Σύμφωνα με το αγιολόγιο, ο Άγιος Γεώργιος ήταν Ρωμαίος στρατιωτικός που καταδικάστηκε σε θανατική ποινή, διότι δεν αποκήρυξε τη χριστιανική του πίστη. Στη συνέχεια, αγιοκατατάχθηκε ως Μεγαλομάρτυρας και αποκαλείται ο Τροπαιοφόρος. 

Βίος:

Ο πατέρας του ήταν Έλληνας Συγκλητικός Γερόντιος, στρατηλάτης στο αξίωμα κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Διοκλητιανού και καταγόταν από πλούσια και επίσημη γενιά της Καππαδοκίας. Η μητέρα του ονομαζόταν Πολυχρονία, ήταν χριστιανή και γόνος από το γνωστό Λύδδα της Παλαιστίνης. Λόγω του θανάτου του πατρός του, μετοίκησαν εκεί, όταν βρισκόταν σε μικρή ηλικία.

Κατά κάποιες εξιστορήσεις, ο τόπος γέννησης του Αγίου είναι η Σεβαστούπολη της Αρμενίας και υπήρξε αρχικά ειδωλολάτρης, αλλά έπειτα βαπτίσθηκε Χριστιανός στην Καππαδοκία, όπου έγινε μέλος της Εκκλησίας.

Ήδη από τα 18 έτη κατατάχθηκε στο ρωμαϊκό στρατό. Διακρίθηκε τόσο για την τόλμη, όσο και τον ηρωισμό του και έλαβε το αξίωμα του Τριβούνου, του Δούκα (διοικητή), του Κόμη (συνταγματάρχη).

Μαρτύριο:

Το 303 μ.Χ., με τους διωγμούς του Διοκλητιανού, ο Γεώργιος ομολογεί την χριστιανική του πίστη. Ακολούθησε μια σειρά φρικτών βασανιστηρίων: τον λόγχισαν, του ξέσκισαν τις σάρκες του με ειδικό τροχό από μαχαίρια, τον έριξαν σε λάκκο με βραστό ασβέστη, τον ανάγκασαν να βαδίσει με πυρωμένα μεταλλικά παπούτσια και μαρτύρησε, τελικώς, με αποκεφαλισμό. Το λείψανό του θάφθηκε μαζί με της μητέρας του, η οποία μαρτύρησε την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

Ο εορτολογικός κύκλος, που δημιουργείται μέσα στο λειτουργικό χρόνο της Εκκλησίας, δείχνει την περίοπτη θέση του Αγίου στη ζωή της. Από την υμνογραφία της κοσμείται με τα επίθετα «ο μαργαρίτης ο πολύτιμος», «ο αριστεύς ο θείος», «ο λέων ο ένδοξος», «ο αστήρ ο πολύφωτος», «του Χριστού οπλίτης», «της ουρανίου στρατιάς ο συνόμιλος».

Παράδοση:

Θεωρείται προστάτης αφενός του Πεζικού και του Ελληνικού Στρατού Ξηράς, επειδή ο βίος του είναι στρατιωτικός, και αφετέρου της Αγγλίας. Επίσης, θεωρούνταν Άγιος προστάτης των Σταυροφόρων, οι οποίοι έφεραν στη Δύση το λείψανό του από την Παλαιστίνη, καθώς επίσης και των Προσκόπων.

Μια αξιοπρόσεκτη διήγηση είναι αυτή που μιλάει για το φόνο του δράκοντα και τη σωτηρία της βασιλοπούλας. Το θηρίο αυτό φιλούσε το νερό μιας πηγής κοντά στη Σιλήνα στη Λιβύη και το άφηνε να τρέχει μόνον όταν έβρισκε κάποιον άνθρωπο να φάει. Οι κάτοικοι της περιοχής όριζαν με κλήρο το θύμα του δράκοντα. Όταν ήρθε κάποια στιγμή η σειρά της βασιλοπούλας, την έσωσε ο Άγιος Γεώργιος, φονεύοντας τον δράκο με το κοντάρι του.

Λόγω της ιπποτικής του συμπεριφοράς, έγινε τόσο δημοφιλής στην Ευρώπη, όπου η γιορτή είναι ίσης σημασίας με αυτή των Χριστουγέννων. Στο Συμβούλιο της Οξφόρδης το 1222, η ημέρα του κηρύχθηκε επίσημη αργία καθιστώντας τον προστάτη Άγιο της χώρας, ενώ και ως έφιππος, θεωρείτο προστάτης Άγιος των ιπποτών της Στρογγυλής Τραπέζης.

Λαογραφία:

Ο μήνας Απρίλιος, που εορτάζεται ο Άγιος Γεώργιος ονομάζεται και “Αϊγιώργης”, ή “Αϊγιωργίτης και σηματοδοτεί την αρχή της άνοιξης. Συνδέεται με τη γεωργία και τον πολλαπλασιασμό και θεωρείται η απαρχή διάφορων γεωργικών εργασιών. Το όνομα «Γεώργιος» είναι ελληνικό, προέρχεται από το ουσιαστικό «γεώργιον» που σημαίνει καλλιεργήσιμο. Αλλά ο Άγιος είναι και προστάτης των κτηνοτρόφων, διότι η εορτή του συμπίπτει με την εποχή που θα αφήσουν τα χειμαδιά και θα ανέβουν στα βουνά. Επιπλέον, ένα σημαντικό έθιμο που σχετίζεται με την εορτή είναι το Κουρμπάνι, δηλαδή η τελετουργική σφαγή ζώων και η διανομή του κρέατος σε κοινή εστίαση.

Στη λαϊκή μνήμη ήταν γνωστή η νομισματική απεικόνιση του Μεγάλου Αλέξανδρου να σκοτώνει τον λέοντα, πολύ πριν την ομόλογη σκηνή της Ορθοδοξίας. Όπως, επίσης, χαρακτηριστική είναι η σύγχρονη εκδοχή της γνωστής αρχαίας παροιμίας, αντικαθιστώντας την Αθηνά: «Άγιε μου Γιώργη βόηθα με, κούνα και συ το χέρι σου».

Εορτασμός:

Η μνήμη του τιμάται στις 23 Απριλίου και συμπίπτει με την ημέρα της Διακαινησίμου.

Κάποιες χρονιές η εορτή είναι μετακινητή, όταν πέφτει πριν από το Πάσχα, και έτσι γιορτάζεται τη δεύτερη μέρα του Πάσχα, για το λόγο ότι τα εκκλησιαστικά τροπάρια του Αγίου Γεωργίου περιέχουν αναστάσιμα λόγια που δεν είναι δυνατό να ψαλθούν πριν από την Ανάσταση.

Ελλαδικός χώρος:

Στην Ελλάδα υπάρχει σχεδόν σε κάθε περιοχή κι από ένα εξωκλήσι ή μια εκκλησία που να είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Αγίου, με το όνομα «Γεώργιος» να είναι από τα πλέον συνήθη. Έως και σήμερα κατά μήκος όλης της γεωγραφικής έκτασης του ελλαδικού χώρου τιμάται και εορτάζεται ο Άγιος με πλήθος εθίμων να λαμβάνουν χώρα, όπως οι αυτοσχέδιες ιπποδρομίες προς τιμήν του, οι τριήμερες εκδηλώσεις και η αναπαράσταση της νίκης του επί του δράκου.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Χριστός Ανέστη.

Η ομάδα του CityVibes.gr σας εύχεται χρόνια πολλά, με υγεία, αγάπη και πολλές ευτυχισμένες στιγμές.

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, η «εορτή των εορτών», αυτή της Ανάστασης και φυσικά η τελευταία ημέρα της Μεγάλης Σαρακοστής με τις ρίζες της να έγκεινται στην αρχαία Αίγυπτο. Κατά την Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζεται η εις Άδου Κάθοδος του Χριστού.

Προέλευση της λέξης:

1. Το Χριστιανικό Πάσχα προέρχεται από το Εβραϊκό Πεσάχ, «Peshah ή Pasah», που κατά την ελληνοποιημένη απόδοσή του σημαίνει το πέρασμα, τη διάβαση. Ως η πρώτη από τις τρεις ετήσιες μεγάλες εορτές των Ισραηλινών καθιερώνεται εις ανάμνησιν της απελευθέρωσης από τους Αιγυπτίους με την θαυματουργή διάβαση της Ερυθράς θάλασσας και συλλήβδην από τη φαραωνική δουλεία στην ελευθερία. Πιστεύεται ότι διέφυγαν μετά τη σφαγή των πρωτοτόκων χάρη στο αίμα του αμνού με το οποίο άλειψαν τις πόρτες των σπιτιών τους. Άλλωστε, ο πασχάλιος αμνός των Ιουδαίων ήταν σύμβολο και τύπος του αληθινού πασχαλίου αμνού, του Χριστού, που θυσιάστηκε για την ανθρωπότητα και την λύτρωσε με το αίμα Του τη δουλεία της αμαρτίας. 
2. Ο Χριστιανισμός πήρε το Πάσχα από τους Εβραίους και το ανανοηματοδότησε. Η λέξη προέρχεται από την ελληνική «Πάσχειν» προς τιμήν των Παθών του Χριστού. Οι Χριστιανοί γιορτάζουν το Πάσχα, την ανάσταση του Χριστού και την απελευθέρωσή τους από την αμαρτία και το θάνατο, δηλαδή τη λύτρωση και το πέρασμα από τον θάνατο στη ζωή. Επιπλέον, γιορτάζεται και η ανάσταση της άνοιξης, το ξύπνημα της φύσης μετά τη νάρκη του χειμώνα.

Καθορισμός ημερομηνίας και σημασία:

Θεωρείται η μεγαλύτερη κινητή εορτή. Καθορίστηκε από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. και εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας της 21 Μαρτίου. Αν η εν λόγω ημέρα ήταν Κυριακή, τότε το Πάσχα θα ήταν την επόμενη Κυριακή. Συνεπώς, πέφτει στο μεσοδιάστημα από 4 Απριλίου έως και 8 Μαΐου. 

Από την εισαγωγή του Γρηγοριανού ημερολογίου, Ανατολικοί και Δυτικοί Χριστιανοί το γιορτάζουν σε διαφορετικές ημερομηνίες, οι μεν βάσει του παλαιού, οι δε βάσει του νέου ημερολογίου. Έως και σήμερα δεν έχουν καρποφορήσει οι προσπάθειες για κοινό εορτασμό όλων των δογμάτων και ομολογιών.

Στους πρώτους μετά Χριστόν αιώνες, εορτασμοί δεν υπήρχαν, καθώς οι Χριστιανοί ήταν μια διωκόμενη μειονότητα. Μολαταύτα, τα πράγματα μέλλουν να αλλάξουν στις ημέρες του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου με τις πρώτες λειτουργίες να ξεκινούν στην Ιερουσαλήμ.

Ιστορικό υπόβαθρο:

Το ευαγγέλιο που διαβάζεται την εν λόγω ημέρα αναδεικνύει και εξαίρει το ρόλο των τριών μυροφόρων γυναικών που πηγαίνουν στον τάφο του Χριστού, για να αλείψουν το σώμα του με μύρο σύμφωνα με τα ταφικά έθιμα της εποχής. Βρίσκονται, όμως, αντιμέτωπες με την απουσία Του και ενσαρκώνοντας, έτσι, το βιβλικό θεμέλιο της ιεραποστολικής αγιότητας. Γίνονται, δηλαδή, οι πρώτοι απόστολοι της πίστης, αφού διαδίδουν την είδηση της Ανάστασης του διδασκάλου στους μαθητές του. Είναι αναλογική με την υμνογραφία ούσα εμπνευσμένη από τη βιβλική διήγηση με την παραβολή των τριών μάγων που πηγαίνουν να προσκυνήσουν το νεογέννητο μεσσία, με άγνωστη θεία καταγωγή, ποιητική αδεία. 

Στη συνέχεια, από μίσος Γραμματείς και Φαρισαίοι δωροδοκούν τους στρατιώτες, ώστε ισχυριστούν ότι το σώμα του Χριστού κλάπηκε και δεν αναστήθηκε. Όμως, ο Ιησούς εμφανίστηκε στους μαθητές στη Γαλιλαία, τους ευλόγησε και τους προέτρεψε να διασκορπιστούν για να διδάξουν τον λόγο Του συμπεριλαμβάνοντας το βάπτισμα στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Όπως ακριβώς και έγινε.

Ο Κύριος σταυρώθηκε και πέθανε την Παρασκευή, το βράδυ όπου οι Ιουδαίοι έτρωγαν τον πασχάλιο αμνό και αναστήθηκε μετά το Σάββατο. Δηλαδή πρώτη μέρα της εβδομάδας εξ’ ου και η ονομασία «Κυριακή».

Σήμερα:
Η τέλεση ξεκινά στις δώδεκα τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου με τον Όρθρο και συνεχίζει με την Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία, όπου και διαβάζεται η ευαγγελική περικοπή της παννυχίδος, που εξιστορεί την εμφάνιση του Κυρίου στους δώδεκα μαθητές την ημέρα της Ανάστασής Του. Το απόγευμα της επομένης τελείται ο Εσπερινός της Αγάπης ή αλλιώς η Δεύτερη Ανάσταση με την ονομασία να προέρχεται από τους Χριστιανούς να ανταλλάσουν μεταξύ τους το Φιλί της Αγάπης.

Τα μεσάνυχτα της Κυριακής του Πάσχα, ο ιερέας προσκαλεί τους πιστούς να «Δεύτε λάβετε φως», εκείνοι ανάβουν τις λαμπάδες τους με Αυτό -παραπέμποντας στο φως που έφερε ο Χριστός νικώντας το θάνατο και το σκοτάδι με την Ανάσταση- και ακολουθεί μια σειρά βεγγαλικών, ώστε να «διώχνονται τα κακά πνεύματα» κατά τη διάρκεια που ακούγεται ο ύμνος: Χριστός Ανέστη εκ νεκρώ, θανάτω θάνατον πατήσας και τους εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος. 

Έπειτα, μαζεύεται η οικογένεια και τρώνε όλοι μαζί μαγειρίτσα, τσουρέκι και τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά, που συμβολίζουν με το χρώμα τους το αίμα του Χριστού. Νωρίς το πρωί γίνεται η απαραίτητη προετοιμασία για το σούβλισμα και ψήσιμο των αρνιών, των κατσικιών και των όποιων άλλων κρεατικών εδεσμάτων για το πασχαλινό γλέντι της ημέρας αυτής, της Λαμπρής. Ακολουθεί μεγάλη γιορτή με μουσικές και τραγούδια, με τον Κυριακάτικο οβελία, χαρές και χορούς.

Ποιο είναι το βαθύτερο νόημα:

Οι πιστοί βιώνουν τα πάθη και την ανάσταση του Χριστού συμμετέχοντας ενεργά με τη «συμπόρευση», «συσταύρωση» και «συνανάσταση». Ο Χριστός εκουσίως έπαθε και ανέστη για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους και φυσικά η μοιρολατρική λύπη απευθύνεται στις αμαρτίες αυτών. Μολαταύτα, μόνο σε συνδυασμό με την ειλικρινή μετάνοια θα επέλθει η υποκειμενική σωτηρία κατά την έλευση των εσχάτων.

Κλείνοντας, η πένθιμη ατμόσφαιρα της Μεγάλης Εβδομάδας και η χαρά που τη διαδέχεται το βράδυ της Ανάστασης ποικίλει ανά το Χριστιανικό κόσμο. Η Ορθόδοξη Εκκλησία δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ανάσταση του Κυρίου, ενώ η Δυτική στο θρήνο για το θάνατό του.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η Μεγάλη Εβδομάδα μνημονεύει το θάνατο και την Ανάσταση του Κυρίου και πρόκειται για τη μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή του Χριστιανισμού. Αποτελεί την κορύφωση, το απόλυτο σύμβολο της αναγέννησης της επίγειας θνητότητας με την εξύψωση του πνεύματος στους ουρανούς, δηλαδή τη μετάβαση από τον θάνατο στη ζωή και μέλλουσα ελπίδα.

Αφενός τα ήθη και αφετέρου τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα είναι βγαλμένα από τις ρίζες της θρησκευτικής παράδοσης και τις διηγήσεις των προγόνων, που αναβιώνουν τόσο από γενιά σε γενεά, όσο και στο πέρασμα των αιώνων ή ακόμη και των χιλιετηρίδων. Διατηρούν, άλλωστε, ακέραιη την κατάνυξη και την απαραίτητη νηστεία της πιο εμβληματικής γιορτής της Ορθοδοξίας, ενώ κλιμακώνονται σταδιακά.

Μεγάλη Δευτέρα: Νηστεία

Είναι η αφετηρία όλων των ετοιμασιών για τον εορτασμό του Πάσχα και συλλήβδην της Μεγάλης Εβδομάδας. Σε επαρχιακά μέρη υπάρχει το έθιμο να ασπρίζουν με ασβέστη τις αυλές, τα ταβάνια και τους εξωτερικούς τοίχους, να βάφουν τις γλάστρες με πορφυρό χρώμα και να βγάζουν έξω όλα τα υπάρχοντα του σπιτιού. Επιπρόσθετα, ουκ ολίγοι επιλέγουν να νηστεύουν έκτοτε έως ότου να μεταλάβουν την Θεία Κοινωνία τη Μεγάλη Πέμπτη.

Μεγάλη Τρίτη: Καθαριότητα

Μια ημέρα αφιερωμένη στη συνέχεια της καθαριότητας του σπιτιού, ενώ ήδη λαμβάνουν χώρα οι ετοιμασίες για την προπαρασκευή των αρτοποιημάτων, που μέλλουν να καταναλωθούν τις προσεχείς μέρες. Δηλαδή συλλέγονται όλα τα απαραίτητα σκεύη και πρώτης ύλης αγαθά για το σκοπό αυτό.

Μεγάλη Τετάρτη: Ζυμάρι

Σύμφωνα με τις παραδόσεις, οι νοικοκυρές πηγαίνουν στο Μεγάλο Ευχέλαιο έχοντας μαζί τους μια σουπιέρα με αλεύρι, όπου στερεώνουν τρία κεριά, τα οποία καίνε κατά την τέλεση του Μυστηρίου. Έπειτα, το αλεύρι αυτό χρησιμοποιείται την επόμενη ημέρα στα πασχαλινά κουλουράκια μαζί με τα παιδιά τους, χωρίς προζύμι. Έπειτα, ο παπάς ακουμπά πάνω στη ζύμη το Σταυρό με το Τίμιο Ξύλο και το ζυμάρι φουσκώνει. Αυτό αποτελούσε το προζύμι ολόκληρης της χρονιάς.

Στη λειτουργία της εν λόγω ημέρας, ο ιερέας μυρώνει με λάδι το μέτωπο των πιστών, καθώς και τις παλάμες σε κάθε όψη. Ακόμη, επέλεγαν να πάρουν κι ένα βαμβάκι με λίγο λάδι επιστρέφοντας στο σπίτι, ώστε να μυρώσουν με τον ίδιο τρόπο τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας που δεν δύνανται να παρευρεθούν. 

Μεγάλη Πέμπτη: Λαμπρή

Τη Μεγάλη Πέμπτη πηγαίνουν το πρωί στην εκκλησία οι πιστοί για να πιούν το αγίασμα και να κοινωνήσουν παίρνοντας μαζί τους ένα μπουκαλάκι ξύδι ή λεμόνι. Ύστερα απλώνουν ένα κόκκινο πανί σε μπαλκόνι ή παράθυρο, που συμβολίζει το αίμα του Χριστού. 

Ακόμη, βάφουν τα κόκκινα αυγά και ζυμώνουν τα πασχαλινά τσουρέκια, τα εφτάζυμα ψωμιά, τα «λαμπροκούλουρα» και το χριστόψωμο. Σύμφωνα με κάποιες παραδόσεις, φτιάχνουν ντολμαδάκια και κολοκυθοκορφάδες από αμπελόφυλλα τοποθετώντας στο μέσω αυτών χοχλιούς.

Το βράδυ στην εκκλησία περιφέρεται ο Σταυρός με τον Ιησού και κοπέλες αναλαμβάνουν να στολίσουν τον Επιτάφιο με γιρλάντες από λευκά άνθη και έπειτα όλοι προσκυνούν και περνούν κάτω από τον Επιτάφιο, ενώ ακόμη και να διανυκτερεύουν, ώστε να «φυλάγουν και μοιρολογούν το Χριστό». Σε κάποια μέρη πραγματοποιείται η ετοιμασία του Ιούδα για το κάψιμό του. Με παλιά ρούχα φτιάχνεται το ομοίωμα και περιφέρεται από σπίτι σε σπίτι ζητώντας «καψίδια». 

Μεγάλη Παρασκευή: Πένθος

Τη Μεγάλη Παρασκευή ως την ημέρα των Παθών, οι πιστοί πάνε στην εκκλησία και πίνουν Αγίασμα –το οποίο δεν το μεταφέρουν στο σπίτι. Η νηστεία αρκείται σε νερόβραστα, δίχως χρήση λαδιού, καθώς και στην αποχή από κάθε είδους εργασία. Αρκετοί είναι αυτοί που φτιάχνουν σούπα από ταχίνι και άλλοι συνηθίζουν να πίνουν ξίδι εις ανάμνηση της προδοσίας. 

Το απόγευμα γίνεται η εξόρμηση στους τάφους των οικείων, για την περιποίηση, τον καθορισμό και το άναμμα των καντηλιών, ώστε να μην τα βρει η Θεία Ανάσταση σβηστά. Έπειτα, γίνεται η αποκαθήλωση και το βράδυ τελείται η περιφορά του Επιταφίου με συνοδεία εξαπτέρυγων και χορωδία, με πένθιμα εμβατήρια και πλήθος κόσμου να ακολουθεί κρατώντας αναμμένα κεριά ή λαμπάδες καθ’ όλη τη διάρκεια της λιτανείας. Κάποιοι ραίνουν τον επιτάφιο με λουλούδια, ενώ άλλοι τα παίρνουν, διότι θεωρούνται ευλογημένα και τα τοποθετούν στο εικονοστάσι του σπιτιού. Παλιότερα, φτιάχνονταν φυλαχτά για τους ναυτικούς, ενώ ορισμένοι τα χρησιμοποιούσαν ως γιατρικό.

Μεγάλο Σάββατο: Χριστός Ανέστη

Όπως είθισται ήδη από τις πρωινές ώρες ηχούν οι καμπάνες της εκκλησίας με τη μέρα να είναι αφιερωμένη στην αποχή από κάθε είδους εργασία. Μετά την πρωινή λειτουργία ακολουθεί το έθιμο της σφαγής των αρνιών και η προετοιμασία της μαγειρίτσας.

Στα Ιεροσόλυμα τελείται η Αφή του Αγίου Φωτός και της Ανάστασης και διανέμεται σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο. Στις δώδεκα τα μεσάνυχτα συγκεντρώνονται οι πιστοί στην εκκλησία, για να υποδεχτούν το Άγιο Φως με τις φράσεις «Χριστός Ανέστη»-«Αληθώς Ανέστη», όπου βεγγαλικά και μπαλωθιές λαμβάνουν χώρα. Στην συνέχεια, μεταφέρουν το φως στο σπίτι τους, κάνοντας στην εξώθυρα το σημάδι του σταυρού με τον καπνό του κεριού και ανάβουν το καντήλι στα εικονίσματα κρατώντας το αναμμένο τουλάχιστον για σαράντα ημέρες, ανανεώνοντάς το στην επόμενη Ανάσταση.

Ακολουθεί το γιορτινό τραπέζι με μαγειρίτσα, τσουρέκι και τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών.

Κυριακή του Πάσχα

Στο πασχαλινό τραπέζι της Λαμπρής γίνεται γλέντι με τραγούδια και χορούς να κρατάνε μέχρι αργά το βράδυ. Με μεγάλα τραπέζια με το ψητό αρνί οβελία στη σούβλα, το κοκορέτσι και το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών. Το τελευταίο συμβολίζει τη γέννηση, όπως όταν σπάει το τσόφλι και βγαίνει μία νέα ύπαρξη στο φως. 

Κάποτε το λαμπριάτικο γλέντι επεκτεινόταν για όλη την επόμενη εβδομάδα, ως την Κυριακή του Θωμά, και ονομάζονταν διακαινήσιμος ή ασπροβδομάδα. Σε αντίθεση με σήμερα που από την Τρίτη του Πάσχα γυρνάνε όλοι στις δουλειές τους.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών, ή επίσημα Αγία και Μεγάλη Εβδομάς, σύμφωνα με το χριστιανικό εορτολόγιο οριοθετείται ως η αμέσως επόμενη εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Λέγεται επίσης και «Εβδομάδα ξηροφαγίας» ή «άπρακτος εβδομάς», επειδή ακολουθείται αυστηρή νηστεία και πλήρης αποχή από κάθε εργασία αντιστοίχως.

Έχει ως χρονολογική αφετηρία το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων, ολοκληρώνεται το Μεγάλο Σάββατο και πήρε την ονομασία της από τα κοσμοσωτήρια γεγονότα που συνέβησαν στη διάρκειά της, τα Άγια Πάθη –Σταύρωση, Ταφή και εκ νεκρών Ανάσταση του Ιησού Χριστού.

Ο όρθρος κανονικά τελείται κάθε πρωί, πλέον όμως γίνεται το προηγούμενο απόγευμα για λόγους ποιμαντικούς και οικονομίας, ώστε όσοι εργάζονται να δύνανται να παρακολουθήσουν και να συμμετέχουν στην επιτέλεση, τον επονομαζόμενο πια Εσπερινό. Τα ευαγγελικά αναγνώσματα, άλλωστε, αναφέρονται διαδοχικά στα τελευταία γεγονότα της ζωής του Κυρίου. 

Κυριακή των Βαΐων

• Είναι η τελευταία Κυριακή προ Πάσχα συνδεόμενη με την ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα, όπου ο λαός τον υποδέχθηκε με επευφημίες και «βαΐα των φοινίκων». Συνάμα αρχίζει η πορεία Του προς το Πάθος με αρχιερείς και Φαρισαίους να έχουν αποφασίσει τη θανάτωσή Του.

Έτσι, ως ανάμνηση μέχρι σήμερα τιμάται με κλαδιά δάφνης, η εκκλησία στολίζεται πένθιμα και με αντίστοιχα άμφια οι ιερείς, ενώ μπροστά στην Ωραία Πύλη τοποθετείται η εικόνα Του.

Μεγάλη Δευτέρα

• Γίνεται λόγος για τον ενδέκατο γιο του προπάτορα πατριάρχη Ιακώβ, τον Πάγκαλο Ιωσήφ, δηλαδή αυτόν με την ωραία όψη και αγαθή ψυχή. Ο Ιωσήφ προεικονίζει και προαναγγέλλει με την περιπέτειά του αυτή τη δράση και το πάθος του Θεανθρώπου.  
• Και για το περιστατικό της άκαρπης, ξηρανθείσης, συκιάς που ξέρανε ο Χριστός μη βρίσκοντας καρπούς καταράσσοντάς τη. Συμβολίζει την ιουδαϊκή Συναγωγή των Εβραίων, τη ζωή του Ισραηλιτικού λαού, ούσα άκαρπη από καλά έργα και στηλιτεύεται από τον Κύριο.

Παραβολικά: δίχως πνευματικούς καρπούς αναμένεται ο αιώνιος θάνατος.

Μεγάλη Τρίτη
Παρουσιάζονται παραβολές, σύντομες ιστορίες που φανερώνουν πτυχές της βασιλείας του Θεού. 

• Παραβολή δέκα παρθένων: με διδαχή την πληρότητα πίστης και φιλανθρωπίας. Οι αρετές των φρονίμων αντιπαραβάλλονται προς τη ραθυμία και φιλαργυρία των υπόλοιπων πέντε που δεν εξασφάλισαν αρκετό λάδι για τις λαμπάδες τους. 
• Παραβολή ταλάντων: με διδαχή την εργατικότητα και την καλλιέργεια των πνευματικών χαρισμάτων. Γίνεται αναφορά σε αρετές αγιότητας και σωτηρίας όπως: σωφροσύνη, πνευματική εγρήγορση, διακονία, ελεημοσύνη. 

Μεγάλη Τετάρτη

• Το πρωί τελείται ο Εσπερινός των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων.
• Το απόγευμα η αμαρτωλή γυναίκα που «δεινόν η ραθυμία, μεγάλη η μετάνοια» άλειψε τα πόδια του Κυρίου με μύρο και συγχωρήθηκε για τα αμαρτήματά της. 
• Ψέλνεται το περίφημο δοξαστικό τροπάριο της Υμνογράφου Μοναχής Κασσιανής του 9^ου.
• Το ίδιο απόγευμα τελείται και η ακολουθία του Ευχελαίου.

Μεγάλη Πέμπτη

• Αρχικά, ο Ιερός Νιπτήρας, το πλύσιμο ποδιών των μαθητών από τον Κύριο, με εκδήλωση ταπεινοφροσύνης ως ικεσία και ευχαριστιακή αποδοχή θείου ελέους ανιδιοτέλειας.
• Μετά ο Μυστικός Δείπνος, η παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, με την ανάδειξη του προδότη.
• Ακολουθεί η υπερφυής γονατιστή Προσευχή του Κυρίου στο Όρος των Ελαιών. 
• Τέλος, η Προδοσία του Ιούδα και σύλληψη του Κυρίου από τους στρατιώτες, δηλαδή η αφετηρία του Πάθους Του, ή αλλιώς η ανάγνωση των δώδεκα ευαγγελίων.

Μεγάλη Παρασκευή
Πρόκειται για ημέρα πένθους και θρήνου, απόλυτης νηστείας, προσευχής και περισυλλογής. 

• Ακολουθία Μεγάλων Ωρών: τελείται το πρωί δίχως θεία λειτουργία, καθώς υποκαθίσταται από την σταυρική θυσία του Κυρίου. Ο Εσπερινός της Αποκαθήλωσης με τη λιτάνευση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Τράπεζα και η περιφορά του Ιερού Επιταφίου εντός του χώρου του ναού και ο ψαλμός «Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου» είχε ατονήσει και επανήλθε το 1864.
• «Ακολουθία αγίων και αχράντων Παθών», δηλαδή η Κορύφωση του θείου δράματος, με την ανάμνηση και βίωση Σωτήριων Παθών του Κυρίου. Δηλαδή: μαστιγώματα, κοροϊδίες, εξευτελισμούς, σταύρωση και θάνατο. Διαμορφώνεται στην Κωνσταντινούπολη τον 9^ο μ.Χ.

Φέρει κόκκινη χλαμύδα, ακάνθινο στεφάνι και καλάμι αντί σκήπτρου. Βαδίζει στον τόπο της καταδίκης, Γολγοθά, κουβαλώντας τον σταυρό. Φωνάζει «Τετέλεσται», λογχίζεται στα πλευρά και τρέχει αίμα και νερό.

Μεγάλο Σάββατο

• Ταφή του Κυρίου από τον Αριμαθαίας Ιωσήφ και το Φαρισαίο Νικόδημο αρωγοί στην αποκαθήλωση και προετοιμασία του σώματος. Και φραγή του τάφου με φρουρά στρατιωτών από τον Πιλάτο για την αποφυγή ληστείας του σώματος του Κυρίου υποστηρίζοντας ότι αναστήθηκε.
• Κάθοδος στον Άδη, κήρυξε στους νεκρούς, φέροντας αναστάτωση γκρεμίζοντας τις αιώνιες πύλες με το πνεύμα Του να ήταν αδύνατο να μείνει εκεί για αυτό και ανέστη. Όπως και οι πιστοί που δεν μπορούν πια να μείνουν αυτοί δέσμιοι, ελευθερώθηκαν μαζί Του. Με τη νίκη του θανάτου. 
• Στον όρθρο ψέλνεται η «Πρώτη Ανάσταση» στη Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και λαμβάνει χώρα το βάπτισμα κατά την αρχαία εκκλησία, σύναξη.
• Το μεσημέρι στον Πανάγιο Τάφο πραγματοποιείται η αφή του Αγίου Φωτός, όπου και διανέμεται σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο.
• Το βράδυ ακολουθεί η Τελετή της Ανάστασης με το «Δεῦτε λάβετε φῶς» και το «Χριστός Ανέστη», που συνοδεύεται από τους χαρμόσυνους ήχους, ασπασμούς και ρίψη  πυροτεχνημάτων.

Συμπερασματικά, επιβεβαιώνεται η οργανική συνέχεια μεταξύ των δυο Διαθηκών σύμφωνα με την ερμηνευτική σταθερά της πατερικής παράδοσης που βλέπει στην Παλαιά την προτύπωση της Καινής και στη Καινή την αρτίωση της Παλαιάς με τη διακονία του Ιησού.

Αικατερίνη Συμφέρη

Σήμερα είναι και ευρέως γνωστό τοις πάσι ότι η εποχή που διανύουμε είναι η πλέον πρόσφορη για κατοικίδια ζώα. Και αυτό διότι λόγω των συνθηκών -που όλοι είμαστε συνοδοιπόροι- με την απαγόρευση της κυκλοφορίας, νόμιμα με υπουργική απόφαση επιτρέπεται η έξοδος για βόλτα των ζωντανών. Κάτι για το οποίο εκτός από τις βιοτικές ανάγκες τους, έπεται και μια σειρά από οφέλη για τους ιδιοκτήτες αυτών. 

Αρχικά, βγάζοντας για παράδειγμα τον σκύλο βόλτα, όχι μόνο απολαμβάνει την έξοδο με τα όσα αποβάλει ο οργανισμός του, πράγμα απόλυτα φυσιολογικό και λειτουργικό για τον ίδιο, αλλά επιπρόσθετα δίνεται και η ευκαιρία να εκτονώσει την όποια συσσωρευμένη ένταση έχει αποκτήσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας εντός του διαμερίσματος ή του σπιτιού αντιστοίχως. 

Και εκεί ακριβώς έγκειται το γεγονός ότι πρόκειται για μια ιδανική ευκαιρία, ώστε να συνδυαστεί με την σύσφιξη της μεταξύ τους σχέσης σκύλου-ιδιοκτήτη. Δύναται, δηλαδή, ο ιδιοκτήτης να παίξει με τον σκύλο του, χρησιμοποιώντας αντικείμενα, σαν κλαδιά, ή εφευρίσκοντας νέα παιχνίδια, να τον εκπαιδεύσει και συλλήβδην να περάσει ποιοτικό χρόνο μαζί του. Μια βόλτα στο τοπικό πάρκο ή έστω ακόμη και γύρω από την γειτονιά μέλλει να γίνει μια απολαυστική έξοδος και για τους δυο, διότι θα αλλάξουν τις παραστάσεις τους προσωρινά, θα χαρούν και αναζωογονηθούν ερχόμενοι σε επαφή με την μητέρα φύση και ιδίως κατά τις ηλιόλουστες μέρες, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως αρωγοί στην χαλάρωση των εν λόγω προσώπων. 

Επιπρόσθετα, πιθανό είναι να συναντηθούν και με άλλους που έστειλαν το ίδιο sms, έχοντας φυσικό επακόλουθο ο σκύλος να ευχαριστηθεί την έξοδό του έτι περισσότερο, αυτή τη φορά συναναστρεφόμενος από τους νέους τετράποδους φίλους του. Αυτό, όμως, δεν είναι μονόπλευρο, διότι και ο ίδιος ο ιδιοκτήτης θα συναναστραφεί αντίστοιχα με τους άλλους ιδιοκτήτες που θα βρίσκονται εκεί. Έτσι, στέκεται ως μια καλή αφορμή για κοινωνικοποίηση στο όλο το χάος που επικρατεί την προκειμένη στιγμή, αναπτύσσοντας επιπλέον κοινωνικούς δεσμούς και εκτονώνοντας και ο ίδιος την μη απελευθερωμένη ένταση με το να ανταλλάσσει απόψεις και να πραγματοποιεί συζητήσεις, είτε για κοινά ή είτε μη, ζητήματα που τον απασχολούν και προβληματίζουν.

Πάνω σε αυτό τον άξονα εντοπίζεται και το εξής η καλύτερη γνωριμία με τους γείτονες και της γύρω περιοχής. Δεν είναι λίγες οι φορές που ίσως και από συνήθεια ακολουθούμε την ίδια διαδρομή για το σπίτι που διαμένουμε. Υπάρχει, όμως, τώρα η ευκαιρία για εξερεύνηση της γειτονιάς, των σοκακιών και της ευρύτερης περιοχής. Άλλωστε, αυτή η εξερεύνηση μπορεί να υλοποιηθεί ακόμη και δίχως κάποιο κατοικίδιο, καθώς με τον κωδικό «6» επιτρέπεται η κυκλοφορία με περιθώριο δυο ωρών με την προϋπόθεση ότι το άτομο θα πραγματοποιήσει εξωτερική σωματική άσκηση, δηλαδή θα αθληθεί.

Σαφώς με την απαγόρευση κυκλοφορίας τα γυμναστήρια, ιδιωτικά και δημόσια, έχουν αναστείλει την λειτουργία τους μέχρι νεωτέρας. Στο χρονικό διάστημα όμως που θα παραμείνουν κλειστά, όσοι γυμνάζονταν εκεί, αφενός οι επαγγελματίες αθλητές, και αφετέρου όσοι έχοντάς το ως χόμπι, ή διασκέδαση, ή βελτίωση φυσικής τους κατάστασης, μπορούν να πραγματοποιήσουν εξωτερικά την άθλησή τους, είτε αρκείται μόνο σε περπάτημα, είτε επεκτείνεται και σε ασκήσεις για την ενδυνάμωση των μυών.

Ευτυχώς, με τις πρόσφατες διανυόμενες “αλκυονίδες” μέρες μια τέτοιου είδους δραστηριότητα θα έκανε καλό τόσο στην σωματική κατάσταση και ενεργοποίηση των χαμηλών επιπέδων αδράνειας του μεταβολισμού, όσο και στην ψυχολογική διαύγεια των ίδιων ατόμων. Εν ολίγοις, συνεισφέρει θετικά σε ψυχοσωματικό επίπεδο, διατηρώντας την ισορροπία μεταξύ σωματικής και ψυχικής υγείας.

Αικατερίνη Συμφέρη

Τα φετινά γενέθλια είναι ανατρεπτικά για όσους γιορτάζουν αυτήν την περίοδο, δηλαδή ήδη από τα τέλη Μαρτίου έως και σήμερα -ή μάλλον για όσο ακόμη θα παραταθεί η καραντίνα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι πρόκειται να μείνουν αξιομνημόνευτα, ανεξίτηλα στην μνήμη, αλλά και στο φωτογραφικό άλμπουμ, των εορταζόντων, συγγενών, καθώς και φίλων.

Εννοείται φυσικά ότι ουκ ολίγες είναι οι φορές, που οι διάφορες φωτογραφίες, οι οποίες κυκλοφορούν από καιρό στο διαδίκτυο, δίνουν μια αρκετά διαφορετική χροιά στην όλη κατάσταση με σάτιρα και χιούμορ. Εμπνευσμένα στιχάκια με έξυπνες ατάκες, φωτογραφίες κολλάζ με μικρότερες εικόνες να αφηγούνται μια πιο divertida εκδοχή, τα λεγόμενα αλλιώς memes, λύνουν στα γέλια χιλιάδες διαδικτυακούς αναγνώστες. 

Η τρέχουσα κατάσταση στέκεται πηγή έμπνευσης κυρίως για τα καταστήματα με είδη ζαχαροπλαστικής τα οποία καλλιτεχνούν υλοποιώντας παραγγελίες για τούρτες όλων των γεύσεων και γούστων, που φυσικά είναι εμπνευσμένες από το φλέγον ζήτημα covid-19 και αναπαριστώνται με επικάλυψη πράσινου γλάσου, ή έτι περισσότερο με «μικρόβια» φτιαγμένα από πλαστικό που τη διακοσμούν, με κεραίες και ό,τι λογής δύναται να σκαρφιστεί ο ανθρώπινος νους. Με αυτόν τον τρόπο, άλλωστε, γίνεται πιο ευχάριστη η συγκεκριμένη μέρα, πιο διασκεδαστική, ελαφρύνοντας με αυτό τον τρόπο το όλο βαρύ κλίμα που επικρατεί. 

Μολαταύτα, φέτος θα είναι διαφορετικά. Όχι μόνο ως προς την εμφάνιση της τούρτας, αλλά και γιατί εν όψει καραντίνας, όλα τα μαγαζιά -που θα μπορούσε ένας εορτάζοντας και αντίστοιχα μια εορτάζουσα να βγάλει τους αγαπημένους του ή της ανθρώπους και να γιορτάσουν αυτό το γεγονός- είναι κλειστά, εκτός φυσικά κάποιων επιλεγμένων εξαιρέσεων. 

Βέβαια, σε περίπτωση μονοπυρηνικής ή και μη οικογένειας, τα φετινά γενέθλια θα εορταστούν υπό την θαλπωρή αυτής, με τα αδέρφια ή και τους παππούδες. Καθίσταται, επίσης και μια ιδανική ευκαιρία για να ενδυναμωθούν οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των μελών της εκάστοτε οικογένειας και να καλυφθούν τυχόν χάσματα επικοινωνίας δημιουργημένα από την τριβή της ρουτίνας ΠΚ (προ καραντίνας).

Και σαν δεν αρκούσε αυτό, είναι σε ισχύ παράλληλα και η απαγόρευση της κυκλοφορίας, κάτι το οποίο σημαίνει ότι είναι πιθανό το επικείμενο birthday party να υλοποιηθεί μέσω βίντεο-κλήσης, από skype ή messenger. 

Βέβαια, μια χαραμάδα αισιοδοξίας σε αυτό το σημείο έγκειται στο εξής ακόλουθο γεγονός. Όπως έχει παρατηρηθεί, στα ποικίλης φύσεως άρθρα που κυκλοφορούν στο ιντερνέτ αναφερόμενα στην εν λόγω κατάσταση, καθώς και από αναμετάδοση των media τηλεόρασης ή και ραδιοφώνου, προς στιγμήν, επιτρέπεται η συγκέντρωση σε έκαστο διαμέρισμα έως και 10 ατόμων, δίχως όμως να καταπατώνται άλλες διατάξεις, όπως αυτή της κοινής ησυχίας. 

Έτσι, λοιπόν σε αυτή τη περίπτωση, ίσως να ήταν εφικτή μια μικρή συμβολική εορτή. Εν συνεχεία, όμως, αν δύναται να μετακινηθούν οι προσκεκλημένοι προκειμένου να παρευρεθούν, αλλά και το πώς θα πραγματοποιηθεί η εν μετακίνηση αυτή, είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα προς συζήτηση.

Από την άλλη όψη του νομίσματος, λόγω του περισσότερου διαθέσιμου χρόνου, και για προσωπική ενδότερη ανασκόπηση, αλλά και λόγω ανίας, υπάρχει το ενδεχόμενο παρελθόντα πρόσωπα να επιλέξουν να έρθουν σε επικοινωνία με το εορτάζων άτομο, ώστε να ευχηθούν τα χρόνια πολλά και ό,τι έπεται. Ίσως να είναι και μια ευκαιρία για την ανασκόπηση των ωραίων παλαιών στιγμών που είχαν μοιραστεί, κάτι που να μην συνέβαινε αν δεν πλήττονταν η υφήλιος από τον πολύ συζητημένο ιό.

Ένα από τα ακράδαντα θετικά, θα μπορούσε να πει κανείς είναι το ευτύχημα ότι με την άρση όλων των αποφάσεων περί περιορισμού μετακινήσεων μόνο για τα απαραίτητα λειτουργικά και έκτακτα έξοδα του κάθε νοικοκυριού, ανοίγοντας ξανά τα καταστήματα, τα αργοπορημένα δώρα από φίλους και συγγενείς θα είναι αρκετά ως προς τους εορτάζοντες.

Είμαι σίγουρη ότι και εσείς θα έχετε κάποιον φίλο, γνωστό ή και μέλος της οικογένειας σας που αυτή την περίοδο έχει τα γενέθλιά του. Χρόνια πολλά και να περάσετε όμορφα!

Αικατερίνη Συμφέρη

Τις τελευταίες εβδομάδες βιώνουμε όλοι ανεξαιρέτως τις αλλαγές στην καθημερινότητά μας σε όλους τους τομείς της ζωής μας λόγω της πανδημίας του Covid-19. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση στην εφημερίδα Global times οι αιτήσεις για διαζύγια στην Κίνα έχουν τριπλασιαστεί κι αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στον αναγκαστικό εγκλεισμό των ζευγαριών στο σπίτι. Επιπλέον, στη γερμανική εφημερίδα Bild δημοσιεύθηκε μια έρευνα με 1.200 συμμετέχοντες από τις Η.Π.Α., τη Γερμανία, την Αυστρία και τη Βρετανία στην οποία το 75% των ατόμων αναμένουν αύξηση των χωρισμών και των διαζυγίων, λόγω του αναγκαστικού περιορισμού. Την ίδια ώρα, στοιχεία από πολλές ευρωπαϊκές χώρες πιστοποιούν την αύξηση κρουσμάτων της ενδο-οικογενειακής βίας από την έναρξη της εφαρμογής των αυστηρών απαγορευτικών μέτρων μέχρι και σήμερα. Η πανδημία επομένως του Covid-19 έχει επιπτώσεις όχι μόνο σε σωματικό επίπεδο, αλλά και σε διαπροσωπικό;

Η εν λόγω κατάσταση έχει χαρακτηριστεί ως κρίσιμη και επείγουσα ως προς την αντιμετώπισή της από το ιατρικό προσωπικό παγκοσμίως. Μια κρίση λοιπόν επιφέρει αλλαγές και σε επίπεδο καθημερινότητας. Οι περισσότεροι αναγκάζονται να περνάνε σχεδόν όλη τους την ημέρα μέσα στο σπίτι, γεγονός που έρχεται σε σύγκρουση με τους γρήγορους ρυθμούς του πρόσφατου παρελθόντος. Αυτό σημαίνει πως οι σύντροφοι έχουν να διαχειριστούν παραπάνω χρόνο μεταξύ τους μέσα σε ένα 24ωρο. Πέρα από την ατομική διαχείριση του κάθε ένα ως ανεξάρτητη και αυτόνομη προσωπικότητα, το ζευγάρι καλείται να διαχειριστεί και τη μεταξύ τους σχέση. Επομένως, μια κρίση μπορεί να επιφέρει πολωτικές συμπεριφορές, δηλαδή είτε που θα είναι μια ευκαιρία για σύσφιξη της σχέσης, είτε που θα αναδυθούν εμπόδια και συγκρούσεις και η απόσταση μεταξύ των δύο ατόμων θα μεγαλώσει (Hall, 2020). Με λίγα λόγια, ο κατ’ οίκον εγκλεισμός αυτό που πετυχαίνει είναι την επιτάχυνση της πορείας μιας σχέσης που πριν την κρίσιμη κατάσταση μπορεί να χρειαζόταν παραπάνω χρόνο λόγω των υπόλοιπων διασπαστικών παραγόντων. Με ποιον τρόπο επομένως μπορεί ένα ζευγάρι να βγει αλώβητο και ίσως πιο ενδυναμωμένο μέσα από αυτή τη δοκιμασία;

Πριν λίγες μέρες η Κάθριν και ο Ματ, παντρεμένοι τα τελευταία 20 χρόνια, 57 ετών, μίλησαν ανοιχτά στα Μ.Μ.Ε. αναφορικά με την εμπειρία τους στην καραντίνα του κρουαζιερόπλοιου Diamond Princess. Το μυστικό της επιτυχίας τους έγκειται στο γεγονός ότι και οι δύο έδειχναν σεβασμό στην ιδιωτικότητα του άλλου. Για παράδειγμα, ακόμα και σε μια μικρή καμπίνα είχαν την ελευθερία να διαχειριστεί ο καθένας ξεχωριστά το χρόνο του όπως επιθυμούσε μέσα στην ημέρα. Ο ένας μπορεί να ήθελε να χαλαρώσει ακούγοντας μουσική ή παρακολουθώντας ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα και ο άλλος να μιλήσει διαδικτυακά με τους φίλους του. Μάλιστα, όταν ο ένας έκανε κλήση σε κάποιο δικό του πρόσωπο, ο άλλος φρόντιζε να πηγαίνει στο μπάνιο για να υπάρχει ελευθερία έκφρασης, έστω και κάτω από αυτές τις συνθήκες. Το παραπάνω παράδειγμα πώς θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση και για τους υπόλοιπους που παραμένουν μαζί στο ίδιο σπίτι όλη την ημέρα;

Είναι πολύ σημαντικό να μοιράζεται ποιοτικά ο χρόνος και από τα δύο μέλη της σχέσης. Πιο συγκεκριμένα, να υπολογίζεται ο χρόνος που απαιτείται για την εργασία του καθενός, ο χρόνος για τις καθημερινές δουλειές εντός και εκτός σπιτιού και ο χρόνος που θα μοιράζονται μαζί ποιοτικά. Ακόμα και σε ένα πολύ μικρό διαμέρισμα είναι πολύ σημαντικό να έχει ο καθένας την προσωπική γωνιά του που θα μπορεί με όσο το δυνατόν λιγότερους περισπασμούς να εκφραστεί ελεύθερα (π.χ. να μιλήσει στο τηλέφωνο, να κάνει γυμναστική, να γράψει) (Solomon, Knobloch, Theiss & McLaren, 2016). Επομένως είναι κρίσιμης σημασίας να νιώθει το κάθε άτομο ότι διατηρεί τον έλεγχο του εαυτού του και της ζωής του. Είναι ωστόσο από μόνο του αρκετό αυτό;

Το πρώτο βήμα της επιτυχούς διαχείρισης της σχέσης στον κατ’οίκον περιορισμό είναι η ατομική διαχείριση, ενώ το δεύτερο βήμα είναι η διαχείριση της σχέσης μεταξύ των δύο ατόμων. Βασικός στόχος είναι η συντροφικότητα να λειτουργεί ως αντίδοτο απέναντι στα αρνητικά συναισθήματα που βιώνει ο καθένας ούτως ή άλλως το τελευταίο διάστημα (Hall, 2020). Είναι ανθρώπινο και πολύ λογικό κάτω από μια έντονη ψυχο-πιεστική συνθήκη να βιώνει κάποιος άγχος, στενοχώρια, θυμό, ματαίωση και απογοήτευση. Το μοίρασμα των φόβων με τον/ την σύντροφο είναι βοηθητικό. Είναι με λίγα λόγια ευκαιρία για ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ των συντρόφων (Gottman, 1999). Το χιούμορ και εν γένει η προσπάθεια για διατήρηση θετικού συναισθήματος λειτουργούν ως κυματοθραύστες απέναντι στην αρνητική διάθεση. Οι κοινές δραστηριότητες μπορεί να δημιουργήσουν μεγαλύτερη εγγύτητα στο ζευγάρι και τελικά να είναι μια ευκαιρία για θετική αναπλαισίωση της σχέσης (Gottman, Cole & Cole, 2016). Τι συμβαίνει όμως με τα ζευγάρια που έχουν αποφασίσει να μην συγκατοικήσουν ακόμα αυτή την περίοδο;

Η έρευνα που δημοσιεύθηκε στην Bild αναφέρει πως τα ζευγάρια που δε μένουν κάτω από την ίδια στέγη έχουν αυξήσει τις μεταξύ τους βιντεοκλήσεις και τις τηλεφωνικές κλήσεις. Όπως συμβαίνει  με τα ζευγάρια που συγκατοικούν, παρομοίως και με τα ζευγάρια που μένει ο καθένας σε άλλο σπίτι, είναι μια ευκαιρία να αναδυθούν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της σχέσης. Η υποχρεωτική κοινωνική απόσταση δε συνεπάγεται και άρνηση της επικοινωνίας. Αντιθέτως, ίσως είναι μια ευκαιρία να σκεφθεί ο καθένας ξεχωριστά για τα συναισθήματα και για την πορεία που επιθυμεί μελλοντικά να έχει η σχέση (Tong & Walter, 2011). Επομένως, το ζευγάρι που δε συγκατοικεί μπορεί να αναλάβει την ευθύνη της φροντίδας της σχέσης μέσα από την τακτική και ποιοτική επικοινωνία. Εξάλλου, η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει βοηθητικά, ώστε έστω και εικονικά να μειωθεί η φυσική απόσταση. Μπορεί το ζευγάρι να ορίσει κοινές δραστηριότητες τη ίδια ώρα, όπως το να παρακολουθήσουν την ίδια ταινία, να κάνουν γυμναστική μαζί, να οργανώσουν μια ομαδική βιντεοκλήση με κοινούς φίλους. Με λίγα λόγια είναι εφικτή η ψευδαίσθηση της κανονικότητας της σχέσης, έστω και με τον κατ΄οίκον περιορισμό. Άρα, η φυσική απόσταση μπορεί να ενεργοποιήσει την επιθυμία για την εκδήλωση θετικών συναισθημάτων μέσα από την επανεκτίμηση του/ της συντρόφου (Wile, 2013). Τι συμβαίνει με όσους δε βρίσκονται σε σχέση αυτό το διάστημα;

Τα πρώτα στοιχεία τηλεφωνικών ερευνών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο με υπεύθυνους διαδικτυακών σελίδων και εφαρμογών για γνωριμίες δείχνουν ότι η κοινωνική απόσταση και απομόνωση δε μείωσε το ενδιαφέρον των αδέσμευτων για επικοινωνία και φλερτ (McEwan, 2020). Ωστόσο, είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για κάποιον που δεν έχει σύντροφο αυτό το διάστημα να φροντίσει τη σχέση του/της με τον εαυτού του/ της. Μπορεί να διαθέσει τον ατομικό του χρόνο σε δρατηριότητες που προκαλούν ευεξία σε καθημερινό επίπεδο, όπως είναι η ανάγνωση ενός βιβλίου, η έναρξη εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας ή ενός μουσικού οργάνου μέσω διαδικτύου. Άρα, ο ελεύθερος δίνει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε προσωπικό επίπεδο το άτομο και να επιτύχει μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού του μέσα από την αυτογνωσία, την αυτοφροντίδα και την αυταγάπη. Είναι επομένως μια ευκαιρία για αυτή τη μερίδα των ανθρώπων να αναστοχαστούν πάνω στις επιθυμίες τους και τις ανάγκες του και μέσω της ατομικής τους ενδυνάμωσης να μπορέσουν να διεκδικήσουν τον τύπο της σχέσης που πραγματικά επιθυμούν σε συντροφικό επίπεδο με τη λήξη των απαγορευτικών μέτρων (Quidbach, Tarquet, Desseitles, de Montijoye & Gross, 2019).

Στο ερώτημα λοιπόν αν ο Κορωνοϊός σκοτώνει τον έρωτα, η απάντηση είναι πως εναπόκειται αυστηρά στην οπτική που θα επιλέξει ο καθένας ξεχωριστά. Σε κάθε περίπτωση η αγάπη για τον άλλον δεν είναι αρκετή, αν δεν υπάρχει αγάπη και για τον ίδιο τον εαυτό. Δεν είναι επομένως ο ιός που δημιουργεί προβλήματα και προστριβές στις σχέσεις για τους δεσμευμένους, ούτε ευθύνεται για τους αδέσμευτους που νιώθουν έντονη μοναξιά και αναζητούν επιφανειακές και εφήμερες λύσεις, αλλά οι επιλογές για αυτοδιαχείριση και διάθεση για κατανόηση και σεβασμό. 

Άρθρο: Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική – Σχολική Ψυχολόγος, MSc

Αδειάσαμε τους δρόμους, ανάψαμε τα φώτα στα σαλόνια μας, μαγειρέψαμε και καθαρίσαμε το σπίτι-σαν νύχτες πρωτοχρονιάς, που οι οικογένειες είναι μαζεμένες σπίτι. Όμως, τώρα, οι οικογένειες είναι διασπασμένες. Δεν μπορούμε να δούμε τους παππούδες μας, κάποιοι ούτε και τους γονείς μας.

Οι φίλοι επικοινωνούμε μέσω κινητών και υπολογιστών. Ανταλλάσσουμε αστεία. Λιγάκι, τσακωνόμαστε πάνω σε τρέχοντα ζητήματα που φυτρώνουν σαν κλαδιά πάνω στον βαρύ, ξερό κορμό του Μεγάλου Προβλήματος: του κορωνοϊού.

*Το σπίτι μου είναι όμορφο το μεσημέρι

Λόγω φόρτου εργασίας, τα Σαββατοκύριακα είτε κοιμάμαι είτε δουλεύω εκτός, την ώρα που ο ήλιος σκάει σαν σιωπηλή μελωδία χαράς μέσα από τα παράθυρα του σπιτιού. Τότε, αυτό μου φαίνεται πιο όμορφο από ποτέ. Επίσης, φαίνεται όλη η σκόνη και η βρωμιά, αλλά ποιος νοιάζεται; Έχω χρόνο να καθαρίσω. Άπλετο.

*Η έλλειψη χρόνου είναι απλώς δικαιολογία

Δεν κάνω γενική καθαριότητα γιατί δεν έχω χρόνο, δεν διαβάζω βιβλία γιατί δεν έχω χρόνο, μόλις βρω χρόνο θα αρχειοθετήσω, θα φτιάξω την βιβλιοθήκη, θα, θα, θα. Παραμύθια! Οι πρώτες μέρες «καραντίνας» περάσανε κυρίως με χαζολόγημα στο Internet, τηλεφωνήματα με φίλους, Netflix-εν ολίγοις, με όλα αυτά που κάνουμε και όταν δεν έχουμε χρόνο. Προσωπικά, διάβασα και βιβλία, αλλά αυτό το κάνω ούτως ή άλλως ξενυχτώντας και επιλέγοντας να κοιμηθώ λιγότερο και να πάω λίγο κουρασμένη ή καθυστερημένη στην δουλειά.

*Τα ζώα είναι ευτυχισμένα κοντά στους ανθρώπους τους

Πόσα σκυλάκια και γατάκια-και λαγουδάκια, παρακαλώ-ευτύχησαν αυτές τις μέρες που πέρασαν όσο χρόνο ήθελαν μαζί με τους ανθρώπους τους. Πόσες αγκαλιές, πόσα χάδια, πόσες ξάπλες στον καναπέ… Ζουν το όνειρο. Άραγε, καταλαβαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά εκεί έξω, εξ ου και οι “γονείς” τους βρίσκονται τόσες ώρες στο σπίτι;

*Το μυαλό έχει στ’ αλήθεια ανάγκη από ξεκούραση

Με τόσο άπλετο ελεύθερο χρόνο, ύπνο χωρίς προγραμματισμένη αφύπνιση, μικρές σιέστες στην διάρκεια της μέρας και δεν συμμαζεύεται, δεν είναι να απορείς πώς γίνεται και,, επιτέλους, θυμάσαι τα όνειρά σου και επίσης σου κατεβαίνουν ιδέες και λύσεις πάνω σε διάφορα ζητήματα που είχαν “παγώσει” μες στο μυαλό σου το προηγούμενο διάστημα. Ο νους πήρε μια ανάσα, ηρέμησε, η διαδρομή σπίτι-γραφείο έγινε κρεβάτι-μπανιέρα-μπαλκόνι. Τρώμε πρωινό, κάνουμε λίγη γυμναστική, δεν έχουμε το άγχος αν θα προλάβουμε το λεωφορείο ή το τελευταίο μετρό. Κι αυτό αποδίδει, τελικά!

 *Ο άνθρωπος ή οι άνθρωποι με τους οποίους ζούμε είναι πολύ σημαντικοί, τελικά

Η Λένα Διβάνη έκανε μια εξαιρετική ανάρτηση που αφορούσε την επιλογή του συντρόφου μας ή του συγκατοίκου μας. Το ρεζουμέ ήταν ότι, όταν όλοι λείπουμε στις δουλειές μας και τα λέμε λίγο το βράδυ ή τα Σου Κου στους καφέδες και τα μπραντς, πιθανά αντεχόμαστε. Αυτή η δύσκολη περίοδος που βιώνουμε αποτελεί περίφημη συγκυρία αποκάλυψης των ανθρώπων που επιλέξαμε να περάσουμε την ζωή μας μαζί τους. Οι κακές συνήθειες αποκαλύπτονται, ενώ ξαφνικά ανακαλύπτεις ότι την Σούλα την βαριέσαι μέχρι θανάτου. Διάφορες αναθεωρήσεις και συλλογισμοί πάνω σε τέτοια ζητήματα ίσως μας κάνουν καλό τελικά.

Πηγή

Έχουμε μιλήσει για τα χαρακτηριστικά των ζωδίων. Για τα αισθήματά τους. Για τις συνήθειές τους. Για τα πάθη και τα μίση τους. Δεν έχουμε μιλήσει σχεδόν καθόλου όμως για την σεξουαλική τους ζωή. Κι επειδή αυτό είναι άδικο – γιατί όπως και να το κάνουμε το σεξ είναι πιο ενδιαφέρον – ας δούμε σε αυτό το άρθρο τη λίστα με τις κατάλληλες στάσεις του σεξ για κάθε ένα από τα ζώδια. Δώσε προσοχή…

Κριός: Αν υπάρχει μία στάση που μπορεί να αντιπροσωπεύει την δυναμικότητα του Κριού και την ανάγκη του για έλεγχο, αυτή είναι η ανάποδη καουμπόισσα. Είναι η στάση που διαλέγεις όταν ξέρεις τι θέλεις, ξέρεις πώς να το πάρεις και δεν πρόκειται να σε σταματήσει τίποτα.

Ταύρος: Οι Ταύροι, πιστοί σύντροφοι πάνω απ’ όλα, θέλουν να νιώθουν δέσιμο με τους παρτενέρ τους. Κι αυτό κάνει ιδανική για αυτούς την στάση οκλαδόν. Είναι εκείνη η σούπερ ρομαντική και χουχουλιάρικη στάση που νομίζατε ότι συμβαίνει μόνο στις ταινίες; Ναι, οι Ταύροι γουστάρουν να την κάνουν στην πραγματικότητα.

Δίδυμοι: Οι Δίδυμοι, για να τιμήσουν το όνομά τους, θα λατρέψουν δύο εντελώς αντίθετες στάσεις. Η πρώτη είναι το σεξ στο ντους, επειδή η μία πλευρά τους είναι περιπετειώδης και πονηρή (και ριψοκίνδυνη). Η δεύτερη, είναι ο γνωστός αστερίας, εκείνη η στάση που απλά θέλεις να ξαπλώσεις και να μην κάνεις τίποτα. Περιμένατε κάτι λιγότερο ακραίο από τους Διδύμους;

Καρκίνος: Επεκτεινόμαστε στον αστερία, καθώς ο Καρκίνος λατρεύει μια παραλλαγή του. Ναι, η δράση δεν θα είναι καταιγιστική, αλλά όλοι γνωρίζουμε πως οι Καρκίνοι δεν είναι τα αθώα παιδάκια που θέλουν να δείχνουν. Συνεπώς, η κατάλληλη στάση για αυτούς είναι το μπρούμητο ιεραποστολικό. Έχει πάρα πολλή επαφή, έχει και πρόστυχο twist.

Λέων: Όχι, δεν θα γίνουμε κλισέ και δεν θα πούμε ότι οι Λέοντες ικανοποιούνται σε οποιαδήποτε στάση, αρκεί να κοιτάζονται στον καθρέφτη. Για την ακρίβεια, ίσως συμβαίνει το εντελώς αντίθετο. Οι Λέοντες τρελαίνονται να ικανοποιούν τους συντρόφους τους, συνεπώς είναι πολύ πιθανό να τους δεις να βρίσκονται από κάτω, ο έλεγχος, όμως, δεν φεύγει ποτέ απ’ τα χέρια τους.

Παρθένος: Οι Παρθένοι είναι τελειομανείς. Και αν υπάρχει ένα πράγμα στο σεξ που είναι φτιαγμένο για τελειομανείς, αυτό είναι το στοματικό. Προφανώς με φιλική συμμετοχή των χεριών. Ξέρουν να το κάνουν, λατρεύουν να τους το κάνουν· το στοματικό για αυτούς είναι τέχνη.

Ζυγός: Συνεχίζουμε με το στοματικό, αλλά σε μια παραλλαγή του. Συγκεκριμένα, 69. Οι Ζυγοί, έχοντας ταυτόχρονα μεγάλο εγωισμό, μα και τεράστια ανάγκη να ικανοποιούν τους άλλους, δεν θα μπορούσαν να είναι πιο κατάλληλοι για αυτή την στάση.

Σκορπιός: Ποια στάση θα μπορούσε να εκφράσει καλύτερα την ωμή, σχεδόν βάρβαρη σεξουαλικότητα των Σκορπιών, εκτός από το doggy; Η απόλαυση κορυφώνεται και για τους δύο παρτενέρ, τα πράγματα μπορούν να βγουν εκτός ελέγχου ανά πάσα στιγμή, και οι Σκορπιοί βρίσκονται στο στοιχείο τους.

Τοξότης: Ναι, τώρα ήρθε η ώρα να γίνουμε κλισέ, απλά και μόνο επειδή είναι αλήθεια: Οι Τοξότες γουστάρουν τα αεροπλανικά. Βλέπουν πορνό, ξεπατικώνουν στάσεις, και συνήθως τις καταφέρνουν. Το βλέπουν σαν πρόκληση. Και εμείς τους θαυμάζουμε, από ασφαλή απόσταση.

Αιγόκερως: Οι Αιγόκεροι δεν λαμβάνουν τα εύσημα που τους αξίζουν. Ναι, μπορεί να είναι λάτρεις του απλού, του ασφαλούς και του δοκιμασμένου ιεραποστολικού, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το κάνουν βαρετό. Βγάζουμε το καπέλο στους Αιγόκερους και στην ικανότητά τους να μεταμορφώσουν την πιο βασική στάση σε κάτι που θυμίζει performance art.

Υδροχόος: Λογικά οι πρώτοι που δοκίμασαν το ταντρικό σεξ. Σοβαρά τώρα, περιμένατε να διαβάσετε κάτι φυσιολογικό για αυτό το ζώδιο; Θα ξαπλώσουν πλάι-πλάι με τους συντρόφους τους, θα πάρουν βαθιές αναπνοές και θα προσπαθήσουν να πετύχουν την απόλυτη ένωση—ρίχνοντας κι έναν ύπνο στα ενδιάμεσα, τους είναι δύσκολο να μείνουν συγκεντρωμένοι σε κάτι για πολλή ώρα.

Ιχθείς: Οι Ιχθείς είναι ρομαντικές ψυχές. Έχουν ανάγκη να νιώθουν κοντά στον σύντροφό τους, μα ταυτόχρονα είναι πολύ εύκολο να νιώσουν ότι πνίγονται. Γι’ αυτό και η καλύτερη στάση για αυτούς είναι το πολύ σέξι, πολύ ρομαντικό και την ίδια στιγμή πολύ χαλαρό κουταλάκι. Βαθιά διείσδυση, πολλά συναισθήματα, και ίσως μερικές τρυφερές κουβέντες στο αυτί.

Μελίντα Κορελίδου