι εκείνος που γεμίζει αδρεναλίνη όταν τελειώνεις με επιτυχία μια άσκηση και ταυτόχρονα στεγνώνει τα δάκρυα σου επάνω στο κορμί σου , όταν δεν είναι κανένας τριγύρω . Εκείνος που σου ψιθυρίζει τρυφερά πάνω στον ώμο σου – δεν πειράζει , δεν μας νοιάζει , μην τους δίνεις σημασία – όταν ανθρωπάρια της ζωής καυτηριάζουν τον αγώνα , κρίνοντας τον νικητή , δίχως να ξέρουν εσένα και τις θυσίες που έχεις κάνει . Μην τους ακούς . Μην τους αφήσεις να μπουν από την χαραμάδα των σκέψεων σου . Μην επιτρέπεις στην καρδούλα σου να χτυπά δυνατά, από φόβο , κάθε φορά που κάποι@ αποφασίζει να ασχοληθεί με τα δικά σου σχέδια……
Αγαπητέ υποψήφιε των πανελλαδικών , μην μου στεναχωρηθείς αν δεν περάσεις εκεί που θέλεις . Η ζωή τα φέρνει κύκλους και , μπορεί στο μέλλον να κάνεις το όνειρο σου πραγματικότητα . Ή να συνειδητοποιήσεις ότι τα χνάρια σου βρίσκονται προς άλλη κατεύθυνση . Πρώτος εγώ , ο αναμάρτητος πρώτος τω λίθω βαλέτω , “ απέτυχα “ αναφορικά με τα θέλω της κοινωνίας . Και έκλαψα και οργίσθηκα και βίωσα στο πετσί μου την απομάκρυνση από τον στόχο . Και σήμερα εδώ , μελετάω για την σχολή των ονείρων μου . Με την δεύτερη . Ας είναι . Μην απογοητευτείτε , βλέποντας βαθμούς από δύο απρόσωπους κριτές που γνωρίζουν τις καταστάσεις αλλά είναι υποχρεωμένοι να αγνοούν . Και θα μου πεις, καλά ρε μάγκα , τότε ας μην προσπαθώ για τίποτα , αν είναι να τα παίρνω όλα χαλαρά . Η ζωή , φίλε μου είναι τόσο μικρή .Τόσο μηδαμινή απέναντι στα κλάσματα του δευτερολέπτου που μπορούν να αλλάξουν την ζωή του ανθρώπου . Προσπάθησε . Ξανά . Μην λυπάσαι , ήταν μια δοκιμασία και έφυγε , πάμε για άλλα . Δώσε χρόνο στον πολύτιμο εαυτό σου να μάθει τι έφταιξε. Κρίνε τον , γιατί μόνο εσύ έχεις δικαίωμα να το κάνεις .
Βρες τα λάθη σου , κάνε την αυτοκριτική σου και από εδώ πάν και άλλοι . Άντε χύσε και κανένα δάκρυ , στο επιτρέπω ! Ας μην προτρέχουμε , έχουμε ακόμα μέρες μέχρι να έρθει η εκείνη ώρα των αποτελεσμάτων . Οπλίσου με θάρρος και πάμε για επίλογο …..
Αγαπητέ υποψήφιε των πανελλαδικών ,
Είμαι περήφανος για σένα . Για τους στόχους και τα όνειρα σου . Για την δουλειά που έχεις ρίξει ως τώρα . Είμαι περήφανος για τα λάθη σου , τις αναποδιές και τις στραβές στιγμές αυτού του δύσβατου χρόνου . Είμαι περήφανος που δεν το έβαλες κάτω και συνεχίζεις να δίνεις κουράγιο και στις επόμενες γενιές. Είμαι περήφανος που άντεξες ως εδώ . Είμαι περήφανος που χρωστάς ακόμα εκείνες τις εκθέσεις . Είμαι περήφανος που διέλυσες τα προγνωστικά της κοινωνίας . Είμαι περήφανος που βγήκες σχεδόν αλώβητος από αυτήν την διαδικασία . Θα θελα να γιατρέψω κάθε πληγή των πανελληνίων . Είμαι περήφανος που κυνηγάς αυτό που θέλεις . Είσαι πρότυπο για τα μικρά παιδιά . Είμαι περήφανος που παλεύεις με παρέα ή μόνος , υψώνοντας το μεσαίο δάχτυλο στην εξεταστική / βαθμοθηρική πλευρά του σχολείου . Είμαι περήφανος που το τέλος των μαθητικών σου χρόνων , σε βρισκεί εδώ , πιο ώριμο από ποτέ . Αχ και να ξερε ο δωδεκάχρονος εαυτός σου , τι πρόκειται να καταφέρει . Είμαι περήφανος που διάλεξες την σχολή με τα πολλά ή τα λίγα μόρια . Είμαι περήφανος που ακόμα δεν ξέρεις τι σχολή να επιλέξεις . Είμαι περήφανος για σένα , αν αυτή είναι η δεύτερη /τρίτη / τέταρτη φορά . Μην σταματάς να κατακτάς αυτά για τα οποία σε κάνουν ευτυχισμένο. Είμαι περήφανος για σένα , αν δεν δίνεις πανελλήνιες . Είμαι περήφανος για σένα , αν αποφασίσεις να μην δώσεις . Ήρθε η στιγμή να λάμψετε . Και αν η κοινωνία δεν είναι περήφανη , μην σας νοιάζει . Είμαστε εμείς .
Αρχές και στόχοι της Σχολικής Συμβουλευτικής σε σχέση με μαθητές Ε.Ε.Α.
Οι βραχυπρόθεσμοι στόχοι της Σχολικής Συμβουλευτικής σε σχέση με μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι:
απόκτηση σχέσης εμπιστοσύνης με το παιδί,
αλλαγή της λειτουργίας του και συμπεριφοράς μέσα στη τάξη μέσα από τη μαθησιακή/ψυχοκοινωνική ενίσχυση,
ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης και
ενίσχυση της θετικής εξωτερικής σε σχέση με τους συμμαθητές
Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι της Σχολικής Συμβουλευτικής σε σχέση με μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι οι εξής:
διευκόλυνση ανάπτυξης και κινητοποίηση του έμφυτου δυναμικού του παιδιού,
καλλιέργεια συναισθηματικής και κοινωνικής έκφρασης,
καλλιέργεια διαπροσωπικών δεξιοτήτων και
ενίσχυση του μαθησιακού δυναμικού και απόκτησης δεξιοτήτων «καλής μελέτης» και κατανόησης υλικού.
Οι επαγγελματικοί σύμβουλοι που εργάζονται με τα άτομα οφείλουν να έχουν υπόψη τους ότι διάφορα στερεότυπα μπορεί να εμποδίσουν τον ανενημέρωτο σύμβουλο να δει το άτομο αντικειμενικά, να το ακούσει προσεκτικά και να επιδείξει ενσυναίσθηση, άσχετα με την τάξη, τη φυλή, το φύλο, τη θρησκεία, την ηλικία και άλλους περιορισμούς.
Τα συναισθήματα θυμού και ματαίωσης που νιώθουν οι πελάτες, οι οποίοι προέρχονται από ομάδες που αντιμετωπίζουν διακρίσεις, είναι δικαιολογημένα και δεν οφείλονται σε κάποια βαθύτερη ψυχοπαθολογία.
Η παραπάνω θεωρία δίνει έμφαση στην έννοια του διαπροσωπικού εαυτού, δηλαδή του συνδυασμού όλων των όψεων της προσωπικότητας του ατόμου, το οποίο με τη σειρά του αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου κοσμικού συστήματος.
Η τάση που κυριαρχεί ολοένα και πιο πολύ στον χώρο της συμβουλευτικής είναι μια εκλεκτική εξελικτική προσέγγιση, ένας δυναμικός συνδυασμός των υπαρχόντων θεωριών, ανάλογα με την περίπτωση του προβλήματος που έχει να αντιμετωπίσει ο σύμβουλος.
Όλες οι θεωρίες της Συμβουλευτικής έχουν, αναμφίβολα, μοναδικά χαρακτηριστικά, τα οποία συμβάλλουν αποτελεσματικά στην πληρέστερη εφαρμογή των στόχων της. Ωστόσο, θεωρείται αναγκαία μια μέθοδος που να συνδυάζει εκλεκτικά όλες τις μεθόδους των παραπάνω θεωριών, με ένα δυναμικό και εξελικτικό τρόπο, σε ένα ενιαίο σύνολο, βοηθώντας την ερμηνεία των φαινομένων της ανάπτυξης και της συμπεριφοράς και τη δημιουργία της κατάλληλης συμβουλευτικής παρέμβασης.
Αυτή είναι και η βασική πρόταση της Δυναμικής Εκλεκτικής Εξελικτικής Συμβουλευτικής που προτείνει και ο καθ. Δημητρόπουλος από το 1980 και η οποία αφήνει τη δυνατότητα για αποτελεσματικές λύσεις και διαχείριση των προβλημάτων από το σύμβουλο.
Με αυτή τη θεωρία ο σύμβουλος γνωρίζοντας καλά όλες τις θεωρίες μπορεί να επιλέξει την καταλληλότερη ανάλογα με την προσωπικότητα του, αλλά και την ιδιαιτερότητα της κάθε περίπτωσης.
ο σεβασμός της προσωπικότητας του συμβουλευόμενου,
η συνεργασία συμβούλου και συμβουλευόμενου με βάση μια διαπροσωπική, αλληλοεπικοινωνιακή και ισότιμη σχέση αποφεύγοντας τις διακρίσεις, τις αξιολογήσεις και την κριτική από την πλευρά του συμβούλου,
η συνολική ανάπτυξη του ανθρώπου,
ο αυτοκαθορισμός και ο αυτοπροσδιορισμός του ατόμου,
ο σύμβουλος καθοδηγεί και συνεξετάζει με τον συμβουλευόμενο το πρόβλημα, τον βοηθά να βρει μόνο του τις λύσεις και αν είναι περισσότερες από μία είναι ελεύθερος να επιλέξει αυτή που του ταιριάζει καλύτερα για την επίλυση του προβλήματός του και
στηρίζεται στα βασικά αξιώματα της επικοινωνίας και δράσης.
Βασικοί στόχοι της Συμβουλευτικής είναι:
Η εξασφάλιση των απαραίτητων προϋποθέσεων που θα βοηθήσουν τους συμβουλευόμενους να φτάσουν σε ένα επίπεδο αυτονομίας και μεγαλύτερης αυτογνωσίας, ώστε να πετύχουν μια εκούσια εποικοδομητική αλλαγή της προσωπικότητάς τους.
η στήριξη στους ανθρώπους να βοηθήσουν τον εαυτό τους να σκέφτεται πιο θετικά για τους ίδιους και τις ικανότητές τους, αλλά και για τις αντίξοες συνθήκες των προβλημάτων που καλούνται ν’ αντιμετωπίσουν.
Η καλλιέργεια ενός συναισθηματικού κλίματος που θα βοηθήσει το άτομο στην ανάπτυξή του. Προϋποθέσεις για αυτό είναι αφενός να νιώσει το άτομο την ασφάλεια και την ελευθερία να εξερευνήσει τον εαυτό του και να έρθει σε μεγαλύτερη επαφή με τα δικά του συναισθήματα και αφετέρου η ικανότητα του συμβούλου να δημιουργεί συναισθηματική επαφή με τους άλλους.
Η Συμβουλευτική έχει άμεση σχέση με την έννοια της «Διαφορετικότητας» και της «Ισότητας» και αυτό προκύπτει από τις ίδιες τις αρχές της, βάσει των οποίων λειτουργεί ως επιστήμη. Στις βασικές αρχές της Συμβουλευτικής τονίζεται κύρια ότι ο κάθε άνθρωπος, χωρίς καμιά διάκριση, είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα με αξία, γίνεται αποδεκτός με σεβασμό, εκτίμηση και κατανόηση, θεωρείται ικανός να κρίνει και να αποφασίζει για την τύχη του, αντιμετωπίζεται με πνεύμα ισοτιμίας, αναγνωρίζεται η ορθότητα της υποκειμενικής του άποψης.
Έτσι, αναφορικά με την αποδοχή της διαφορετικότητας, οι ανθρωποκεντρικές αρχές της συμβουλευτικής, για να έχουν αποτελεσματική επίδραση στη νοοτροπία των ανθρώπων και να καλλιεργούν αντιστάσεις ενάντια στις προτροπές για διαχωρισμούς μεταξύ τους, πρέπει να περιλαμβάνουν ως απαραίτητες προϋποθέσεις την αποδοχή, τον σεβασμό και τα δικαιώματα του άλλου. Ουσιαστικά, είναι η αμοιβαιότητα και η αρχή της «ίσης μεταχείρισης».
Η θεραπεία πραγματικότητας στοχεύει να βοηθήσει το άτομο να βλέπει λογικά και να αποδέχεται την πραγματικότητα, να είναι υπεύθυνο και να μάθει τρόπους να ικανοποιεί την ανάγκη του για αίσθημα αξίας. Η θεραπεία αυτή είναι εύχρηστη και απλή, παρουσιάζει όμως δυσκολία στις ερμηνείες, στις περιπτώσεις φαινομένων στη συμπεριφορά.
Η συμβουλευτική παρέμβαση που προτείνει ο Glasser συνίσταται σε οκτώ στάδια:
δημιουργία ειλικρινούς και υποστηρικτικής προς το παιδί σχέσης,
περιγραφή από το παιδί της παρούσας κατάστασης ή συμπεριφοράς,
αξιολόγηση από το παιδί της κατάστασης ή συμπεριφοράς αυτής και των τρόπων με τους οποίους προσπαθεί να την αντιμετωπίσει,
συνεργατική διερεύνηση εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης και ικανοποίησης των επιθυμιών του παιδιού,
επιλογή του εναλλακτικού τρόπου τον οποίο το παιδί θεωρεί ιδανικό και δέσμευση εκ μέρους του για την ανάληψη ευθύνης για την εφαρμογή του,
από κοινού εξέταση της βήμα προς βήμα εφαρμογής αυτής,
εφαρμογή της μεθόδου των «λογικών συνεπειών» από τον σύμβουλο και
επιμονή στην έως της επίτευξης του τελικού σκοπού προσπάθεια, με όποιες αναθεωρήσεις τμημάτων ή ακόμα και ολόκληρης της διαδικασίας από την αρχή.
Η θεραπεία της μορφής
Η θεωρία αυτή στοχεύει στη δημιουργία ολοκληρωμένων όλων μέσω της επανοργάνωσης των αντιληπτικών ικανοτήτων του ανθρώπου. Η θεραπεία αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και χρησιμοποιείται όλο και πιο πολύ στους χώρους της συμβουλευτικής ψυχολογίας.
Βασικός σκοπός είναι η επίτευξη της εαυτογνωσίας, που προωθεί την ανάπτυξη του αισθήματος της ενεργοποίησης του όλου ατόμου. Η χρήση του χιούμορ, του σαρκασμού και της πρόκλησης σοκ είναι συχνή, με σκοπό να ωθήσει το άτομο στην προσέγγιση των αυθεντικών συναισθημάτων του.
Τα ταξίδια και οι όμορφοι προορισμοί δεν τελειώνουν ποτέ , αν σκεφτεί κανείς πως έχουμε ακόμα πολύ μέχρι να ανακαλύψουμε πλήρως την Γη. Το ίδιο και οι αναμνήσεις , συνδυασμένες με τις εικόνες που περισυλλέγουμε από τους τόπους που επισκεπτόμαστε. Και θα μου πεις , τα ταξίδια , ποτέ δεν περιέχουν αρνητικές σκέψεις , στοιβαγμένα προβλήματα στην γωνία της βαλίτσας , στριμωγμένα δίπλα σε ρούχα που φρεσκομυρίζουν σπίτι. Τα ταξίδια πάντα σε ωριμάζουν ,σε αναζωογονούν , παίρνεις μια βαθιά ανάσα για όταν θα γυρίσεις και αντικρίσεις το περίσσιο βουνό της καθημερινότητας. Σε μεταλλάσσουν , γίνονται ένα με το αίμα σου και κυλούν ακέραια σωματίδια , στις φλέβες μέχρι να βρουν φωλιά να κουρνιάσουν . Και τα ταξίδια , ποτέ δεν είναι λυπητερά , φορτωμένα με ενοχές και δάκρυα , ιστορίες που λέμε στα παιδιά για να τρομάξουν , τσαλακωμένα λόγια πικρά σε χαρτί από ασήμι , σχηματισμένο με τόση αγάπη και θέρμη . Τα ταξίδια , εκείνα που λαχταράει η καρδούλα σου, τα χει συνδυάσει η έρημη , με γνωριμίες και ανθρώπους , καινούργια πρόσωπα στον καμβά της ζωής , ελπίδα για το άγνωστο και ένα ζεστό πέπλο μυστηρίου να ξετυλίγεται , καθώς θυμάσαι . Θυμάσαι , θυμάσαι πολλά και εύλογα. Τα ταξίδια , οι περιπέτειες που στροβιλίζονται στην δίνη του μυαλού , έχουν και άλλη όψη . Άσχημη , κακεντρεχή , κανείς τους να μην την αντικρίσει , να μην την δει με τα γυμνά του μάτια . Σαν έκλειψη σελήνης , εμφανίζεται σπάνια , η σκέψη που συντροφέρει τα ταξίδια και σαν αγκάθι τριαντάφυλλου χώνεται στον πυθμένα της καρδιά μας . Πώς θα ήταν , αν μου κρατούσες το χέρι ;
Το χέρι μου είναι αδειανό , καθώς γυρνάω με τα πόδια από το μικρό σοκάκι της πόλης. Σκεπτόμενος τα ταξίδια . Γιατί , άραγε πηγαίνουμε σε μέρη που δώσαμε υποσχέσεις , πως θα γεμίζαμε με γέλια , με ματιές κρυφές και λαβωμένα σώματα . Από βέλη έρωτος , από αναμνήσεις . Γιατί επιμένουμε να πληγώνουμε την ενσυναίσθηση , πως η μορφή που τόσο ερωτευτήκαμε θα πάρει σάρκα και οστά και θα ξαναγυρίσει κοντά μας . Ίσως το σώμα να πηγαίνει σε μέρη που έκανες όνειρα πως θα σου έσφιγγε το χέρι , αποζητώντας την χαμένη έλξη . Ίσως το σώμα να αντιδρά και πλάθει με το φτωχό μα δαιμόνιο μυαλό του ιστορίες χωρίς τέλος , συναντήσεις στο σκοτάδι , με λίγο φως να ξεπροβάλει από τις χαραμάδες των ψυχών μας . Και το όνειρο σταματά εδώ . Η ψευδαίσθηση γίνεται χίλια κομμάτια ,μετατρέπεται σε θρύψαλα και σπάνε τα δεσμά του παρελθόντος. Δεν θα έρθει πια , να σου σφίξει το χέρι , πάρτο χαμπάρι. Δεν θα έρθει πια , να σου χαϊδεύει το μάγουλο , πάει . Η σιωπή εξαπλώνεται καθώς ανοίγεις την βαλίτσα με τα πράγματα σου και συνειδητοποιείς την ερημιά που νιώθει η ψυχή σου , στο κάλεσμα της ανάμνησης που αιώνια σε τυραννάει . Γιατί; Ακούς την φωνή σου να ψελλίζει και τους τοίχους του δωματίου να πιέζουν ασφυκτικά τις άκρες των χεριών σου . Γιατί , αναρωτιέσαι . Τα ταξίδια , τα όμορφα ταξίδια δεν θα πρεπε να είναι έτσι . Θα πρεπε να σου προσφέρουν γαλήνη και την αίσθηση ότι είσαι ελεύθερος . Κάτι ακούγεται στο βάθος . Ένας μικρός αλλά γνώριμος ήχος . Οι αλυσίδες που κρατούν δέσμιο το κορμί σου , δεν ακούς ;
Στέκομαι στο ύψος της λίμνης , της ξακουστής και ήρεμης λίμνης , με τα ατάραχα νερά . Η μορφή μου σχηματίζεται στο κρυστάλλινο νερό , μα δεν είναι μόνη . Ένα χέρι σφίγγει την μέση μου . Η αντανάκλαση μου χαμογελά θλιμμένα και αφήνεται στην δίνη του ονείρου . Ένας βουβός πόνος , στο στήθος με επαναφέρει στην πραγματικότητα. Θα έπρεπε να ήταν εδώ . Και δεν ήταν . Τα βήματα και οι γνώριμοι ήχοι απομακρύνονται από το σημείο επαφής και αφήνουν έναν αναστεναγμό. Το χέρι ακουμπά , ασυναίσθητα , την επιφάνεια της λίμνης και ταράζει τους παλμούς των κυμάτων . Η σκυθρωπή μορφή μου είναι πια μόνη … La face glacée du lac. Et mon coeur. Un seul et même. Νυχτώνει. Εκεί στο βάθος , δύο σκιές συναντιούνται κάτω από το φως της πανσελήνου και χορεύουν κυκλικά γελώντας , ενώ στρέφουν για κλάσματα του δευτερολέπτου το βλέμμα τους προς τα μένα . Και ύστερα , με ύφος λυπημένο , το βάζουν στα πόδια , πριν ακόμα τους θαυμάσει το φεγγάρι . Ίσως γιατί στο πρόσωπο της , είδα την ελπίδα , χαραγμένη στο πλατύ χαμόγελο , ακμάζουσα και σπουδαία . Ίσως γιατί στο πρόσωπο του είδα τις δικές μου πίκρες και αναμνήσεις , τα γιατί που με ακολουθούν ως εδώ . Ίσως γιατί στα πρόσωπά τους είδα υποσχέσεις που δεν καταφεραν να εκπληρωθούν . Από την μία μεριά πάντα . Γιατί εγώ , είμαι εδώ . Λίγο αργά . Αλλά είμαι .
Τα αυτοκίνητα σκίζουν την άσφαλτο και διακόπτουν βίαια τους συνειρμούς μου , φέρνοντας με στην πραγματικότητα . Τι λέγαμε ; Α ναι . Για τα ταξίδια . Για τα μοναχικά ταξίδια , εκείνα που αν και κουβαλάς μαζί σου ολόκληρο στόλο απο αγαπημένους σου ανθρώπους , πάλι νιώθεις κενός . Άδειος , σαν πακέτο από τσιγάρα που ο καπνιστής , αφού έχει χρησιμοποιήσει για δική του απόλαυση , πετά με δύναμη στον κάδο απορριμμάτων . Χρησιμοποιημένος , είναι η ορθότερη ερμηνεία του συναισθήματος . Και θα μου πεις , τα ταξίδια που τόσο επιζητούμε και ψάχνουμε σε κάθε ευκαιρία να τα πραγματοποιήσουν δεν συστήνονται σε περιπτώσεις εξαιρετικά εύθραστες ; Σαν φάρμακο δεν τα συστήνουν συγγενείς και φίλοι , όταν εσύ μαζεύεις με γυμνά χέρια τα γυαλιά από το πάτωμα της μικρής αθάνατης καρδιάς σου ; Σαν συνταγή γιατρού δεν είναι γραμμένη , με δύσμορφα γράμματα τα λόγια του μυαλού σου : Φύγε . Φύγε και μην ξαναγυρίσεις . Ποιον από όλους να ακούσεις; Ανοίγω το παράθυρο δειλά δειλά και ακούω τις αστραπές να σκίζουν τον συννεφιασμένο ουρανό . Μοιάζει και αυτός κενός . Θα βρέξει – άλλωστε πάντα βρέχει εδώ . Οι ψιχάλες δεν αργούν να φτάσουν στο παγωμένο χέρι μου και από εκεί εξαπλώνονται σε όλο μου το σώμα. Η μοναξιά , όμως δεν φεύγει . Όσο και να την τρίψεις , όσο και αν την βρέξεις , όσο και αν προσπαθήσεις , δεν φεύγει . Γραμμένη με ανεξίτιλο , σε τούτο το ταξίδι .
Συνταξιδιώτη , συνοδειπόρε , εσύ που θέλεις να βρεις καταφύγιο στα ταξίδια και επιλέγεις την δική τους συντροφιά . Εσύ που θέλεις να κρυφτείς από την ασχήμια του κόσμου , που σε κλωτσά όταν πέφτεις και σε χειροκροτά όταν σηκώνεσαι . Φύγε . Πήγαινε . Μακριά από όσα σε φοβίζουν . Πάρε μια ανάσα . Μόνο μην μου βρεθείς σε μέρη , που τάξατε πως θα πηγαίνατε μαζί . Μόνο μην μου σκεφτείς λέξεις που θα σου λεγε και θα σε ηρεμούσαν. Ώρα της ψευδαίσθησης , να φύγει . Οι αλυσίδες που ηχούν και σου υπενθυμίζουν πως ο καθένας επιλέγει τον δικό του δρόμο , δεν είναι παρά φαύλοι κύκλοι του παρόντος . Ώρα να τις σπάσεις . Και αν δεν είσαι έτοιμος , δεκτό , ποιος να τολμήσει να αρνηθεί τα όσα έχουν γίνει , βυθίσου στην δίνη του χρόνου και γιάτρεψε τις βαθουλωμένες αναμνήσεις σου. Μα μόνο , μην μου βρεθείς εκεί που ονειρεύτηκες πως θα είσαι ευτυχής .
