Πρόκειται για μια ακόμη κινητή εορτή της Χριστιανοσύνης που γιορτάζεται φέτος στις 14 Ιουνίου κατά την οποία τιμάται η μνήμη όλων ανεξαιρέτως των Αγίων.

Διαφορά Ανατολικής με Δυτικής Εκκλησίας
Στην Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία, εορτάζεται η μέρα την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, και επομένως 54 ημέρες μετά το Πάσχα. Στον αντίποδα, η Δυτική Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, καθώς και η Προτεσταντική, γιορτάζει τη μέρα των Αγίων Πάντων την 1^η του Νοέμβρη.

Πάσα Οικουμένη
Μεταξύ του μεγάλου αριθμού των Χριστιανών που μαρτύρησαν, προσέφεραν ή εργάσθηκαν υπέρ του Χριστιανισμού είναι πληθώρα τα ονόματα των οποίων παρέμειναν άγνωστα. Ορίστηκε, για αυτό το λόγο, ημέρα που να τιμώνται όλοι οι άγιοι ανεξαιρέτως, οι Άγιοι Πάντες.
Συνεπώς, την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι και όσες τα βαφτιστικά τους ονόματα δεν διαθέτουν αναφορά σε κάποιο άγιο με συγκεκριμένη ημέρα μνήμης.

Πρώτη αναφορά
Ο Άγιος Εφραίμ του Σύρου κάνει λόγο για «εις μνήμην των Μαρτύρων όλης της οικουμένης» ήδη από τις 13 Μαΐου του 373 σε Νίσιβη και Έδεσσα, σημερινές Νουσαϊμπίν Τουρκίας και Ούρφα Τουρκίας αντιστοίχως.

Ιστορική διαδρομή καθιέρωσής της
Η εν λόγω εορτή καθιερώθηκε οριστικά κατά τον 6^ο αιώνα, όπως αναφέρεται σε ομιλία του διακόνου Κωνσταντίνου το 535μ.Χ.. Και εν συνεχεία, τον 9^ο αιώνα υιοθετήθηκε και από τη Δυτική Εκκλησία καθιερώνοντάς την οριστικά ο Πάπας Γρηγόριος Δ’.

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων
Από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων αρχίζει η νηστεία των Αγίων Αποστόλων, η οποία περατώνεται στις 28 Ιουνίου, ανήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και παραμονής της εορτής των Αγίων Αποστόλων.

Τυπικό Εκκλησίας
Η Κυριακή των Αγίων Πάντων αναφέρεται ιδιαιτέρως στο Τυπικό της Εκκλησίας. Κάθε χρόνο την Κυριακή αυτή τελείται προσκύνημα στις κατακόμβες της Μήλου, το αρχαιότερο στην Ελλάδα χριστιανικό μνημείο.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η εν λόγω ημέρα εορτάζεται ετησίως στις 12 Ιουνίου, αφού πρώτα καθιερώθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, με απώτερο σκοπό την καταπολέμηση της παιδικής εργασίας και τον περιορισμό της παράνομης και ραδιούργας διακίνησης παιδιών. Αναδρομικά, εκατομμύρια είναι τα παιδιά που πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ενός οργανωμένου δικτύου, ιδίως από τις αναπτυσσόμενες χώρες στις βιομηχανικά αναπτυγμένες.

Συμφωνία ΔΕΟ-UNICEF
Το 1999 οι περισσότερες χώρες – μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας σε συνεργασία με την Unicef υπέγραψαν συμφωνία προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, για την έκλειψη του φαινομένου της παιδικής εργασίας σε ορυχεία και λατομεία. Σε αυτό μέλλει να συμβάλει, αλλά και να λειτουργήσει το θεσμοθετημένο Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, το λεγόμενο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού».

Ηνωμένα Έθνη
Αποσκοπούν στην επίτευξη της μηδενικής παιδικής εργασίας έως το έτος 2025. Ο ρυθμός μείωσής της εξακολουθεί, όμως, να παραμένει αρκετά ράθυμος από τον αρχικά προβλεπόμενο. 

Παράγοντες που συμβάλλουν στην παιδική εργασία:

• Ενδοοικογενειακή βία
• Εξάρτηση από ουσίες
• Προβληματικές διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνική ευπάθεια και αποκλεισμός
• Πενία
• Περιορισμένη νομική προστασία
• Περιορισμένη πρόσβαση στο σχολείο, χαμηλές μαθησιακές αποδόσεις
• Περιορισμένες ευκαιρίες εργασίας, δύσκολες μεταβάσεις στην εργασία
• Απουσία κοινωνικής μορφής: ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, δικαιώματα, συλλογικές διαπραγματεύσεις

Επιπτώσεις παιδικής εργασίας
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνή Οργανισμού Εργασίας (ILO), είναι σύνηθες για το εργασιακό περιβάλλον να θέτει σε κίνδυνο την ψυχική και σωματική υγεία, την ασφάλεια από ατυχήματα, και την ηθική ανάπτυξή των εργαζομένων-παιδιών, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι κάτω των δέκα ετών. Κάποια περιστατικά οδηγούνται σε παιδική εκμετάλλευση, επαιτεία, διακίνηση ναρκωτικών και σεξουαλική ή άλλου είδους μορφές εκμετάλλευσης, όπως θύματα trafficking. Αρκετά είναι εκείνα που πεθαίνουν πριν την εφηβεία.

Θυματοποίηση
Είθισται να θυματοποιούνται ευάλωτες ομάδες παιδιών, όπως είναι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, καθώς τοποθετούνται στο στόχαστρο από επιτήδειους εμπόρους, στην προσπάθεια τους να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες με τη βοήθεια διακινητών. Επίσης, σε άλλες περιπτώσεις απασχολούνται τέκνα στον αγροτικό τομέα, ενώ ουκ ολίγες φορές εργάζονται χωρίς να πληρώνονται, εντός του οικογενειακού πυρήνα.

Σχολική εκπαίδευση
Λόγω την πρώιμης -και μη νόμιμης- εργασίας, εγκαταλείπεται η υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το σχολείο, και συνεπώς χάνεται το δικαίωμα διεκδίκησης για ένα μέλλον ίσων ευκαιριών. Το ορθό θα ήταν η παραμονή των παιδιών στη σχολική μονάδα και η μόρφωσή τους στις σχολικές αίθουσες, αποκτώντας εφόδια για μια βέλτιστη ζωή.

Παροχή βοήθειας
«Το Σπίτι του Παιδιού»: λειτουργεί το Κέντρο Ημέρας Εξατομικευμένης Παροχής Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας σε Παιδιά και Εφήβους, ως το μοναδικό πρότυπο Κέντρο πανελλαδικώς, παρέχει εξατομικευμένες διαγνωστικές και θεραπευτικές υπηρεσίες σε παιδιά θύματα.
Εθνικός Μηχανισμός παραπομπής θυμάτων (ΕΜΑ): συστάθηκε τον Ιανουάριο του 2019 και συντονίζεται από το ΕΚΚΑ.
Συνεπώς, όχι μόνο θα εντοπίζονται τα θύματα, αλλά θα δέχονται και την κατάλληλη βοήθεια.

Εξοικείωση
Στον διασχιζόμενο 21^ο αιώνα, το φαινόμενο αυτό είναι ευρέως γνωστό και ο κόσμος εξοικειωμένος στο άκουσμά του. Βέβαια, δεν είναι λίγες οι φορές που λέξεις και φράσεις, όπως «κρίμα» και «θύματα εργασίας», προσπερνούν γοργά τη σκέψη και μέλλουν να ξεχαστούν εντός λεπτών.

Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού» – άρθρο 32, 1989
«Τα Συμβαλλόμενα Κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται, όπως ορίζεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ, από την οικονομική εκμετάλλευση και την εκτέλεση πάντων μορφών εργασίας που ενέχει κινδύνους ή πιθανώς εκτεθεί σε αυτού η εκπαίδευσή του ή να βλαφτεί η υγεία του, η σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική ή κοινωνική του ανάπτυξη.»

Συμπερασματικά, είναι επιτακτική η ανάγκη να μειωθεί η σχολική διαρροή, να εξαλειφθεί η επαιτεία και η παιδική ανήλικη εργασία, να ενισχυθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και η παρεμβατικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών, και φυσικά να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις.

Αικατερίνη Συμφέρη

Την επομένη της Πεντηκοστής, ημέρα Δευτέρα, η Εκκλησία τιμά το Άγιο Πνεύμα, το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, και την Αγία Τριάδα συλλήβδην. Η εξής εορτή συναριθμείται μεταξύ των σημαντικότερων θρησκευτικών εορτών της Ορθοδοξίας και φέτος εορτάζεται στις 8 Ιουνίου 2020.

Αναλυτικότερα

Ο μονοθεϊσμός του Χριστιανισμού είναι τριαδολογικός και όχι μοναδολογικός. Στο Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας – Κωνσταντινουπόλεως, εν έτη 381, ή αλλιώς «Πιστεύω», ορίζεται ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κύριο και ζωοποιό, συνδοξάζεται και συμπροσκυνείται με τον Πατέρα και τον Υιό και εκπορεύεται από τον Πατέρα. Είναι ομοούσιο και ομότιμο προς τα δύο άλλα πρόσωπα και διακρίνεται από αυτά καθ’ υπόσταση, «μονάς εν τριάδι και τριάς εν μονάδι». Έτσι, προκύπτει ο Τριαδικός Θεός του Χριστιανισμού. 

Filioque 

Η ιδιαιτερότητα αυτού στάθηκε λίκνο αντιγνωμίας για τους αρειανόφρονες Βησιγότθους της Ισπανίας, οι οποίοι υποστήριξαν ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται τόσο από τον Πατέρα όσο και από τον Υιό, το γνωστό «filioque». Όταν προσέθεσαν τη φράση αυτή στο Σύμβολο της Πίστεως στη Σύνοδο του Τολέδο, το έτος του 589, επηρέασαν ριζικά τη δυτική θεολογία. Η δογματική αυτή διαφορά μεταξύ Δυτικού και Ανατολικού Χριστιανισμού προκάλεσε το Σχίσμα του 1054, που έως σήμερα παρά τις προσπάθειες δεν έχει ανακαλεστεί.

Κάθοδος Αγίου Πνεύματος

Το Άγιο Πνεύμα από την ημέρα της Πεντηκοστής και έκτοτε, καθοδηγεί την Εκκλησία και δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν την αλήθεια, η οποία είναι ο Χριστός και ο νέος τρόπος ζωής που προτείνει στους ανθρώπους. Η γνώση αυτής της αλήθειας απελευθερώνει τη δημιουργία από κάθε είδους δεσμά, κι εκείνο του θανάτου.

Κάθε πιστός λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα μέσω των ιερών μυστηρίων. Ιδιαίτερα το μυστήριο του Χρίσματος, αλλά η προσωπική μετάνοια, μεταδίδει στο βαπτιζόμενο τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος και τον καθιστά απόστολο του Χριστού, ολοκληρώνοντας την προσωπικότητα του ανθρώπου. 

Το έργο του

Με την Πεντηκοστή το Άγιο Πνεύμα μπαίνει στη ζωή της Εκκλησίας και την παρακολουθεί σε όλη την πορεία της. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργεί, μεταμορφώνει και να την αγιάζει, όντας οδηγός στο έργο της. Κύριο έργο του Αγίου Πνεύματος παραμένει η αύξηση και η συγκρότηση της «μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η έναρξη του αποστολικού έργου και η διάδοση του σωτήριου μηνύματος του Κυρίου. 

Απεικόνιση

Η Ορθόδοξη Εκκλησία επιτρέπει την απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος αφενός ως περιστέρι στην απεικόνιση των Θεοφανείων και αφετέρου ως πύρινη γλώσσα στην απεικόνιση της Πεντηκοστής.

Αργία

Θεωρείται αργία σε πολλές χριστιανικές χώρες ανά την υφήλιο, μεταξύ αυτών ανήκει και η Ελλάδα. Την ημέρα του Αγίου Πνεύματος πανηγυρίζουν οι εκκλησίες με την ονομασία Αγία Τριάδα και γιορτάζουν τα θήλεα με το όνομα Τριάδα. 

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Πεντηκοστή, η μεγάλη δεσποτική εορτή της Χριστιανοσύνης, ονομάζεται κατά την Καινή Διαθήκη η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους που συνέβη την 50^η ημέρα από την στιγμή που έλαβε χώρα η Ανάσταση του Ιησού Χριστού και δέκα ύστερα από την Ανάληψη Του. Εις ανάμνηση αυτού, κάθε χρόνο και ημέρα Κυριακή, οι Χριστιανοί εορτάζουν με λαμπρότητα και θεολογικά οριοθετείται ως η γενέθλιος μέρα της Εκκλησίας με κεντρική σημασία για τον αγιασμό όλου του κόσμου. 

Πότε

Η τήρηση της λάβαινε χώρα την πεντηκοστή ημέρα μετά τις 16 Νισάν του Ιουδαϊκού ημερολογίου, την ημέρα κατά την οποία η κεφαλή κάθε οικογένειας προσέφερε στον Θεό ένα δεμάτι κριθάρι, που υποδήλωνε την επιθυμία για ειρηνική σχέση μαζί Του. Οι προσφορές για αυτή τη γεωργική γιορτή γίνονταν μέσω του ιερατείου αρχικά στην Σκηνή του Μαρτυρίου, ενώ αργότερα στον Ναό στην Ιερουσαλήμ είτε μαζί με τους Ιουδαίους είτε χωριστά.

Τι συνέβη

Την ημέρα της Πεντηκοστής έλαβε χώρα η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους μαθητές, που ήταν όλοι συγκεντρωμένοι στο ίδιο σπίτι. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, ακούστηκε βουή από τον ουρανό, σαν δυνατός άνεμος, και οι μαθητές έλαβαν το Άγιο Πνεύμα. Κάτι σαν πύρινες γλώσσες στάθηκαν πάνω από τα κεφάλια τους επιτρέποντάς τους την «γλωσσολαλιά», δηλαδή να μιλούν σε ξένες γλώσσες «για τα θαυμαστά έργα του Θεού». Η μορφή είναι μεταφορική δηλώνοντας την δύναμη του λόγου, που δινόταν εκείνη τη στιγμή στους μη γραμματιζούμενους. Ακόμη, δεν πρόκειται για φυσικό πυρ, αλλά για άκτιστη ενέργεια της θεότητας, χάρις του Θεού. Η φωτιά, άλλωστε, υποδηλώνει τη θέρμη πίστεως, κάθαρσης, και φως αληθείας.

Το Άγιο Πνεύμα τους κατέστησε θεοφόρους και θεόπτες, ώστε να μεταδώσουν αυτό που εμπειρικά και χαρισματικά κατανοούσαν πλέον στην πληρότητά του. Όλοι φωτίστηκαν από το Άγιο Πνεύμα -τον Παράκλητο-, που ο Χριστός είχε υποσχεθεί να στείλει στους μαθητές του. Η Πεντηκοστή είναι ακριβώς η εκπλήρωση αυτής της υπόσχεσης. Η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος τους καθάρισε από τις αμαρτίες, τους φώτισε το νου και τους θέρμανε το θείο ζήλο, ώστε να γίνουν αργότερα οι αναμορφωτές της οικουμένης.

Εορτή Εβδομάδων

Το γεγονός αυτό έγινε αντιληπτό από Ιουδαίους προσήλυτους και ποικίλης καταγωγής που ήταν ευσεβείς συγκεντρωμένοι στην Ιερουσαλήμ, από όλα τα μέρη του κόσμου, για να γιορτάσουν την δική τους εβραϊκή γιορτή της Πεντηκοστής, στα εβραϊκά Shavuot, που αντιστοιχεί εκείνη τη μέρα. Η ετήσια εορτή αυτή στις Εβραϊκές Γραφές, Παλαιά Διαθήκη, αποκαλείται Γιορτή του Θερισμού ή Γιορτή των Εβδομάδων, η οποία ήταν εξολοκλήρου γεωργική εορτή με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Γιορτάζεται από τους Ισραηλίτες πενήντα ημέρα μετά το Εβραϊκό Πάσχα, σε ανάμνηση της ημέρας που ο Μωυσής έλαβε τις 10 εντολές από τον Θεό στο όρος Σινά. Την ημέρα αυτή πρόσφεραν στο Ναό τα πρωτογεννήματα από τον θερισμό των δημητριακών. Βέβαια, με τη διασπορά των Εβραίων έχασε το γεωργικό της χαρακτήρα  και παρέμεινε ως γιορτή της παράδοσης του Νόμου από το Θεό.

Εορτασμός

Πρόκειται για εβδομαδιαία εορτή και εορτάζεται όλες τις ημέρες της εβδομάδας με ιδιαίτερη έξαρση το Σάββατο. Από τις μεθεόρτιες ημέρες ξεχωρίζει η Δευτέρα που είναι αφιερωμένη στο Άγιο Πνεύμα, όπου και επαναλαμβάνεται ομοίως όλη η ακολουθία της προηγούμενης Κυριακής. Κατά την εορτή αυτή γινόταν και η βάπτιση των κατηχουμένων, αφού πληρωθέντες Πνεύμα Αγίου, άρχισαν να κηρύττουν και να καλούν τους ανθρώπους να βαπτισθούν και να λάβουν κι αυτοί την χάρη Του. Τώρα γνωρίζουν ποια είναι η προοπτική της καινής ζωής και που πρέπει να οδηγήσουν το λαό, στο Δείπνο της Ζωής, την Τράπεζα της Θείας Ευχαριστίας, όπου στο εξής θα βρίσκεται συναγμένη η Εκκλησία ως σώμα Χριστού.

Συμπερασματικά

Με την Πεντηκοστή δεν γεννήθηκε η Εκκλησία ως απλός θεσμός, αλλά ως συνεχής παρουσία της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, είναι η ζωή της Εκκλησίας, ως η αδιάκοπη κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, όπου συντελείται πλέον η ενότητα εντός αυτής, ο αγιασμός και η μεταμόρφωση των ανθρώπων. Η πρώτη χριστιανική Εκκλησία ιδρύθηκε στα Ιεροσόλυμα.

Σήμερα

Τη σήμερον ημέρα, με τον όρο «επιφοίτηση» δεν ερμηνεύεται μόνο ως η επέμβαση του θείου, η θεία φώτιση, αλλά και η πιθανή σάτιρα κάποιου που υποστηρίζει αίφνης πως έχει γνώση, εμπειρία ή σοφία, ενώ δεν έχει μοχθήσει για την απόκτηση όσων ισχυρίζεται.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής ονομάζεται «Σάββατο των Ψυχών» ή «Ψυχοσάββατο» ή «Σάββατο των Αγίων Θεοδώρων» και αποτελεί ένα είδος άκαιρου μνημόσυνου που αναλαμβάνει η ίδια εκκλησία για όσους δεν δύνανται να τελέσουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα. Απώτερο και ύψιστο τέλμα η συγχώρεση και η κρίση πάντων κατά την Δευτέρα Παρουσία, ήδη από την ύπαρξη του Αδάμ έως και σήμερα. 

Τίμηση

«Ψυχοσάββατο» είναι η κοινή ονομασία του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και του Σαββάτου πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Τα δύο Ψυχοσάββατα, της Τυρινής και εκείνο της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, των Αγίων Θεοδώρων, είναι αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Τιμώνται από τους πιστούς με μνημόσυνα στις εκκλησίες, τρισάγια στους τάφους των προσφιλών τους προσώπων, μοίρασμα κολλύβων και ελεημοσύνες στους φτωχούς, ή αλλιώς «ψυχικό». 

Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Χριστιανική Εκκλησία τιμά το σώμα του ανθρώπου ως «ναόν του εν ημίν Αγίου Πνεύματος» και διδάσκει ότι αυτό θα αναστηθεί κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Συνεπώς, είναι απορριπτέα η καύση των νεκρών, που θεωρείται ειδωλολατρική συνήθεια, και έτσι υιοθετείται η ταφή των νεκρών.

Μέρα Ρουσαλιού

Το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής λέγεται και του Ρουσαλιού, καθώς έλκει την καταγωγή του από τη ρωμαϊκή γιορτή των Ρουσαλίων ή Ροζαλίων. Πρόκειται για την ημέρα, που κατά τη λαϊκή δοξασία, οι ψυχές επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο, αφού στη διάρκεια της πασχαλινής περιόδου κυκλοφορούσαν ελεύθερα πάνω στη γη. 

Ωφέλεια

Σύμφωνα με την αγιοπατερική μαρτυρία οι Απόστολοι θέσπισαν τις ευχές για τους νεκρούς. Η ωφέλεια, όμως, έγκειται στο γεγονός της τέλεσης της θείας ευχαριστίας στη μνήμη τους, διότι «ἑνώνονται ἀόρατα μὲ τὸ Θεὸ καὶ ἐπικοινωνοῦν μαζί Του καὶ παρηγοροῦνται καὶ σώζονται καὶ εὐφραίνονται ἐν Χριστῷ».

Σάββατο αφιερωμένο σε Αποθανόντες

Κατά τους καιρούς εκείνους αρκετοί ήταν αυτοί που απέθαιναν σε μικρή ηλικία ή σε απόρθητα μέρη, όπου υπέστησαν «άωρον θάνατον», από λοιμική ασθένεια, πολέμους, παγετούς, σεισμούς και θεομηνίες ή, λόγω πτώχειας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσυνών, ή ακόμη κάηκαν ή χάθηκαν. 

Έθιμα

Στο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων, που όμως δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία, αναφέρεται και η παλαιότερη συνήθεια των ανύπαντρων κοριτσιών να τοποθετούν τα κόλλυβα κάτω από το μαξιλάρι τους και να παρακαλούν τον Άγιο να φανερώσει στον ύπνο τους τον άνδρα που θα παντρεύονταν. Σύμφωνα με τα έθιμα απαγορεύεται η εργασία εκείνη τη μέρα.

Αικατερίνη Συμφέρη
Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, και συγκεκριμένα φέτος  γιορτάζεται η 48^η επέτειος από την καθιέρωσή της. Αποτελεί την κύρια εκδήλωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ από το 1972 για την ενημέρωση του παγκόσμιου κοινού σχετικά με το περιβάλλον και τα ζητήματα που το αφορούν. Υπογραμμίζει τη σημαντικότητα της φύσης, και κατά συνέπεια την υγεία του πλανήτη, καθώς η ποιότητα του νερού, τα τρόφιμα και ο αέρας, όλα εξαρτώνται από τη προστασία του φυσικού κόσμου. 

Ποδηλατοπορεία – Θεσσαλονίκη

Την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 στις 18:00 στο Λευκό Πύργο στη Θεσσαλονίκη θα πραγματοποιηθεί ποδηλατοπορεία υπό την αιγίδα των Καλλιστώ, Κοινά υπό κατοίκηση – Commons in Residency, Περιβαλλοντική Ομάδα ΑΠΘ, Περιβαλλοντική Ομάδα ΠαΜακ, Fridays For Future Thessaloniki, Gymnosophy, Stop Climate Change Greece, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, Οικόπολις – μια παράλληλη πόλη και με την υποστήριξη: Άγρυπνοι Πολίτες της Θεσσαλονίκης Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.
Η ποδηλατοπορεία θέτει ως αφετηρία τον Λευκό Πύργο και θα καταλήξει στο Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης με τη διαδρομή της να ακολουθεί μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας. Θα γίνουν δυο στάσεις κατά τις οποίες θα επιδοθεί ψήφισμα για τη δημιουργία ασφαλούς δικτύου ποδηλατοδρόμων και για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής στην πόλη, στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης και στο Υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Με το πέρας της και ως τη λήξη της βραδιάς (στις 22:00) θα ακολουθήσουν ενημερώσεις, μουσικά δρώμενα και εκδηλώσεις στον Λευκό Πύργο, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει και εργαστήριο επισκευής ποδηλάτων.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το αναλυτικό πρόγραμμα της ποδηλατοπορείας: https://www.facebook.com/events/2632571340333843/

Παγκόσμια πλατφόρμα

Το φλέγον αυτό ζήτημα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας προβολής των περιβαλλοντικών ζητημάτων και προβλημάτων, όπου αποσκοπεί με ανακοινώσεις, παρεμβάσεις και δράσεις στην ενημέρωση, αφύπνιση και κινητοποίηση των πολιτών. Έχοντας, βέβαια, ως φυσικό επακόλουθο με την καθημερινή πρακτική και συμπεριφορά τους να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος, διαμορφώνοντας ταυτόχρονα περιβαλλοντική συνείδηση και κουλτούρα. Είναι επιτακτική η ανάγκη για άμεση μετάβαση σε ένα κοινωνικο-οικονομικό-πολιτικό υπόδειγμα που θα διασφαλίζει νέες αξίες δικαιοσύνης και αειφόρου ανάπτυξης. 

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας

Οι οικονομικές και κοινωνικές ανθρώπινες δραστηριότητες συνοδεύονται από εκπομπές ρύπων στον αέρα. Τα στοιχεία σε ό,τι αφορά την ατμοσφαιρική ρύπανση ανά τον κόσμο είναι ανησυχητικά και σε υγειονομικό επίπεδο, προκαλώντας παγκόσμια κρίση υγείας, με 9 στους 10 ανθρώπους να εισπνέουν μολυσμένο αέρα. Η καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας, για τα μέσα μεταφοράς και για την βιομηχανία στις αστικές περιοχές, οι κίνδυνοι από τα χημικά, τα απόβλητα, το μολυσμένο νερό και η έλλειψη πρασίνου συμβάλλει κατά κύριο λόγο στη ρύπανση. Εκατομμύρια είδη απειλούνται με εξαφάνιση, οι ωκεανοί είναι υπό πίεση, ενώ επίσης προκαλείται η υπερθέρμανση του πλανήτη. Έτσι, η κλιματική αλλαγή γίνεται μια υπαρξιακή απειλή και η διεθνής κοινότητα οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 

Πολιτικές μείωσης ατμοσφαιρικής ρύπανσης

Η ουσία βρίσκεται στη συμμετοχή, τη συνεργασία και την οργανωμένη δράση σε μια αέναη προσπάθεια για την προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος, το σεβασμό στο δημόσιο χώρο, τη βιώσιμη και αειφόρα ανάπτυξη, διαμορφώνοντας, με τον τρόπο αυτό, καλύτερη ποιότητα ζωής.

1. Ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και σταδιακή απομάκρυνση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας.
2. Περιορισμός χειμερινής ατμοσφαιρικής ρύπανσης από οικιακή καύση βιομάζας.
3. Πιο συστηματική και πλήρης παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
4. Μέτρα ελέγχου εκπομπών από βιομηχανίες, οδικές μεταφορές και συστήματα θέρμανσης.
5. Ενημέρωση και εκπαίδευση πολιτών για το πώς μπορούν να συμβάλουν στην καθημερινότητα.
6. Μακροπρόθεσμη διαχείριση ποιότητας αέρος που διασφαλίζει την υγεία πάντων.
7. Κατασκευή δικτύων αποχέτευσης στις πόλεις.
8. Κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας αστικών υγρών αποβλήτων.

Υδατικό περιβάλλον

Όσον αφορά στο υδατικό περιβάλλον σε ευρωπαϊκό επίπεδο επισημαίνεται ότι απειλείται  από πολλές πηγές ρύπανσης. Στην Ελλάδα η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών επιτυγχάνεται από αστικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις και υπεραντλήσεις που εγκυμονούν κινδύνους υφαλμύρινσης και εξάντλησης των αποθεμάτων. Για την προστασία προϋποτίθεται η ορθή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και του εθνικού θεσμικού πλαισίου, αλλά και η συγκρότηση ορθολογικής πολιτικής διαχείρισης των υδατικών πόρων, ο συντονισμός και η εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των φορέων, η έμφαση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών, καθώς και των αρχών πρόληψης και ελέγχου. 

Η κατάσταση στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη, οι πολίτες θεωρούν την ατμοσφαιρική ρύπανση ως τον μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κίνδυνο μετά την κλιματική αλλαγή. Και αυτό, επειδή παρά την αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, πολλές περιοχές συνεχίζουν να εμφανίζουν υπερβάσεις των ορίων που έχει θέσει η Οδηγία 2008/50/ΕC του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 21^ης Μαΐου 2008 «για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη». 

Αικατερίνη Συμφέρη

Το 1965 ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο οποίος ένα χρόνο νωρίτερα είχε τιμηθεί με το Νόμπελ Ειρήνης, ανακοίνωσε στον αμερικανό πρόεδρο Λίντον Τζόνσον την απόφαση του να μεταβεί στη Σέλμα και να αρχίσει μεγάλη εκστρατεία για την άρση του αποκλεισμού των αφροαμερικανών από τους εκλογικούς καταλόγους. Απέναντί του είχε τον Κυβερνήτη τη Αλαμπάμα Τζορτζ Γουάλας, που είχε μετατρέψει την πολιτεία σε κράτος εν κράτει, όπου κυριαρχούσε η αστυνομική αυθαιρεσία….

Στις 7 Μαρτίου εκατοντάδες πολίτες με επικεφαλής τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ξεκίνησαν πορεία διαμαρτυρίας από τη Σέλμα προς την πρωτεύουσα της Αλαμπάμα, Μοντγκόμερι. Η απόσταση που θα διένυαν ξεπερνούσε τα 80 χιλιόμετρα. Ωστόσο, λίγο έξω απο την πόλη, πάνω σε μια γέφυρα, τους περίμεναν αστυνομικές δυνάμεις που επιτέθηκαν στην πορεία, τραυματίζοντας δεκάδες διαδηλωτές. Η μέρα εκείνη έμεινε στην ιστορία ως «Ματωμένη Κυριακή»….Η οργή φούντωσε και δύο μέρες αργότερα διοργανώθηκε μια δεύτερη πορεία. Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κάλεσε τους εκπροσώπους άλλων θρησκευτικών δογμάτων να δείξουν την αλληλεγγύη τους και να πάρουν μέρος στην κινητοποίηση. Ένας από αυτούς που ανταποκρίθηκαν πρώτοι ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος. Αψηφώντας τους φόβους που εξέφραζαν συνεργάτες του για το ενδεχόμενο να πέσει κι ο ίδιος θύμα επίθεσης, ο Αρχιεπίσκοπος έσπευσε στη Σέλμα και στάθηκε στην πρώτη γραμμή. «Κάθε χριστιανός πρέπει να καταφερθεί με αγανάκτηση κατά όλων των ειδών των διώξεων» είπε ο  αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ιάκωβος…

 Την εποχή εκείνη ήταν απαγορευμένο για τους Έλληνες μετανάστες να πάνε σε πολλά μέρη στην Αμερική. Αρκετά από αυτά μάλιστα, εστιατόρια και άλλα, είχαν ταμπέλα “No Dogs, No Greeks” (Όχι σκύλοι, όχι Έλληνες). Οι Έλληνες στην Αμερική ήταν γνωστοί ως οι «βρωμο-Έλληνες». πολλοί από αυτούς είχαν έρθει παράνομα στη χώρα και αρκετοί εγκληματούσαν (είχε καταγραφεί πως μαζί με τους Ιταλούς είχαν από τον υψηλότερο δείκτη εγκληματικότητας). Οι μόνοι που στάθηκαν τότε στο πλευρό των Ελλήνων μεταναστών οι οποίοι είχαν πέσει και θύματα της Κου Κλουξ Κλαν, ήταν οι Αφροαμερικανοί.

Οι διακρίσεις κατά των Ελλήνων δεν ήταν κάτι νέο στην Αμερική. Τον Αύγουστο του 1918 στον Καναδά, για τέσσερις μέρες, από τις 2 ως τις 5 Αυγούστου, 10.000 Καναδοί βετεράνοι του  Α’  Παγκόσμιου Πολέμου μαζί με ένα πλήθος 40.000 «πατριωτών» Καναδών, εξαπέλυσαν ένα ανελέητο πογκρόμ σε βάρος των Ελλήνων μεταναστών του Τορόντο. Οι ξενοφοβικοί και ρατσιστές Καναδοί τους αποκαλούσαν υποτιμητικά Slackers (τεμπέληδες), επειδή ασχολούνταν με τον επισιτισμό και κατά τους ρατσιστές απέφευγαν τις βαριές δουλειές του φορτοεκφορτωτή, του ξυλοκόπου ή του βιομηχανικού εργάτη. Το ανθρωποκυνηγητό και ο ξυλοδαρμός των Ελλήνων ξεκινούσε το πρωί και σταματούσε στις 3 τα ξημερώματα. Δεκάδες επιχειρήσεις και σπίτια μεταναστών λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν. Η περιφερειακή εθνοφυλακή και η αστυνομία όλο αυτό το διάστημα παρακολουθούσε χωρίς να επεμβαίνει, ενώ δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου Καναδοί αστυνομικοί έπαιρναν ενεργά μέρος στο πογκρόμ σε βάρος των Ελλήνων. Ο «Βίαιος Αύγουστος» τέλειωσε τις πρώτες πρωινές ώρες της  6ης Αυγούστου, αφήνοντας πίσω του αδιευκρίνιστο αριθμό νεκρών (ανάμεσά τους 29 γυναίκες και 6 ανήλικα παιδιά), εκατοντάδες τραυματίες και ζημιές σε ελληνικές περιουσίες και σπίτια ύψους 1.250.000 δολαρίων, όταν ο δήμαρχος της πόλης αναγκάστηκε να επιβάλλει απαγόρευση της κυκλοφορίας και την επέμβαση του στρατού για να καθαρίσει τους δρόμους.

Σοφία Άγγελος

Η Γεωργία Κιζιρίδου είναι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας με μεταπτυχιακές σπουδές στο ΑΠΘ στην Εξελικτική – Σχολική Ψυχολογία. Από το 2009 μέχρι σήμερα, διδάσκει στο Μεσογειακό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης “Ειδική Αγωγή και Λογοθεραπεία”.
Από το 2012 υπηρετεί ως σχολική ψυχολόγος σε δημόσια σχολεία.

Το βιβλίο της “Το αγόρι που ήθελε μόνο να χορεύει” αναμένεται να κυκλοφορήσει μέσα στον Ιούνιο του 2020.
Της ζητήσαμε να μας πει λίγα λόγια γι’ αυτό της το εγχείρημα.

–Κυκλοφορεί το πρώτο σας παιδικό βιβλίο, καθώς και η διασκευή του σε θεατρικό έργο από τις εκδόσεις Grotesque με τίτλο «Το αγόρι που ήθελε μόνο να χορεύει». Θέλετε να μας μιλήσετε για την πλοκή της ιστορίας;

-Βασικός ήρωας είναι ο Ανδρέας, ένα αγόρι που διαφέρει από τα περισσότερα της ηλικίας του. Ο λόγος είναι ότι εσωστρεφής, χαμηλών τόνων και βρίσκει διέξοδο μέσα από το χορό. Ο Ανδρέας θα δεχθεί πειράγματα για τη διαφορετικότητά του από τους συνομηλίκους του. Πρόσωπα – κλειδιά στην πορεία του Ανδρέα είναι η εκπαιδευτικός της τάξης και η έμπιστη φίλη του η Εύα, η οποία έχει μια μορφή αναπηρίας. Μέσα από τις συγκρούσεις θα αναδειχθεί η αξία της αποδοχής, της φιλίας, της συνεργασίας και της δημιουργικότητας. Ο Ανδρέας λειτουργεί ως πρότυπο για όλους όσους έχουν όνειρα και τολμάνε, παρά τις δυσκολίες που ανακύπτουν, να επιμένει και να πετυχαίνει.

-Σε ποιο κοινό απευθύνεται το βιβλίο σας; 

-Το βιβλίο είναι κατάλληλο για παιδιά από 10 ετών και άνω. Ωστόσο, απευθύνεται σε όποιον αγαπάει το παιδικό θέατρο, αφού έχει διασκευασθεί και σε θεατρικό κείμενο, προκειμένου να λειτουργήσει ως σενάριο και ως εκπαιδευτικό εργαλείο. Εν γένει, τόσο το παιδικό βιβλίο, όσο και η θέατρο-ιστορία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέσα για την εκπαίδευση στην πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού, στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στις αξίες, όπως είναι η αλληλεγγύη και η φιλία.

-Τι σας ώθησε να γράψετε ένα βιβλίο και να το διασκευάσετε σε θεατρικό έργο;

-Εκτιμώ πως το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει θετικά ως προς την εκπαίδευση των μαθητών σε ζητήματα όπως είναι ο σχολικός εκφοβισμός. Η προσέγγιση γίνεται βιωματικά και πολύ-αισθητηριακά. Οι εμπλεκόμενοι έχουν τη δυνατότητα μέσα από τη θεατρική πράξη να ταυτιστούν με διαφορετικούς ρόλους και να κατανοήσουν από πολλές και διαφορετικές οπτικές τα κίνητρα του κάθε ήρωα. Είναι ένας τρόπος να αφυπνιστούν συναισθήματα, τόσο θετικά, όσο και αρνητικά σε όλους.

-Ο σχολικός εκφοβισμός έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια κι έχουν γραφτεί αντίστοιχα αρκετά παιδικά βιβλία. Τι ξεχωριστό θεωρείτε ότι προσφέρει το δικό σας βιβλίο στο αναγνωστικό κοινό;

Το βιβλίο συσχετίζει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού με τους έμφυλους ρόλους και τα έμφυλα στερεότυπα. Στην ελληνική σχολική πραγματικότητα είναι πολύ σημαντικό από την προ-εφηβεία να γίνεται εκπαίδευση αναφορικά με το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού και των ατομικών επιλογών ανεξαρτήτως βιολογικού και κοινωνικού φύλου. Ίσως είναι ένα ληθαράκι για να μπορέσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες να αποκτήσουν αυτογνωσία, αλλά και να σέβονται τις διαφορετικές επιλογές των υπολοίπων. 

-Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι σε όσα συζητήσαμε;

Θα ήθελα από καρδιάς να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλη την ομάδα του εκδοτικού οίκου Grotesque του ομίλου Ελκυστίς για την υπέροχη συνεργασία και για την αμέριστη υποστήριξη που πρόσφεραν καθένας ξεχωριστά, ώστε να προκύψει το τελικό αποτέλεσμα. Όπως αναφέρεται και εντός του βιβλίου:

τελικά, μόνο όταν μοιράζεσαι, υπάρχεις!

Απόψε έξω βρέχει μια ξαφνική μπόρα δυνατή ..και το τζάκι καίει..ναι Μάη μήνα στη Κρήτη με θέα το Λιβυκό πέλαγος..αυτή η εποχή σε τίποτα δεν μοιάζει με άλλες.

Το απόγευμα βγήκα να ποτίσω τα λουλούδια μου κι έπαθα ένα σοκ! Στα δύο τρία μέτρα με κύκλωσε μια ομίχλη πυκνή “που κοβόταν με το μαχαίρι” .. μπήκα μέσα κατευθείαν και φρόντισα το τζάκι . Είδα τα δύο αδεσποτάκια μου γατιά που κούρνιασαν σε μια κουρελού που έβαλα γι αυτά στη πόρτα της αποθήκης με τα ξύλα! ευτυχώς η ομίχλη έσβηνε στη σκεπαστή αυλή και είχα λίγη ορατότητα..

Θυμήθηκα ξαφνικά που έχω “ξαναζήσει” μια τέτοια στιγμή..τζάκι να καίει, απόλυτη ησυχία, γατάκια στην αποθήκη με τα ξύλα και πυκνή ομίχλη!  Μα φυσικά ! Νοέμβρη μήνα στο Βουτύρο! 

Έμεινα τότε κάνα 3ημερο στο ξενώνα Αμαδρυάδες..όλο πέτρα, ξύλο, τζάκι και στο καθιστικό ένας πίνακας με νεράιδες που χόρευαν σε ένα ξέφωτο στο δάσος . 

“Αυτές είναι οι Αμαδρυάδες, οι νεράιδες του δάσους” μου είπε η Νικάνδρα η εξυπηρετική κοπέλα του ξενώνα, ενώ χάζευα το σκηνικό στο πίνακα με όλες τις λεπτομέρειες.. 

την επόμενη μέρα αποφάσισα να κάνω λίγο περπάτημα στο αγαπημένο παραδοσιακό οικισμό και να χωθώ και λίγο στο δάσος..

Από τη μικρή πλακόστρωτη πλατεία μέχρι την άκρη του χωριού συναντούσες πηγές με ολόδροσο νερό κ αρκετά ορμητικό αυτή τη περίοδο .. υπέροχες κρήνες σκαλιστές από τεχνίτες της πέτρας , πλανόδια μπουλούκια μαστόρων της πέτρας που και σε αυτή τη περιοχή άφησαν τα σημάδια τους και την τέχνη τους.

Γύρω από τις πηγές, χτίζονταν κάποτε οικισμοί, δρόμοι φτιάχνοταν ώστε να περνάνε μπροστά από πηγές , για να έχουν κάπου να κάνουν μια στάση οι χωρικοί να ξεδιψάσουν, όταν έβγαιναν για τα χωράφια ή οι περαστικοί που έμπαιναν κι έβγαιναν στο χωριό.. στη πιο κεντρική πηγή του χωριού συναντιόταν κάθε μέρα οι γυναίκες που κουβάλαγαν με τα λαΐνια νερό για τα σπίτια τους .. προξενιά πλέκανε στη βρύση οι μανάδες που είχαν παιδιά της παντρειάς! Έρωτες ξεκίναγαν με μια ματιά από τα παλικάρια τ’χωριού προς τη κοπέλα που ερχόταν για νερό..κρυφά κλείνονταν οι συναντήσεις την ώρα που έκαναν πως ξεδίψαγαν, τυχαία από κει. Ειδικά στα χρόνια της κλεφτουριάς πόσοι ξαπόστασαν εκεί στις πηγές και στη σκιά του πλατάνου ή της βελανιδιάς που οπωσδήποτε υπήρχε εκεί κοντά. 

Οι πιο απομακρυσμένες από το χωριό πηγές, συνοδευόταν από ιστορίες με νεράιδες, κυρίως Αμαδρυάδες που ζούσαν στο δάσος το κοντινό …και κατά το σούρουπο , εκείνη τη λίγη ώρα που δεν είναι ούτε μέρα..ούτε νύχτα έβγαιναν από τη ψυχή του δέντρου και χόρευαν δίπλα στα ρυάκια σε ένα ξέφωτο του δάσους… Είχαν όλες ριχτά αέρινα φορέματα και βραχιόλια στα πόδια , λουλούδια στα μακριά μαλλιά..συχνά τραγουδούσαν σε μια γλώσσα που δεν ήταν ανθρώπινη.. καμία φορά κάποια ξεστράτιζε κι έφτανε ως τη πηγή του νερού πολύ κοντά στο κόσμο των ανθρώπων που δεν επιτρεπόταν ..και τότε αν κάποιος χωρικός την αντίκριζε ..του έπαιρνε τη μιλιά για να μην τις μαρτυρήσει..μόνο μια φορά κάποια αγάπησε το όμορφο παλικάρι που ξεδίψαγε στην απομακρυσμένη πηγή , κι ύστερα ξάπλωσε στη σκιά να ξαποστάσει, χωρίς να την αντιληφθεί..η αμαδρυάδα δεν του πήρε την λαλιά του κι ο νέος έφυγε ανυποψίαστος ..από τότε η νεράιδα μαρμάρωσε στο πλάι της πηγής ακουμπώντας το κορμί της πάνω στο βράχο κι έμεινε να περιμένει το περαστικό νέο, μήπως ξανάρθει..

Τέτοιες ιστορίες έλεγαν οι γιαγιάδες δίπλα στο τζάκι στα εγγόνια τους, καταρχάς για να τα ψυχαγωγήσουν κι έπειτα για να τα αποτρέψουν να απομακρύνονται από το χωριό στα παιχνίδια τους..με λίγα λόγια τα φοβέριζαν και για να τα περιορίσουν ..

Αυτά σκεφτόμουν εκείνο το απογευματάκι στο Βουτύρο και ξεχάστηκα φτάνοντας πιο μέσα στο δάσος από όσο υπολόγιζα..και βρέθηκα σε ένα στρογγυλό ξέφωτο με φτέρες και ένα ρυάκι που  πλάταινε σε κείνο το σημείο παίρνοντας ένα  σχήμα σα μικρή λιμνούλα…εκκωφαντική ησυχία απότομα ..ούτε κελάηδισμα πουλιού.. γιατί εκεί που ζούνε νεράιδες δεν στέκονται πουλιά κι ούτε κελαϊδούνε..

Έκανα γρήγορη μεταβολή να φύγω συνειδητοποιώντας πως παρασύρθηκα τόσο ώστε θα έφευγε το φως της ημέρας .. με βήμα γοργό και στο μυαλό μου την ιστορία της γιαγιάς Βασιλικής, που μας μάζευε τα εγγόνια και μας έλεγε για τον μπάρμπα Δήμο που χάθηκε 3 μέρες στο δάσος στο βουνό ..κι όλο το χωριό τον έψαχνε…

“φαν’κε ο μπάρμπας τη 3η μέρα χλωμός και τρομαγμένος ..να εκεί δίπλα στ’βρυσ’ τη μαγεμένη, τον βρήκαν κάτι χωριανοί κ τον πήγαν σπίτι του..” 

“Που ήσουν μπάρμπα Δήμο;”  τον ρώταγαν κι αυτός το μόνο που έλεγε ξανά και ξανά ήταν 

“μη πήραν οι νιράιδες..”

Έφτασα επιτέλους στο ξενώνα και κοίταξα πίσω από τη πλάτη μου μια πυκνή ομίχλη λες και με ακολουθούσε.. χώθηκα στο σπίτι και άναψα το τζάκι..κοίταξα από το παράθυρο της μικρής κουζίνας κ είδα πως όλα τα είχε σκεπάσει η ομίχλη και ίσα που διακρίνονταν στα δύο μέτρα η αποθηκούλα με τα ξύλα και δύο γατάκια που είχαν κουρνιάσει εκεί..και ηρέμησα νιώθοντας τη ζέστη από το τζάκι

Έτσι κι απόψε..

Λίγο πριν βραδιάσει η ομίχλη σκέπασε το χωριό ..οι γατούλες στη πόρτα ..το τζάκι να ζεσταίνει ..και οι νεράιδες σε κάποιο ξέφωτο θα χορεύουν τον αιώνιο χορό τους…

Σοφία Άγγελος

Η σημερινή μέρα έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος (World No Tobacco Day), με απόφαση του 1987 από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), για την υπενθύμιση ανά της υφηλίου των βλαβερών συνεπειών του καπνίσματος.

Ανακάλυψη καπνού:
Οι χαλαρωτικές ιδιότητες του, ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά από τους Ινδιάνους ιθαγενείς και ακολούθως εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και κατόπιν βαθμιαία σε όλο τον κόσμο. 

Επιπτώσεις χρήσης:
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το κάπνισμα ευθύνεται για:

1. καρκίνο του πνεύμονα: αρκετοί θάνατοι διεθνώς, ενώ και το παθητικό κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου σε μη καπνιστές
2. Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) 
3. Άσθμα: σε καπνιστές και μη
4. κίνδυνο εμφάνισης λοίμωξης αναπνευστικού, πνευμονίας και βρογχίτιδας σε παιδιά
5. πεπτικό έλκος, οστεοπόρωση, προβλήματα στοματικής υγείας, μείωση όσφρησης, γεύσης, μνήμης και συγκέντρωσης, προκαλεί διαταραχές στην έμμηνο ρύση και αυξάνει τον κίνδυνο των μολύνσεων 
6. παθολογικές καταστάσεις ουρογεννητικού συστήματος: καρκίνος ουροδόχου κύστης, στυτική δυσλειτουργία, υπογονιμότητα και καρκίνος πέους
7. οικονομικό βάρος για τον πλανήτη
8. περιβαλλοντική ρύπανση: οι «γόπες» αποτελούν το πιο διαδεδομένο είδος απορρίμματος
9. αποψίλωση των δασών: λόγω καλλιέργειας και παραγωγής
10. μόλυνση του αέρα
11. απώλεια γεύσης και όσφρησης  

Αποτελεί τη δεύτερη κατά σειρά αιτία θανάτου παγκοσμίως, με πρώτη την υπέρταση, με θνησιμότητα ένας στους δέκα ενήλικες παγκοσμίως. 

Διακοπή καπνίσματος:

Η θέληση και η αποφασιστικότητα του καπνιστή απαρτίζουν την κινητήριο δύναμη προκειμένου να συντελέσει στην απόφαση της λήξης του καπνίσματος. Με την ενδυνάμωση των κινήτρων του καπνιστή πιθανώς επηρεάζεται θετικά η προσπάθειά του, ενώ ακόμη δύναται να απευθυνθεί σε διάφορους φορείς για την παροχή βοήθειας και υποστήριξης.

Κατάσταση στην Ελλάδα:
Ανήκει μεταξύ των πρώτων χωρών παγκοσμίως σε ποσοστό καπνιστών, με την συνήθεια αυτή να περνάει από γενιά σε γενιά, καθώς παιδιά καπνιστών είναι πιο πιθανό να γίνουν μελλοντικοί καπνιστές.

Ηλεκτρονικά τσιγάρα, συσκευές θέρμανσης καπνού: 

1. Το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ασφαλέστερο: δεν αυξάνει την αρτηριακή δυσκαμψία και το οξειδωτικό στρες. Ο Οργανισμός Δημόσιας Υγείας της Αγγλίας, υποστηρίζει ότι το άτμισμα είναι κατά 95% λιγότερο επιβλαβές. 
2. Δεν έχει διαπιστωθεί «παθητικό άτμισμα»: είναι άμεσες οι επιδράσεις στη μηχανική του αναπνευστικού συστήματος
3. πιο οικονομικό 
4. πιο καθαρός χώρος, δίχως μυρωδιά νικοτίνης

Ο ΠΟΥ προτείνει «αυστηρά μέτρα»:
Μεταξύ άλλων ανήκουν η απαγόρευση του μάρκετινγκ και της δημοσιότητας, το κάπνισμα σε δημόσιους και χώρους εργασίας, η ουδέτερη συσκευασία και αύξηση των φόρων και της τιμής των καπνικών προϊόντων, θέλοντας να σημειώσει τα προβλήματα υγείας που συνοδεύουν το κάπνισμα και υποστηρίζοντας αποτελεσματικές πολιτικές για τον περιορισμό του. 

Νομικά σταθμά:
Το Υπουργείο, στο πλαίσιο της εναρμόνισης της Ελληνικής Νομοθεσίας με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και ειδικότερα σε συμμόρφωση με τα άρθρα 8 και 16 της Σύμβασης – Πλαισίου του ΠΟΥ, συμπεριέλαβε σχετικές διατάξεις στους νόμους 3730/2008 – άρθρα 1 έως 6 (ΦΕΚ 262/τ. Α΄/23-12-2008), 3868/2010 – άρθρο 17 (ΦΕΚ 129/τ. Α΄/3-8-2010) και 3918/2011 άρθρο 65 (ΦΕΚ 31/τ. Α΄/2-3-2011), εξέδωσε τις προβλεπόμενες σε αυτούς υπουργικές αποφάσεις και διευκρινιστικές εγκυκλίους για την απαγόρευση πώλησης προϊόντων καπνού προς και από ανηλίκους, για την ολική απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους εργασίας και χώρους εστίασης – διασκέδασης και τη σύσταση στο Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) τομέα Ελέγχου Καπνού και Αλκοόλ.

Αικατερίνη Συμφέρη