Η Θρησκεία των Γεωργών

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση ανέκαθεν αποτελούσε τον πυρήνα της θρησκευτικής εμπειρίας. Από τους αρχαιότερους χρόνους, η φυσική θρησκεία του ανθρώπου εκδηλώνεται μέσα από τη λατρεία της φύσης, αποτυπώνοντας την αναζήτηση των δυνάμεων που διέπουν τον κόσμο. Κατά τη διάρκεια της εποχής της γεωργίας, η θρησκευτική πεποίθηση των ανθρώπων προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες και την εξέλιξη της κοινωνίας τους.

Οι αρχαίοι λαοί της ανατολικής Μεσογείου, όπως οι Σούμεροι, οι Ακκάδιοι, οι Χετταίοι, οι Βαβυλώνιοι, οι Ασσύριοι, οι Εβραίοι, οι αρχαίοι Έλληνες και οι Αιγύπτιοι, είχαν ένα πολύπλοκο σύστημα θρησκείας που περιελάμβανε μια ιεραρχία θεών. Οι θεοί αυτοί διέθεταν διάφορα επίπεδα ιεραρχίας, όπως ο βασιλεύς-θεός, ο οποίος κατείχε την υψηλότερη θέση, και άλλοι θεοί που ακολουθούσαν πυραμιδωτά.

Στην κορυφή της ιεραρχίας συχνά βρισκόταν ένας θεός που συνδέονταν με τα στοιχεία της φύσης, όπως ο Δίας των Αρχαίων Ελλήνων, ο οποίος ελέγχει τον ουρανό και τα ηλιακά φαινόμενα. Οι υπόλοιποι θεοί και θεότητες, όπως ο Ποσειδώνας της Ελληνικής μυθολογίας, που συμβολίζει τη θάλασσα και τα ύδατα, επίσης είχαν σημαντική θέση στην ιεραρχία.

Η οργάνωση αυτή των θεών αντικατοπτρίζει τις ανάγκες και τις αξίες των γεωργών. Οι θεοί τους είχαν συχνά στενή σχέση με τη γεωργική δραστηριότητα και τη ζωή στην ύπαιθρο. Η λατρεία τους ήταν συνυφασμένη με την καλλιέργεια της γης και την εξέλιξη της γεωργικής κοινότητας.

Οι γεωργοί, προσδίδοντας μεγάλη σημασία στη φύση και τα φυσικά στοιχεία, εκδηλώνουν το θρησκευτικό τους αίσθημα μέσω της λατρείας των θεών που σχετίζονται με τη ζωή τους και την καλλιέργεια. Έτσι, η θρησκεία των γεωργών αποτελεί έναν τρόπο οργάνωσης και ενδυνάμωσης της κοινότητάς τους, ενώ παράλληλα αποδίδει φόρο τιμής στις δυνάμεις της φύσης που καθορίζουν τη ζωή τους.

Συνολικά, η θρησκεία των γεωργών αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής τους κληρονομιάς και αντικατοπτρίζει τις αξίες και τις πεποιθήσεις της κοινότητάς τους. Μέσω της λατρείας των θεών και της οργάνωσης τους σε μια ιεραρχία, οι γεωργοί επιδιώκουν να ενισχύσουν τη σχέση τους με τη φύση και να διασφαλίσουν την ευημερία και την επιτυχία της γεωργικής τους δραστηριότητας.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Αξιολόγηση για τον σχεδιασμό του ΕΠΕ

Για τον σχεδιασμό του κατάλληλου ΕΠΕ για ένα παιδί με κινητική αναπηρία και τον εύστοχο καθορισμό στόχων, σημαντικό ρόλο παίζει η αρχική αξιολόγηση των δυσκολιών αλλά και των δυνατοτήτων του παιδιού. Κατά τη φάση της εκπαιδευτικής αξιολόγησης αξιολογούμε αυτές τις αδυναμίες και τις δυνατότητες του παιδιού με οδηγό τις περιοχές του Πλαισίου Αναλυτικού Προγράμματος Ειδικής Αγωγής (ΠΑΠΕΑ), όπως αναλυτικά έχουμε αναφερθεί στην ενότητα «Εκπαιδευτική Ένταξη παιδιών με Νοητική Αναπηρία». Συγκεκριμένα, αξιολογούμε:

  • Σχολική ετοιμότητα (επικοινωνία, ψυχοκινητικότητα, συναισθηματική οργάνωση, προγλωσσικές και προμαθηματικές έννοιες),
  • Σχολικές δεξιότητες (ανάγνωση, γραφή, μαθηματικά),
  • Κοινωνική προσαρμογή (αυτονομία, συμπεριφορά, προσαρμογή στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον),
  • Δημιουργικές Δραστηριότητες (συμβολική έκφραση, φαντασία, χρήση υλικών),
  • Προεπαγγελματική Ετοιμότητα (οργάνωση προσωπικότητας, ενδιαφερόντων και δυνατοτήτων).

Ειδικότερα, για την αξιολόγηση του παιδιού με κινητική αναπηρία εστιάζουμε:

  • στο κιναισθητικό και γνωστικό στάδιο ανάπτυξής του, και
  • στις δυνατότητές του που σχετίζονται:
  • με τον λόγο και την επικοινωνία,
  • την αδρή και λεπτή κίνηση,
  • την κοινωνική και μαθησιακή συμπεριφορά, καθώς και
  • την ύπαρξη άλλων παραγόντων που επηρεάζουν τη μάθηση όπως το νοητικό δυναμικό ή αισθητηριακά προβλήματα όρασης και ακοής.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Φονταμενταλισμός και θεολογικό αντίδοτο

Η σχέση της θρησκείας με τον φονταμενταλισμό είναι σαν τη σχέση της ενέργειας με την παρενέργεια ή του προϊόντος και του υποπροϊόντος. Όπως κάθε φάρμακο έχει ενδείξεις και αντενδείξεις, έτσι και η θρησκεία ως φαινόμενο της ιστορίας, της κοινωνίας και του πολιτισμού αντανακλά το περιβάλλον της και αναπαράγει τον περίγυρό της άλλοτε προς το καλύτερο και άλλοτε προς το χειρότερο.

Ο φονταμενταλισμός είναι η θρησκευτική αναπαραγωγή της κοινωνίας προς το χειρότερο, κατιτί σαν καρκίνωμα της ιστορίας και παράσιτο του πολιτισμού.

Η ίδια η θρησκεία μπορεί να παράγει το αντίδοτο κατά του φονταμενταλισμού, αν και όταν η φωτισμένη θεολογία και η υπεύθυνη ιεραρχία ερμηνεύσουν τις επιταγές της παράδοσης κατά το πνεύμα που ζωοποιεί και όχι κατά το γράμμα που σκοτώνει, εφαρμόζοντας με τρόπο φιλάνθρωπο και όχι απάνθρωπο ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο για τη συνοχή της κοινωνίας σε έναν χώρο παγκοσμιοποιημένο πλανητικά και σε έναν ιστορικό χρόνο με προοπτική μελλοντολογική και όχι παρελθοντολογική.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Εκπαιδευτικός σχεδιασμός & Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ)

Για τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό της ένταξης και της αποτελεσματικής εκπαίδευσης των παιδιών με κινητική αναπηρία βασικό ρόλο παίζουν, εκτός από τις στρατηγικές διδασκαλίας, οι οποίες θα αξιοποιούν τις κατάλληλες μεθόδους διδασκαλίας στο πλαίσιο της διαφοροποιημένης διδασκαλίας με στόχο τη συμπερίληψη αυτών στη διδακτική διαδικασία, ακόμα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη:

  • Ο σχεδιασμός Εξατομικευμένου Προγράμματος Εκπαίδευσης (ΕΠΕ), και
  • Η αξιοποίηση της υποστηρικτικής τεχνολογίας όπως, εκπαιδευτικές συσκευές με τα ανάλογα λογισμικά και τα κατάλληλα περιφερειακά συστήματα, συσκευές υποβοήθησης της κίνησης και συσκευές εναλλακτικής επικοινωνίας.

Αναλυτικότερα θέματα για την εκπαίδευση των παιδιών με κινητική αναπηρία σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης παρουσιάζονται στον τόμο «Αναλυτικά προγράμματα Σπουδών για Μαθητές με Κινητικές Αναπηρίες», ο οποίος συντάχθηκε με ευθύνη της καθηγήτριας Ειδικής Αγωγής των ΤΕΦΑΑ Αθηνών κ. Δήμητρας Κουτσούκη, στο πλαίσιο του έργου 2ο ΕΠΕΑΕΚ του Υπουργείου Παιδείας και υλοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 2003-2004.

Σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο ερμηνείας της αναπηρίας, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα πρέπει να επικεντρώνεται όχι μόνο στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες, οι οποίες οφείλονται στη βιολογική τους κατάσταση, αλλά κυρίως στο πλαίσιο που περικλείει το άτομο με αναπηρία. Επομένως, το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ) πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται στο πλαίσιο της διαφοροποιημένης διδασκαλίας και των ομαδικών ή ατομικών διδακτικών διαδικασιών και όχι ως αυτόνομο και ατομικό πλάνο εργασίας με τον μαθητή.

Το ΕΠΕ σχεδιάζεται σύμφωνα με τις ατομικές ανάγκες κάθε παιδιού και περιέχει:

  • τους ετήσιους μετρήσιμους βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους,
  • τον χώρο και τον χρόνο υλοποίησης των δραστηριοτήτων,
  • το υπεύθυνο προσωπικό για την παρακολούθηση και υλοποίηση των δραστηριοτήτων του προγράμματος,
  • τις υποστηρικτικές υπηρεσίες, και
  • τα απαιτούμενα μέσα και υλικά.
  • Τα βήματα σχεδιασμού ενός ΕΠΕ αποτυπώνονται στο κάτωθι σχήμα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Φονταμενταλισμός και πλήγματα θρησκείας

Κάθε θρησκευτική κληρονομιά έχει να παρουσιάσει κρούσματα φονταμενταλισμού. Δυστυχώς δεν υπήρξε αναίμακτη θρησκεία ως σήμερα, όπως επίσης δεν εμφανίστηκε ποτέ αναίμακτη επανάσταση, ειρηνική εξέγερση ή «βελούδινη» ανταρσία.

Στον 20ό αιώνα ο φονταμενταλισμός ονοματοδοτείται για πρώτη φορά στον αμερικανικό προτεσταντισμό, σε κοινότητες που ερμήνευσαν σχολαστικά τη Βίβλο (βιβλικισμός) και κήρυτταν φανατικά την προσκόλληση στον «ευαγγελισμό» της καθημερινότητας (Evangelicas) από τον τηλεοπτικό ιεροκήρυκα Μπίλι Γκράχαμ ως τη διαβόητη «ηθική πλειοψηφία» της εποχής του 1980 με την αλήστου μνήμης «πολιτική ορθότητα» (political correctness) που άρχιζε με την απόρριψη του δαρβινισμού (θεωρία της εξέλιξης) και κατέληγε στον πουριτανισμό.

Στον ρωμαιοκαθολικισμό σημειώθηκαν ανάλογα κρούσματα με τον νεοσχολαστικισμό και τον αντιμοντερνισμό που αντιπολιτεύονταν την ανανεωτική Β’ Βατικανή Σύνοδο (1962-1965) ως το κωμικό νεοσυντηρητικό σχίσμα του γαλλοελβετού επισκόπου Λεφέβρ και την εκ μέρους απόρριψη του Βατικανού ως δήθεν εκκοσμικευμένου προοδευτισμού.

Στην Ορθοδοξία δεν έλειψε το ευσεβιστικό κίνημα των ποικιλώνυμων θρησκευτικών σωματείων («ιεραποστολικές αδελφότητες θεολόγων»: «Ζωή», «Σωτήρ», «Σταυρός» μαζί με το σχίσμα του παλαιοημερολογητισμού («Γνήσιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί») που ταλαιπωρούν την Εκκλησία με τον ζηλωτισμό τους έχοντες «ζήλον Θεού αλλ’ ου κατ’ επίγνωσιν», σε τέτοιον βαθμό μάλιστα που ακόμη σήμερα κάποια μονή του Αγίου Όρους δεν μνημονεύει τον Οικουμενικό Πατριάρχη επειδή είναι σε θεολογικό διάλογο με ετερόδοξους χριστιανούς αδελφούς.

Ο ιουδαϊσμός πλήττεται από το σιωνιστικό κίνημα με τις ακραίες πολιτικοθρησκευτικές βλέψεις του. Το ισραηλινό κράτος μοιάζει αιχμάλωτο της φονταμενταλιστικής εβραϊκής «ορθοδοξίας» μικρών κομματικών σχηματισμών θρησκευτικής καταγωγής και πολιτικής δράσης που απειλούν την ειρήνευση στη Μέση Ανατολή με τη σύμπηξη φανατικού μετώπου στο κοινοβούλιο και την κυβέρνηση της χώρας.

Ο μουσουλμανισμός δοκιμάζεται από τον ισλαμισμό, το πολιτικοθρησκευτικό κίνημα που επικαλείται τα «θεμέλια» του Ισλάμ για τη βίαιη επιβολή του «ιερού νόμου» (σαρία) στο εσωτερικό κάθε μουσουλμανικής χώρας, ιδίως στο Ιράν, τη Σαουδική Αραβία, τη Λιβύη και την Αλγερία, αλλά και για τη μαχητική διάδοσή του στο εξωτερικό.

Η πολιτική σκοπιμότητα και η ειδησεογραφική προχειρότητα σε μερικές περιπτώσεις δημιούργησαν την εσφαλμένη εντύπωση πως δήθεν μόνο το Ισλάμ ταυτίζεται με τον φονταμενταλισμό, ενώ η αδιάψευστη ιστορική πραγματικότητα είναι ότι κάθε θρησκεία διαβρώνεται από τον φονταμενταλιστικό ιό, ακόμη και τα ινδικά θρησκεύματα που δεν υστερούν σε βίαιες αναμετρήσεις δολοφονώντας μέλη της οικογενείας Γκάντι «δι’ ασήμαντον αφορμήν».

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Η πρώτη μας αγάπη

Playlist to read this article  

Love song by Taylor Swift 

Wildest Dreams by Taylor Swift 

Take my breath away by Berlin

Unconditionally by Kate Perry 

I don’t want to miss a thing by Aerosmith

Στο ταξίδι για Αθήνα , στην μακρινή εκείνη πόλη , που κάτω από την στέγη των αστεριών της , φιλοξενεί εκατομμύρια ανθρώπους , θυμήθηκα την πρώτη μου αγάπη . Στο ταξίδι για το αύριο , μια ελπίδα για το σήμερα , θυμήθηκα το τσίμπημα του έρωτα που πρωτόγνωρα ακουμπούσε το κορμί μου . Στην πολύωρη μετάβαση για την πόλη του άγνωστου , που όμοια της δεν υπάρχει , που σε τυλίγει σε δρόμους και στενά , με σκοτάδι αναμειγμένα και φωτιά , θυμήθηκα πως ήταν να σε αγαπούν , όταν ήσουνα παιδί . Για εκείνη την αθώα , την πρώτη , την παιδική αγάπη . Την αγάπη που κρατάς όπου και αν πας , εικόνισμα στην καρδιά σου , ανάμνηση από το παρελθόν που ανακαλείς κάθε φορά που ακούς την λέξη αγάπη . Και ας έχουν μείνει λείψανα εκτίμησης και σεβασμού και ας έχουν περάσει δεκάδες χιλιάδες αιώνες από τότε . Η πρώτη αγάπη δεν ξεχνιέται . Και αν την βάλεις στο νου, και αν γελάσεις σθεναρά , θα ναι πάντα η αγάπη , η εκείνη αγάπη που σε κανε να νιώθεις ζωντανός . Σε καλοσώρισε στον κόσμο τον πραγματικό , τον σκληρό και γεμάτο συναισθήματα , τον άδικο τον κόσμο , τον καλό . Σε ταξίδεψε σε τόπους μακρινούς που η φλούδα σου δεν είχε ακουμπήσει , σου έκλεισε τα μάτια για να την εμπιστευτείς τυφλά , σου χάιδεψε το εφηβικό σου πρόσωπο γεμάτο θέρμη και σου ψιθύρισε στο αυτί, καλή τύχη , θα την χρειαστείς . Πάντα να εύχεσαι στην πρώτη σου αγάπη . Να σηκώνεις το ποτήρι ψηλά και να χαμογελάς για όλα όσα σου έχει προσφέρει . Χωρίς εκείνη , δεν θα ξερες τι γλυκό να σ’αγαπούν και να σου το δείχνουν . Χωρίς εκείνη , δεν θα ξερες τι σου αξίζει , τι οφείλει να περάσει το κατώφλι της ψυχής σου . Χωρίς εκείνη , δεν θα ‘χες μάθει να εκτιμάς , να παραστρατείς , να συγχωρείς , να παραβλέπεις. Και ας είναι γεμάτη λάθη η πρώτη μας αγάπη . Εκείνα μας δίδαξαν και τώρα θα μας διδάσκουν, πως οι άνθρωποι γεννιούνται , ζουν και φεύγουν ελεύθεροι . Και ας είναι γεμάτη καρδούλες και γλυκόλογα η πρώτη μας αγάπη . Κακό σημάδι της ενηλικίωσης , επάνω στο κορμί μας , η σιγή των αισθημάτων μας . Και ας είχε λόγια παιδικά και υποσχέσεις ανεκπλήρωτες , όνειρα απατηλά που τότε έμοιαζαν αληθινά .

 Η πρώτη μας αγάπη , σκέψη του μυαλού μας πια , οριοθετεί τα θέλω μας . Μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε την σωστή και αγνή αγάπη , μακριά από σημάδια κακοποιητικής συμπεριφοράς . Γιατί αυτά δεν είναι αγάπη . Η πρώτη μας αγάπη συνοδεύεται από συναισθήματα αγνώστου προελεύσεως που η καρδιά αδυνατεί να ταυτοποιήσει . Είναι τόσο δυνατά , τόσο ηχηρά που καμιά φορά φοβάσαι μήπως και τα ανακαλύψουν οι περαστικοί του δρόμου . Αχ , και ξαφνικά γεμίζουν τα πνευμόνια σου αέρα , φουσκώνει περήφανα η ψυχή σου και νιώθεις την αδρεναλίνη να ρέει απεριόριστη στα μικρά μικρά , μικρά σου αιμοσφαιρίδια . Και δώστου πάλι όνειρα , τρελούτσικα και απίθανα , σενάρια ζωής που ίσως , και ναι , και όχι , και δεν ποτέ , μην βγουν αληθινά  και σκέψεις , που σε κατακλύζουν την πρώτη ώρα του σχολείου . Η πρώτη μας αγάπη , συνήθως μας συναντά στα μαθητικά μας χρόνια . Σχολιαρούδα ακόμα , το άγγιγμα μας φαίνεται ιερό και το βλέμμα αθώο . Συνειδητοποιούμε την ομορφιά του σώματός μας και επενδύουμε σε εκείνη . Και έρχεται . Ήρθε , έφτασε κοντά μας , χωρίς καν να αναμένεις . Η πρώτη μας αγάπη , δεν είναι σαν τις άλλες . Ανακαλύπτει για πρώτη της φορά , τα απόκρυφα σημεία της ψυχής μας . Μαθαίνει να συνυπάρχει με τα υπόλοιπα συναισθήματα στο κουβάρι της καρδιάς μας . Και τραβάει ο τυχερός το νήμα που απλόχερα προσφέρει το μυαλό μας και μπερδεύονται οι ανθρώπινες σχέσεις σε ένα μπολ γεμάτο νάρκη .  Η πρώτη μας αγάπη , είναι η κάψα που πρωτόγνωρα βιώνει το υπέροχο κορμί σου , σαν κοιτάς με σε βαθιές θάλασσες που σχηματίζουν τα μάτια του ανθρώπου που σε έφερε ως εδώ . Και τα μικρά του όνειρα , γίνονται δικά σου . Ένα με το σώμα σου , ένα με τα σχέδια , ένα με τα μάτια σου . Η πρώτη αγάπη δεν σε απογοητεύει . Σε ανεβάζει στον 7ο ουρανό και από εκεί χαζεύεις με ελπίδα . Τα σύννεφα που φεύγουν ,  τα γλαροπούλια που πετούν και την αλμύρα της θάλασσας να ακουμπά την άκρη του ποδιού σου . Και δεν σου φτάνει αυτό. Ζητάς άλλο και άλλο , σαν να στερεύει το οξυγόνο που αποζητά η κοφτή αναπνοή σου .  Με απώτερο σκοπό , να μην την ξεχάσεις ποτέ . Αφήνει τα σημάδια της η πρώτη μας αγάπη .

Το αόρατο χέρι της πρώτη μας αγάπης , κατευθύνει την σκέψη του μυαλού μας . Σαν από μηχανής θεός , ξεπροβάλλει από αρχαία τραγωδία και μας οδηγεί σε πράξεις που μόνο ο έρωτας θα μπορούσε να λογίσει. Και ας φαίνονται όλα λανθασμένα . Και ας φαίνονται σωστά. Και ας μην γνωρίζεις πως πρόκειται για αληθινή αγάπη . Η πρώτη σου αγάπη και παντοτινή. 

Στην πρώτη μας αγάπη , τα βλέπουμε όλα φωτεινά . Λουλούδια , αρχίζουν και φυτρώνουν στο σκοτεινότερο σημείο της συνειδήσεως μας και η γεύση των πραγμάτων αποκά μια άλλη διάσταση. Δεν γνωρίζουμε από χωρισμούς , μελόδραμα και γύρνα πίσω . Στην πρώτη μας αγάπη δεν χωράνε εγωισμοί . Το συγγνώμη ακούγεται ευωδία από τα χείλη του ανθρώπου , που αργότερα προτιμά να κρατά το στόμα του κλειστό . Το βλέμμα , εκείνο το σπινθιροβόλο βλέμμα που σε καρφώνει ολόκληρο , καθώς βαδίζεις στα τυφλά προς την μεριά του . Και σου κρατά το χέρι , σου ανεβάζει τους παλμούς βήμα προς βήμα και ο ουρανός γεμίζει αστέρια. Το γέλιο σου σκεπάζει με ευλάβεια τα ( ίσως και όχι τόσο πετυχημένα ) αστεία που ηχούν σαν ύμνος από τα χείλη που κοιτάς με τόση αγωνία. Και γελάς . Πολύ γελάς . Οι ματιές γεμίζουν τον χώρο που απλώνεται στα πόδια σου , φαρέτρα ολόκληρη κατέχουν , με βέλη ερωτεύσιμα και ανάθεμα αν ξέρεις που θέλουν να σε βρουν . Η πρώτη σου αγάπη γίνεται η αχίλλειος πτέρνα που συνοδεύει το σώμα σου για πάντα . Δεν την ξεχνάς . Δεν μπορείς να την ξεχνάς . Και ας έχει φύγει το πάθος . Ξέρεις ποιο είναι το αγαπημένο μου μέρος στην πρώτη μας αγάπη; Και στην κάθε αγάπη . Τα μικρά μεγάλα , αμέτρητα , αχόρταγα πειράγματα . Ποιος θνητός και ποιος θεός μπορεί να αντισταθεί μπροστά τους ; Σαν από χάδι αγγέλου , ομορφαίνουν εκείνο που αναπτύσσεται και σου ψιθυρίζει μυστικά της προσωπικότητας του άλλου . Τα μεγάλα τους μάτια , σε θωρούν και κάνουν την αγάπη σου ακόμα πιο μεγάλη . Η σάρκα σου , ανέγγιχτη ακόμα , από τα ανεξίτηλα σημάδια της αγάπης , αφήνεται στην δίνη του κυκλώνα που φωνάζει το όνομα του . Το μόνος γίνεται μαζί , και ας μην το βλέπεις έτσι . Τα δάχτυλα σου μπλέκονται στην ονειροπαγίδα και μετατρέπουν το θάρρος σε πράξη . Χρόνια αργότερα  , σε ένα ταβερνάκι , σαν θυμηθείς εκείνες τις πράξεις , μην κοκκινήσεις  λέγοντας πως ήταν χαζομάρες . Οι μνήμες ολοζώντανες στο πέρασμα του χρόνου , μας αποδεικνύουν ότι εκείνες έφτιαξαν την αγάπη . Την έχτισαν , πετραδάκι πετραδάκι , την πότισαν νερό για να ανθίσει . Και ήρθε και έδεσε η τύχη και σου πρόσφερε απλόχερα την πρώτη σου αγάπη. 

Ο αέρας φυσάει λυσσασμένα και ακουμπά νοσταλγικά τα απόκρυφα σημεία του μυαλού σου. Στο τώρα , το σήμερα , το παρόν και το ύστερα . Η πρώτη σου αγάπη , συντροφεύει διστακτικά τα βήματα σου όπου και αν πας . Όπου και αν βρεθείς . Σου θυμίζει πως κάποτε αγαπήθηκες και αγάπησες πολύ . Και αν δεν την έχεις βρει ακόμα , μην σε νοιάζει , μην λυπάσαι – η μοίρα γνέθει για όλους το κρυφό τους πεπρωμένο . Σε εκείνους που ένιωσαν την πρώτη τους αγάπη , να κυλά αρμονικά , δροσοσταλίδες στο αίμα τους , φτερούγες πεταλούδας που αντικρίζει πρώτη φορά τον ήλιο . Η πρώτη μας αγάπη μας εγκαταλείπει όταν πια ωριμάσουμε . Μπορεί να γίνει και παντοτινή . Ποτέ δεν ξέρεις . Η ανάμνηση της , τα Εισόδια σε έναν καινούργιο κόσμο , χαράζονται ανέπαφα στα σύννεφα που προστατεύουν τα τοιχώματα της ψυχής μας . Στο παρόν , στο τώρα . Να θυμάσαι με δόξα την πρώτη σου αγάπη . Να την τιμάς και να την σέβεσαι . Γιατί σου έμαθε πολλά . Είτε να επιμένεις σε πολλά, είτε να φεύγεις αφήνοντας πίσω σου τα λίγα . Και ας πάει στο καλό . Η πρώτη σου αγάπη λείπει του έρωτος πολύ – μα δεν είναι αυτό το θέμα . Ο έρωτας προσωρινός , θυελλώδης , ατάραχος με βαρύ ιστορικό στην πλάτη του , δίνει την θέση στην αγάπη . Και εκείνη , εστεμμένη βασιλίσσης των συναισθημάτων , δεν ξεχνιέται ποτέ. Στην υγειά , λοιπόν , της πρώτης μας αγάπης , είπα και η πόλη έσβησε από μπροστά μου .

“There is nothing like young love. It comes at a time before the heart knows to protect itself when everything important is raw and exposed—the perfect environment for a soul-sucking, heart-crushing burst.”

Αριάδνη Εμμανουηλίδου




Ενταξιακή εκπαίδευση

Στο πλαίσιο της ενταξιακής εκπαίδευσης, η εκπαιδευτική εμπειρία που θα βιώσει ο μαθητής με κινητική αναπηρία θα διαπνέεται από τη μετακίνηση της προσοχής από τον μαθητή, με τις δυσκολίες και τους περιορισμούς του, στο σχολικό πλαίσιο, το οποίο πρέπει να εντοπίσει τις αδυναμίες του και τις δυνατότητές του και να θέσει στόχους για τη δημιουργία ενός φιλόξενου περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας συνθήκες που ευνοούν την ένταξη και ισότιμη συμμετοχή στη μάθηση του παιδιού με κινητική αναπηρία, όπου το παιδί θα είναι δυνατό να δημιουργήσει σχέσεις και φιλίες και να αναπτύξει το διάλογο και την επικοινωνία. Η πρόθεση αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω διαφοροποιημένων παιδαγωγικών στρατηγικών, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες και του συγκεκριμένου παιδιού, ενώ η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων επαγγελματιών και της οικογένειας θα υποστηρίξει την καλύτερη δυνατή ένταξη και εξέλιξη του παιδιού.

Μια ενταξιακή παιδαγωγική απαιτεί τα παιδιά να μαθαίνουν από τις διαφορές τους, συμπεριλαμβανομένων και των δυσκολιών τους, ως συνέπεια μιας αναπηρίας όπως η εγκεφαλική παράλυση. Αυτό εμπεριέχει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τους εκπαιδευτικούς και όλους τους επαγγελματίες καθώς πρέπει να γνωρίζουν πολύ καλά το δικό τους ρόλο στη διαμόρφωση μια συμπεριληπτικής καθημερινής ζωής στο σχολείο.

Η διακήρυξη της Σαλαμάνκα (1994) τονίζει ότι ένα συμπεριληπτικό σχολείο είναι η βάση για την ανάπτυξη μιας συμμετοχικής και δημοκρατικής κοινωνίας για όλους τους πολίτες, σε όλα τα επίπεδα, και από όλα τα μέρη της κοινωνίας. Συνεπώς, ένας ενταξιακός εκπαιδευτικός σχεδιασμός θα πρέπει να καλλιεργήσει τα στοιχεία της ενεργούς συμμετοχικότητας και αλληλεπίδρασης μεταξύ των μελών των ομάδων των παιδιών στο σχολείο, αλλά και στις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου των παιδιών, ως βάση για την ανάπτυξη μιας δημοκρατικής κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς.

Η ένταξη είναι ένας τρόπος θεώρησης των σχέσεων των ανθρώπων και της κοινωνίας των πολιτών και όχι μία μέθοδος, καθώς πρόκειται για το δικαίωμα όλων των παιδιών να συμπεριληφθούν, να νιώσουν ότι συμμετέχουν στη ζωή της κοινότητας και να είναι σε θέση να συμβάλλουν στη διαμόρφωση σχέσεων αλλά και να ωφεληθούν από τις σχέσεις στις οποίες συμμετέχουν.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός




Εκπαιδευτική ένταξη παιδιών με κινητική αναπηρία

Ο ορισμός της ενταξιακής εκπαίδευσης εμπεριέχει τη βασική αρχή ότι όλοι οι μαθητές θα πρέπει να μαθαίνουν μαζί, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες ή τις διαφορές τους. Κάθε παιδί έχει τη δική του ιστορία, τα μοναδικά του χαρακτηριστικά, τις δικές του δυσκολίες και δυνατότητες. Σημασία έχει να συνειδητοποιήσουμε ότι:

  • «η αναπηρία δεν είναι ένα πρόβλημα μιας μειοψηφούσας ομάδας εντός της κοινότητας, αλλά μια κατάσταση που ο καθένας μπορεί να ζήσει στη διάρκεια της ζωής του» και
  • κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να βρει την απαραίτητη υποστήριξη στις δικές του ανάγκες, ανεξάρτητα από τη φυσική, ψυχολογική και κοινωνική του κατάσταση.

Σύμφωνα με το Εγχειρίδιο κατάρτισης για την εγκεφαλική παράλυση (2012), ένα καλά σχεδιασμένο και προετοιμασμένο σχολικό περιβάλλον είναι ζωτικής σημασίας για την τελική επιτυχία όχι μόνο της εκπαίδευσης αλλά και της θεραπείας που δέχεται ένα παιδί με κινητική αναπηρία. Η ενταξιακή προοπτική θα πρέπει να είναι ένα από τα βασικά σημεία του σχεδίου εκπαίδευσης και να αναγνωρίζεται ως μια αξία που δίνει ποιότητα στον εκπαιδευτικό σχεδιασμό.

Δεν είναι αρκετό για τα σχολεία να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του ατόμου μόνο από την άποψη της διάθεσης υλικών πόρων, δηλαδή τεχνικών μέσων και εξειδικευμένου προσωπικού. Είναι επίσης σημαντικό οι εκπαιδευτικοί να είναι σε θέση να αμφισβητούν έννοιες όπως, φυσιολογικό, σχολική επιτυχία, αξιολόγηση επιδόσεων, κ.α., οι οποίες συμβάλλουν στην ετικετοποίηση και περιθωριοποίηση των παιδιών με αναπηρία. Η αναπηρία δεν μπορεί να ερμηνεύεται ως μια παρεμβολή, εξαίρεση ή «χάρη» του συστήματος, αλλά ως σταθερή και διαδεδομένη μεταβλητή των διαδικασιών της κοινωνίας και επομένως και του σχολείου. Σύμφωνα με το ως άνω Εγχειρίδιο, τα χαρακτηριστικά ενός περιβάλλοντος και ειδικότερα ενός σχολείου για όλους, ικανό να συμπεριλάβει μαθητές με κινητικές αναπηρίες, είναι:

  • Εκπαιδευμένο και καταρτισμένο εκπαιδευτικό και ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό,
  • Προγράμματα συνεχούς εκπαίδευσης για το εκπαιδευτικό προσωπικό,
  • Ενίσχυση της οικογένειας, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας (οι οικογένειες, ως το πρώτο υποκείμενο εκπαίδευσης ενδυναμώνονται και καλούνται να συμμετάσχουν και να συνεργαστούν με το σχολείο στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες),
  • Συνεργασία μεταξύ όλων των ατόμων που εργάζονται για τη σχολική και την κοινωνική ένταξη του παιδιού,
  • Ενεργός συμμετοχή της σχολικής ηγεσίας στα προγράμματα ένταξης,
  • Ενίσχυση της συλλογικότητας μεταξύ των εκπαιδευτικών,
  • Διεπιστημονική και συντονισμένη εργασία, βάσει σχεδίου,
  • Υποδοχή και αποδοχή συμμαθητών χωρίς συμπεριφορές απόρριψης και αποκλεισμού,
  • Μεθοδολογικές προσεγγίσεις που ευνοούν τη συμπερίληψη του παιδιού με κινητική αναπηρία, με βιωματικές δραστηριότητες, σε ατομικό ή μικροομαδικό και ομαδικό επίπεδο,
  • Εξάλειψη των δομικών αρχιτεκτονικών εμποδίων στο σχολείο,
  • Χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού και τεχνολογικών βοηθημάτων.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Φονταμενταλισμός

Η πρωτόγνωρη λέξη «φονταμενταλισμός» είναι ελληνική μεταγραφή του αγγλικού όρου fundamentalism (από το λατινικό fundamentum: θεμέλιο) που αποδίδεται ως «θεμελιωτισμός» ή «θεμελιοκρατία» σημαίνοντας την επιστροφή στα «θεμέλια» μιας παράδοσης του παρελθόντος, την εμμονή στα «θεμελιώδη» άρθρα πίστης και τη μαχητική προάσπιση των «θεμελιακών» στοιχείων κάποιας θρησκευτικής κληρονομιάς. Φονταμενταλισμός είναι ο μαχητικός θρησκευτικός συντηρητισμός. Τρία χαρακτηριστικά στοιχεία συνθέτουν τον φονταμενταλισμό: η συντηρητικότητα, η θρησκευτικότητα και η μαχητικότητα.

Πρώτιστο ιδίωμα παραμένει ο συντηρητισμός που διαφοροποιεί τον φονταμενταλισμό από τον εκσυγχρονισμό, τον αντιπαραθέτει στον φιλελευθερισμό ή τον σοσιαλισμό και τον αντιδιαστέλλει από τον διαφωτισμό με τον ορθολογισμό και τον ατομικισμό της νεωτερικότητας.

Η θρησκευτικότητα χρωματίζει τον φονταμενταλισμό αποφασιστικά και καθορίζει τον συντηρητισμό του. Χάρη στη βασική εμπειρία της ενότητας που διακρίνει κάθε θρησκεία τόσο στον χώρο όσο και μέσα στον χρόνο ιδρύοντας την κοινωνία (οριζόντια ενότητα των ομοδόξων μέσα στον χώρο) και γεννώντας την ιστορία (κατακόρυφη ενότητα των ομοφρόνων μέσα στον χρόνο) η συντήρηση των «θεμελίων» επικυρώνεται μεταφυσικά και επεκτείνεται από τον θολό πυθμένα κάποιου παρελθόντος «χρυσού αιώνα» στον απλησίαστο ορίζοντα ενός μελλοντικού «παραδείσου».

Η θρησκεία λειτουργεί σαν το «τσιμέντο» της συντήρησης, ως το ανθεκτικότερο συνεκτικό υλικό των «θεμελίων» της παράδοσης που υποτάσσει το κοσμικό (κράτος, κοινωνία, οικονομία) στο θρησκευτικό και υποτάσσει το ιδιωτικό (προσωπική ζωή του ατόμου) στο δημόσιο (θρησκευτικός κώδικας ηθικών αξιών, «ιερός νόμος»).

Η μαχητικότητα είναι το τρίτο στη σειρά αλλά πρώτο σε εντυπωσιασμό στοιχείο του φονταμενταλισμού. Η βία στη διακονία του ιερού εν ονόματι της συντήρησης είναι που συνοψίζει το φονταμενταλιστικό κίνημα άριστα.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ




Εκπαίδευση παιδιών με κινητική αναπηρία

Η φροντίδα για την εκπαίδευση των ατόμων με κινητική αναπηρία στη χώρα μας, όπως και για άλλες μορφές αναπηρίας, ξεκίνησε από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Το 1937 ιδρύθηκε στην Αθήνα από ιδιώτες, με τη στήριξη του Ροταριανού Ομίλου Αθηνών και στη συνέχεια του Αμερικανικού Ιδρύματος «Εγγύς Ανατολή», το πρώτο φιλανθρωπικό, μη κερδοσκοπικό σωματείο με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων (ΕΛΕΠΑΠ)».

Στόχος του σωματείου ήταν η αντιμετώπιση των προβλημάτων, από τη βρεφική μέχρι και την εφηβική ηλικία, των ατόμων με κινητικές αναπηρίες. Δόθηκε βαρύτητα στη στέγη, στην περίθαλψη και στην αποκατάσταση, με τη λειτουργία κέντρου φυσικοθεραπείας και Ειδικού Σχολείου Αναπήρων Παίδων, στο οποίο, παράλληλα με τη διδασκαλία στοιχειωδών μαθημάτων, εφαρμοζόταν κατάλληλη θεραπευτική αγωγή (Στασινός, 2001). Αυτή τη στιγμή η ΕΛΕΠΑΠ διαθέτει έξι κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά, Ιωάννινα, Βόλο, Αγρίνιο) και παρέχει συστηματική φροντίδα σε επίπεδο πρώιμης παρέμβασης και αποκατάστασης.

Σήμερα πλέον, οι Σ.Μ.Ε.Α.Ε. (Ειδικά Νηπιαγωγεία και Ειδικά Δημοτικά Σχολεία) που λειτουργούν στις εγκαταστάσεις της ΕΛΕΠΑΠ ανήκουν στο Υπουργείο Παιδείας. Η ΕΛΕΠΑΠ λειτουργεί πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης για παιδιά με κινητική αναπηρία, το οποίο αναγνωρίζεται ως φοίτηση σε προσχολική εκπαίδευση, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 3699/2008 «Εκπαίδευση παιδιών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» προβλέπεται ότι «Η φοίτηση παιδιών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ηλικίας τεσσάρων (4) έως επτά (7) ετών στο πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης της ΕΛΕΠΑΠ είναι ισότιμη με τη φοίτηση σε οποιαδήποτε μονάδα ειδικής προσχολικής αγωγής».

Το 1972 μία ομάδα είκοσι γονέων ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ίδρυση της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών, με σκοπό να συμβάλλει στην πρόνοια, εκπαίδευση και αποκατάσταση για τους ανθρώπους με εγκεφαλική παράλυση.

Στόχος ήταν η ανάπτυξη πολυποίκιλων δραστηριοτήτων για την προαγωγή των συμφερόντων των ανθρώπων με κινητικές αναπηρίες. Στον χώρο της Εταιρείας, σήμερα, λειτουργεί Ειδικό Δημοτικό Σχολείο για παιδιά με εγκεφαλική παράλυση υπό την ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας.

Εκτός από τα παραπάνω ειδικά σχολεία, λειτουργούν επίσης Ειδικά Δημοτικά Σχολεία για παιδιά με κινητική αναπηρία στο Αιγάλεω, καθώς και στην Πεντέλη και στη Βούλα στις εγκαταστάσεις του πρώην ΠΙΚΠΑ. Ακόμα λειτουργεί Ειδικό Γυμνάσιο-Λύκειο στην Ηλιούπολη, όπως επίσης Ειδικό Γυμνάσιο-Λύκειο και Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο στο Ίλιον, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης.

Οι σύγχρονες αρχές της παιδαγωγικής της ένταξης συμβάλλουν στην αλλαγή παραδείγματος και στην εκπαίδευση των παιδιών με κινητική αναπηρία και προωθούν την κατάργηση της διαχωριστικής εκπαίδευσης και τη διασφάλιση του δικαιώματος για εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη.

Κατερίνα Συμφέρη
Εκπαιδευτικός & Προπτυχιακή Ιταλικής Φιλολογίας ΑΠΘ